ErməNİstanda azərbaycan məNŞƏLİ




Yüklə 0.98 Mb.
səhifə3/15
tarix27.02.2016
ölçüsü0.98 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

DOQQUZ - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında (133, 88) kənd adı. Mənbədə Doxkuz kimidir. 1918-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir (11, 164). 1922-ci ildə əhalinin bir hissəsi geri qayıtmışdır, lakin XX əsrin 30-cu illərində sıxışdırılıb çıxardılmışdır. 1945-ci ildə kənd ermənicə Kanaçut adlandırılmışdır. Mənşəcə qıpçaqların Tokuzoba (rus mənbəlrində Toksobiçi-A. İ. Popov, göst. əsəri, s. 129) tayfasının adını əks etdirir. Qaraqalpaqlarda Tokuz tayfası barədə bax: N. A. Baskakov. Redoplemennie nazvaniə kıpçakov v toponimii Öjnoy Moldavii. "Toponimika Vostoka", 1964, s. 50).

DOLAYLAR - Tumanyan rayonunda kənd adı. 1919-1920-ci illərdə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır. Əsli Dalaklar yaxud Dələklər. Ehtimal ki, nəsil adıdır.

DOLANAN - İrəvan quberniyasının Şərur Dərələyəz qəzasında dağ adı [133, 87]. Dağın adı onun ətrafında yolun dolanbac olması ilə əlaqədardır.

DOLQİTAR - İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında dağ adı [133, 87]. Dağın adı monqolca tolqoy "dağın başı" [126, 555] və qədim türkcə tor "yüksək dağ örüşü" sözlərindən ibarətdir. XIX əsrdə Kuban əyalətində Uruz-Tor [133, 284], Azərbaycanda Dağlıq Qarabağda Avdur (kənd adı), Tır-Yal (dağ adı) və s. toponimləri ilə mənaca eynidir.

DOLULU - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan mahalında) kənd adı [133, 87]. 1918-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır. Dolulu dağının adındandır.

DOLULU - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında dağ adı [133]. Ehtimal ki, dağda tez-tez dolu yağması ilə əlaqədardır.

DONQUZGÖL - İrəvan xanlığının Zəngibasar mahalında qışlaq adı.  XIX əsrin ortalarından sonra adı çəkilmir. "Donquzgölü olan qışlaq" mənasındadır.

DONDARVİRANI - 1590-cı ildə Rəvan əyalətinin Abnik nahiyəsində kənd adı [169, 258]. Qədim türk mənşəli Dondar tayfasının adını əks etdirir [bax: 79]. Bax: Dandar.

DONUZYEYƏN - İrəvan xanlığının Zəngibasar mahalında kənd adı [159].  XX əsrin əvvəllərinə aid mənbədə Donquzyeyən kimidir (133, 88). 1935-ci ildə kənd Zəngilər adlandırılmışdır. 1590-cı ildən məlumdur [169, 62]. 1988-ci ildə əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. 1727-ci ilə aid mənbədə Donuzyeyən qışlaq adı kimi qeyd olunmuşdur. Deməli, kənd qışlaq əsasında yaranıb. Qışlaq isə "Donuzyeyən" adlı yerdə yaranmışdır. XIII aid mənbədə Anadoluda Dunquzlu əyalət adı çəkilir [144, 230].

DONUZDAMI - İrəvan quberniyasının Dərələyəz qəzasında qışlaq adı. XX əsrin əvvəllərində kənd dağılmışdır. ”Donuz olan yerdə tövlə, dam" mənasındadır.

DONUZYATAQ - Yelizavetpol quberniyasının Qazax qəzasında (indi Ermənistanın Krasnoselo rayonunda) qışlaq adı. XX əsrin 30-cu illərində kənd dağılmışdır. "Donuz olan yerdə qışlaq" mənasındadır.

DONUZPAYAN - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Qırxbulaq nahiyəsində kənd adı (23, 36).

DONUZTAM - Yelizavetpol quberniyasının Qazax qəzasında (indi Ermənistanın Krasnosel rayonunda) qışlaq adı. XX əsrin 30-cu illərində kənd dağılmışdır. "Donuz olan yerdə dam" mənasındadır.

DORDNI - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Qafan rayonunda) kənd adı [133, 88]. Qaradığa kəndindən yaranmış məntəqədir (103, 156). 1918-ci ildə əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1949-cu ildə kənd ermənicə Antaraşat adlandırılmışdır. Qaradağı (bax) kəndindən yaranmışdır (103, 154). Xalq içərisində tələffüz forması Dornı. Əsli Dörtlü. Kolagirən tayfasının Dörtlü tirəsinin adındandır. Bax: Kolagirən. 1588-ci ildə qışı Gəncə sancağında, yayı Zəngəzurda keçirən bir el Dördnü adlanırdı [167, 268]. Mənşəcə qıpçaqların Turut tayfasının adı ilə bağlıdır.

DOSTƏLİ - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Şirakel nahiyəsində kənd adı (23, 132). "Başqa adı Qızıltəpə" (yenə orada).

DOSTƏLİBƏG - İrəvan quberniyasının Şərur Dərələyəz qəzasında kənd adı (133, 88).

DOSTƏLİBƏK DİZƏ - Yenə orada dağ adı (133, 88).

DOSTLU - Noyemberyan r-nunda kənd adı. Əsli Dostulu. Ehtimal ki, Nax-çıvan qəzasında Dostu kəndindən (133, 88) çıxmış ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.

DÖVLƏTLƏTABAD - İrəvan xanlığının sərdarabad mahalında kənd adı (159). 1728-ci ildən məlumdur (170, 4). Digər adı Teymurxan kəndi XIX əsrin ortalarından sonra mənbələrdə çəkilmir.

DÖVRƏDAĞ - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qzasında (indi Ermənistanda) dağ adı. (133). "Dəyirmi formalı dağ" mənasındadır.

DÖVRƏXARABA - İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında kənd adı (133, 87). Mənbədə Dovratəpə kimidir (yenə orada). XIX əsrin ortalarında kənddə ermənilər də yerləşdirilmişdir. 1886-cı ildə kəndin əhalisi azərbaycanlılar və ermənilər idi. XIX əsrin 30-cu illərində azərbaycanlılar sıxışdırılıb çıxarılmışdır (20, 76). Kənd yaxınlıqdakı "Dövrətəpə" adlı yerdə xarabalığın adı ilə adlanmışdır.

DÖVLƏTYAR - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Şirakel nahiyəsində Tərgül kəndinin başqa adı (23, 133).

DÖNƏNİK - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Maku nahiyəsində kənd adı (23, 43).

DÖYÜRƏK - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Məzrə nahiyəsində kənd adı (23, 61).

DÖŞQAYA - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Abaran nahiyəsində kənd adı (23, 111). Mənbədə kəndin Bəkir Şahin oğluna məxsus olduğu göstərilir (yenə orada).

DUDANKİ - XVIII əsrin ortalarında Göycə mahalında kənd adı [150, 361]. Fars dilində du-"iki" və dəngə "məhəllə", "oba" sözlərindən ibarətdir.

DULUS - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan r-nunda) kənd adı (133). 1918-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1590-cı ilə (169, 361) və 1728-ci ilə aid mənbələrdə (170, 160) Tulus kimidir. Qədim türk mənşəli Tulus tayfasının adını əks etdirir. V.V. Radnov qədim türk tayfalarından birininTolos adlandığını yazmışdır (143, III, 1261). Altayda yaşayanTelengit tayfasının bir qolu Tolos adlanır (67, 228). Telengitlər isə XIII əsrdə monqol yürüşlərində iştirak etmişlər. (Raşid ad-dan, I, 2 s. 77). Azərbaycanda Tulus (Cəbrayıl r-nu) kənd adı ilə mənşəcə eynidir.

DUMANDƏRƏ - Amasiya r-nunda Mağaracaq kəndi ərazisində dərə adı. Qış və payız aylarında səhərlər dərənini dumanlı olması ilə bağlıdır. (6, 200).

DUMANLI - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Karbi nahiyəsində kənd adı [170, 9]. Türk dillərində tümən sözündəndir.

DURRƏNLİ - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Aralıq nahiyəsində kənd adı [170, 20].

DURNAQORUĞU - 1590-cı ildə Rəvan əyalətində yaylaq adı [169, 334].

DURMUŞQIŞLAĞI - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin İqdır nahiyəsində qışlaq adı (23, 67). "Əhalisi Şahablı camaatındandır" (yenə orada).

DÜDƏNLƏR - Spitak rayonunda kənd adı. 1988-ci ildə əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur.

DÜZKƏND - Amasiya r-nunda kənd adı. 1988-ci ildə əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. 1990-cı ildə kənd ermənicə Alvar adlandırılmışdır. Arpaçayın sahilində düzənlikdə yerləşdiyinə görə Düzkənd adını almışdır.

DÜZKƏND - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Şirakel nahiyəsində kənd adı (23, 131).

DÜZKƏND - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında kənd adı [133, 89]. 1728-ci ilə aid mənbədə İrəvan əyalətinin Şiralel nahiyəsində kənd adı kimi qeyd olunmuşdur (23, 131). 1918-ci ildə əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1931-ci ildən 1950-ci ilədək Düzkənd rayonu və onun mərkəzinin adı idi. 1945-ci ildə kənd Axuryan və ona uyğun rayon da Axuryan adlandırılmışdır.

DÜZKƏND - Talin rayonunda kənd adı. 1728-ci ildən məlumdur (23, 131). 1886-cı ildə ermənilər və kürdlər yerləşdirilmiş və azərbaycanlılar qovulmuşdur. 1935-ci ildə kənd ermənicə Baroj adlandırılmışdır.

DÜZ-GÖL - İrəvan quberniyası Novobayazid qəzasında Dəvəxaraba kəndinə məxsus yaylağın adı (136, 33).

DÜZXARABA - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında kənd adı [133]. 1918-ci ildə əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1945-ci ildə kənd ermənicə Artaşen adlandırılmışdır. Kənd XIX əsrin ortalarında qışlaq əsasında yaranmışdır. Qışlaq isə yaxındaki "Düz xaraba" adlı kənd xarabalağının adındandır.

DÜYÜN - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı [133]. XIX əsrin ortalarında kənddə ermənilər də yerləşmişdir. 1886-cı ildə kəndin əhalisi azərbaycanlılar və ermənilərdən ibarət idi. XIX əsrin sonlarından sonra kəndin adı çəkilmir. 1728-ci ilə aid mənbədə Dögün-rək kimidir [170, 16].

DÜKAN - 1590-cı ildə Rəvan əyalətinin Karbi nahiyəsində kənd adı [169, 92]. Ehtimal ki, türkcə Tuğan şəxs adından təhrifdir.

EVLİ - İrəvan xanlığının Vedibasar mahalında kənd adı [159]. Aşıq Novruz, Molla Əyyub və həm də Xarrat adlanmışdır. 1988-ci ildə əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. Əsli İvəli. Yuvalı forması da vardır [bax: Yuva]. Səlcuq oğuzlarının İvə (Yivə) tayfasının [34] adını əks etdirir. 1588-ci ilə  aid mənbədə Gəncə sancağında "Təmir-həsən aranı" qışlaq yerində qışlayan bir oymaq Yuvəli-Fəxrəli adlanırdı [167, 219].

EVİŞ - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Karbi nahiyəsində kənd adı [170, 52]. "Yeni Talış kimi də adlanmışdır (23, 90). Əsli İbiş.

EVÇİLƏR - İrəvan xanlığının Sürməli mahalında kəndin  adı (133, 300). XIX əsrin 70-ci illərində əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1886-cı ildə kəndin əhalisi erməni idi. 1947-ci ildə kənd ermənicə Arzakan adlandırılmışdır. Orta əsrlərdə Anadoluda yaşamış Dul-Qədirli tayfasının Avcı qolunun [36, 184] adını əks etdirir. 1728-ci ilə aid mənbədə kəndin adı Avçi kimidir [170, 18].

Qeyd edilməlidir ki, 1588-ci ilə aid mənbədə Qarabağın Vərəndə mahalında yaşayan bir el də Avçilu adlanırdı [169]. Bu elin adı indi Azərbaycanda bir neçə Ovçulu kəndinin (Ağdaş və Şamaxı rayonları) adında qalmışdır. XIX əsrin  II yarısında Cavad qəzasında 52 ailədən ibarət Ovçala eli yaşayırdı.

EVÇİLƏR - İrəvan xanlığının Sərdərabad mahalında kənd adı [159].  XX əsrin əvvəllərinə aid mənbədə İrəvan qəzasında çəkilir (133, 300). XIX əsrin 70-ci illərində əhalisi qovulmuş və burada ermənilər yerləşdirilmişdir. 1886-cı ilə aid məlumata görə kəndin əhalisi ermənilər idi. 1949-cu ildə kənd ermənicə Arazan adlandırılmışdır.

EVÇİLƏR - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında xaraba kənd adı [133, 300].

EQVARD - İrəvan xanlığının Karbibasar mahalında kənd adı [159]. XIX əsrin əvvəllərinə aid mənbədə İrəvan qəzasında Eqvart kimidir (133, 91). 1590-cı ilə aid mənbədə Yeqvard kimidir (159, 55). 1728-ci ilə aid mənbədə isə İrəvan əyalətinin Qırxbulaq nahiyəsində Yeqavertdir (23, 36). 1711-ci ildə Eçmiadzin kilsəsinə məxsus kəndlərdən idi [150, 29]. XVIII əsrin ortalarında İrəvan xanının vəkili Murad bəyə məxsus kənd olması qeyd olunmuşdur [150, 193]. 1886-cı ilə aid mənbədə əhalisi ermənilərdən ibarət kənd kimi göstərilir.  1728-ci ilə aid mənbədə Sürməli mahalında Aqavard [170, 18], XIX əsrdə Qars əyalətinin Oltin Dairəsində  Zuvart (133, 99), Qars dairəsində Abulvart (133, 2), Azərbaycanda Salvartı (dağ adı) toponimləri ilə sıra təşkil edir.

EYVANİ QIŞLAĞI - 1590-cı ildə Rəvan əyalətinin Karbi nahiyəsində kənd adı [169, 211].

EYİK KİLSƏ - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Xınzirək kəndində kənd adı (23, 46).

EYMUR BULAĞI - 1590-cı ildə Rəvan əyalətində yaylaq adı [169, 93]. Səlcuq oğuzlarının Eymur tayfasının [bax: 34] adını əks etdirir.

ELBƏYLİ QIŞLAĞI - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Zarzəmin nahiyəsində kənd adı (123, 122).

EYLƏQUT - 1728-ci ilə aid mənbədə İrəvan əyalətinin Sisyan nahiyəsində kənd adı (23, 150).

ELVAR - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Qırxbulaq nahiyəsində kənd adı [170, 4]. Əli şəxs adından və farsca var "möhkəmləndirilmiş yer" sözündəndir.

ELİMCAN - İrəvan xanlığının Saatlı mahalında kənd adı [159]. XIX əsrin ortalarından sonra kəndin adı mənbələrdə çəkilmir.

ELİN - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin İqdır nahiyəsində kənd adı (170, 20).

ELİNCƏ - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Aralıq nahiyəsində kənd adı [170, 20]. Bax: Yelincə.

ELİCƏ - İrəvan quberniyası Novobayazid qəzasında kənd adı (136, 34). Bax: Yelicə.

ELLƏR - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı (133, 300). Mənbədə Eylər kimidir (yenə orada). 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Qırxbulaq nahiyəsində Hellar kimi məlumdur (23, 82). “Şabah kəndinin yaxınlığında yerləşir” (yenə orada). 1930-cu ildən 1961-ci ilədək Kotayk rayonunun, 1961-ci ildən Abovyan rayonunun mərkəzidir. 1961-ci ildə kəndin adı ermənicə Abovyan adlandırılmışdır. 1948-1951-ci illərdə əhalisinin bir hissəsi Azərbaycana köçürülmüş və kənddə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. Əsli: Elər. 1590-cı ilə aid mənbədə İlar [169, 56], XVII əsrin əvvəllərinə aid ermənicə mənbədə isə Elar kimidir [150, 362]. Hələ er. əv. VIII əsrə aid Urartu mənbəsində (122, 424) Elar kimi qeyd olunduğuna görə Ermənistan ərazisində ən qədim türk mənşəli toponimlərdəndir [Bu barədə bax: 14] .

ELLƏR OYUĞU - İrəvan xanlığının Qırxbulaq mahalında kənd adı [159]. 1989-cu ildə əhalisi Azərbaycana köçürülmüşdür. Ellər kəndinin adından və sərhəd mənası bildirən oyuq sözündən ibarətdir (6, 169). XIX əsrdə Qars əyalətində Elləroyuğu, kənd, Tiflis quberniyasının Siqnax qəzasında Ellər oyuğu dağ (133, 301) adları ilə mənşəcə eynidir.

ELLİCƏ - İrəvan xanlığının Qarnibasar mahalında kənd adı [159]. 1828-1832-ci illərdə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və kənd dağıdılmışdır [159].

EMİNCƏ - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kənd adı [133, 301]. XIX əsrin sonlarından sonra adı mənbələrdə çəkilmir. Ehtimal ki, Emin şəxs adındandır.

EMİRKƏND - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Kökcə nahiyəsində kənd adı [170, 12]. Səlcuq oğuzlarının Eymur tayfasının adını əks etdirir.

ENGURİ - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Dərələyəz nahiyəsində kənd adı [170, 13]. Türk dillərində in "dərə", "mağara" [126, 234] və qura "tövlə" sözlərindəndir.

ERANİS SUFLA - İrəvan xanlığının Qarnibasar mahalında kənd adı [159]. 1828-1832-ci illərdə Azərbaycan türklərindən əhalisi qovulmuş və kənd dağıdılmışdır (yenə orada). Qədim türk mənşəli Aran tayfasının adını əks etdirir.

ERANİS ULYA - İrəvan xanlığının Qarnibasar mahalında kənd adı [159]. 1828-1832-ci illərdə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və kənd dağıdılmışdır [159]. Qədim türk mənşəli Aran tayfasının adını əks etdirir.

ERANOS - İrəvan quberniyasının Novobayazid qəzasında kənd adı [133, 92]. 1728-ci ilə aid mənbədə Qarni nahiyəsində kənd adı kimi göstərilmişdir (23, 102). 1918-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağıdılmışdır. Azərbaycan xalqının etnogenezində mühüm rol oynamış qədim türk mənşəli Aran tayfasının (bu barədə bax: Qeybullayev Q.Ə.Qarabaq. Bakı, 1991) adını əks etdirir. Kəndin adı Aran tayfasının adından və yunan mənşəli "os" şəkilçisindən ibarətdir. Azərbaycanın qədim tarixində üç mənada "Aran" sözü iştirak edir. 1. Eranın ilk əsrlərindən başlayaraq türk mənşəli Aran tayfasının adı.          2. Eranın əsrinin 60-cı illərində Alban çarı Aran (yaxud Ərən-"döyüşçü", "igid" və s.). 3. Aran "qışlaq", "isti yer", (bu tayfa barədə ətraflı məlumat üçün bax: 14; 79). XII əsrdə Albaniyada Aranrot, Mets-Arank, Arandjnak, XII əsrdə Dağlıq Qarabağda Aran, Yazı-Aran, Daş Aran, XIX əsrdə Gürcüstanda Aranisi, Ermənistanda Hran (Eran adının təhrifi) toponimlərlə mənşəcə eynidir

ERANOS - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında dağ adı [133, 302]. Qədim türk mənşəli Aran tayfasının adındandır. XVII əsrə aid ermənicə mənbədə Gorus mahalında Arans adlı toponim çəkilir [46, 264].

ERANOS - İrəvan xanlığının Karbibasar mahalında (159), sonra XIX əsrdə İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı (133, 301).   XIX əsrin sonlarından sonra kəndin adı mənbələrdə çəkilmir. 1728-ci ilə aid mənbədə Ernos kimidir [170, 82]. Lakin həmin vaxta aid ermənicə mənbədə Eranos yazılmışdır [150, 117]. Qədim türk mənşəli Aran tayfasının adındandır. (Bax: 79).

ERANOS ULYA - İrəvan xanlığının Karbi-basar mahalında (159), sonra İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında (133, 301) kənd adı. XIX əsrin sonlarından sonra mənbələrdə çəkilmir. XVII əsrə aid ermənicə mənbədə Hrans kimidir (150, 360). Qədim türk mənşəli Aran tayfasının adından və yunan mənşəli "os" şəkilçisindən ibarətdir.

ERVİLAS - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Dərələr nahiyəsində kənd adı [170, 12]. Mənbənin başqa  yerində Ərdalas kimi oxunur (23, 58) ki, bu da ərəb qrafikası ilə yazılmış mənbədə "dal" və "vav" işarələrinin oxşarlığı ilə əlaqədardır.

YERİCƏ - UD -İrəvan quberniyasının Şərur Dərələyəz qəzasında kənd adı (133, 302).

ERKUŞ - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Dərələyəz nahiyəsində kənd adı [170, 16]. Azərbaycan dilində yer və koş "köçəbə" (Bax: Koşkutan) sözlərindəndir.

ERGÜL - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Dərələyəz nahiyəsində kənd adı [170, 15].

ERSİNC - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Dərələyəz nahiyəsində kənd adı (170, 15)

ERMƏNİ PƏMBƏYİ - Ələyəz r-nunda kənd adı. 1878-ci ildə Pəmb adlanan kəndin Azərbaycanlı əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. Ona görə ondan sonra kənd Erməni Pəmbəyi adlandırıl-mışdır. Ermənicə adı Pambak. Bax: Bəmbək.

ETİL - XVIII əsrin ortalarında Göyçə mahalında kənd adı [150, 360]. Qıpçaqların Et tayfasının adından (bax: İtqıran] və türk dillərində el, il "tayfa", "el" sözündən ibarətdir. XIX əsrdə Qars əyalətinin Kazıqman dairəsində Edillu (133, 300), Azərbaycanda Edilli (Dağlıq Qarabağda) kənd adı ilə mənşəcə eynidir.

ECANAN - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan rayonunda) orta əsrlərdə mahal adı [150]. Sonra bu mahal Balk kəndinin adı ilə Balk adlanmışdır. Mahal Ecanan (Oxdar) çayı boyunca yerləşən kəndlərin ümumi adı idi.

ECANAN ÇAYI - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan rayonunda) çay adı. Xələc çayı və Oxdar çayı da adlanır. Bərgüşad dağlarından başlayır və Baydal kəndi yaxınlığında Oxçu çayı ilə birləşir. Uz. 29 km. (20, 143). XX əsrin əvvəllərinə aid mənbədə Qecanan kimidir (133, 58).

EŞNƏK - İrəvan quberniyasının Ermiadzin qəzasında kənd adı (133, 303). 1728-ci ildən məlumdur (170, 45). 1918-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. Eşnək dağının adındandır. Bax: Eşnək dağ adı.

EŞNƏK - İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında dağ adı [133, 303]. Digər adı Qaraburun (yenə orada). Türk dillərində asna "alınmaz qayalı dağ" [126, 58] sözündəndir. Bax: Aşnak.

EŞNƏK SİNOR - İrəvan quberinyasının Eçmiadzin qəzasında dağ adı (133). Eşnək və Sinor (bax: Sinordağ) sözlərindən ibarətdir.

EŞŞƏKQUDURAN - İrəvan xanlığının Dərəçiçək mahalında kənd adı [159] 1728-ci liə aid mənbədə İrəvan əyaltinin Abaran mahalında qeyd olunmuşdur (170, 194). 1828-1832-ci illərdə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulmuş və kənd dağıdılmışdır (yenə orada). XVII əsrə aid mənbəyə görə oradaki Keçaris monastırına (995-ci ildə tikilmişdir) mənsub kənd idi [150, 360]. Eşşəkquduran dağının adındandır. Bax: Əşşək quduran.

EŞŞƏKQUDURAN - İrəvan əyalətində Pəmbək dağ silsiləsinin zirvələrindən birinin adı.Buryat-monqol dillərində oşiq "külək tərfindən çox aşınmış dağ süxuru" (126, 433) və türk dillərində kudur "dalğavari dağ silsiləsi" sözlərindən ibarət adın təhrif formasıdır. XIX əsrdə Şimali Qafqazda Dağıstan əyalətinin Teymurxanşura dairəsində Eşək-alqan-tübə (təpə adı) və Eşak-tau, Qars əyalətinin Oltin dairəsində Eşəkmeydan, Cavad qəzasında Eşəktəpə, Zəngəzur qəzasında Eşakmeydan, Tiflis quberniyasında Eşaktəpə (133, 93 və 303) toponimləri ilə mənaca eynidir.

EŞŞƏKMEYDAN - İrəvan əyalətində Pəmbək dağ silsiləsinin zirvələrindən birinin adı [159].

ƏBDİOĞLU - 1590-cı ildə Rəvan əyalətinin Şərabxana nahiyəsində kənd adı [169, 241].

ƏBDÜLƏLİLƏR - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Gorus rayonunda) qışlaq adı. 1918-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra qışlaq dağılmışdır.

ƏBDÜL MUSA - 1590-cı ildə Rəvan əyalətinin Qarni nahiyəsində kənd adı (169, 208).

ƏBDÜL HACI - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Qarni nahiyəsində Buzavənd kəndinin başqa adı (23, 49).

ƏBDÜRRƏHMAN - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında kənd adı [133,1]. XIX əsrin yarısında kənddə Azərbaycanlılar və kürdlər yaşayırdı. 1918-ci ildə kəndin azərbaycanlılardan ibarət əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1945-ci ildə kənd ermənicə Avrahman adlandırılmışdır. Bax: Abdurrəhman.

ƏBD CAHALLI ATLICA - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Sürməli nahiyəsində kənd adı [23, 64].

ƏBİLKƏND - İrəvan xanlığının Zəngibasar mahalında kənd adı [159]. 1918-ci ildə əhalisi qovulmuşdur. 1922-ci ildə əhali qayıdaraq yenidən məskunlaşmışdır. 1948-1951-ci illərdə əhali Azərbaycana köçürüldükdən sonra kənd ləğv edilmişdir. Həbibkəndi də adlanmışdır. Əbil (Həbil) şəxs adından və kənd sözündən ibarətdir.

ƏBUDƏRDƏ - 1590-cı ildə Rəvan əyalətinin Aralıq nahiyəsində kənd adı [169, 270].

ƏBU ŞEYX - 1590-cı ildə Rəvan əyalətinin Ağcaqala nahiyəsində kənd adı [169, 191].

ƏBU ÇİXAN - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Sürməli nahiyəsində kənd adı [170, 17].

ƏBÜL GÜNEY - Ermənistanın Sisyan r-nunda dağ zirvəsinin adı (60, 61). Ermənicə Arevabul (ermənicə arev “yamac”, “güney” və Əbul şəxs adından) adlanır.

ƏVƏZQIŞLAĞI - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Sürməli nahiyəsində kənd [170, 17].

ƏQDİS - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Sürməli nahiyəsində kənd adı (23, 63).

ƏDƏVAZ - 1590-cı ildə Rəvan əyalətində Ələyəz dağında yaylaq adı. "Alpout camaatı yaylayır" [169, 94]. Türk dillərində ada (bax: Adatəpə) və bayz (sıldırım) (bax: Boz Abdal) sözlərindəndir.

ƏDİS - 1590-cı ildə Rəvan əyalətinin Karbi nahiyəsində kənd adı [169, 77]. Türk dillərində "atız" sözündəndir.

ƏZDƏK - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Dərələyəz nahiyəsində kənd adı [70, 14].

ƏZƏBANQUL - 1590-cı ildə Rəvan əyalətinin Talin mahalında kənd adı [169, 249].

ƏZİZKƏND - İrəvan xanlığının Vedibasar mahalında kənd adı [159]. 1949-cu ildə əhali Azərbaycana köçürüldükdən sonra kənd ləğv edilmişdir.

ƏZİZLİ - İrəvan xanlığının Qarnibasar mahalında kənd adı. 1828-1832-ci illərdə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır [159]. Kəndin əsasını qoymuş nəsil adıdır.

ƏZİZPƏYƏSİ - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan rayonunda) kənd adı [133, 8]. XIX əsrdə Zəngəzur bölgəsində yaşamış Qara Bayramlı tayfasının qışlaqlarından (Əzizpəyəsi, Daşlı, Zor Keşiş, İsgəndərpəyəsi, Qovuşuq və Aşağı Uluxan) birinin adıdır (103, 156). Əziz şəxs adından və pəyə-(qışda mal-qaranın saxlandığı tövlə) sözündən ibarətdir. Əziz qışlaqda yaşayan obanın başçısı olmuşdur.

ƏYAR - İrəvan xanlığının Dərələyəz mahalında kənd adı (bax: 159). XIX əsrin sonlarına aid mənbədə Ayar (133, 26),  1727-ci ilə aid mənbədə Əyər kimidir [32, 267]. Mənbədə kənddə cəmi 3 azərbaycanlı ailəsinin yaşadığı qeyd olunmuşdur (yenə orada). 1829-cu ildə kənddə ermənilər də yerləşmişdir [159]. 1918-ci ildə azərbaycanlı əhali qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1946-cı ildə kənd ermənicə Aqarakadzor adlandırılmışdır. Yerli tələffüz forması Ayar. Ehtimal ki, Ayar (Əyyar) şəxs (mülkədar) adındandır. Bax: Ayarlı.

ƏYƏNZİR - İrəvan quberniyasının Dərələyəz qəzasında kənd adı [133]. 1727-ci ilə aid mənbədə Aynazor kimidir (32, 274). Mənbəyə görə kəndin əhalisi 22 erməni ailəsindən ibarət idi. 1918-ci ildə kənddə xaricdəngəlmə ermənilər də yerləşmişlər. 1946-cı ildə kənd ermənicə Aqavnadzor adlandırılmışdır. Bax: Eynəzir.

ƏYLƏNLİ - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı (133, 8). Mənbədə Aylanlı kimidir (yenə orada) 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Karbi nahiyəsində Əgənli kənd adı [23, 92]. "Kəndin başqa adı Yasaqlıdır" (yenə orada). Mənbədə Əglənli kimidir. Digər adı Axsaqlı-Əglənli idi (170, 58). "Axsaq (kəndi) yaxınlığında Əglənli "mənasındadır. XX əsrin əvvəllərinə aid mənbədə Aylanlı-Yasaqlı kimidir (133, 8). 1828-1832-ci illərdə kənd dağılmışdır (159). XIX əsrin 80-cı illərində Yuxarı Əylənli Əbdürrəhmanlı və Aşağı Əylənli Yasaqlı kəndləri vardı. Kəndin əsasını qoymuş tayfa adıdır. 1593-cü ilə aid mənbədə Gəncə və Bərdə nahiyələrində Əglənlu elinin yaşadığı qeyd olunur (167, 206).

ƏYNƏZİR - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Meğri rayonunda) kənd adı [133, 301]. Mənbədə həm də Arnazir kimidir (133, 93). XX əsrin 30-cu illərində kənd fərmanla ləğv edilmiş, azərbaycanlı əhali qonşu kəndlərə (ən çoxu Nüvədi kəndinə) köçürülmüşdür. Qaraqoyunların qollarından (Bayramlu, Ayinlu, Əynəzir, Hacılu və Duxanlu) Əynəzir (bax: 34) tayfasının  məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə