Univerzitet Crne Gore Ekonomski fakultet Podgorica II godina Menadžment Vladimir Vulić 17. 09. 2013. Posao menadžera




Yüklə 18.76 Kb.
tarix30.04.2016
ölçüsü18.76 Kb.




Univerzitet Crne Gore

Ekonomski fakultet Podgorica

II godina

Menadžment

Vladimir Vulić

17.09.2013.

Posao menadžera
Da bi mogli da razumijemo proces menadžmenta, prvo pitanje koje treba da postavimo je: „Što rade menadžeri?“. Kada bi dijete menadžera upitalo svog roditelja: „Što si radio danas?“, menadžeru bi bilo veoma teško da odgovori. Menadžerski posao je teško opisati, a odgovori poput „Bio sam na jednom sastanku.“, „Podnio sam izvještaj.“ ili „Razgovarao sam sa Markom.“, ne daju baš najbolji opis jednog radnog dana. Djeca više vole da čuju nešto uzbudljivo, nešto što sportisti, astronauti, policajci, vatrogasci rade svakog dana.
Iako se na prvi pogled može učiniti da menadžeri ne rade interesantne stvari, njihov posao je u suštini vrlo izazovan i zahvalan. „Onaj sastanak“ kojem je menadžer prisustvovao je možda bio posvećen donošenju presudne odluke o budućnosti organizacije. „Onaj izvještaj“ koji je podnio se možda odnosio na revolucionarno novi proizvod i njegovu pouzdanost i sigurnost u upotrebi. A „onaj Marko“ je možda bio važan klijent čije poslove je organizacija htjela da vodi. Pokušaji da se opiše posao menadžera onima sa malo ili bez imalo radnog iskustva izgledaju neodgovarajuće. Teoretičari menadžmenta su na dva načina pokušali da daju odgovor na pitanje „Što je posao menadžera?“.
Prvi pristup posmatra posao menadžera kao skup osnovnih menadžment funkcija. Autor ovog pristupa je Anri Fajol (Henri Fayol), francuski menadžer jedne velike kompanije za ugalj i čelik, koji je kasnije svoje ideje o menadžmentu zasnivao na svom praktičnom iskustvu. Fejol je još početkom XX vijeka govorio da menadžeri planiraju, organizuju, zapovijedaju, koordiniraju i kontrolišu i da ove funkcije čine proces menadžerskog posla.
Drugi pristup proističe iz rada Henrija Mincberga (Henry Mintzberg) (1973.), koji je govorio o „ulogama menadžera“. „Uloga“ je skup ponašanja koji je karakterističan za osobu na određenom položaju. Mincberg je proučavajući brojne menadžere došao do zaključka da menadžeri „igraju“ deset osnovnih uloga, koje se mogu podijeliti u tri kategorije:


  1. Interpersonalna (međuljudska) uloga




    1. Čelni čovjek („Figurehead“) - predstavlja organizaciju pred drugima, na različitim skupovima i ceremonijama

    2. Vođa (Lider) - bavi se obukom, motivacijom, vođenje i pružanjem podrške zaposlenima

    3. Veza („Liasion“) - održava kontakte sa drugim osobama u organizaciji




  1. Informaciona uloga




    1. Pratilac zbivanja - konstantno prati, prima i skladišti informacije koje prima iz unutrašnjih i spoljašnjih izvora

    2. Prenosilac - prenosi informacije ostalim članovima organizacije

    3. Spiker („Spokesperson“) - prenosi informacije grupama „izvan“ organizacije (bordu direktora, akcionarima, dobavljačima...)




  1. Uloga onoga koji donosi brojne odluke




    1. Preduzetnik - trudi se da usavrši organizaciju; osjeća promjene iz okruženja i sam započinje planirane promjene

    2. Kontrolor problema - upravlja izazovima iz okruženja i stupa na scenu u kriznim situacijama (štrajkovi, nezadovoljstvo potrošača...)

    3. Alokator resursa - odlučuje o tome kako i kome će resursi biti stavljeni na raspolaganje

    4. Pregovarač - predstavlja organizaciju u pregovorima sa drugim grupama (dobavljači, sindikat...); učestvuje u sklapanju i sprovođenju ugovora sa ovim grupama

Mincberg takođe smatra da sadržaj i karakteristike konkretnog menadžerskog posla zavise od:




      • Okruženja - industrija u kojoj kompanija posluje, lokacija, lokalna zajednica...

      • Posla koji se obavlja - hijerarhijski nivo, menadžment funkcija, stepen nadgledanja zaposlenih

      • Ličnih karakteristika - ličnost, stil

      • Situacije u kojoj se menadžer nalazi - uključujući tehnološke i vremenske faktore


Nivoi menadžmenta
Postoje različiti nivoi menadžerske akitvnosti. U velikim organizacijama, neki menadžeri upravljaju drugim menadžerima, a neki drugi menadžeri upravljaju ostalim zaposlenim. Iako se na svim nivoima menadžmenta obavljaju slične funkcije, odgovornost menadžera raste sa porastom nivoa menadžmenta. Osnovni nivoi menadžmenta u organizaciji su:


  • Menadžerski vrh (Top Management, Senior Management) - „Strateški menadžment“. Zadužen je za integraciju ukupnog menadžmenta u organizaciji. Odgovoran je za cjelokupno upravljanje organizacijom. Menadžerski vrh sačinjava relativno mala grupa menadžera. Njihova primarna odgovornost je pronalaženje efektivnih razvojnih strategija, kao i upravljanje međuljudskim odnosima. Uobičajene titule na ovom nivou su - predsjednik kompanije (President), predsjednik borda direktora (Chairman of the Board), izvršni direktor (Chief Executive Officer - CEO), finansijski direktor (Chief Financial Officer - CFO), direktor marketinga (Chief Marketing Officer - CMO), direktor operacija (Chief Operating Officer - COO)…




  • Menadžeri srednjeg nivoa (Middle Managers) - „Taktički menadžment“. Njihovo postojanje je karakteristično za srednja i velika preduzeća. Predstavljaju “vezu” između top menadžmenta i menadžera prve linije. Osnovna odgovornost im je usmjeravanje aktivnosti kroz koje se ostvaruje politika organizacije i “balansiranje” između zahtjeva nadređenih menadžera sa mogućnostima podređenih menadžera i zaposlenih. U vremenu u kojem nijesu postojali kompjuteri, posao menadžera srednjeg nivoa se obično sastojao u prikupljanju informacija od menadžera prve linije, organizovanju informacija i njihovom prosljeđivanju top menadžmentu. Razvojem informacione tehnologije, značajan dio njihovog posla su preuzeli različiti sistemi elektronskog poslovanja. Tokom 80-ih i 90-ih godina XX vijeka na hiljade menadžera srednjeg nivoa je izubilo posao iz ovog razloga.




  • Menadžeri prve linije (First-Line Managers) - „Operativni menadžment”. Predstavlja najniži nivo u okviru koga zaposleni ostvaruju odnose sa funkcijom menadžmenta. Menadžeri prve linije su zaduženi za kontrolisanje zaposlenih i pred njima se pojavljuju kao predstavnici višeg nivoa menadžmenta i kao osobe preko kojih radnici mogu stupiti u kontakt sa menadžmentom. Potrebno je da imaju specijalistička i uža stručna znanja o tehnološkim procesima, racionalizaciji i organizaciji rada.

Često se čuju brojne kritike na račun rada top menadžera. Tako menadžer Viktor Palmieri (Viktor Palmieri) tvrdi: “Strategije se odobravaju u prostorijama borda direktora, a za koje bi i dijete reklo da će sigurno doživjeti neuspjeh. Problem je u tome što u tim prostorijama dijete nikada neće biti prisutno.” Slično njemu, Robert Taunsend (Robert Townsend), profesor ekonomije, kaže: “Top menadžment bi trebalo da bude drvo puno sova koje počinju da huču kada se menadžeri upute ka pogrešnim djelovima šume. Još uvijek nisam ubijeđen da one (sove) znaju ni gdje je šuma.”




Znanja i vještine koje su potrebne menadžerima
Obim odgovornosti jednog menadžera određuje nivo na kojem on djeluje. Što je nivo viši, veće su i menadžerske odgovornosti za integrisanje aktivnosti organizacije i njihovo vođenje ka krajnjem cilju organizacije. Iz ovoga slijedi da sposobnosti koje jedan menadžer mora da ima zavise od nivoa na kojem će biti angažovan. Postoje tri vrste znanja i vještina:1


  • Tehničke vještine - Sposobnost primjene specijalizovanog znanja. Usmjerene su na proizvodnju i distribuciju proizvoda i usluga. Od menadžera se očekuje da poznaje metode, procedure i tehnike u okviru tehnološkog procesa. Menadžerima na nižim organizacionim nivoima je potreban veći fond tehničkih vještina, dok se idući ka višim nivoima organizacije smanjuje učešće ove vrste vještina u ukupnoj sumi potrebnih znanja.




  • Vještine u ophođenju sa ljudima - Sposobnost saradnje sa ljudima (pojedincima ili grupama), sposobnost razumijevanja njihovih potreba, motivisanja i upravljanja ljudima, a sve u cilju da se cjelokupno ponašanje zaposlenih učini efektivnim. Posjedovanje ove vrste vještina je, uz manje razlike, potrebno menadžerima na svim nivoima.




  • Konceptualne vještine - Mentalna sposobnost da se izvrši dijagnoza i analizira problem u složenim situacijama. Podrazumijeva sposobnost menadžera da sagleda organizaciju kao cjelinu. Menadžeri moraju da budu u stanju da vide sve djelove organizacije, njihov međusobni odnos, te da uspostave sklad između organizacije i okruženja. Konceptualna znanja su, zbog svega navedenog, najpotrebnija top menadžmentu.

1 Katz, Robert L. “Skills of an Effective Administrator.” Harvard Business Review, September-October 1974, pp. 90-102


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə