Mərhəmətli və Rəhmli Allahın adı ilə! Rəyçi: «Kövsər Bank» asc-nin




Yüklə 1.43 Mb.
səhifə5/22
tarix23.02.2016
ölçüsü1.43 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22

II prinsip: Müşərəkə iki tərəfin ortaqlığa girməsi deməkdir. Eyni yekcins maliyyə qurumunun iştirakı ilə sərmayələrin həcminin eyni və fərqli həcmi ilə ortaqlığı əks etdirən fəaliyyət yaradılır. Düzdür, Misir müftisi Məhəmməd Əbdo ilk dəfə olaraq pulun banklarda yığılması və ondan mənfəət kimi pay alması haqqında fətva vermişdir. Lakin bu fətva hamı tərəfindən birmənalı qarşılanmamışdır. Müşərəkə prinsipində hər hansı bir layihənin həyata keçirilməsində partnyorla bankın əməkdaşlığa girməsi nəzərdə tutulur. Hər iki tərəf payçı kimi iştirak edir. Bu ifadə maliyyə müəssisənin bir layihə üzərində digər bir şəxslə ortaqlıq qurması deməkdir. Müşərəkə uzun müddətli maliyyələşdirmə üçün istifadə edilir. Bu faiz maliyyə müəssisənin bir layihə üzərində (məsələn, bir fabrik kimi) digər bir şəxslə ortaqlıq qurması deməkdir. Sərmayədə hər iki tərəfin payı olur və layihə tərəflərin razılaşdırdıqları idarə formasına, maliyyədəki payları və razılaşdıqları qazanc nisbətinə görə həyata keçirilir. Əldə edilən qazanc onların öz aralarında razılaşdırdıqları nisbətə görə, zərər isə sərmayə nisbətində olmalıdır. Xüsusi maliyyə müəssisəsi və ya faizsiz bank əgər istəyərsə sonradan öz payını digər ortaqlığa verə bilər. Ümumi olaraq müşərkə prinsipini aşağıdakı kimi izah etmək olar:

  • İki və daha çox şəxsin mənfəəti paylaşmaq məqsədi ilə ortaqlıq qurmasıdır.

  • Bankalar isə verdikləri fonda qarşılıq mənfəətə müəyyən bir nisbətdə ortaq olurlar. Və beləliklə bir yatırımı dəstəkləmiş olurlar.

  • Mənfəət və zərər eyni nisbətdə paylaşılır.

“Ortaqlıq müqavilə”sinin müsbət cəhətləri aşağıdakılardır.

  • Risk ehtimalları azalır.(məsələn, inflyasiya zamanı)

  • Müsəlmanların birləşməsinə kömək edir.

  • İslam hökmləri möhkəmlənir.

Beləliklə müşərəkənin əhəmiyyətli xüsusiyyətlərini aşağıdakı kimi göstərə bilərik.

  1. Müşərəkədə investisiya bütün partnyorlardan daxil olur.

  2. Müşərəkədə bütün partnyorlar biznesin idarəetməsində iştirak edə bilər və bunun üçün işləyə bilər bilər.

  3. Müşərəkədə bütün partnyorlar öz investisiyalarının nisbətində itkini bölür.




III prinsip: Murabaha-alış qiyməti və ya maya dəyəri üzərində müəyyən qədər qazanc əlavə edərək bağlanılan satış müqaviləsidir. Bu müqavilə etimad prinsipinə əsaslanır. Alış qiymətinə və ya satışa tevliya, bundan daha aşağı qiymətə vədia və ya hatita, qazanc əlavəsi ilə həyata keçirilən satışa isə murabaha deyilir. Bu aktların ən mühüm xüsusiyyəti müştərinin satıcının bəyan etdiyi maya dəyəri və ya alış qiymətinə etimad etdiyi üçün o malı satın almasıdır. Ona görə də müştərinin razılığına mane ola bilən ən kiçik yalan bəyan və ya açıqlaması vacib olan bir məlumatın gizlədilməsi aktın hüquqiliyini itirir. Xüsusi ilə borc və ya kreditə alış kimi qiyməti bilavasitə təsir edən durumlar açıqlanmalıdır. Buna görə də hər hansı bir müştəriyə kredit verərkən vəziyyətin hərtərəfli təhlili birinci vacib şərt kimi omalıdır. Murabahanın şərtləri aşağıdakılardır.

  1. Malın satıcı tərəfindən alınan qiymətinin və ya maya dəyərinin müştəri tərəfindən bilinməsi vacibdir. Bu görüşə görə satıcı aldığı malın qiymətini açıqlamağa məcbur deyil. Ancaq satış aktı öz aralarında danışdıqları ilk qiymətə əsasən həyata küçirilirsə, onda satıcı bunu doğru söyləməlidir.

  2. Satıcını əldə etdiyi qazanc müəyyən olunmalıdır.

  3. İlk akt dəqiq, yəni hüquq normalarına uyğun şəkildə həyata keçirilməlidir.

Satın alınan qiymət üzərinə malın dəyərinə və ya özündə bir artım meydana gətirən xərclər alış qiymətinə əlavə edilə bilər. Beləcə maya dəyəri ortaya çıxar. Maya dəyərinə əlavə edilə bu xərclərdən sonra satıcı bu malı bu qiymətə aldım demək əvəzinə, mənə bu mal bu qiymətə başa gəldi və nə qədər əlavə edərək sataram deməlidir. Murabaha aktı aşağıdakı şəkildə tamamlanır. Hər hansı bir mala ehtiyacı olub əlində pulu olmayan, ya da o malı alacaq qədər imkanı olmayanlar özəl maliyyə müəssisələrinə müraciət edirlər. Özəl maliyyə qurumu və faizsiz banklar o malı satın alır və müəyyən qədər qazanc əlavə edərək kreditə müraciət edən şəxsə verirlər. Beləliklə nağd şəkildə malı almağa gücü çatmayan şəxs öz ehtiyaclarını ödəmiş olur. İnsanların da əllərində olan xırda pullar cəm edilərək iqtisadiyyata cəlb edilmiş olar. Bundan sonra faizsiz bank pulunun murabaha fondunda dəyərləndirilməsi üçün onu ortaya təqdim edən şəxslərlə qazancı bölüşdürürlər. Murabaha özəl maliyyə müəssisəsi ilə oraya pul qoyan şəxs satılan malın maya dəyəri və qazancı üzərində razılığa gəldiklərinə zamana bağlı bir artımdan qorunmuş olurlar və beləliklə faizə düşməkdən xilas olurlar. Bundan qısamüddətli maliyyə üçün istifadə edilir. Məsələn, xammalı almaq istəyən idxalatçı materialları almaq üçün banka müraiət edəcək. Bank dərhal idxalatçıya onları çatdıracaq. Ancaq sonra idxalatçı razılaşmanın qiymətini, xidmət haqqı və malların qiymətini banka ödəyəcək. Bank bu zaman daha çox riskə məruz qalır. Çünki bank əməliyyatın bütün xərcini üzərinə götürür. Bəzən müştəri imtina da edə bilər. Bankın riskə məruz qalması aşağıdakılardan asılıdır.

  1. razılaşmanın ölçüsündən

  2. maliyyələşdirilən malların (əmtəələrin) tipindən,

  3. alıcının kredit statusundan.

Misal. Yeni işə başlayan bir sahibkar, özünə lazım olan kənd təsərrüfatı avadanlığını (məsələn, traktor, kombayn) almaq üçün imkanı olmadığından bankdan həmin avadanlığın onun üçün alınmasını istəyir. Bank bu avadanlığı 20.000 manata alır və üzərinə sahibkarla razılaşdığı kimi 2.000 manat qoyur və 22.000 manata avadanlığı alır. Sahibkar avadanlığın dəyərini banka aralarında razılaşdıqları formada hissə-hissə ödəyir. Məsələn, hər ay 2200 manat olmaqla 10 aya və yaxud 2000 manat olmaqla 11 aya və s.

Bu gün xüsusi maliyyə müəssisələrinin və ya faizsiz bankların ən çox həyata keçirdiyi əməliyyat budur.


Firma Əmtəə qiyməti Faizsiz Bank Əlavə dəyər Yeni Dəyər İstehlakçı

Qeyd etmək lazımdır ki, əməliyyatların təqribən 90% murabahanın və 10%-i isə mudaraba və müşərəkənin payına düşür.



Lizinq (icarə)-müasir dövrdə daha çox bir malın müəyyən bir müddətə icarəyə götürülüb müddət qurtardıqdan sonra müəyyən bir qiymət müqabilində icarədara verilməsini ifadə edir. Lizinqin lüğəti mənası kirayələmək deməkdir. Ərəb dilində bu ifadə “ət-təcirul-muntəhi bittəmlik” şəklində ifadə edilmişdir ki, bu da “xüsusi mülküyyətə keçirilməklə nəticələnən icarə aktı” deməkdir. Təyyarə, avtomobil, gəmi, avtobus, kompyuter kimi bir mala sahib olmaq istəyən, ancaq bunu nəğd almağa maddi gücü çatmayan ya da əlindəki imkanları başqa bir şəkildə dəyərləndirmək istəyənlər xüsusi maliyyə müəssisələrinə müraciət edirlər. O mal satın alınaraq /məs: 100 000$/ müraciət edən şəxsə /məs: ayda 3500 $-dan 4 illiyinə cəmi=168.000$/ icarəyə verilir. Müəyyən edilmiş icarə müddəti bitdikdən sonra isə müəyyən bir qiymət müqabilində həmin malı bütünlüklə icarədara verir. Bu üsul xüsusi ilə böyük müəssisələrin maliyyələşdirmə işlərində çox məhsuldar bir üsul hesab olunur. Bu gün İslam ölkələrində həyata keçirilən ən mühüm əməliyyatlardan biri lizinq əməliyyatıdır. Lizinq əməliyyatı aparılarkən aktda aşağıdakılar nəzərə alınmalıdır:

  • Malın qiyməti və ödəmə forması müəyyən edilməlidir

  • Malın əsli icarəyə verən maliyyə müəssisəsinə aid olduğu üçün malın özündən asılı olan sabit baxım və təmir xərcləri də həmin müəssisə tərəfindən ödənməlidir. İcarədarın istifadə etməsindən qaynaqlanan xidmət xərcləri, avadanlıqların yağlanması kimi işlərlə bu çərçivədəki qüsurlar icarədara aiddir.

  • İcarəyə götürülən mal icarədarın əlində əmanət hökmündə qaldığı üçün sadəcə qüsuru olduğu halllar da cavabdehdir. Əgər mal icarədardan aslı olmayaraq və ya qarşısını ala bilmədiyi bir səbəbdən məhv olarsa, o, burada məsuliyyət daşımaz. Məsələn, əgər gözlənilmədən güclü bir dalğa ilə gəmi batarsa, ya da dövrü baxımların yerinə yetirilməsinə baxmayaraq matorların birində baş verən yanğın nəticəsində təyyarə qəzaya uğrayarsa, mövcud zərəri maliyyə müəssisəsi öz üzərinə götürməlidir. Bu gün sığorta ilə bu problem həll edilməkdədir.

  • Sığorta xərcləri icarəyə verən maliyyə müəssisəsinə aiddir.

Lizinq əməliyyatı bir mala sahib olmaq istəyən bir şəxsin kifayət qədər maliyyə vəsaiti əldə edə bilmədiyi zaman müraciət edəcəyi yollardan biridir. Həm də bu üsul tətbiq edilərkən firmalar əllərindəki imkanları digər investisiya sahələrinə istiqamətləndirə bilər. Nəğd şəkildə ödənilən böyük məbləğlər zamanı keçdikcə firma sahiblərinin işini asanlaşdırır. Həmçinin bu yolla texnologiyanın inkişafından daha asan bəhrələnmək imkanı yaranır. İndiki dövrdə lizindən daha çox müasir texnologiyalara malik olmaq üçün istifadə edilir. ABŞ-da yalnız 1950-ci illərdən orta müddətli maliyyələşdirmə ehtiyacının ödənilməsindən yaranan zizinq sistemi İslam cəmiyyətlərində əsrlər boyu bir maliyyəlşdirmə metodu olaraq, İslam hüquq əsərlərində bu üsulun istifadə əsasları çox incə detalları ilə verilmişdir. Bu və ya buna bərabər digər bəzi əməliyyatları faizsiz bank ilə bərabər ayrı-ayrı ixtisaslaşdırılmış qurumlar fondlar yerinə yetirmişlər.
Faizsiz Maliyyə Üsullarının Müqayisəsi




Mudaraba

Müşərəkə

Lizinq

Murabaha

Xüsusiyyəti

Investisiya

Investisiya

Icarə

Ticarət

Nəzarət

-

Tam

Tam

Tam

Risk

Yüksək

Yüksək

Orta

Aşağı

Gəliri

Naməlum

Naməlum

Sabit

Sabit


mənbəə: Rodney Wilson, “The İssue of İnterest and İslamic Financing Alternatives” , Journal of İnternational Banking Law, 1997

Dünya üzrə maliyyələşdirmə üsullarının pay bölgüsü (faizlə)



İllər

Murabaha

Müşərəkə

Mudaraba

İcarə

Digərləri

1994

41.54

8.17

12.56

8.70

26.79

1995

45.58

8.72

15.25

9.72

21.06

1996

40.30

7.20

12.70

11.50

28.30

1997

37.00

19.00

6.00

9.00

29.00

mənbəə: İnternational Association of İslamic Banks (1997)

Qiymətli kağızlarla əməliyyatlar. Bu sənəd qurumun əldə etdiyi mənfəətdən pay almaq hüququnu verən sənəddir. Bu növ qiymətli kağızların dövrüyyəyə buraxılması İslam Dünyasında yüksək populyarlıq qazanılmasına səbəb olmuşdur. Bu qiymətli kağızların digər qiymətli kağızlardan fərqi ondan ibarətdir ki, bu sənəd ortaqlıq sisteminə əsaslanaraq gəlir və zərərdə şərikliliyin təsdiqlənməsidir. Onlara nümunə olaraq sukukları, müşərəkə sertifikatlarını, İslam bonlarını göstərmək olar. Sukuk ərəb sözü olub İslam hüququna görə faizsiz varlığa söykənən qiymətli kağız (istiqraz) mənasına gəlir. Qiymətli kağızlar iki yerə ayrılır; borc və investisiya qiymətli kağızları. İslam borc qiymətli kağızlarına murabaha sukuku, istisna sukuku və s. daxildir. İslam investisiya kağızlarına isə mudaraba və murabaha sertifikatları daxildir. Sukuk ixracına görə Bəhreyn, Küveyt, Oman, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı, Malaziya və Bruney fərqlənir. Sukuk fondlarından bəziləri aşağıdakı cədvəldə göstərilimidşir.


Fondun adı

Fondu idarə edən

Ölkə

Amlak

Amlak finance

BƏƏ

USD 600Mn Malaysia Global Sukuk

HCBC Amanah Finance

Malaziya

USD 700Mn Qatar Global Sukuk

Kuala Lumpur Mutual Funds

Qətər

Kuala Lumpur İslamic Bond Fund

Mayban Life Assurance BHD

Malaziya

Dahlia Syariah İncome Fund

RBH Unit Trust Managment

Malaziya

RHB İslamic Bond Fund




Malaziya

mənbəə: www.failaka.com
Qard-al-həssənə (faizsiz kredit-free money) - sosial tələbatları ödəmək və ictimai proqramları həyata keçirmək üçün əhaliyə təqdim olunan individual faizsiz kreditlərdir. Faizsiz kredit metodunda əsas ideya müsəlman cəmiyyətlərində yaşayan varlı və kasıblar arasında olan kəskin fərqin mümkün qədər azaldılması durur.

İstisna. İstisna infrastruktur, tikinti, istehsalat avadanlığı və s. kimi böyük və uzunmüddətli layihələrin yaradılması üçün işlədilən xüsusi maliyyələşdirmə alətidir. Bu əməliyyat üçün bağlanılan müqavilə gələcəkdə dəqiq vaxtda, dəqiq qiymətlə hər hansı bir işin görülməsini nəzərdə tutur. Qiymət müqavilə bağlanan tarixdə müəyyən edilir. Bu əməliyyatın xüsusiyyəti iş prosesində razılaşdırılmış qrafikə ciddi riayət olunmasıdır. Yəni, işin yerinə yetirilmə müddəti, məbləği, keyfiyyəti və s. dəqiq olur. Həmçinin, müştəri üçüncu şəxsi işin görülməsinə təyin edə bilər. Onu da demək lazımdır ki, tərəflər öz aralarında ödəməni əvvəlcədən və yaxud işi qurtardıqdan sonra edə bilər. Amma, məbləğ müqavilə bağlanan zaman müəyyən olunur. İstisnanın aşağıdakı mərhələləri var:

  1. Müştəri banka müraciət edərək, müəyyən qiymətlə hər hansı bir obyekti əldə etmək (almaq, tikmək və s.) istədiyini bildirir. Onun dəqiq təsvirini (keyfiyyətini, quruluşunu və s.) də banka verir.

  2. Bank razılaşdığı təqdirdə göstərilən tarixə aktivi müştəriyə çatdırmağı öz üzərinə götürür.

  3. Sonra bank bu işi göstərilən müddətə yerinə yetirməyə razılıq verən tikinti şirkəti və yaxud hər hansı bir zavodla razılığa gəlir.

  4. Bankla müştəri arasında bağlanan müqaviləyə əsasən işin sona çatdırılması ikisindən biri tərəfindən həyata keçirilir.

  5. Müştəri bankın xidmət haqqını dərhal ödəyə və yaxud ödəməni sonra həyata keçirə bilər.

Komisyon haqq alma yolu ilə maliyyələşdirmə: Bu üsul Səudiyyə Ərəbistanı modeli adı ilə tanınır. Bu zaman kreditin verilməsində bankın mənfəəti “sabit komisyon haqq alma üsulu” ilə reallaşdırılır. Bu haqq kreditin verilməsi presudurunda çəkilən xərcləri özündə birləşdirir.

İslam Banklarının Təşkili Əsasları


Prinsiplər







Mudaraba


Müşərəkə.


Murabaha



Əmək və kapital



Pay İştirakı

Əlavə

Dəyər


Ortaq


fəaliyyət

5. Mənfəət payı ilə faiz gəliri arasında fərqlər
Fikrimcə bu mövzuya toxunmadan yan keçmək düzgün olmazdı. Bəzən “ağıllı” insanlar bu iki anlayışı eyniləşdirirlər. Əgər həmin “ağılsızlar” haqqı inkar etməmək şərti ilə bu mövzunu oxusalar onda onlar arasında fərqi başa düşərlər, yəni “ağıllı” olarlar. Mövzuda mənfəət payı qısaca olaraq mənfəət kimi qeyd ediləcək. Mənfəət təkrar istehsal prosesində əməyin köməyilə investisiyanının əmtəəyə (P-Ə), əmtəədən təkrar pula (Ə-P) və ya başqa bir hala çevrilməsidir. Mənfəət təkrar istehsal prosesinin, yəni investisiya qoyuluşunun zərərlə nəticələnməsi halında mənfi olan, müvafiq olaraq bütün cəmiyyətə və investisiya sahibinə dolayı və birbaşa olaraq təsir edən iqtisadi kateqoriyadır.

Faiz isə bütün riskləri birbaşa olaraq borcluya, dolayı yolla cəmiyyətə təsir edən, təkrar istehsal prosesində borc kapitalının borclunun əlinə keçməsi ilə gətirdiyi əlavə gəlirdir. Faizdə, mənfəətin əksinə olaraq nə bir alqı-satqı prosesi, nə də pulun bir haldan başqa hala çevrilməsi yoxdur. Borc alan şəxsin əlində borc olaraq qalan pul müddət sonunda razılaşdırılmış şərtlərə görə istər borcun növündən, istərsə də başqa bir növündən asılı olmayaraq artıqlaması ilə geri dönər. Faizdə sərmayə sahibi müddət sonunda əsas məbləğlə birlikdə nə qədər faiz alacağını da bilir.

Halbuki, mənfəətdə sərmayə sahibi pulunu ortaya qoyur; dəzgahın bir ucundan girən xammalı emalı və nəticədə malın xarab olaraq çıxma ehtimalı ilə bərabər, sərmayə də puldan əmtəəyə, əmtəədən təkrar pula və ya başqa bir məhsula çevrilir. Müddətin və yaxud fəaliyyətin sonunda sərmayə sahibi necə bir nəticə ilə qarşılaşacağını bilmir. Meydana gələcək hər nəticə ilə razılaşmalıdır.

Faiz ilə mənfəət arasındakı əsas fərqlərdən biri faizin yaranmamış və ortada olmayan bir gəlirin bölgüsü, mənfəətin isə yaranmış, varlığı dəqiq ortaya çıxmış və miqdarı tam olaraq bilinən gəlirin bölgüsüdür.

Mənfəət real bir istehsalın nəticəsində əldə edilən real bir gəlirin bölüşdürülməsi nəticəsində əldə edilir. Faiz isə istehsal iqtisadiyyatından daha çox necə deyərlər “rant” (təmtəraqlı danışıq) iqtisadiyyatının nəticəsidir. Yəni, faiz istehsal etmədən, ortaya real bir nəticə çıxmadan verilən vəddir. Tanınmış iqtisadçı Sir Roy Harrot faiz üçün “xəyal və həqiqətdən kənar bir şey” bənzətməsini işlətmişdir.

İslamın qəbul etdiyi əsas qazanc əməkdir. Gəlir əldə etmək istəyən şəxs, əgər sadəcə əməyə sahibdirsə, o bu əməyi ilə təkrar istehsal prosesində iştirak etməklə gəlir əldə etməlidir. Bu gəlirə İslamda ücrət (əmək haqqı) deyilir. Yox əgər sərmayəsi olan şəxs ondan mənfəət qazanmaq istəyirsə, İslama görə onun qarşısında bir yol vardır; oda sərmayəni əmək sahibi olan bir təşəbbüskara verərərək, qoyulan investisiyaların mənfəətinə və riskinə şərikli olmaq. Sərmayə sahibinin belə bir ortaqlığa girərək əldə etdiyi mənfəətlə, pulunu banka qoyaraq əldə etdiyi faiz arasında əsaslı fərqlər vardır. Bu fərqləri iki qrupa ayırmaq olar.



  1. Psixoloji cəhətdən.

Mənfəət və zərər ortaqlığı ilə sərmayəsini təşəbbüskara verən şəxs birbaşa istehsal fəaliyyətinə qoşulmasa da psixoloji olaraq bu fəaliyyətin işindədir. Təşəbbüskarın həyəcanı, sıxıntısı onun sıxıntısıdır. Çünki nəticədə qarşılaşacaqları tale ortaqdır. Mənfəət halında mənfəətə ortaq olduğu kimi zərər halında da zərərə ortaq olacaqdır. Zərər halında təşəbbüskar zəhmətini itirməmək qorxusu ilə yaşayarkən, sərmayə sahibi də əvvəlcədən yığdığı pulunu itirməmək qorxusu ilə yaşacaqdır.

Bu risk ünsürü pulunun faizini yerində rahat gözləyən şəxsin hərəkətsizliyindən onu xilas edəcək, “sən işlə mən yeyim, mən alacağım faizi bilirim, sonrasına qarışmıram” şüarı ilə çıxış edərək həyəcan hisslərini yaşamayacaqdır. Beləcə sərmayə sahibinin təşəbbüskarla olan ortaq taleyi onları bir-birinə yaxınlaşdıracaq, cəmiyyətin fərdləri arasında, köməkləşmə, sevgi və mərhəmət kimi əxlaqi dəyərlər güclənəcək.



  1. İqtisadi tərəfdən.

Pulunu faizə qoyan şəxs əsas məbləğ və faizin alınmasına böyük ehtimalla nail olduqlarına görə vəsaitin istifadəsinə qarışmır və şəxsin iqtisadi fəaliyyətlərinin hamısı ilə əlaqəsi demək olar ki, kəsilir. Burada iki mühüm məsələ meydana çıxır.

    • Birincisi faiz istehsalın nəticəsi deyil. Borc verənin hər hansı bir istehsal cəhdinin olmaması iqtisadiyyatda təşəbbüskarlıq faktorunun azlamasına səbəb olur. Nəticədə cəmiyyətdə parçalanma baş verir və İslam dini zəifləyir. Halbuki mənfəətdə bu faktor bütün alqı-satqı müddətində canlılığını qorumaqdadır. Mənfəət insan qabiliyyətinin “qamçısıdır”. Təşəbbüskar mənfəəti artırmaq məqsədilə yeni kəşvlər edə bilir, yeni məhsulların ortaya çıxmasına nail olur. Faizi gözləyən şəxs hər vəziyyətdə faizini aldığı və təşəbbüskarın ola biləcək zərərinə qarışmadığı üçün gəlir bərabərsizliyi meydana çıxa bilər. Sərmayə sahibi əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş sabit faizini rahat, həyəcansız, əməksiz və risksiz əldə edərkən, təşəbbüskarın zərərə düşməsi halında zərərinə qoşulacaq bir ortağı və köməkçisi olmadığından iflasa uğrayacaqdır. Mənfəət ortaqlığı zamanı isə sərmayə sahibi təşəbbüskarın zərərinə qoşulduğundan onun tamamilə müflisləşməyinin qarşısını ala bilər.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə