Genel hüKÜmler koruma tedbirleri soruşturma evresi Hazırlayan




Yüklə 0.71 Mb.
səhifə17/17
tarix16.04.2016
ölçüsü0.71 Mb.
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   17

Kamu davasını açmada takdir yetkisi

MADDE 171. (1) Cezanın ortadan kaldırılmasını gerektiren şahsî sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların ya da şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde Cumhuriyet savcısı kamu davasını açmayabilir.

 AÇIKLAMA: Bu maddeye denk hüküm 1412 sy CMUK da ve tasarıda yoktur.

Maddede maksada uygunluk (takdirilik) sisteminin bazı ilkeleri ile yasallık sistemini yumuşatıcı bir istisna kabul edilmiş bulunmaktadır.

Buna göre örneğin, 5237  sy. Yeni TCK nun 167/1ve 273 maddelerinde Cezanın ortadan kaldırılmasını gerektiren şahsî sebep olarak belirtilen maddelerde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların, Yeni TCK 22/6 maddelerinde belirtilen şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde Cumhuriyet savcısı kamu davasını açmayıp, takipsizlik kararı verilebilir.

Ayrıca, bu durumda verilen takipsizlik kararı ile CMK 173/5. maddesi maslahata uygunluk ilkesine göre yapılan takdirin itiraz yoluyla denetimi olamayacağını belirtmektedir..
Kovuşturmaya yer olmadığı, İddianamenin İadesi (m.172-174)
İKİNCİ BÖLÜM Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar, İtiraz ve İddianamenin İadesi

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar

MADDE 172. (1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

(2) Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra yeni delil meydana çıkmadıkça, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz.

AÇIKLAMA: Bu maddeye denk bir hüküm 1412 sayılı CMUK da MADDE 164

1412 sayılı Kanunun 164 üncü maddesinde, yeterli delil bulunmaması veya keyfiyetin takibe değer görülmemesi hâlinde, takipsizlik kararı verilmesine dair hüküm yer almaktadır. Tasarı ilk olarak bu işlemi belirlemek üzere “kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” terimini getirmiştir. Soruşturma evresinden kovuşturmaya geçip geçmeme söz konusu olduğundan bu terim değişikliği uygun görülmüştür. Madde ayrıca kamu davasının açılması için yeterli şüpheyi uyandıracak delil elde edilmemesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması ölçütünü kullanmaktadır. Yeterli şüpheyi uyandıracak delil bulunduğu anlaşılacak olursa, kovuşturma evresine geçilecektir.

Maddenin ikinci fıkrasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra, kamu davasının, aynı eylem ve aynı kişi hakkında açılabilmesi yeni delil, çıkmasına veya bağlanmıştır. Böylece kovuşturmaya yer olmadığına dair kararların zamanaşımı süresince şüphelinin başında, bir tehdit oluşturması önlenmek istenmektedir.

Cumhuriyet savcısının kararına itiraz

MADDE 173. (1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesine en yakın ağır ceza mahkemesi başkanına itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3) (31.5.2005 tr. ve 5353 sy. k. 26. md. ile değişik) Başkan, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer sulh ceza hâkimini görevlendirebilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (31.5.2005 tr. ve 5353 sy. k. 26. md. ile değişik) Başkan istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

(5) Cumhuriyet savcısının kamu davasının açılmaması hususunda takdir yetkisini kullandığı hâllerde bu madde hükmü uygulanmaz.

(6) İtirazın reddedilmesi halinde; Cumhuriyet savcısının, yeni delil varlığı nedeniyle kamu davasını açabilmesi, önceden verilen dilekçe hakkında karar vermiş olan ağır ceza mahkemesi başkanının bu hususta karar vermesine bağlıdır.

AÇIKLAMA: Maddeye denk hükümler 1412 s CMUK da Md165-166-167-168

Madde, Cumhuriyet savcısının kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlarına karşı itirazı ve bunun incelenmesi ile görevli mercii ve usulü göstermektedir. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara karşı maslahata uygunluk sistemini kabul eden ülkelerde de Cumhuriyet savcısının vereceği takipsizlik kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabilmesi kabul edilmektedir. Kanun 172. maddesinde kovuşturmaya yer olmadığı hakkındaki kararların, yeni delil olmadan değiştirilemeyeceğini kabul etmiş bulunduğundan, itiraz olanağı daha fazla önem taşımaktadır.

Madde, itiraz hakkını suçtan zarar gören şikâyetçiye vermiş bulunmaktadır. İtiraz süresi, kararın tebliği tarihinden itibaren onbeş gündür. İtiraz mercii, Cumhuriyet savcısının mensup olduğu ağır ceza işlerini gören mahkeme dairesine en yakın bulunan ağır ceza işlerini gören mahkemenin başkanıdır.

İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını haklı gösterebilecek olaylar ve delillerin gösterilip açıklanması zorunludur. Aksi takdirde işlem hemen red ve itiraz eden giderlere mahkum olunur. Usulüne uygun şekilde düzenlenerek süresi içinde verilmiş dilekçe üzerine Başkan, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer sulh ceza hâkimini görevlendirebilir. Başkan istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder ve itiraz eden giderlere mahkum olunur; dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir

6. fıkrasına göre, Cumhuriyet savcısının yeni delil varlığı nedeniyle kamu davası açması ağır ceza mahkemesi başkanının bu hususta karar vermesi koşuluna bağlanmıştır. Bu düzenlemenin nedeni 172 inci maddede kovuşturma açılmaması kararına 173. madde ile bağlanan otoritedir.

Ayrıca, madde ve tasarıda var olmayan bir hüküm CMK’nun 173/5. maddesinde kabul edilmiştir. Buna göre CMK 171.md. ne uyarınca örneğin, 5237 sy. Yeni TCK nun 167/1 ve 273 maddelerinde Cezanın ortadan kaldırılmasını gerektiren şahsî sebep olarak belirtilen maddelerde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektiren koşulların, TCK 22/6 maddelerinde belirtilen şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde Cumhuriyet Savcısı kovuşturmaya yer olmadığı kararı ile kamu davasını açmayıp takdir yetkisini kullandığı hâllerde bu madde hükmü uygulanmaz. CMK 173/5.maddesi maslahata uygunluk ilkesine göre yapılan takdirin itiraz yoluyla denetimi olamayacağını belirtmektedir..



İddianamenin iadesi

MADDE 174. (31.5.2005 tr. ve 5353 sy. k. 27. md. ile değişik) (1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;

a)170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,

b) Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,

c) Önödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen,

İddianamenin Cumhuriyet başsavcılığına iadesine karar verilir.

(2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.

(3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.

(4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.

(5) İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.”

AÇIKLAMA: Bu maddeye denk bir hüküm 1412 sayılı CMUK da yoktur.

Maddeye göre, davaya bakacak olan Mahkeme, iddianame ve soruşturma evrakının kendisine verildiği tarihten itibaren yedi gün içinde, soruşturma evresine ilişkin bütün belgeleri inceledikten sonra,

a)İddianamenin 170. maddede 13 ayrı bentte gösterilen bütün unsurlardan biri veya birkaçını içermediğini,

b)Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlendiğini,

c)Önödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlendiğini tespit ederse, söz konusu eksiklik ve hatalı noktaları belirterek iddianameyi C. Başsavcılığına iade edilmesine karar verir.

İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.

Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez



CMK 191/1 maddesi metninden iddianamenin kabulu için de karar yazılacağı anlaşılmaktadır. En geç birinci fıkrada belirtilen onbeş günlük süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır. Onbeş günlük sürenin dolması veya süre dolmadan esas defterine kayıt havalesi ile iddianame kabul edilerek kovuşturma evresine geçilmiş olacaktır.

Tasarıda, iddianamenin iadesi ve reddi ayrı ayrı önerilmişken; iddianame ile davanın yeterli delil, iz, eser ve emareler bulunmadan veya toplanmadan âdeta delilsiz davanın açılmış olması ve bunun sonucu olarak mahkemenin soruşturma yapmak zorunluğunda kalacağının anlaşılması halinde iddianamenin reddine karar verileceği hakkındaki hüküm ayıklanıp birleştirilerek; Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlendiğinin tespiti unsuru eklenip iddianamenin iadesi tek başına kabul edilmiştir. 31.5.2005 tr. ve 5353 sy. k. 27. md. ile Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenmesi de iddianamenin iadesi şartlarına ilave edilmiştir.

Cumhuriyet Başsavcılıkları ile Adli Yargı İlk Derece Ceza Mahkemeleri Kalem Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik 10. Madde ye göre Mahkemelerce, iddianame ve soruşturma evrakının Cumhuriyet başsavcılığına iadesine karar verildiğinde yeni bir soruşturma numarasına kaydedilir, soruşturma defterindeki önceki numarasının düşünceler sütununa bu durum not edilir. 47 Maddeye göre İddianame, mahkemeye verildiği tarihten itibaren mahkemece kabul veya iadesine karar verildiği ana kadar İddianamenin değerlendirilmesi defterine kaydedilerek bekletilir. 48 Maddeye göre İddianamenin kabulü ile hükmün kesinleşmesine kadarki işlemler Esas defterine kaydedilir. 83 Maddeye göre Cumhuriyet başsavcısı ve Cumhuriyet savcıları ile denetimleri sırasında Adalet Müfettişleri dava dosyasını her zaman inceleyebilirler.
YEDİNCİ KİTAP  İKİNCİ KISIM Çeşitli Hükümler

Bilgi isteme

MADDE 332. (1) Suçların soruşturma ve kovuşturması sırasında Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından yazılı olarak istenilen bilgilere on gün içinde cevap verilmesi zorunludur. Eğer bu süre içinde istenen bilgilerin verilmesi imkânsız ise, sebebi ve en geç hangi tarihte cevap verilebileceği aynı süre içinde bildirilir.

(2) Bilgi istenen yazıda yukarıdaki fıkra hükmü ile buna aykırı hareket etmenin Türk Ceza Kanununun 257 nci maddesine aykırılık oluşturabileceği yazılır. Bu durumda haklarında kamu davasının açılması, izin veya karar alınmasına bağlı bulunan kişiler hakkında, yasama dokunulmazlığı saklı kalmak üzere, doğrudan soruşturma yapılır.

Yürürlük

MADDE 334. (31.3.2005 Tr. Ve 5328 sy. k geçici 1-e md. ile değişik) (1) Bu Kanun, 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe girer.

KAYNAKÇA: Bu tebliğin tamamlanmasında kaynak alınmış makale ve yazılar: 5271 ceza muhakemesi kanunu metni, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi kanunu madde gerekçeleri. TC Adalet Bakanlığı kanunlar genel müdürlüğünün Bakanlığımızca hazırlanan temel ceza kanunları ile ceza hukukumuza getirilen yenilikler brifingi, Prof.Dr.Bahri Öztürk’ün Yeni Ceza Muhakemesi Hukukunun Yeni Ceza Muhakemesi kanunu5271 sayılı CMK ders notları, Yrd. Doç. Dr. Mustafa Ruhan Erdem’in 5271 sayılı ceza muhakemesi kanunu’nda telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi ders notları, TC Adalet Bakanlığı Eğitim Dairesi Başkanlığınca 3-9 ocak 2005 ve 24 28 ocak 2005 tarhlerinde düzenlenen Yeni Türk Ceza Adaleti Sistemi Tanıtım Seminerleri eğitimciler eğitimindeki görevlilerin ders notları,14 şubat 2005 tarihinde başlayan Mersin eğitim merkezinde tebliğ ile görevli meslektaşların ders notları ve bizzat tutulan ders notlarından bilimsel amaç ve metodlar kullanılmadığından dipnot verilmeden 5271 sayılı kanunun tanıtımına ilişkin seminerlerde tebliğ edilmek amacıyla derlenmiştir.


5271 sy CMK Giriş, koruma, soruşturma, tebliği yahya akçadırcı Ceyhan C. Başsavcısı


1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   17


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə