Buxoro davlat universiteti ijtimoiy-iqtisodiy fakulteti iqtisodiy ta




Yüklə 277.64 Kb.
səhifə3/4
tarix27.02.2016
ölçüsü277.64 Kb.
1   2   3   4



www.turksat.gov.tr.Prehber Bultenleri.do? id (2012-yil 30-iyul ma’lumoti)

23
2009-yilda kelib esa to’satdan H1V1 infulenza virusi butun jahon turistlarning tashrif buyurishiga katta ta’sir ko’rsatgan. 2009-yilda 4.2% ga ya’ni 880 mln kishi va bu butun jahon turistlarning 5.7 % ga pasaygan. Turizm sohasi butun dunyo bo’ylab juda ham katta miqdorda daromad keltiradi. Masalan; jahon bo’yicha eksportning 30% ni, tavar va xizmatlarning esa 6 % ga teng foyda keltiradi. Turkiyada 2011-yil ma’lumotiga ko’ra 31.5 mln kishini tashkil etadi, ya’ni bu butun jahon turistlarning 3.2% ni tashkil etadi.

(2-jadval) Turizm daromadi 9.7% ga o’tgan yilning shu davrda nisbatan kamaygan.turizm daromadi tekshirilganda 2 799 744 250 AQSH dollorini tashkil etadi Bu ko’rsatgichning 72% ni chet ellik turistlar 28% ni Turkiya tashqarisida yashovchilardan olgan. Turkiyada turistlar individual yoki pekej tur orqali tashrif buyurishadi va 2 497 453 236 AQSH dollorni individual turistlardan, 303 291 014 AQSH dollorni pekij tur xarajatlaridan kelgan

O’rtacha sarf-xarajatlar 2012-yilning 1-choragida 664 $. Xorijiy turistlarning or’tacha sarfi 594 $. Turkiyaning tashqarisida yashovchilarning o’rtacha sarfi 943 $ ni tashkil etadi. Tashrif buyurgan turistlar soni 4.1% ga o’tgan yilning shu davriga nisbatan kamaygan. Umumiy tashrif buyurgan turistlar soni 4 219 161 kishini tashkil etadi. ( Yanvar fevral , mart oylarida) Bu 3 374 732 xorijliklar va 844 429 turkiya tashqarisidagi yashovchilar tamonidan taqsimlangan.

Turizm sarf-xarajatlari 36.6% ga o’tgan yilning shu davriga nisbatan kamaygan. Turkiyada yashovchi aholi xarajati turizm sarfi orqali qoplangan. Chetga chiqish 36.6% ga kamaygan .Turizm sarf- xarajatlari tekshirilganda 759 092 464 $ Bu sarf-xarajatlar 739 715 476 $ ni individualdan va 19 376 987 $ ni esa pekij turdan tashkil topgan.Shu davrda kelib mahaliy aholi chetga chiqishda o’rtacha 601 $ sarf qilgan.



(3-jadval) Turizm daromadi 3.8% ga o’tgan yilning shu davriga( 2011-yil aprel may , iyun ) nisbatan oshgan.Turizm daromadi tekshirilganda 5 576 155 275 $ ni tashkil etadi. Daromadning 82.1% chet elliklardan, 17.9%ni esa Turkiyaga qo’shni bo’lgan davlatlar fuqarolari tashkil etadi.

24
3-jadval : Aprel , may va iyun oylardagi statistika jadvali. (2-chorak)

Yil va mavsumlar

Turizm daromadi

Tashrif buyuruvchi lar soni

O’rta cha sarf xarajat lar

Turizm

xarajatlari



Mahaliy aholining chetga chiqishi

O’rtacha sarf xarajatlari

2011-yil



















1-chorak

3.100.270.170

4.398.235

705

1.196.797.473

1.646.577

727

2-chorak

5.372.189.66

9.338.076

575

1.325.688.593

1.885.979

703

3-chorak

9.339.028.541

14.991.270

623

1.044.887.999

1.465.601

713

4-chorak

5.208.904.274

7.423.747.

702

1.408.802.539

1.283.815

1097

Yillik

23.020.392.250

36.151.328.

637

4.976.176.604

6.281.972

792

2012-yil



















1-chorak

2.799.744.250

4.219.161.

664

759.092.463

1.263.166

601

2-chorak

5.576.155.275

9.323.460

596

1.126.908.259

1.687.811

668

Aprel

1.336.094.767

2.231.943

611

343.613.069

517.912

663

May

1.896.276.543

3.194.547

594

364.753.210

544.263

670

Iyun

2.316.783.965

3.895.971

595

718.541.980

625.636

669


www.turksat.gov.tr.Prehber Bultenleri.do? id (2012-yil 30- iyul ma’lumoti)

25
Turistlar asosan idividual yoki pekej tur orqali tashrif buyirishadi va 4 303 772 880 $ turizm daromadining idividual, 1 272 382 395 $ ni esa pekij tur xarajatlaridan keladi. 2012-yil 2-choragida o’rtacha sarf-xarajat 598 $ ni tashkil etadi.Chet elliklarning o’rtacha sarflashi 544 $ Turkiyaning qo’shni davlat fuqarolari 1095 $ ni sarflagan. Lekin chet ellik turistlarning turkiyaga tashrif buyurishi 0.2% ga O’tgan yilning shu davriga nisbatan kamaygan.
4-jadval: Iyul, avgust, sentabr oylardagi statistik jadval (3-chorak)

Yil va mavsumlar

Turizm daromadi

Tashrif buyuruvchi lar soni

O’rta cha sarf xarajat lar

Turizm

xarajatlari



Mahaliy aholining chetga chiqishi

O’rtacha sarf xarajat lari

2011-yil



















1-chorak

3.100.270.170

4.398.235

705

1.196.797.473

1.646.577

727

2-chorak

5.372.189.66

9.338.076

575

1.325.688.593

1.885.979

703

3-chorak

9.339.028.541

14.991.270

623

1.044.887.999

1.465.601

713

4-chorak

5.208.904.274

7.423.747.

702

1.408.802.539

1.283.815

1097

Yillik

23.020.392.250

36.151.328.

637

4.976.176.604

6.281.972

792

2012-yil



















1-chorak

2.799.744.250

4.219.161.

664

759.092.463

1.263.166

601

2-chorak

5.576.155.275

9.323.460

596

1.126.908.259

1.687.811

668

3-chorak

8 .957.384.030

15.552.120

576

918.256.900

1.379.205

666

Iyul

2.874.346.062

4.982.363

577

345.558.010

512.102

675

Avgust

3.088.882.419

5.416.092

570

319.204.280

477.758

668

Sentabr

2.994.155.549

5.153.665

581

253.495.610

389.345

651


www.turksat.gov.tr.Prehber Bultenleri.do? id (2012-yil 30-oktabr ma’lumoti)

26

Umumiy chet ellik turistlarning Turkiyaga 9 323 460 bundan 8 412 308 chet elliklar va 911 152 Turkiyaning qo’shni davlatlari fuqorolarini tashkil etadi.

Turizmdagi sarf-xarajatlar o’tgan yilning shu davriga nisbatan 15 % ga kamaygan. Turkiyaning mahalliy aholi xarajatlari turizm sarf-xarajatlari orqali qoplangan va chetga chiqish 15% ga kamaygan o’tgan yilga nisbatan. Sarf-xarajatlarni tekshirlganda 1 126 908 259 $ ni tashkil etadi. Bu sarf-xarajatlar 1 083 287 299 $ ni individualdan va 43 620 960 $ pekij turdan tashkil topgan .Bu davrda 1 687 811 mahalliy aholi chetga chiqgan va 668 $ sarf qilgan.

(4-jadval) Turizm daromadi o’tgan yilning shu davriga nisbatan (2011-yil iyul,avgust, sentabr) 4.1%ga pasaygan. Turizm daromadi tekshirilganda 8 957 384 030 $ shundan 79.2% ni chet ellik turistlar, 20.8% ni esa Turkiyaning qo’shni davlat aholisini tashkil etadi.Turistlar asosan individual yoki pekej tur orqali tashrif buyurishadi va 6 792 022 938$ turizm daromadining individual, 2 165 361 092$ pekij tur xarajatlaridan keladi. 2012-yilning 3-choragida o’rtacha sarf- xarjat 576$ ga teng. Chet ellik turistlar sarflagan 534 $, Turkiyaning qo’shni davlat fuqorolari 826$ni sarflagan

Turistlarning Turkiyaga tashrif buyurishi o’tgan yilning shu davriga nisbatan 3.7% ga oshgan Iyul, avgust, sentabr oyida turistlarning tashrif buyurishi 15 552 120 ga teng.Shulardan 13 276 114 tasi chet ellik turistlar, 276 006 tasi esa qo’shni davlat aholisini tashkil etadi.

Turizm sarf- xarajatlari o’tgan yilning shu davriga nisbatan 12.1% ga pasaygan Turkiyada yashovchi aholi xarajatlari turizm sarf-xarajatlari orqali qoplanadi va chetga chiqish 12.1% ga kamaygan.O’tgan yilning shu davrini tekshirilganda 918 257 900 $ sundan 818 615 924 $ individualdan,99 641 976 $ pekij tur xarajatlaridan kelgan.Bu davrda aholi 1 379 205 ta kishi chetga chiqqan va o’rtacha 666 $ sarf qilgan.

Turkiyaning milliy statsitik tashkilotining xabar berishicha Yalpi Ichki Maxsulotning bazis yilga nisbatan narxi 2012-yil 3-chorak 1.6 % ga 2011-yilning 3-choragiga nisbatan oshgan



27

31 088 – 100%

31 594 -X

2012-yilning 3-choragida Yalpi Ichki Maxsulotning joriy narxlari 2011-yilning 3-chorakgiga nisbatan 7.7% ga oshgan


Statistikadan olingan xulosalar:

Yanvar, ferval, mart (2012 - yil)

- turistlarning eng ko`p sarf daromadi jon boshiga 681$ fevral oyida

- turistlarning eng ko`p tashrif buyurish oyi mart oyi 1 635 696 kishi o`rtacha (658$)

- 2011 – yil birinchi choragi bilan taqqoslasak 4,1 % ga kamaygan.



Aprel, may, iyun (2012 - yil)

- turistlarning eng ko`p sarflagan daromadi jon boshiga 611 $ aprel oyida.

(80 $ kam fevral oyidan)

- turistlarning eng ko`p tashrif buyurish oyi iyun 3 896 971 kishi o`rtacha (595$) mart oyidan 2 261 275 kishi ko`p.

- 2011 – yil ikkinchi choragi bilan taqqoslasak 0,2 % ga kamaygan.

Iyul, avgust, sentabr (2012 – yil)

- turistlarning eng ko`p sarflagan daromadi jon boshiga 581$ sentabr oyi. (fevral oyidan 100$ ga kam, aprel oyida 30$ kam)

- turistlarning eng ko`p tashrif buyurgan oyi avgust 5 416 092 kishi o`rtacha 570$ (iyun oyidan 1 519 121 kishi ko`p)

- 2011- yil uchinchi choragi bilan 3,7 % ga oshgan.

Turistlarning eng ko`p sarf qilgan oyi fevral 681$.

Turistlarning eng ko`p tashrif buyuradigan oyi avgust 5 416 092 kishi

2012 yilning dastlabki 9 oy davomida 92,3 % tashrif buyurishgan (2011-yil 31,5 mln ga ko`ra) O`zbekistonga tashrif buyurgan turistlardan 63 marta ko`p (2012-yil hisobiga ko`ra)

28

2012-yilning dastlabki 9 oyi davomida Yalpi Ichki Maxsulotning joriy narxlari 2011-yilning shu davriga nisbatan 10.5% ga oshgan va 1 057 348 mln TL ga yetdi. Yalpi Ichki Maxsulotning bazis nisbati esa 2.6 % ga oshgan va 87 655 mln TL ga yetdi.Oxirgi 4 yil ichida ya’ni 2009-yilning 3-choragidan

2012-yil 3-choragigacha Yalpi Ichki Maxsulotning joriy narxi 40 % ga oshgan 261 710 – 100 %

377 584 -X

Yalpi Ichki Maxsulotning bazis yilga nisbatan narxi esa 16% ga oshgan

27 233 – 100 %

31 594- X

Turkiya butun dunyoda yalpi ichki maxsuloti bo’yicha 18 – o’rinda turadi.



  1. AQSH 3.Yaponiya 5. Fransiya

  2. Xitoy 4.Germaniya 79. O`zbekiston

5-jadval:Turkiyaning yalpi ichki maxsuloti

Davr / Mavsum

Yalpi ichki maxsulot joriy narxlarda (Millon TL)

Yalpi ichki maxsulotning bazis yilga nisbatan

(Millon TL)

2012-yil 3-chorak

377 584

31 594

2012-yil 2-chorak

351 461

28 874

2012-yil 1-chorak

328 303

27 187

2011-yil 4-chorak

341 048

29 469

2011-yil 3-chorak

350 598

31 088

2011-yil 2-chorak

317 048

28 031

2011-yil 1-chorak

289 198

26 301

2010-yil 4-chorak

295 781

28 056

2010-yil 3-chorak

295 966

28 670

2010-yil 2-chorak

265 997

25 692

2010-yil 1- chorak

241 026

23 467

2009-yil 4- chorak

254 350

25 660

2009-yil 3- chorak

261 710

27 233
1   2   3   4


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə