MÜqayiSƏLİ ƏDƏBİyyat: ƏDƏBİyyat və MƏDƏNİYYƏTLƏRDƏ İstorioqrafiYA: MİF, ƏDƏBİyyat və tarix arasinda




Yüklə 1.64 Mb.
səhifə5/11
tarix23.02.2016
ölçüsü1.64 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

The University of “Al.I.Cuza”,

Iaşi Romania




«ПОДРОСТКОВЫЕ» ДНЕВНИКИ АННЫ ФРАНК

И НИНЫ ЛУГОВСКОЙ КАК ОБВИНИТЕЛЬНЫЙ АКТ
Анна Франк, Нина Луговская, Таня Савичева, Лена Мухина, Этти Хиллесум, Хана Бради - это только несколько имен юных обвинителей истории, которые были обречены на страдания и на гибель разными периодами макроистории человечества, периоды, которые можно соединить под общим знаменателем террора и геноцида. Ибо и война, которую обвиняют Анна Франк и Таня Савичева, и тоталитарный режим, которым была подавлена Нина Луговская и ею подобные, устрашали, насиловали и запугивали людей вплоть до уничтожения. Дневники, письма и записи юных авторов рассматривают большую историю через собственные микроистории «одиноких незначительных песчинок» (Л.Улицкая). Дневник Анны Франк как сильнейшее свидетельство варварских преступлений нацизма, равно как и дневник Нины Луговской, уцелевший в архивах НКВД и описывающий реальности непростого времени «советского проекта» - это крик невинной детской души, которая растоптана и убита сильнейшими мира сего, и предупреждение о том, что Наполеонам, спокойно жертвовавшим жизнями миллионов людей, нет места в новой истории, истории постепенного обновления человека, истории постепенного перерождения его. В этом новом мире христианской нравственности для теории двух разрядов людей уже нет места, равно как нет места и для «права имеющих». Слова Достоевского о страдании невинной жертвы, о том, что счастье всего мира не стоит одной слезы на щеке невинного ребёнка – тому подтверждение.

Любовь Чимпоеш

ЭПОС ГАГАУЗОВ КАК ИСТОЧНИК ИЗУЧЕНИЯ ИСТОРИИ НАРОДА

У тюркских народов древняя и богатая переломными событиями история. В их среде, как исторические вехи пройденного, зародилось множество эпических сказаний. Крупные сражения и завоевания, победы и поражения, переселения, возникновение и исчезновение государств влияли на фантазию народа и находили свое отражение в его песнях, воспевающих эти события. Долгие века эти песни передавались из поколения в поколение, обогащались, приобретая со временем форму легенд, сказок, дастанов. Духовная культура включает в себя все этапы исторического развития, начиная с самых ранних истоков культуры. Каждый народ привержен старине, хотя и проходит в своем развитии ряд исторических ступеней существования. При этом, несомненно, происходит трансформация древних традиционных элементов, но, как показывает анализ фольклора, древнее содержание и формы эпоса сохраняются. Исследование истоков и содержания гагаузских эпических традиций, а также их сравнительно-исторический анализ с эпосом народов Балкано-Дунайского ареала и тюркского мира представляют большой научный интерес.  Изучение эпических  традиций  важно  не только с точки зрения фольклористики: оно проливает свет и на отдельные стороны этнической истории гагаузов.



Людмила Грицик

д.ф.н., проф., завкафедры теории литературы,

компаративистики Института филологии

Киевского национального университета имени Тараса Шевченко.

ПАРАДИГМЫ УКРАИНСКОЙ ЛИТЕРАТУРНОЙ КОМПАРАТИВИСТИКИ: ИСТОРИОГРАФИЧЕСКИЙ АСПЕКТ


  1. Мы исходим из понятия парадигмы как системы основных концептуальных положений, определяющих позитивистский и новый (ХХ-ХХІ вв.) этапы развития сравнительного литературоведения в Украине.

  2. Процесс становления компаративистики приходится на ХІХ – начало ХХ вв. и представлен контактно-генетической сферой. Направления исследований – украинско-русские -польские литературные отношения – определены прежде всего ситуацией, в которой развивалась украинская литература как литература недержавной нации и стремлением утвердить ее самобытность. (М. Максимович, А. Котляревский, М. Драгоманов, И. Франко.) Наиболее активно применяются ретроспективные и проспективные методики; среди видов внешних и внутренних контактов доминируют влияния, наследования, переработки, переводы и т.д.

  3. В конце XIX – начале ХХ вв. ощутимы попытки разнообразить векторы исследований (М. Драгоманов, И. Франко, М. Дашкевич, А. Крымский), использовать в литературоведческих работах методики, наработанные другими областями знаний (фольклористикой, историей, этнологией, религиеведением – М. Драгоманов, А. Крымский), антропологией, лингвистикой, психологией (И. Франко, Д. Овсянико-Куликовский), что заметно влияет на цель, характер сравнительных изучений. В отдельных студиях четко проявлялся интерес к сравнительной поэтике, в частности компаративной тематологии, генологии, этноимагологии (И. Франко "Власть земли в современном романе", "Жизнь и быт современного крестьянина в Украине и во Франции", "Варлаам и Иосааф. Старохристианский духовный роман и его литературная история" и др.)

  4. 20 - 30-е гг. ХХ века отмечены активным развитием сравнительных студий, в которых позитивистские методологии вытесняются сравнительной типологией. Изменяется задача, материал исследований. Это украинская литература в широких контактах западноевропейских, русской и других славянских (Л. Билецкий, А. Белецкий, В. Маслов, М. Зеров, П. Филипович, В. Перетц и др.)

  5. Смена парадигмы украинской литературной компаративистики связана со второй половиной ХХ века. Сравнительное литературоведение сближается с теорией литературы, что сказывается на исследованиях (Д. Наливайко, Р. Громяк, Т.Денисова, М. Ильницкий, В. Моринец), попытках теоретического осмысления компаративистики как дисциплины / интердисциплины, науки и метода (А. Белецкий, Г. Вервес, Д. Наливайко).

  6. Конец ХХ – ХХІ веков отмечен активным движением компаративной мысли. Сравнительное литературоведение широко использует концепции и методологии теории литературы (Д. Наливайко "Теория литературы и компаративистика", "История литературы и компаративистика", материалы сборников "Литературная компаративистика").

  7. Американская, европейские, славянские (особенно польская) компаративные школы изменяют / обновляют поле сравнительных исследований, определяют новые аспекты: интердисциплинарные студии (Д. Наливайко), пограничные / кресовые (Р. Радышевский, Е.Нахлик), этноимагологические (Д. Наливайко, М. Ильницкий), культурологические (И. Дзюба, Т. Гундорова), постколониальные (Т. Гундорова, Н. Высоцкая). Обогащается методологический "инструментарий". Украинское сравнительное литературоведение все больше приобретает характер "метанауки" (Б. Бакула).



Majid Bahrevar PhD.

Yasouj University, Iran

IMAGOLOGICAL STUDY OF PERSIAN POETRY DURING THE FIRST WORLD WAR 1914-1918
Key-words: Imagology, Literature, History, Persia, World War I
Persian statesmen have announced formally the country’s neutrality during the First World War 1914-1918, but it seemed had no enough means to limit the European expedition. The British imperialist policy in colony of India and the southern zone of Persia made their leaders to progress a vital fighting especially for the Persian oil which filled British navy with fuel. There are many images and phantom of warfare in Persian literature during the First World War illustrating such dreadful situation and Persian people’s paying for.

The Russo-Anglo long term rival for Persia changed minds and paid attentions to Germany. There were forming some Germanophile passion and party among the Persian thinkers, writers, and poets against the allied powers especially in a symbolic reaction to the British and Russian armies. Adeeb Peshawari, Vahid Dastgerdi, Malek al-Shoara Bahar, and Mirza Mahmoud Ghanizaheh were some prominent poets who declared their bias and tendency in poetical works. Here I study imagologically the myths, symbols, images, and stereotypes employed by them in order to glorify politically the German Kaiser, Wilhelm II and his commanders’ chivalry in front of the allied powers.


Maka Elbakidze

KING ARTHUR – PERSON OR THE MYTH
Key words: King Arthur, Arthurian cycle, Romance
King Arthur was a legendary British leader of the late 5th and early 6th centuries, who, according to Medieval histories and romances, led the defence of Romano-Celtic Britain against Saxon invaders in the early 6th century. The details of Arthur's story are mainly composed of folklore and literary invention, and his historical existence is debated and disputed by modern historians. The earliest literary references to Arthur come from Welsh and Breton sources. Thomas Green identifies three key strands to the portrayal of Arthur in this earliest material (warrior - protector of Britain; the leader of a superhuman heroes; person who has a close connection with the Welsh Otherworld). Paper shows that in the process of transformation of the mythological archetype to the literary character the most significant fact is the changing of the role and function of the king in the plot of the narration. Whereas Arthur is very much at the centre of the earliest material, in the continental romances he is rapidly sidelined. He becomes the "do-nothing king", whose inactivity and acquiescence constituted a central flaw in his otherwise ideal society.

Max Stakiewitz

University of Wisconsin-Madison

IN THE BEGINNING: LITERARY MEDIATION
BETWEEN HISTORY AND MYTH

In his monumental work Memory, History, Forgetting, Paul Ricœur situates historical thinking between the extremes of logos and mythos, the two poles of the opposition governing Western ("Platonic")thought. This median position is not, however, a stage in the progression from mythos to logos, according to the principle of the Enlightenment thought of progress, but rather the hermeneutic ("methodological") consequence of acknowledging the finitude of human being and the limit of his/her knowledge in need of a constant(re)interpretation. This kind of historical thinking abandons the search for origins (origines) and limits itself to the patient registering of beginnings(commencements), including its own beginning ("the beginning is historical, the origin is mythical." In my paper, I am considering the position of literature within the scheme of the origins and beginnings in the hermeneutic perspective. One of the criteria distinguishing mythical origin from historical beginning is their relation to truth. The word that "was in the beginning" is not to be questioned as to its truth's value, is not to be verified or falsified. In this respect literature seems to appear on the side of mythical search for origin. As Hans-Georg Gadamer writes in his essay "On the Contribution of Poetry to the Search for Truth" (in Kunstals Aussage): "To speak of truth inpoetry/literature (Dichtung) is to ask how the poetic word finds fulfillment precisely by refusing external verification of any kind." On the other hand, literature seems to question the absolute character of the mythic mode, seems to "interrupt myth," in the words of Jean-Luc Nancy ("Myth Interrupted" in The Inoperative Community). I shallargue that it is a fragile balance between these two aspects of its nature that
constitutes the truth as a particular value of literature.

Maral Rafiq qızı Yaqubova

AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu

Ədəbiyyat Nəzəriyyəsi şöbəsi, elmi işçi

BƏDİİ TARİXİN FORMALAŞMASINDA

FUNKSİONAL-TİPOLOJİ AMILLƏR VƏ POETİK PRİNSİPLƏR
İncəsənətin, o cümlədən ədəbiyyatın dialektikasında tarixə müraciət tez-tez istifadə olunan bədii üsul kimi özünü doğrultmuşdur. Dünya bədii-estetik təfəkkürünə əsrlərlə hökmranlıq etmiş klassizmin antik ədəbiyyata marağı, daha sonra romantizmin xəyal pərdəsi fonunda milli-tarixi mövzuların bərpası, tarixi salnamələrə, əlyazmalara yeni dekonstruktiv müraciət, arxetip obraz və süjetlərin aktuallaşdırılması və s. tarixin bədii interpretasiyasının fərqli tipoloji təsnifatını aparmağa imkan verir. Bütün bunlar bədii mətnin özülündə müxtəlif şəkillərdə əks olunur və bədii təhkiyənin zamanda tərtibinə bu və ya digər şəkildə təsir edir. Müstəqillik dövrü nəsrini özündən əvvəlki nəsrin ümumi məğzindən fərqləndirən ən əsas əlamət, hələ yeni nəsr mərhələsində başlanğıcı qoyulmuş ənənənin – milli özünüdərkə, milli Mənin tarixi kimliyinin təsdiqinə, etnik şüurun oyanışına yönəlmiş tendensiyanın özünün ən pik nöqtəsinə çatması idi. Keçid dövrünün sosial-psixoloji, mədəni-mənəvi böhranları içində yaşamasına, müharibə kimi ağır və dəhşətli bir hadisənin içində olmasına rəğmən Azərbaycan insanı öz kimliyini, tarixi statusunu, eyni zamanda dünyadakı yerini təsbit etməyə səy göstərirdi. Poetik deyim, bədii söz bu məqamda uzun müddət susmuş daxili səslərin, fərd və toplumun mənəvi dünyasının “gizlinlərinin” aşkarlanmasında ən yaxın vasitəçi funksiyasında çıxış edir. Təqdim edilən məruzədə əsas diqqət müstəqillik illərində Azərbaycan bədii nəsrində Azərbaycan və dünya tarixinin bədii interpretasiyasının funksional-tipoloji yönlərini üzə çıxarmaq, tarixin bədiiləşməsinin prinsiplərinin təsnifatını aparmaq kimi məsələlərə yönəldiləcəkdir (alternativizm, demokratizm, millilik, modern istehza, postmodern pastiş və s.). Müstəqillik nəsri nümunələri əsasında Azərbaycan bədii nəsrində, milli-etnik, mifo-poetik və ictimai-siyasi tarixin interpretasiyasının dünya ədəbi-bədii sistemi ilə fərqli və oxşar cəhətlərini aşkarlamaq və müqayisə etməklə, bədii-poetik düşüncənin lokal və milli koloritini və kontekstini müəyyənləşdirmək də məruzədə qarşıya qoyulan əsas problemlərdəndir. Məruzədə Kamal Abdulla, Anar, Elçin Əfəndiyev, Elçin Hüseynbəyli, İlqar Fəhmi, Aqil Abbasın və başqa yazaıçıların roman, povest və hekayələrinə müraciət olunacaq, eyni zamanda çağdaş dünya ədəbiyyat nümunələri ilə müqayisəli ilə təhlillər aparılacaqdır.
Margareta ASLAN, Ph. D. Researcher

The Institute of Turkish and Central Asian Studies,

Babeș-Bolyai University; Cluj-Napoca, Romania

KERBELLA. THE DESCRIPTION OF THE SHI`A PROCESSION

IN GH. BRANCOVICI’S CHRONICLE OF 17TH CENTURY
There are rare European or Balcanic works of Christian provenance in the pre-modern time to render detailed specific moments of some Muslim holidays/celebrations. The descriptions of any religious processions are even rarer. The Transylvanian chronicler from the 17th century Gheorghe Brancovici dedicates a short chapter to the religious procession Kerbella very important in the Shi`a world. The Eastern Orthodox tradition chronicler was raised in the monachal environment and later he became a diplomat of the Transylvanian Principality at the Ottoman Empire. By chance he takes part to such a procession and describes it in detail.

Remarkably, the chronicler trying to render the event as clear as possible considers that the event was specially made by the Ottoman troups in order that the Divinity to soften and help them win the fights against the Christian Europeans. This interpretation was sustained and became together with other writings on similar subjects a stereotype that stimulated through favourable interpretations the difference and the opposition between the Ottoman world and the European world on one hand and the Muslim world and the Christian world on the other hand. Leaving aside all these interpretations favourized by a historical period or another the individual chronicle of Gh. Brancovici is a particular detailed narrative about the way the Kerbella processions were made in the 2nd half of the 17th century seen through the eyes of a South-Eastern European.



The study will presuppose the processing of chronicle data by using the specific methodological until it ends in a scientific form. The chronicle written in Cyrillic paleography was edited the processing being made after the edited variant. This work will contribute to the imagologic area, the historical area and to the religious area.

Marija Gjorgjieva Dimova

A MNEMONIC TRIANGLE:

FIGURES OF MEMORY AS SHARED HERITAGE
Marija Gjorgjieva Dimova Ph.D. (1973) is an assistant professor at the General and Comparative Literature Department of the Blaže Koneski Faculty of Philology of the Ss. Cyril and Methodius University in Skopje, the Republic of Macedonia.

This text is to focus on the figures of memory, whose status of shared heritage is to be interpreted on two levels:

1. Figures of memory as a shared heritage among several memory practices: myth, history, literature.

2. Figures of memory as a shared heritage of the members of a certain interliterary community.

These two levels are to be illustrated through examples from Macedonian literature, paradigmatic for its intertextual openness to mythical/folklore prototexts and its interdiscursive position in relation to history, but also its membership to several interliterary centrisms (South-Slavic, Balkan). Furthermore, its independence from the Federation and the need to redefine the framework of its own national literature intensify the literary reemphasis of the figures of memory. Contextualised thusly, the interpretation has several implications:

1. It illustrates the palimpsestic dimension of literature, verified by the numerous recontextualisations of the figures of memory;

2. It demonstrates the mnemonic dimensions of literature and history: the common interest in the figures of memory allows for their (inter)textual adjoining;

3. It alters the perception of Slavic and non-Slavic Balkan cultures in the contemporary constellation, demonstrating it is a matter of shared mythical, folklore, historical figures that exist in the Balkan peoples’ cultural memory and are ambivalent: not only are they interpreted as specific qualities of certain cultures, but can also be viewed as symbolic points of cultural intersection.

Məlahət Babayeva

ADPU-Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi kafedrasının müəllimi

ƏDƏBİ ƏSƏR SƏNƏDLƏŞDİRİLMƏMİŞ TARİXİ FAKTLARIN ÜÇÜN

MƏNBƏ OLA BİLƏRMİ: H.CAVİDİN DRAMLARINDA TARİXİ FAKTLAR
Azərbaycanın dahi şairi H.Cavid “Peyğəmbər”, “Topal Teymur”, “Şeyx Sənan”, “Xəyyam” kimi məşhur tarixi dramların müəllififdir. Şair, bu dramlarda Şərqin bir çox dahi tarixi şəxsiyyətlərin həyat və fəaliyyətini təsvir etməklə yanaşı, eyni zamanda bir çox tarixi faktları da işıqlandırmağa müvəffəq olmuşdur. “Peyğəmbər” də Məkkə müşriklərinin İslamı qəbul etməsi və Məkkənin fəthi, “Topal Teymur”da Əmir Teymurla Yıldırım Bəyazid arasında baş verən Ankara vuruşmasının tarixi zəmini, “Xəyyam”da Xəyamı doğuran Səlcuq imperiyası, İsmailliyyə hərəkatı və s. göstərilməsi bu əsərlərin bədii və məna yükünü daha da artırmışdır. Ədibin tarixi faktlara həssas yanaşması, həm də bu əsərlərdə göstərilən hadisələrin müasir dövrlə əlaqələndirilməsinə də nail olmuşdur.

Tarixi faktlar ədiblərə yaşadığı ictimai-siyasi dövrdən asılı olmayaraq tarixdən gələn mövzularla müasirlərinə və bütün bəşəriyyətə müraciət etməyə şərait yaradır.



Mətanət Mustafayeva
ŞƏRQ ƏDƏBİYYATINDA “XOSROV VƏ ŞİRİN” MÖVZUSU: Ə.X.DƏHLƏVİNİN “ŞİRİN VƏ XOSROV” VƏ A.ƏRDƏBİLİNİN “FƏRHADNAMƏ” POEMALARINDA REAL TARİXİ ŞƏXSİYYƏTLƏRƏ ƏDƏBİ-BƏDİİ ASPEKTDƏN YANAŞILMASI PROBLEMİ
Şərq ədəbiyyatında geniş yer tutan məhəbbət mövzuları içərisində “Xosrov və Şirin” mövzusu müstəsna dərəcədə çox işlənmişdir. Əslində, İran tarixində Sasani sülaləsinin 23-cü şahı olan II-ci Xosrov (Xosrov Pərviz 590-628-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur) da, Şirin də real tarixi şəxsiyyətlər olmuşlar. Bəzi tarixçilər onlar haqqında ge­niş, yaxud lakonik qeydlər apararaq əsərlərində onların adlarını çəkmişlər. Lakin Şi­ri­nin milliyyəti, dini mənsubiyyəti haqda müxtəlif fikirlər mövcuddur. Feofilakt Simo­kat­ta (VI-VII əsrlər) ilk dəfə öz əsərində Şirinin adını çəkmiş, Bizansda anadan olmasını, dini­nin xiristian, milliyyətinin rumlu olmasını qeyd etmişdir.

Cərir ət-Təbərinin (838-923) “Tarixi-Təbəri” adlı əsərində Xosrovun xəzinələ­rin­dən, “Gənci-Badabərd”indən, 1200 cariyəsindən, mum kimi yumşaq qızılından, odda yan­­mayan dəsmalından, Barbəd adlı sazəndəsindən bəhs edilir. Təbəri Şirinin rumlu olmasını qeyd etmişdir. Əbu Əli Məhəmməd əl –Bələmi “Tarixi-Təbəri”ni fars dilinə çevirmişdir ki, tərcüməyəbəzi epizod və məlumatlar artırmışdır.(məsələn, Fərhad və onun Şirinə aşiq olması)

Əmir Xosrov Dəhləvi “Şirin və Xosrov” poemasındaNizami ideyaları ilə bağlı olmuş, qəhrəmanlarını Nizami kimi seçimişdir.Arif Ərdəbili isə Dəhləvinin də epizodik xarakterli yaratdığı Fərhad obrazını öz əsərinin baş qəhrəmanı etmişdir.“Fərhadnamə”də Xosrov yardımçı obrazdır. Hər iki şairin Xosrovu xaraktercə bir-birinə yaxındır. Hər iki şairin əsərinə qəhrəman etdiyi obrazlar real tarixi şəxsiyyətlər olmalarına baxmayaraq, fərqli tərzdə təqdim olunmuşlar. Bu müxtəlif yanaşmalar fonunda real mahiyyət özünü qoruyub saxlamışdır.

Məqalədə bütün bu və digər məsələlərə ətraflı aydınlıq gətirilir.



Мехти Шарифов Шаматович

кандидат философских наук;

докторант Литературного Института им. А.М. Горького

Документализм политического романа
В связи с тем, что объектом изображения политического романа являются значимые общественно-политические события и процессы, то авторы в той или иной степени стараются отразить общественно-политические реалии и контекст. Проблема документализма политического романа обусловлена тем, что, с одной стороны, писатель обращается к реальным историческим событиям и фактам, а с другой сам текст политического романа представляет собой художественно-документальную рефлексию на общественно-политическую реальность.

На уровне жанровой структуре это приводит к жанровому смешению с документальными и публицистическими жанрами. В политическом романе доку­мен­тальный и художественный материал сочетаются, подчеркивая стремление ав­тора создать иллюзию достоверности с помощью документальности. Тесное переп­ле­тение документального и художественного начала в политическом романе на­столько сильно, что подталкивает некоторых исследователей к необоснованному суж­дению о том, что политический роман формируется из документального романа.



Влияние элементов документальных жанров в политическом романе не всегда бывает связано с намерением автора максимально воспроизвести в художественном мире произведения объективную политическую ситуацию. Так, в некоторых случаях можно говорить о псевдокументальности художественного произведения. Псевдодокументальному политическому роману присущи имитация документальности, фальсификация и мистификация. Среди подобных произведений особо выделяются произведения, созданные в рамках такого направления как альтернативная история, которая охватывает произведения, посвящённые изображению реальности, которая могла бы быть, если бы история, в один из своих переломных моментов пошла по другому пути.


Nailə Baxşəli qızı Əskər

AMEA Folklor İnstitutu, “Dədə Qorqud” şöbəsi

ŞİMAL-ŞƏRQİ ANADOLUDAN TOPLANMIŞ FOLKLOR MƏTNLƏRİNİN DİLİNDƏ TARİXİN İZLƏRİ
Açar sözlər: Qars, Ardahan, dil, tarix, folklor, müqayisə
Qars və Ardahanda müxtəlif dövrlərdə bir çox türk tayfaları yaşamışdır. Bu səbəbdən də yerli əhali zəngin folklora və fərqli ləhcələrə sahibdir. Oturaq əhalidən başqa, bura zaman-zaman heyvandarlıqla məşğul olan köçəri tayfaların güzərgahı, bir çox türk tayfalarının məskəni olmuşdur. Qarapapaq və ya Tərəkəmə, Dünbüllü və ya Çarıqçı, Qaçar, Türkman, Ayrım, Əfşar, Bayat, Muğan tayfaları müxtəlif dövrlərdə bölgənin bəzi kənd və qəsəbələrində yerləşmişlər. Bu türk tayfalarının həyat tərzi, adət-ənənələri kimi ləhcə xüsusiyyətləri də bir-birinin təsirinə məruz qalmışdır.

Bu gün bu türk tayfaları öz daxilində dil fərqinə görə daha kiçik qollara ayrılır. Məsələn: yerli Qars ləhcəsi öz daxilində Qars kəndli ləhcəsinə, Zarşad (Arpaçay), Bardız, Şöreyel ləhcəsinə və sair qruplara ayrılır. Aralarındaki kiçik fərqlərə baxmayaraq, bu ləhcələr özəkdə bir bütündür. Ləhcə xüsusiyyətləri, bölgələrə görə fəqlilik göstərsə də, hakim dil xüsusiyyətləri Azərbaycan türkcəsini xatırladır.

Türkiyənin ucqarında olduğu üçün uzun müddət bölgə folklor toplayıcılarının nəzərindən kənarda qalmışdır. Daxili qüvvələrin təşəbbüsləri isə çox vaxt özfəaliyyət çərçivəsindən kənara çıxa bilməmişdir. Ciddi və peşəkar folklor toplayıcılığının fəal olaraq işə başladığı 70-ci illərdə, demək olar ki, Qars və Ardahanın zəngin folklor nümunələrinin bir çoxu yazıya alındı. Söyləyicilər əsasən məktəb görməmiş, bölgədən kənara çıxmamış yaşlı insanlar idi. Milli koloriti və dil xüsusiyyətlərini qoruyub saxlamış bu insanlar, əsasən bu bölgədən deyil, Türkiyənin tamamilə fərqli bölgələrindən gəlmiş təhsilli insanlarla üz-üzə gəldilər.

Bu məruzədə şimal-şərqi Anadolu (Qars, Ardahan) folklorunun toplanması və yazıya alınması zamanı mətinlərin dilindəki tarixin izlərindən, burada yaranmış problem və qüsurlardan bəhs ediləcək, mövzu müqayisəli şəkildə araşdırılacaqdır.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə