Türkiye’yi bekleyen fırsatlar




Yüklə 332.89 Kb.
səhifə6/7
tarix22.02.2016
ölçüsü332.89 Kb.
1   2   3   4   5   6   7

Burada bulunması neden önemli?

Çünkü Avrupalılar’ın bir tezi var, “Biz kendi tarımımızı kendimiz öğrendik, Anadolu’dan, Mezopotamya’dan etkilenmedik. Etkilensek, izleri olurdu, benzerlikler olurdu” diyorlardı. İşte biz o kanıtları bulmuş olduk.

Taş aletlerle birlikte her şeyden önemlisi çekirdekler. Çünkü aleti her yerden getirebilirsiniz, ama çekirdeğin kullanımı, çekirdek aleti üretimin o bölgede olduğunu gösteriyor. Nitekim bu malzemenin hammaddesinin, Avrupa’nın bu bölgesinin yerel malzemesi olduğunu öğrendik. Yani hammadde oraya ait olduğuna göre ya birileri gitmiş, o tekniği öğrenmiş ya da birileri gelmiş, onlara o tekniği öğretmiş.
Su altındaki antik kenti ikinci yılınızda buldunuz…

2007’nin araştırmaları bittikten sonra koordinatlar almak için Küçükçekmece Gölü’ne gittiğimizde, su içinde çok düzgün bir sıra taş gördük. Kocaeli, İstanbul, Yıldız Teknik ve İngiltere Bristol üniversitelerinden oluşan 35 kişilik 2008 bilim ekibine, bu taş sırasından bahsettiğim KKTC Doğu Akdeniz Üniversitesi’nden su altı arkeoloğu Hakan Öniz de katıldı. Dalış izni alamadığımız için sonar çalışması yaptık ve önce altı tane 1-1.5 metrelik büyük demir çapa saptadık. Bu arada çevrede bulunan geç Roma lahitleri ve seramikler de, Roma’nın son günlerinin izlerini veriyordu. Taş sıralarının da çok büyük bir sistem olduğu, yaklaşık 2 kilometre devam ettiği anlaşıldı. 60 metrelik bir mendirek takip ettik. Köylülerin “eski batık köyünün minaresi” de su çekildikçe görünüyordu. Yani deniz feneri… Antikçağlarda deniz feneri çok önemliydi, yalnızca çok büyük limanlara yapılabiliyordu. Bu deniz feneri de ülkemizde tespiti yapılan ikinci antik fener. Birincisi Patara’da.

Bölgeyi yatayda jeofizik, dikeyde jeo-radarla taradık ve pek çok yapı izi takip ettik. Gölün karşı kıyısına da baktık, çok ilginç yapı izleri gördük. Antik kent sandığımızdan büyüktü ve iki kıyıya yayılıyordu.
Adı Bathonea mı?

Bu kentin varlığına isim olarak ilk işaret eden kişi Prof. Dr. Semavi Eyice, 1970’lerde antik kaynakları tarayarak Küçükçekmece ile ilgili iki kitap yazmıştı. Eyice, “Göl çevresinde Bathonea isminde bir kent olmalı” diyor. Çünkü bu bölgeden gelen bazı yazıtlar ve lahitlerde Bathonea kentinin adı geçiyor. Bathonea ismi Batinyas nehrinden geliyor. Bu da, Küçükçekmece Gölü’ne akan Sazlıdere’nin eski adı.


Projenizin başarısı sizde nasıl bir duygu uyandırıyor?

Ulusal basından çok büyük ilgi gördü. Son günlerde uluslararası basın da ilgi göstermeye başladı. Amerikan Arkeoloji Enstitüsü’nün çıkardığı dünyanın en çok satan “ARCHAEOLOGY” dergisi editörü Mark Rose alana geldi ve gördüklerinden çok etkilendi. Mark Rose gelecek sene bizzat çalışmaya katılmak istedi. Ayrıca New York Times’tan, Washington ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden bazı muhabirler bizimle yazışmaya başladılar. Aynı anda pek çok kıymetli şeyi bulduk. O kadar şaşırtıcıydı ki… Ama bütün bunlar beni bir yandan da oldukça kaygılandırıyor, Çünkü dünyanın gözü üzerimizde, bulgularımızı çok iyi değerlendirmeli, çok iyi çalışmalı, hiç hata yapmamalıyız.



TÜRK TRAKTÖR A.Ş. BAYİİ EYYÜP KESKİN’DEN GENÇLERE ÖĞÜT:
Araştırın, geliştirin, gerekirse değişin”
Gençler hızla değişen ve gelişen dünyada, zamana uyum sağlamalı, çok araştırmalı, iyi plan yapmalı, yoğun tempoyla çalışmalı ve yeniliklere açık olmalı. Yaşamda başarı, sürekli olduğu zaman anlam kazanır”
Eyyüp Keskin, çekirdekten yetişmiş bir iş adamı. 14 yaşında çıraklıkla adımını attığı iş dünyasında şimdi Adana’nın en güçlü tesislerinden birinin sahibi. Bu ay kapılarını açtığı 3 bin metrekarelik tesisinde hem servis hem satış hem yedek parçayı bir araya getirerek Adana çiftçisine en iyi hizmeti vaad ediyor. Ekonomik kriz yaşanan 2002 yılında yollarını birleştirdiği Koç Topluluğu sayesinde, o dönemde Türkiye’de traktör satılmazken, en çok traktör satan bayilerden olmuş.

Bir başka ekonomik krizden geçtiğimiz bu günlerde de en az etkilenmeyle yoluna devam ediyor. “Çünkü” diyor Keskin, “Müşteri için kalite, artık sadece satışta değil, satış sonrasıyla bütün olarak algılanıyor. Koç Topluluğu’nun satış sonrasında yedek parça ve servise verdiği önem, müşterinin direk tercihini etkiliyor. Bu da bayilere yansıyor.” Keskin ile ticaret hayatının öyküsünü ve iş hayatına bakışını konuştuk.


Sizi tanıyabilir miyiz?

1962’de Adana’nın Havutlu Köyü’nde doğdum. Eskilerde meslek sahibi olmak çok önemli olduğu için ilkokulu bitirdikten bir süre sonra bir traktör tamircisi yanında çıraklık yapmaya başladım.


Küçük yaştan beri iş hayatındaydınız...

Evet bu, ticaret hayatıma 1976’da attığım ilk adımdı. 1976–1983 yılları arası çıraklık ve kalfalık dönemimdi. Bu dönem çok büyük zorluklarla geçti. Ulaşımının neredeyse hiç olmadığı, ışıklandırmanın yetersiz olduğu bir dönem. Otobüsü kaçırdığımda Adana ile köyümüz Havutlu arasındaki 15 kilometreyi yürüyerek gitmişimdir. Bazen işi bırakmayı bile düşündüm. İşte o zaman işi bırakmamamın en büyük sebebi, annemin verdiği destektir. Sonra askere gittim. Askerden döndükten hemen sonra da kardeşlerimle beraber atölye açtık. ilk iş yerimiz 25 metrekarelik, babamın bizim için aldığı bir dükkandı. Önceleri fazla müşterimiz olmadığı için köylere tamir işlerine gitmeye başladım. O dönemde bu köy ziyaretlerine otobüslerle gidip geliyordum. Bir yıl geçmeden köy ziyaretlerinin faydalarını görmeye başladık ve müşterimiz iki katına çıktı. 1983–1996 yılları arasında tamircilik alanında Adana’da iyi bir yol kat ettik.

Bu başarıda sekiz kardeş birlikte çalışmamızın çok büyük etkisi oldu. Çoğu kereler sabahlayarak çalışırdık. Bu çalışma da bize büyümeyi getirdi. İşimiz büyüdükçe kardeşler arasında iş bölümü yaptık. Tabi çalışmamız bu gelişim sürecini hızlandırdı ama anne ve babamızın bize verdiği güç tartışılmaz başrol oynar.
Koç Topluluğu ile yolunuz nasıl buluştu?

Yaşanan bir problemden dolayı bir başka firmanın bayiliğini ve servisliğini bırakmıştık. Daha sonra o zaman ki bölge müdürümüz ile konuştuk ve 2002’de Koç Toplululuğu’nun bayiliğini yapmaya başladık. 2002’deki krize rağmen çok iyi satışlarımız oldu. Türkiye’nin hiçbir yerinde traktör satılmazken, en çok traktör satan bayilerden olduk. İyi ki Koç Topluluğu’nun traktör ailesine girmişiz.


Ailenizde Koç Topluluğu ile çalışan başka fertler var mı?

Ailemizde Koç Topluluğu ile çalışan ilk kuşak bizleriz ama amacımız bu birlikteliği gelecek kuşaklara da taşımak. Üç çocuk babasıyım. Eğitim sürecini tamamladıktan sonra çocuklarım ve yeğenlerimin de, şu an kardeşlerimle olduğu gibi gelecekte birlikte hareket etmeleri en büyük hayalim. Türk Traktör bayiliğimizi de çocuklarımızla geleceğe taşımak en büyük isteğimiz.


Bölgenizin ekonomisi hakkında bilgi alabilir miyiz?

Bölgemiz tartışmasız Türkiye’nin en büyük tarım bölgelerinden bir tanesi. Çiftçilik ile uğraşan birçok aile var. Çiftçiliğin bu kadar yaygın olması, bu sektöre ait yan sanayilerin ve işletmelerin gelişmesine katkı sağlayıp, Adana’yı tarımın merkezi haline getirdi. Ama Adana tarımın yanında büyük bir sanayi kentidir. Adana bölgesi tekstil, çimento, gıda, otomotiv gibi sanayi kuruluşlarına ev sahipliği yapıyor.


Ekonomik durgunluk bölgeye ve size yansıdı mı?

Dünya genelindeki ekonomik kriz tüm dünyayı etkilediği gibi Adana çiftçisini de olumsuz yönde etkiledi. Adana bölgedeki toplam traktör satışında bir düşüş oldu. Tabii bunun bize yansıması da söz konusu. Ancak yine de bu küçülen dilim içindeki payımızda artış var. Bunda Türk Traktör’e olan güvenin yanında, Keskinler Tarım Makineleri’nin müşterilerine gösterdiği özenin ve verdiği kaliteli hizmetin etkisi büyüktür.



Sizin bölgedeki ticari ağırlığınızı öğrenebilir miyiz?

Mobilya ve motor yenileme alanında da faaliyetteyiz ama bölgede bizim asıl ticari yoğunluğumuz, tabii ki tarım üzerinedir. Biz de geçmişte tarımdan aldığımızı, şu an da Adana çiftçisine daha iyi bir hizmet sunmak için yeni bir tesis yaparak, yine tarıma yatırıyoruz.


Yeni yatırımınızdan söz eder misiniz?

Keskinler Tarım Makineleri olarak Adana’da traktör piyasasında bir ilke imza atarak Türk Traktör markasına ve Adana çiftçisine layık 3 bin m2 alan üzerine kurulmuş büyük bir tesis yaptık. Burada yaklaşık 25 kişilik bir ekiple Adana çiftçisine en iyi hizmeti vereceğimize inancımız tam. Bu tesiste yedek parça bayiliğini de alarak servis hizmetimizi çok daha büyük bir hız kazandırmak öncelikli hedefimiz.

Yeni tesisimizi açmakla servis, satış ve yedek parçayı bir araya getirmiş olacağız. Böylece müşteri problemlerini bir noktada sonlandırmış olacağız. Başka bir bakış açısıyla yeni tesisimiz daha profesyonel bir ortamda çalışmamıza ve hizmet vermemize imkân tanıyacak.
Koç Topluluğu ile çalışmanın size sağladığı avantajlar nelerdir?

Koç Topluluğu’na ait olmak en başta insana güven duygusu veriyor. Koç Topluluğu’nun kaliteye verdiği önem müşterinin direk size bakış açısını etkiliyor. Müşteri için kalite, artık sadece satışta değil, satış sonrasıyla bütün olarak algılanıyor, Koç Topluluğu’nun satış sonrasında yedek parça ve servise verdiği önem müşterinin direk tercihini etkiliyor. Bu da bayilere yansıyor.


Koç Topluluğu’nun sosyal sorumluluk projelerine katılıyor musunuz?

Topluma duyarlı bir firma olarak Koç Topluluğu’nun sosyal sorumluluk projelerine katılmaktayız. Sayın Suna Kıraç’ın Türk Eğitim Gönülleri Vakfı adına yürüttüğü yardım kampanyasına katıldık. Eğitime önem veren bir firma olarak geleceğe daha bilgili bir gençlik yetişmesinde bizim de küçük bir katkımızın olması bizi onurlandırdı.

Diğer taraftan Gözde Gürsoy’un başlattığı ihtiyacı olan çocuklar için giyim yardımı kampanyasına katılımda bulunduk.

Koç Topluluğu’nun sosyal sorumluluk projelerine katılmakla beraber kendi çevremizdeki yardım kurumlarına da bağışta bulunmaktayız.



Koç bayi portalını izliyor musunuz?

Evet izliyoruz. Bu sayede Koç Topluluğu’ndaki bütün gelişmeleri takip ediyoruz, bizlere sunulan imkan ve avantajlardan haberdar oluyoruz. En önemlisi kendimizi Koç ailesinin bir üyesi olarak hissetmemizi sağlıyor.


Sizin alanınıza girecek gençlere neler önerirsiniz?

Bence gençler önce çok araştırmalı, iyi bir plan yapmalı, yoğun tempoyla çalışmalı ve yeniliklere açık olmalılar. Yaşamda başarı sürekli olduğu zaman anlam kazanır. Bu yaşamın her alanı için geçerlidir. Böyle hızlı değişen ve gelişen dünyada, zamana uyum sağlayabilmek için, sizin de sürekli olarak araştırmanız, geliştirmeniz ve gerekirse değişmeniz gerekmektedir.




Kuzey Kutbu ada oldu!
125 bin yıl sonra ilk kez, Kuzey Kutbu’nun karayla bağlantıları eridi ve bir ada haline geldi. Bu gelişme, aslında sonun başlangıcı olabilir mi? Bu soruya tam cevap vermenin mümkün olmadığını söyleyen Prof. Dr. İlhan Talınlı’ya göre Doğulu bir bilgenin, “Toprağa bir şans daha verelim, mutlaka kendini yeniler” sözleri bize yol gösteriyor
Sanayinin “temiz üretim” anlayışına yönelmesi gerektiğini belirten, Koç Holding gibi kuruluşların bunu görerek doğru adımlar attığını söyleyen İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. İlhan Talınlı ile küresel ısınmayı konuştuk.
125 bin yıl sonra ilk kez, Kuzey Kutbu hem Kanada hem Rusya kısmında tamamen eridi ve bir ada haline geldi. Bu gelişme sonun başlangıcı olabilir mi?

“25. Saat” adlı kitaptan felsefi bir hikâyecik ile cevaplamak isterim sorunuzu. Kirlenme bir gölde her gün iki misli büyüyen çiçeğe benzer, gölün yarısı kaplandığında onu koparmak zorunda kalırsınız. Peki bu noktada mıyız? Bunu bilmek ve söylemek mümkün değil! Bu süreç çok hızlı gelişmiyor mu? Zaman, canlıların genetik olarak bu değişime uyum sağlamasına yetecek mi? Yapılacak bütün değerlendirmeler sübjektif kalacak ve tahminden öteye gitmeyecektir.


Küresel ısınmada bir hızlanma var mı?

Küresel ısınmanın varlığı bir gerçek! Bunun altını iyice çizelim. Küresel ısınma, dünya ekosisteminin ısı ortalamasının artış göstermesidir. Ekosistemler bilimsel olarak sibernetiktir. Yani kendilerine bir etki yapıldığında tepki verir ve denge noktasına ulaşırlar.

Söylediğiniz gibi kutupların erimesi, denizlerin yükselmesi ve uzmanların yaptığı incelemelerde ortaya çıktığı şekilde havadaki karbondioksit miktarının artması, dolayısıyla gelen güneş ışınlarının karbondioksit tarafından absorbe edilerek dönemeyip atmosfer içinde hapsolmasıyla küresel ısınma ortaya çıkıyor.

Bazı şeylerin ne kadar yılda, ne olacağını söylemek mümkün değil. İnsanoğlu uzun süredir daha rahat bir yaşam için bütün ekosistem kaynaklarını fütursuzca kullandı. Ortaya ekosistemin kendi kapasitesiyle karbondioksiti özümseyerek yok etmesine imkân bırakmayan bir tablo çıktı. Bütün çevre kirlenmesi, ekosistemin alışkın olduğu özümseme kapasitesinin aşılmasından kaynaklanıyor. Yaşamın kaynağını teşkil eden karbon zinciri dengesini -karbondioksit lehine- bozduk, yani sistemi etkiledik. Ekosistem, karbondioksiti yok edemiyor ve buna tepki olarak atmosfer ısınıyor. Şu andan sonra ne olacağını söylemek mümkün değil. Bilim insanlarının ölçümlerini değerlendirerek bazı senaryolar yazılabilir ancak zaman dilimini ortaya koyduğumuzda fikirler sübjektif kalır.

Sorunuza dönersek, evet küresel ısınmada bir hızlanma var ve insanların böyle bir değişime uyum sağlaması muhtemelen mümkün olmayacak. Üstelik insanlar hâlâ bunu kabul etmek istemiyor.
İnsanlık bu gelişmeyle ilgili bir “aydınlanma” yaşamadı mı?

1971’de Birleşmiş Milletler iklim değişiklikleriyle ilgili ilk konferansı topladığında çerçeve sözleşme, 17 yıllık süreçte Kyoto Konferansı’na kadar geldi. İnsanlar bilim adamlarının söylediklerine rağbet etmeye başlayıp toplantılar yapmaya karar verdi. Dünyayı bir bütün olarak kabul etme kararı alındı. Bu konferansların sonucunda katılmadığım tek şey, ulusal sınırların ekosistem sınırlarıyla aynı olmadığıydı. Küresel ısınmaya, 170 ulus devletin sınırlarıyla değil dünya vatandaşlığı düşüncesiyle bakmalıyız. Yaşanan tek yer olan dünyanın, küresel ısınma ile mücadelesinde farklı bir durum ortaya çıkacak.

Ozon tabakasının delindiğini anladığımızda, kutupların eridiğini fark ettiğimizde çok geç kalmıştık. Öte yandan bu sayede bilimi ürettik, insanların iletişimini sağladık.

İnsanı, çevrenin birinci canlısı olarak kabul ediyorum, ama en önemlisi olarak da görmüyorum. Ekosisteme, bir sivrisineğin DNA zincirine baktığımızda, insanla arasında sadece 200 fark bulunduğunu görürüz. Tuzuyla, nehriyle, gölüyle, bitki örtüsüyle bir düzen içinde yaşayan bir ekosisteme sahibiz. İşte yaşayan bu sistemde belirli mekanizma ve hızlar var. Kirlenmiş bir suyun eski haline gelmesi, belirli bir hızla oluyor. Göldeki çiçek böyle bir örnek, logaritmik büyüme bizi kritik noktaya getiriyor.


Kimi “Karşımızda büyük bir tablo var, rakamlarla uğraşmaktansa genele bakmalıyız” derken, kimileri de plastik şişelerin kullanımının azaltılması gibi yöntemler öneriyor. Hangisi doğru sizce?

Elektrik tüketiminin azaltılması veya plastik şişe kullanımının kaldırılması... Bu örneklerin hepsi faydalıdır. Burada ekolojist ile çevre mühendisi arasındaki fark ortaya çıkıyor. Ekolojistler, çevrecilerle ters düşerler kimi zaman. Yumağın içinden çekilen bir iplikle uğraşmaya benzetirler plastik şişelerin azaltılması gibi önlemleri. Evet, yumak orada ve çözülmesi gerekiyor. Öte yandan yumağın içinden bir ipin çekilmesi de hiç yoktan iyidir. Böyle bakmalıyız...

Doğu düşünürlerinden birinin sözü bize yol gösteriyor: “Toprağa bir şans daha verelim, mutlaka kendini yenileyecektir.”
Yenilenebilir enerjiler hakkında ne düşünüyorsunuz?

Yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmaya başlamalıyız. Rüzgâr, güneş, hibrit ve hidrojen gibi… Almanya 1997 ile 2006 arasında 20 bin megawatt elektrik enerjisi üretti. Türkiye'nin ihtiyacı 30 bin megawatt’tır mesela. İspanya örneğini de verebilirim, çünkü enerji ihtiyacının yüzde 11’ini yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlıyorlar. ABD, yenilenebilir enerji alanında araştırmalarını gizliden gizliye hızlandırdı. Yakın gelecekte çok büyük yenilenebilir enerji üretimiyle karşımıza çıkacak.


Küresel ısınma hızlanırken sanayi temsilcilerine hangi görevler düşüyor?

Gerçek sanayileşmenin çevresel kuralları olmalı. Sanayi, üretimle katma değer yaratan bir yapıdır aynı zamanda. Bu düşünceye sahip sanayiler, dünya kaynaklarını kullanırken sorumluluğunun da bilincindedir. Üretim yaparken doğayla uyum içinde sanayileşmek çok önemli. Artık sanayi, “temiz üretim” anlayışına yönelmeli. Örneğin çevre dostu ürünlere ağırlık vermeli. Bunu yapabilmek için de sanayide kalite yönetim sisteminden önce çevre yönetim sistemi hayata geçirilmeli.

ISO14001 olarak adlandırılan, çevre yönetim sistemi, daha doğrusu standartları, bugün önemli bir değerdir bizim için. Oradaki yönetim sistematiğine uyulmadığı takdirde hem üretimin kalitesi, hem yaşam kalitesi, hem de firmaların kârlılıkları bozulacaktır. Koç Holding gibi büyük ve çağdaş sanayi kuruluşları bunu gördü ve doğru adımları attı. Emin olun, bu vizyona erişen sanayiler kârlılıklarını da arttırır. Bu nedenle genel bütçelerde çevre yönetim sistemlerine de yer ayrılmalı.
Koç Holding sosyal sorumluluk kampanyalarıyla da çevresel sorunlara dikkat çekmeye çalışıyor. Örneğin Ülkem İçin projesi kapsamında Türkiye genelinde 700 bin fidan dikiliyor...

Bu çalışma çok önemli. Koç Holding’in 700 bin fidan dikmesinde önemli olan, amaçtır. Bunu gerçek bir bilinçle yapan Koç Holding, farkındalığın ortaya konması anlamında önemli bir açılım sağlıyor. Çünkü açgözlülük ve hırs hiçbir sanayinin şiarı olmamalı. Bahsettiğimiz sanayi kuruluşları, Türkiye’nin gururu, medarı iftiharlarıdır. Bunlar, çok büyük ve bilinçli sanayilerdir. Türkiye’deki yan sanayiler ve kobiler arasında öyle plansız gelişmiş olanları var ki, çevresel anlamda tam anlamıyla dert haline geliyorlar. Çevresel yönetim sistematiğine ulaşamayacakları için, çarpık sanayileşmeye neden oluyorlar.

Koç Holding gibi sanayi kuruluşları elbette bunun dışındadır. Onlar zaten böyle yaptıkları için büyük oluyor. Kalkınma dendiğinde, artık sürdürülebilir kalkınma ve ekosistem algılanmalı. Ne olursa olsun, sanayi kuruluşlarının çevresindeki canlıları sürdürülebilir kıldıkları sürece geçerli olacağını hatırlatmak ve sözlerimi büyük önderimiz Atatürk’ün şu sözleriyle noktalamak isterim: “Benim bir tane manevi mirasım var; dogma, ayet, kural kabul etmez; kültlerle işim yok, akıl ve bilimdir.”

Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi Üyesi Kısmet Erkiner:
Çoğu zaman haklıyken davayı kaybediyoruz!”
Kısmet Erkiner’in Türk sporu adına üzüntü duyduğu bir konu var: “Spor hukuku ihtisas konusudur. Kulüplerimizin en büyük sorunu, spor hukukçusu kavramını tam manasıyla idrak etmemeleri. Üzüldüğüm nokta, uzman kullanmamak nedeniyle uluslararası alanda kazanılabilecek davaları kaybetmemiz”
Kısmet Erkiner, Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi’nin (CAS) ilk Türk üyesi. Ödenen cezalara rağmen yapılan taşkınlıklara kızdığı için futbol maçlarına gitmeyen Erkiner ile ülkemizde pek önemsenmeyen spor hukukuna hakim olmamanın yarattığı sıkıntıları, spor hukukunun dünyadaki durumunu konuştuk.
CAS’a neden gerek duyuldu?

CAS, spor federasyonlarıyla kulüpler, kulüplerle kulüpler, sporcularla kulüpler arasındaki ihtilaflara çözüm arayışı sonucunda kuruldu. Her federasyonun kendine göre bir disiplin ve yargı düzeni vardır. Geçmişte bu organların verdiği kararlardan memnun olmayan bir takım kişiler, devlet mahkemelerine başvururdu. Bu mahkemeler de adli ya da idari yargı kararlarına varırdı. Oysa başta Uluslararası Olimpiyat Komitesi olmak üzere spor camiasının bütün istediği, her şeyini kendi içinde halletmekti; idari kararlar gibi yargısal kararlarını da kendi bünyesinde verebilmek ve bu konularda devletlerle muhatap olmamak… Bunu yapabilmek için de bütün bu federasyonların üzerinde, bağımsız bir mahkeme istendi. Herkesin de bu mahkemenin kararlarına itibar etmesi arzulandı. Bu ana fikir çerçevesinde Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nin 1983’te toplandığı konferanstan bir yıl sonra, Lozan’da Spor Tahkim Mahkemesi kuruldu. Ancak gelişimi ve kabulu çok yavaş oldu. 1986’ya kadar müracaat bile yapılmadı. 1986’da ilk kez Uluslararası Binicilik Federasyonu’nun başvurusuyla işler duruma geçen mahkeme, o yıl topu topu iki başvuruyla çalışmaya başladı. 2003’te FIFA, CAS’ın bu üst mahkeme yetkisini kabul etti ve futbolda çok fazla olay yaşandığından mahkemenin yükü çok fazla arttı. Bugün haftada iki dosya başvurusu yapılıyor.


CAS’ı dünya çapında benimsetmek zor oldu mu? İtirazlar gelmedi mi?

Uluslararası Atletizm Federasyonu IAF ve Uluslararası Futbol Federasyonu FIFA’nın CAS’ın üst mahkeme yetkisini kabul etmelerinden itibaren istisnasız bütün federasyonlar CAS’ı tanıdı. Ama IAF ve FIFA, önceleri büyüklüklerinden dolayı başka bir kuruluşla işbirliği yapmak istemiyordu. Hatta FIFA bir ara CAF adıyla kendi uluslararası tahkim mahkemesini kurmak istedi, ama sadece para ya da talimatlarla bu işin olamayacağını gördüler. CAS bugünkü olgunluğuna 20 yılda geldi. Artık adalet davaları için Lahey’deki Yüksek Adalet Divanı neyse, CAS da sporun yüksek adalet divanıdır.


CAS’ın yaptırım gücü nedir?

CAS’ın kararları, spor dünyasının en üst mahkemesinde alınmış kararlardır. Bu kararları spor dünyasında ya da devletlerin mahkemesinde değerlendirmeye götüremezsiniz. Götürürseniz, o spor camiasından dışlanma tehlikesiyle karşı karşıya kalırsınız. CAS’ın kararına tabi resmi olarak itiraz edilebilir. CAS, İsviçre Federal Mahkemesi’nin denetimine tabidir. Ama onlar çok belli nedenlerle başvuru kabul edebilir ki, bunların da çoğu usul nedenleridir.


Türk kamuoyu CAS’ı son dönemde Beşiktaş’ın İspanyol teknik direktör Del Bosque ile olan davasından tanıdı…

Türk kamuoyu ve spor camiasının CAS’tan haberi yoktu. İlk defa CAS’ta davanın görülmesi 2000 yılına aittir. O tarihten bu yana CAS’a 70 kadar dosya gitmiş, bunların yüzde 50’si hüküm ifade eden kararla sonuçlanmıştır. Del Bosque davası meşhur oldu ama ondan önce de çok önemli davalar vardı. Mesela 2000’de UEFA Kupası’nı aldıktan sonra bilet fiyatları konusunda UEFA ile Galatasaray arasında bir ihtilaf olmuştu. Galatasaray bu davayı kazandı. Halen CAS’ta karara bağlanmakta olan 40’a yakın dava var.

2000’den bu yana Türk tarafının davacı olduğu yaklaşık 30, bir o kadar da Türk tarafının davalı olduğu dava var. İki tarafın da Türk olduğu sadece iki dava var. Geçmişte unutulmuş çok önemli davalar var. 2002’de Ülkerspor ile Euroleague basketbol takımları arasında, aynı yıl Beşiktaş ile Freiburg kulübü arasında bir ihtilaf var. 2003’te Ortega ile Fenerbahçe arasında bir dava var. Galatasaray’ın bir hayli davası var, 2006’da Ribery davası var, Bursaspor, Antalyaspor, Çaykur Rizespor, Ankaragücü, Gaziantepspor, Elazığspor, Trabzonspor’un var. Hatta Nusaybinspor ile Şırnakspor arasında şu an CAS’ta görülmekte olan bir dava bulunuyor…
İhtilafların çoğu futboldan mı?

Dünyada öyle değil. Bizim diğer içtihatlarımıza baktığınızda atletizm, binicilik, golf, güreş gibi bütün sporlarda ihtilaf var. Ama bizde futboldan başka spor olmadığı için ihtilaf da futbolda! Halen Süreyya Ayhan davası sonuçlamadı. O da önemli büyük bir davadır. 40 yılda bir nihayet bir tane sporcumuz çıktı, o da CAS’lık oldu.


Futbol kulüplerimiz ve sporcularımız hukuki bilgi, spor hukuku açısından yetersiz mi?

İhtilaflar konusunda Anadolu kulüplerimiz, İstanbul’daki kulüplerimizden daha iyi durumda. Çünkü Anadolu kulüplerimiz öğrenme açlığı içinde, seminerlere katılıyor, eğitim çalışmalarına yönetici ya da eleman gönderiyor, bazen başkanları katılıyor. Büyük kulüplerimizden bu yoğunlukta katılım olmuyor.

Spor hukuku bir ihtisas konusudur. Kulüplerin yönetimlerinde çok iyi hukukçular var. Ancak bunların hiçbiri bir iki istisna dışında, spor hukukçusu olmadığı için diğer alanlardaki bilgi ve tecrübelerini spor hukukuna yansıtamıyor. Onun için kulüplerimizin en büyük sorunu, spor hukukçusu kavramını tam manasıyla idrak etmiş olmamalarıdır.

Sporcu sayımızla oranladığımızda dava sayımız hakikaten çoktur ama benim üzüldüğüm nokta, dava sayımızın çokluğundan öte bu davaların çoğunu kaybediyor olmamız. Kaybetmemizin nedeni haksız olmamız değil. Çoğu zaman temelde haklıyız ama haklılığımızı ifade edemiyoruz. İşin temelinde sözleşmeyi doğru yapmamışız, sözleşmenin gereklerini yerine getirmemişiz, haklarımızı gereğince savunamamışız, yabancı dil sorunumuz had safhada! Dolayısıyla bu gibi uluslararası davalarda uzman kullanmamak nedeniyle kazanılabilecek davaları kaybediyoruz.

Dünya sporunda futboldaki ihtilaflardan sonra en çok yaşanan sorun nedir?

Doping! CAS’ın 2003’te futbol davalarına bakar hale gelmesinden önce en çok dosya dopingden geliyordu. Ama doping, yüzde 60’ın üzerinde dava konusu olan futbolun gerisine düştü. Dünyada en girift davalar doping davalarıdır. Futbol davalarının yüzde 90’ının sonucu parasaldır. Ancak doping davaları kişinin hayatını etkiler. Çünkü birinci cezası iki yıl müsabakalardan men, ikincisi cezası ömür boyu mendir. Ülke değiştirse de, vatandaşlık değiştirse de, spor dalını değiştirse de aktif spor hayatı biter. O yüzden Süreyya Ayhan gibi bir değeri kaybetme aşamasındayız. CAS’tan beraat etse bile artık yaşı geçti.

1   2   3   4   5   6   7


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə