Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych na poszczególnych stopniach Wojewódzkiego Konkursu z Plastyki – historia sztuki przeprowadzanego w gimnazjach w roku 2013/2014 Wymagania na wszystkich etapach konkursu




Yüklə 118.77 Kb.
tarix25.04.2016
ölçüsü118.77 Kb.
Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych na poszczególnych stopniach

Wojewódzkiego Konkursu z Plastyki – historia sztuki

przeprowadzanego w gimnazjach w roku 2013/2014

Wymagania na wszystkich etapach konkursu:
1. Umiejętność rozpoznawania dzieł sztuki – na podstawie reprodukcji l określanie ich przynależności do epoki, stylu lub kierunku, a w wypadku dzieł wybitnych – podanie autora, tytułu i czasu powstania.

2. Znajomość ikonografii sztuki europejskiej - podstawowych tematów i ich źródeł.

3. Umiejętność analizowania dzieł sztuki pod względem formalnym.

4. Podstawowa znajomość terminologii sztuk plastycznych i technik artystycznych.

5. Umiejętność budowania poprawnych stylistycznie i logicznie wypowiedzi pisemnych.

6. Umiejętność przedstawiania i uzasadniania własnego poglądu na twórczość artystyczną i kulturę poszczególnych epok.



ETAP SZKOLNY – GIMNAZJUM

Eliminacje szkolne są przeprowadzone w formie pisemnej.

Uczestnik rozwiązuje test zawierający zadania otwarte i zamknięte dotyczące:

Znajomości dziejów sztuki od starożytności aż po czasy najnowsze;

Wiedzy o epokach artystycznych;

Znajomości dzieł sztuki, określanie ich przynależności do epoki, stylu lub kierunku, a w przypadku dzieł wybitnych – podanie autora, tytułu i czasu powstania;

Znajomości epok artystycznych, a w obrębie epok – stylów, kierunków, nurtów;

Znajomości twórczości uznanych artystów;

Podstawowej znajomości terminologii sztuk plastycznych i technik artystycznych.

WSZYSTKIE PRZYKŁADY Z DOSTĘPNYCH PODRĘCZNIKÓW DO PLASTYKI.


ETAP REJONOWY – GIMNAZJUM

Eliminacje rejonowe są przeprowadzone w formie pisemnej.

Uczestnik rozwiązuje test zawierający zadania otwarte i zamknięte.
Wiedza o dziedzinach sztuki


  • Malarstwo – podstawowe techniki i podłoża malarskie.

Rzeźba – techniki rzeźbiarskie, materiały stosowane do tworzenia obiektów przestrzennych.

Architektura – funkcje architektury (mieszkalna, użyteczności publicznej, sakralna, sepulkralna), tradycyjne i nowoczesne materiały tworzenia dzieł architektury.



  • Grafika warsztatowa – druk wypukły, wklęsły, płaski (drzeworyt, miedzioryt, litografia).

Sztuka użytkowa – rzemiosło artystyczne, wzornictwo przemysłowe, grafika komputerowa (funkcje artystyczne i użytkowe), sztuka reklamy

Muzea, edukacja muzealna, najważniejsze muzea w Polsce i na świecie, galerie i domy aukcyjne.

Środki wyrazu artystycznego jako język dzieła sztuki


  • Kolor i plama, podstawowe informacje o podziale barw – podstawowe, pochodne, chromatyczne, achromatyczne, gama barwna – monochromatyczna, kontrastowa, temperatura barw (barwy ciepłe i zimne)

Rysunek – linia, kreska, kontur i ich funkcje, efekty artystyczne.

  • Faktura, modelunek światłocieniowy, przestrzeń i perspektywa, rodzaje kompozycji.

  • Ekspresja dzieła sztuki;

Styl jako głos epoki i indywidualności artystycznej.

Tematyka dzieł sztuki

Portret i autoportret; pejzaż; malarstwo plenerowe; weduta; marina; sceny rodzajowe; martwa natura; charakterystyka tematów artystycznych na tle epok stylowych.



Dzieje sztuki

Prehistoria – najważniejsze epoki i przemiany twórcze, prehistoria na ziemiach



Prehistoria

  • definicja pojęcia

  • rys chronologiczny (paleolit, neolit, epoka brązu i żelaza)

  • malowidła naskalne (Lascaux i Altamira, Chauvet, Cosquer)

  • figurki Wenus (Wenus z Willendorfu)

  • budowle megalityczne (Stonehenge w Anglii)

  • gród w Biskupinie jako przykład kultury łużyckiej na ziemiach polskich

Starożytna Mezopotamia

  • ziggurat z Ur, brama Isztar, sztandar z Ur, płaskorzeźba Zraniona Lwica

Starożytny Egipt

  • rys chronologiczny i geograficzny, religia i stosunki społeczne

  • architektura (piramidy Cheopsa, Chefrena, Mykerinosa w Gizie, jako przykłady budowli sepulkralnej, świątynia Hatszepsut, kanon świątyni egipskiej)

  • malarstwo („Faraon na polowaniu” – kanon postaci, „Tancerka i dwie muzykantki”, „Gęsi
    z Meidum)

  • rzeźba (Sfinks jako symbol starożytnego Egiptu, Triada króla Mykerinosa, Skryba z Sakkary, Kolosy Memnona, Złota maska Tutenchamona, popiersie Nefretete.)

Starożytna Grecja

  • rys chronologiczny i geograficzny, religia i stosunki społeczne

  • porządki architektoniczne

  • architektura – założenia konstrukcyjne (świątynie i teatry budowle akropolu ateńskiego (wszystkie), budowle tj.: teatr Dionizosa, wyrocznia Apollina, Artemizjon, Halikarnas – mauzoleum, Ołtarz pergamoński, Teatr w Epidauros)

  • elementy architektoniczne (kapitel, baza, fryz, tympanon, portyk, kariatydy, kwadryga)

  • rzeźba – Fidiasz, Poliklet, Myron, Lizyp, słynni rzeźbiarze i ich dzieła

  • malarstwo wazowe: geometryczne, czarno- i czerwonofigurowe

Starożytny Rzym

  • malarstwo iluzjonistyczne (Pompeje)

  • warunki rozwoju sztuki rzymskiej

  • architektura – nowe konstrukcje i budowle użyteczności publicznej (słynne bazyliki, termy, akwedukty, amfiteatry, cyrki, łuki triumfalne, kolumny i posągi konne)

  • Sztuka romańska

  • rys historyczny i geograficzny

  • architektura: rodzaje budowli, cechy charakterystyczne; konstrukcja: kościół Cluny III (rekonstrukcja), zespół architektoniczny w Pizie, Kolegiata w Tumie pod Łęczycą,

  • malarstwo: freski i iluminacje oraz inne formy np. Tkanina z Bayeux.

  • rzeźba i płaskorzeźba podporządkowana architekturze (Drzwi Gnieźnieńskie, Kolumny z kościoła św. Trójcy w Strzelnie, Posadzka z Wiślicy, Drzwi Płockie)

Gotyk

  • rys historyczny i geograficzny

  • architektura: przełom w konstrukcji budowli – system filarowo-żebrowy, łuki odporowe
    i przypory; elementy architektoniczne (maswerki, fiale, rzygacze); witraże. (katedra w Reims, katedra Notre Dame w Paryżu, kościół Mariacki w Gdańsku, chór kościoła Saint-Denis w Paryżu, katedra w Chartres, Sainte Chapelle w Paryżu, katedra w Wells, kaplica King’s College
    w Cambridge, Pałac Dożów w Wenecji, katedra w Gnieźnie, kościół Mariacki w Krakowie)

  • rzeźba podporządkowana architekturze; realizm i ekspresja przedstawień (Uta i Eckhardt – rzeźby fundatorów z Naumburga, Madonna z Krużlowej, Wit Stwosz – Ołtarz Mariacki, Nagrobek Kazimierza Jagiellończyka)

  • malarstwo – Pieta z Awinionu, Bracia Limburg – Bardzo bogate godzinki księcia de Berry, Opłakiwanie z Chomranic

Renesans

  • rys historyczny i geograficzny

  • humanizm – nawiązanie do idei antycznych

  • architektura: inspiracja architekturą starożytną, poszukiwanie proporcji budowli, równowagi
    i harmonii, podkreślenie statyki poprzez przewagę poziomów, kamienice, pałace, zamki, ratusze (Brunelleschi - kopuła katedry florenckiej, Ospedale degli Innocenti, San Lorenzo, San Spirito, kaplica Pazzich; Alberti – San Andrea, Santa Maria Novella; Andrea Palladio – Villa Rotonda, Donato Bramante – Tempietto)

  • rzeźba: niezależność wobec architektury, nowe przedstawienie postaci ludzkiej, proporcje, równowaga, harmonia kompozycji są przedmiotem poszukiwań artysty - Donatello, Michał Anioł. (Lorenzo Ghiberti – II i III Drzwi do baptysterium florenckiego, Donatello - Posąg Davida, posąg konny Gattamelaty, Verrocchio - posąg Colleoniego, Michał Anioł – David, Pieta watykańska, Nagrobek Medyceuszy)

  • malarstwo; tematyka religijna i mitologiczna, perspektywa malarska, miękki światłocień idealizacja postaci, wielcy twórcy renesansu: Leonardo da Vinci, Michał Anioł Buonarroti, Rafael Santi (a także Andrea Mantegna – Martwy Chrystus; Masaccio – Grosz czynszowy, Trójca Święta, Wygnanie z raju; Sandro Botticelli – Primavera, Narodziny Wenus; Leonardo da Vinci –Madonna w grocie, Ostatnia Wieczerza, Święta Anna Samotrzeć, Mona Liza, Dama
    z gronostajem, Michał Anioł - Stworzenie Adama, Sąd Ostateczny w Kaplicy Sykstyńskiej, Rafael Santi - Madonna ze szczygłem, Szkoła ateńska, Madonna Sykstyńska, Giorgione – Burza, Tycjan – Wenus z Urbino)

Manieryzm

  • cechy charakterystyczne

  • architektura – Ratusz w Antwerpii

  • malarstwo – Parmigianino – Madonna z długą szyją, Autoportret w wypukłym lustrze;
    El Greco – Widok Toledo, Obnażenie z szat, Zesłanie Ducha Świętego, Giuseppe Arcimboldo – Cztery pory roku

  • rzeźba – Benvenuto Cellini – Solniczka Franciszka I; Giovanni da Bologna – Merkury, Porwanie Sabinek

Renesans i manieryzm w Polsce

  • rys historyczny i społeczny

  • architektura - Franciszek Florentczyk, Bartolomeo Berrecci – Dziedziniec Zamku Królewskiego na Wawelu, Kaplica Zygmuntowska, Kamienice braci Przybyłów w Kazimierzu Dolnym, plan Zamościa, ratusz w Zamościu, kamienice i kolegiata w Zamościu

  • rzeźba – nagrobki - Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta

  • malarstwo - Miniatura z kodeksu Baltazara Behema: Ludwisarz; Arrasy wawelskie

Barok


  • rys historyczny i geograficzny

  • architektura świecka – zespół pałacowo-ogrodowy (np. Wersal, Wilanów)

  • architektura sakralna – charakterystyczne kościoły

  • przykłady: Gianlorenzo Bernini – plac i kolumnada przed bazyliką św. Piotra w Rzymie, Giacomo della Porta, Giacomo da Vignola - Kościół Il Gesù, Francesco Borromini – San Carlo Alle Quattro Fontane, Johann Bernard Fisher von Erlach – kościół św. Karola Boromeusza w Wiedniu, pałac Schönbrunn w Wiedniu; Baltazar Neumann – Kościół Vierzehnheiligen, Charles le Brun, Louis le Vau, André le Nôtre, Jules Hardouin-Mansart - Wersal, W Polsce – Giovanni Trevano - kościół św. Piotra i Pawła w Krakowie, Augustyn Locci - Pałac w Wilanowie.

  • charakterystyczne cechy stylu: dynamika formy, bogactwo dekoracji

  • malarstwo: tematyka religijna, mitologiczna, sceny rodzajowe, martwa natura, pejzaże; malarstwo iluzjonistyczne, portret. Cechy: modelunek światłocieniowy, dynamizm, realizm przedstawień. Twórcy włoscy: Andrea del Pozzo: plafon w kościele świętego Ignacego
    w Rzymie; Michelangelo Merisi da Caravaggio: Powołanie św. Mateusza, Złożenie do grobu, Wieczerza w Emaus; twórcy Flandrii i Holandii: Peter Paul Rubens – Porwanie córek Leukippa, Zdjęcie z krzyża, Podniesienie krzyża; Rembrandt Hermenszoon van Rijn - Powrót syna marnotrawnego, Lekcja anatomii doktora Tulpa, Wymarsz strzelców, Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem; Jan Vermeer van Delft - Widok Delft, Czytająca list, Kobieta ważąca perły, Alegoria malarstwa, Koronczarka, Nalewająca mleko; Willem Claeszon Heda – Martwa natura (Śniadanie).

  • rzeźba: ekspresja i dynamizm, dekoracyjność formy (G.L. Bernini - Konfesja nad grobem
    św. Piotra, Tron św. Piotra, Nagrobek Ludwiki Albertoni, Fontanna Czterech Rzek, Ekstaza
    św. Teresy, Dawid, Apollo i Dafne; Nicola Salvi - Fontanna Di Trevi)

Rokoko

  • cechy charakterystyczne

  • architektura – Matthaus Popelmann – Zwinger w Dreźnie, George Wenceslaus von Knobelsdorff – pałac Sanssouci w Poczdamie

  • malarstwo – Antoine Watteau – Odjazd na Cyterę, Jean-Honore Fragonard – Huśtawka

Klasycyzm

  • rys historyczny i geograficzny

  • nawiązanie do antyku

  • architektura świecka – pałace, budowle użyteczności publicznej: teatry, banki, urzędy.
    Np. projekt idealnego miasta Arc-et-Senans, Karl Friderich Schinkel – Nowa Wartownia
    w Berlinie, Muzeum w Berlinie, Jacques Ange Gabriel – Petit Trianon

  • architektura sakralna – charakterystyczne kościoły np. kościół św. Genowefy w Paryżu

  • malarstwo i rzeźba – inspiracja klasycznymi kanonami piękna; tematyka mitologiczna lub portrety, idealizacja postaci (np. J.L. David, Ingres, Canova)

Rzeźba, przykłady: Antonio Canova – Amor i Psyche, Trzy Gracje, Paulina Borghese jako Wenus

Malarstwo, przykłady - Jacques Louis David – Śmierć Marata, Śmierć Sokratesa, Przysięga Horacjuszy, Portret konny Stanisława Kostki Potockiego, Bonaparte na Przełęczy św. Bernarda, Koronacja Napoleona; Dominique Ingres – Panna Rivière



Klasycyzm w Polsce

  • architektura: Dominik Merlini, Jan Chrystian Kamsetzer – pałac na wodzie, Szymon Bogumił Zug – kościół ewangelicko-augsburski w Warszawie, Piotr Aigner – kościół św. Aleksandra
    w Warszawie, Jan Chrystian Kamsetzer – teatr na wyspie, Piotr Aigner – Świątynia Sybilli
    w Puławach, Antonio Corazzi – Pałac Staszica w Warszawie

  • rzeźba: Bertel Thorvaldsen – pomnik Kopernika, pomnik księcia Józefa Poniatowskiego.

  • malarstwo: Marcello Bacciarelli – Portret Stanisława Augusta, Poniatowskiego z klepsydrą, Bernardo Belotto (zw. Canaletto) – Kolumna Zygmunta od strony Wisły, Krakowskie Przedmieście

Romantyzm

  • rys historyczny i geograficzny

  • malarstwo: tematyka historyczna lub pejzaż ze sztafażem; cechy: melancholia, dynamiczna forma, emocjonalne podejście do tematu (np. Delacroix, Goya, Friedrich, Turner, Géricault)

Realizm

  • rys historyczny i geograficzny

  • malarstwo i rzeźba: tematyka dnia codziennego z elementami krytyki społecznej (np. Courbet, A. Gierymski, Millet)

Impresjonizm i neoimpresjonizm

  • rozwój fotografii i nauki, wpływ na malarstwo

  • nowy sposób tworzenia obrazu (np. Monet, Renoir, Degas)

  • dywizjonizm, pointylizm (np. Seraut, Signac, Sisley)

  • przyjęcie artystycznej funkcji przez sztukę

Przykłady: Edouard Manet – Olimpia, Śniadanie na trawie; Claude Monet – Impresja. Wschód słońca, Katedra w Rouen (kilka wersji); Edgar Degas – Primabalerina; Pierre-Auguste Renoir –Huśtawka, Śniadanie wioślarzy, George Seurat – Niedzielne popołudnie na wyspie Grande Jatte

Postimpresjonizm

Twórczość:

Paul Cézanne – Góra Sainte-Victoire (kilka wersji)

Vincent van Gogh – Jedzący kartofle, Pokój van Gogha, Kruki nad łanem zboża, Buty, Autoportret


z zabandażowanym uchem, Droga z cyprysem i gwiazdą, Słoneczniki

Henri de Toulouse-Lautrec – Moulin Rouge

Paul Gauguin – Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy? Żółty Chrystus, Autoportret z żółtym Chrystusem

Secesja


  • tło społeczno-polityczne

  • architektura: nawiązania do form natury np. Antonio Gaudi – Sagrada Familia, Casa Milà, Casa Batllo, inne przykłady Joseph Olbrich – pałac „Secesji” wiedeńskiej, Hektor Guimard – Wejścia do paryskiego metra, Victor Horta – klatka schodowa Tassela, Whistler – Pawia sala

  • malarstwo: Gustav Klimt: Pocałunek, Judyta i Holofornes, Aubrey Beardsley – Pawia suknia,

Louis Tiffany - Projekty lamp witrażowych - sztuka użytkowa zyskuje rangę dzieła sztuki.

Młoda Polska

Założenia Młodej Polski – tło historyczne, czas kształtowania się nowych, zaskakujących,


a czasem nawet kontrowersyjnych poglądów, malarstwo przełomu XIX i XX wieku - lustrem,
w którym można obserwować tendencje panujące ówcześnie na świecie i w kraju. Realizacja różnych tendencji malarskich (impresjonizm, symbolizm, dekoracyjność secesji, ekspresjonizm).

Różnorodność twórczości Stanisława Wyspiańskiego – Balustrada z Gmachu Towarzystwa Lekarskiego, Witraż Bóg Ojciec - Stań się!, Polonia, Projekt witraża do katedry lwowskiej, Śpiący Staś, Podwójny portret Elizy Pareńskiej, Macierzyństwo, Widok na Kopiec Kościuszki (kilka widoków z cyklu); Jacek Malczewski – Introdukcja, Krajobraz z Tobiaszem, Zatruta studnia, Śmierć na etapie, Błędne koło, Melancholia, Thanatos, Hamlet polski (Portret Aleksandra Wielopolskiego); Józef Mehoffer – Dziwny ogród; Władysław Podkowiński – Szał; Leon Wyczółkowski – Rybacy brodzący; Olga Boznańska – Dziewczynka z chryzantemami; Józef Pankiewicz - Wóz z sianem; Ferdynand Ruszczyc – Ziemia; Władysław Ślewiński – Kobieta czesząca włosy; Kazimierz Stabrowski – Na tle witrażu.



Sztuka I połowy XX w.

  • fowizm – cechy: wprowadzenie konturu i czystych kolorów (np. Matisse, Vlaminck, Derain)

  • ekspresjonizm – cechy: wyrażanie emocji, uczuć w wyrazistej formie plastycznej (np. Munch, Nolde)

  • abstrakcjonizm – cechy: oderwanie od natury, abstrakcja geometryczna (np. Malewicz, Mondrian), abstrakcja intuicyjna (np. Kandinsky)

  • kubizm – cechy: sprowadzenie formy do prostych brył geometrycznych (np. Braque, Picasso)

  • futuryzm – cechy: fascynacja ruchem (np. Balla)

  • dadaizm – cechy: zerwanie z konwenansami, pragnienie szokowania (np. Duchamp)

  • surrealizm – cechy: odwoływanie się do marzeń sennych (np. de Chirico, Dali, Magritte)

  • formizm – cechy: podkreślanie formy w dziele, sprzeciw naturalizmowi (np. Pronaszko, Chwistek, Witkacy)

  • konstruktywizm – cechy: abstrakcja geometryczna, rytmy i kolory czyste (np. Strzemiński, Kobro)

  • artyści niezrzeszeni: Makowski – czerpie z kubizmu, sztuki ludowej; Modigliani – portrety, wydłużona sylwetka; Chagall – kubizm, surrealizm

Sztuka współczesna

  • tło społeczno-polityczne, nowe tendencje w sztuce

  • action painting (np. Pollock)

  • pop art (np. Lichtenstein, Warhol)

  • op art (np. Vasarely)

  • hiperrealizm (np. Hanson)

  • land art (np. Christo)

  • happening (np. Kaprow, Cage)

  • architektura (np. Wright, Gropius, Le Corbusier, van der Rohe, Mendelsohn)

  • twórcy polscy (Wróblewski, Kantor, Opałka, Beksiński, Linke, Duda-Gracz, Hasior, Abakanowicz)



ETAP WOJEWÓDZKI

Eliminacje wojewódzkie są przeprowadzone w dwuczęściowej formie pisemnej.





  1. Umiejętność rozpoznawania dzieł sztuki – na podstawie reprodukcji l określanie ich przynależności do epoki, stylu lub kierunku, a w wypadku dzieł wybitnych – podanie autora, tytułu i czasu powstania.

  2. Znajomość ikonografii sztuki europejskiej - podstawowych tematów i ich źródeł.

  3. Umiejętność analizowania dzieł sztuki pod względem formalnym.

  4. Podstawowa znajomość terminologii sztuk plastycznych i technik artystycznych.

  5. Umiejętność budowania poprawnych stylistycznie i logicznie wypowiedzi pisemnych.

  6. Umiejętność przedstawiania i uzasadniania własnego poglądu na twórczość artystyczną i kulturę poszczególnych epok.

CZĘŚĆ PIERWSZA – w tej części uczestnik eliminacji rozpoznaje style, detale, cechy sztuki, dzieła prezentowane na slajdach, prawidłowe odpowiedzi umieszcza w przygotowanym teście.

CZĘŚĆ DRUGA – uczestnik eliminacji wojewódzkiej dokonuje opisu dzieła sztuki. Uczestnik powinien wykazać się umiejętnością analizy i interpretacji jednego dzieła sztuki wg punktów:

Analiza dzieła sztuki, która powinna zawierać:


  • Informacje wstępne - co wiesz o autorze? Jaki okres, kierunek w sztuce, historii reprezentuje, czy znasz inne dzieła tego artysty (przynajmniej dwa).

  • Kompozycja i relacje przestrzenne (minimum cztery cechy)

  • Światło i modelunek światłocieniowy (minimum cztery cechy)

  • Kolorystyka (minimum cztery cechy)

  • Sposób obrazowania, środki malarskie, temat, źródło ikonograficzne, przekaz, sens dzieła (minimum cztery informacje)


(dzieła do analizy wskazano w wykazie literą A)
PRZYKŁADY DO ROZPOZNANIA i ANALIZOWANIA
SZTUKA ERY PREHISTORYCZNEJ
- Wenus z Willendorfu
- malowidła z Lascaux
- zespół Stonehenge
- zabudowa Biskupina
SZTUKA STAROŻYTNEJ MEZOPOTAMII
- ziggurat z Ur
- Sztandar z Ur
- stella kodeksu Hammurabiego
- płaskorzeźba Zraniona Lwica – pałac Assurbanipala w Niniwie
- Brama Isztar w Babilonie
SZTUKA STAROŻYTNEGO EGIPTU
- Piramida faraona Dżesera w Sakkara
- Sfinks w Giza
- Triada króla Mykerinosa
- Gęsi z Meidum
- Skryba z Sakkara
- świątynia królowej Hatszepsut w Deir el-Bahari
- świątynia Ramzesa II w Abu Simbel
- Posąg Sezostrisa I
- Kolosy Memnona
- Złota maska Tutenchamona
- głowa królowej Nefretete
SZTUKA ŚWIATA EGEJSKIEGO
- Idol Cykladzki
- Paryżanka – malowidło z Knossos
- Książę wśród lilii – malowidło w Knossos
- Brama Lwów w Mykenach
SZTUKA STAROŻYTNEJ GRECJI
- budowle akropolu ateńskiego (wszystkie)

- budowle tj.: teatr Dionizosa, wyrocznia Apollina, Artemizjon, Halikarnas – mauzoleum


RZEŹBA:

- kora, kuros


- Apollo z Tenei
- Woźnica z Delf

- Fidiasz – posąg Ateny Partenos (na przykładzie rzymskiej kopii), Zeus Olimpijski,


- Myron – Dyskobol, Atena i Marsjasz,

- Poliklet – Doryforos, Amazonka

- Skopas – Bachantka

- Praksyteles – Hermes z małym Dionizosem, Afrodyta z Knidos,

- Lizyp – Odpoczywający Herakles

- Nike z Samotraki, Umierający Gall, Grupa Laokoona, płaskorzeźby Ołtarza Pergamońskiego, Afrodyta z Melos

MALARSTWO

- Przykładowe wazy w stylach: geometrycznym, orientalizującym, czarno i czerwonofigurowym


SZTUKA STAROŻYTNEGO RZYMU
Forum Romanum – widok ogólny

Panteon


Akwedukt w Pont-du-Gard

Bazylika


Koloseum

Łuk Tytusa, Konstantyna

Pomnik konny Marka Aureliusza

Kolumna Trajana

Fragment odsłoniętego Herkulanum: Wiosna, Trzy Gracje. Malowidła (Pompeje) – iluzjonizm; domy rzymskie
SZTUKA WCZESNOCHRZEŚCIJAŃSKA, BIZANTYJSKA


  • rekonstrukcja i plan wczesnochrześcijańskiej bazyliki św. Piotra w Rzymie (pojęcia tj.: narteks, prezbiterium, transept, atrium, baptysteria MOŻE LEPIEJ: BAPTYSTERIUM)

  • sarkofag wczesnochrześcijański – orant, orantka

  • malarstwo katakumbowe – symbole ichtis, chi - ro

  • Chrystus Dobry Pasterz freski, rzeźba

  • kościół San Vitale w Rawennie (wnętrze, mozaiki z prezbiterium)

  • kościół Hagia Sophia w Konstantynopolu (bryła, wnętrza)

  • Trójca Święta Rublowa (ikona)

  • Ikona Matki Boskiej Włodzimierskiej


SZTUKA PRZEDROMAŃSKA I ROMAŃSKA:

  • Ornamenty: plecionka romańska

  • Kaplica pałacowa w Akwizgranie

  • Kościół św. Michała w Hildesheim

  • Kościół Cluny III (na podstawie rekonstrukcji)

  • Zespół budowli w Pizie

  • Krypta św. Leonarda na Wawelu (wnętrze)

  • Kolegiata pw Wniebowzięcia Panny Marii i św Aleksego w Tumie pod Łęczycą

  • Rotunda św. Prokopa w Strzelnie

  • Kolegiata św Piotra w Kruszwicy

  • Portal w Moissac

  • Strona z monogramem ewangelistów oraz monogramem Chi Ro z Księgi z Kells

  • Ewangeliarz Ottona III

  • Drzwi Gnieźnieńskie z katedry pw NMP

  • Kolumny z kościoła św Trójcy w Strzelnie

  • Tkanina z Bayeux

  • Posadzka z kolegiaty w Wiślicy


SZTUKA GOTYCKA

  • katedra w Chartres

  • Sainte Chapelle w Paryżu

  • katedra w Kolonii

  • Pałac Dożów w Wenecji (elewacja)

  • katedra w Gnieźnie

  • kościół Mariacki w Krakowie

  • barbakan w Krakowie

  • Pieta z Lubiąża

  • Piękna Madonna z Wrocławia

  • katedra w Reims

  • katedra Nôtre Dame w Paryżu

  • kościół Mariacki w Gdańsku

  • Uta i Eckhardt – rzeźby fundatorów z Naumburga

  • Madonna z Krużlowej

  • Wit Stwosz – Ołtarz Mariacki A, Nagrobek Kazimierza Jagiellończyka

  • Pieta z Avinionu MOŻE LEPIEJ: AWINIONU A

  • Bracia Limburg – karty z Bardzo bogatych Godzinek księcia du Berry (cykl kalendarza)


MIĘDZY GOTYKIEM A RENESANSEM
- Giotto – freski z kaplicy Scrovegnich w Padwie, freski z Asyżu A
- Duccio – Maestà z katedry w Sienie
- Jan van Eyck – Ołtarz gandawski, Małżeństwo Arnolfinich A, Madonna kanclerza Rollin
- Rogier van der Weyden – Zdjęcie z krzyża, Sąd Ostateczny

- Hans Memling – Ołtarz „Sąd Ostateczny”


- Hieronim Bosch – Ogród rozkoszy ziemskich, Syn marnotrawny A, tryptyk Kuszenie św. Antoniego, Leczenie głupoty, Wóz siana A

RENESANS I MANIERYZM

- Donato Bramante: Tempietto - Rzym

- Andrea Palladio: Villa Rotonda pod Vicenza

- Pałac Rucellai we Florencji,

- Benedetto da Maiano: Palazzo Strozzi, Florencja.

- Franciszek Florentczyk – Wawel – dziedziniec i krużganki Zamku Królewskiego

- Bartłomiej Berrecci: Kaplica Zygmuntowska na Wawelu.


  • Santi Gucci - nagrobek Stefana Batorego, nagrobki do Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu, króla Zygmunta Augusta i królowej Anny Jagiellonki

- Ratusz w Poznaniu

- Zabudowa Zamościa

- Pieter Bruegel – Walka karnawału z postem, cykl: Pory roku, Upadek Ikara A
- Michał Anioł – rzeźba Mojżesz, Pieta, Jeniec

- Donatello – rzeźba – Dawid, Gattamelata

- Michał Anioł – malarstwo – freski kaplicy Sykstyńskiej A

- Rafael Santi – Trzy Gracje, Madonna Sykstyńska, Szkoła Ateńska A

- Leonardo da Vinci – Dama z gronostajem, Ostatnia wieczerza A, Zwiastowanie

- Jacopo Pontormo – Nawiedzenie, Zdjęcie z krzyża,

- Fiorentino Rosso – Mojżesz broniący córek Jetry,

- Parmigianino – Autoportret w wypukłym lustrze, Madonna z długą szyją A

- El Greco – Obnażenie z szat, Zwiastowanie, Widok Toledo A, Zmartwychwstanie,

- Giuseppe Arcimboldo – Lato,



- Benvenuto Cellini –Solniczka Franciszka I,
SZTUKA BAROKU I ROKOKO

  • Kościół Il Gesù w Rzymie

  • Gianlorenzo Bernini - plac i kolumnada przed bazyliką św. Piotra w Rzymie, Dawid, Apollo i Dafne - Ekstaza św. Teresy, Tron św. Piotra, Nagrobek papieża Urbana VIII, Fontanna Czterech Rzek, fontanna z trytonem, Konfesja nad grobem św. Piotra,

  • Francesco Borromini - kościół San Carlo alle Quatro Fontane, Balthassare Longhena - kościół Santa Maria della Salute w Wenecji

  • Charles le Brun, Louis le Vau - pałac Vaux le Vicomte

  • Jules Hardouin-Mansart - kościół des Invalides (Inwalidów) w Paryżu

  • Jacob Prandtauer - kościół opactwa w Melk

  • Johann Bernhard Fischer von Erlach - pałac Schőnbrunn

  • Matthaus Pöppelmann - Zwinger w Dreźnie

  • George Wenceslaus von Knobelsdorff - pałac Sanssouci w Poczdamie

  • Michelangelo Merisi da Caravaggio - Kosz z owocami, Powołanie św. Mateusza A, Męczeństwo św. Mateusza, Złożenie do grobu A, Wieczerza w Emaus, Wróżąca Cyganka, Śmierć Matki Boskiej,

  • Artemisia Gentileschi - Judyta i Holofernes

  • Andrea del Pozzo - plafon w kościele świętego Ignacego w Rzymie

  • Pieter Paul Rubens - Podniesienie Krzyża A, Zdjęcie z krzyża z Antwerpii, Porwanie córek Leukippa Wenus z lustrem, Trzy Gracje

  • Jacob Jordaens - Król pije

  • Anton van Dyck - Portret Karola I na łowach, portret Izabelli Brandt

  • Jan Breugel „Aksamitny“ - Bukiet kwiatów

  • Rembrandt Hermenszoon van Rijn – Lekcja anatomii doktora Tulpa A, Wymarsz strzelców, Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem, Danae, Autoportret w futrzanym płaszczu, Powrót syna marnotrawnego A,

  • Jan Vermeer van Delft - Czytająca list (z Drezna), Kobieta ważąca A, Widok Delft, Kobieta z naszyjnikiem pereł, Alegoria malarstwa A, Koronczarka, Nalewająca mleko, Dziewczyna
    z perłą A,

  • Jan Steen - Zwariowane gospodarstwo

  • Willem Claeszon Heda - Martwa natura

  • Diego Rodriguez de Silva Velázquez - Panny dworskie (Las Meninas) A, Infantka Małgorzata, Wenus z lustrem,

  • Francisco Zurbaran - Martwa natura z czterema naczyniami, z pomarańczami, Agnus Dei

  • Esteban Bartolome Murillo – Immaculata,

  • Nicolas Poussin - Et in Arcadia Ego, Pogrzeb Fokiona, Orfeusz i Eurydyka A

  • Antonio Canale - Widok kościoła San Giorgio Maggiore

  • Antoine Watteau - Odjazd na Cyterę A,

  • Jean-Honore Fragonard – Huśtawka A,

  • Giovanni Trevano - kościół śś. Piotra i Pawła w Krakowie

  • Tylman z Gameren - kościół św. Anny w Krakowie, Pałac Branickich w Białymstoku

  • Augustyn Locci - pałac w Wilanowie

  • Anonim - portret trumienny Stanisława Woyszy

  • Anonim - Taniec śmierci (z kościoła bernardynów w Krakowie)



SZTUKA KLASYCYZMU W EUROPIE, SZTUKA CZASÓW STANISŁAWOWSKICH I KLASYCYZM W POLSCE

  • Jacques Ange Gabriel – Petit Trianon (obie fasady)

  • Chalgrin – Łuk na Placu Gwiazdy w Paryżu

  • Jacques-Germain Soufflot – kościół św. Genowefy w Paryżu

  • Pierre Vignon - Kościół Marii Magdaleny w Paryżu

  • Dominik Merlini – pałac Na wodzie,

  • Jan Chrystian Kamsetzer – teatr na wyspie

  • Szymon Bogumił Zug – kościół ewangelicko-augsburski w Warszawa,

  • Jakub Kubicki – pałac belwederski w Warszawie

  • Antonio Canova – Amor i Psyche, Portret Pauliny Borghese jako Wenus, Trzy gracje

  • Bertel Thorvaldsen – pomnik księcia Józefa Poniatowskiego, pomnik Kopernika, Ganimedes
    i orzeł,

  • Jakub Tatarkiewicz – Psyche omdlewająca

  • Jacques Louis David – Przysięga Horacjuszy A, Śmierć Marata A,

  • Dominique Ingres – Źródło, Wielka Odaliska, Łaźnia turecka,

  • Marceli Bacciarelli – Portret Stanisława Augusta Poniatowskiego z klepsydrą A, Stanisław August Poniatowski w stroju koronacyjnym, poczet królów polskich, Jan III Sobieski pod Wiedniem

  • Bernardo Belotto (zw. Canaletto) – Kolumna Zygmunta od strony Wisły, Krakowskie Przedmieście, Widok Warszawy od strony Pragi, widok na Salę Canaletta na Zamku Królewskim w Warszawie


ARCHITEKTURA I RZEŹBA XIX WIEKU (PO KLASYCYZMIE)

  • Charles Barry – Parlament w Londynie

  • Karl Friedrich Schinkel – Pałac w Kórniku

  • Charles Garnier – Opera w Paryżu

  • Joseph Paxton – pałac Kryształowy w Londynie

  • Gustave Eiffel – Wieża w Paryżu

  • Auguste Rodin – Myśliciel, Katedra, Pocałunek, Ręka Boga, Mieszczanie z Calais, Danaida,

  • Jean Baptiste Carpeaux – Taniec
ROMANTYZM

  • Francisco Goya y Lucientes - Gdy rozum śpi, budzą się potwory A, Rozstrzelanie powstańców madryckich A Saturn pożerający swe dzieci,

  • Eugène Delacroix - Wolność wiodąca lud na barykady A, Scena z masakry na Chios, Portret Chopina, Portret Paganiniego,

  • Théodore Géricault - Tratwa Meduzy A,

  • Caspar David Friedrich – „Nadzieja” w lodach, Opactwo w dąbrowie, Mnich nad brzegiem morza, Krzyż w górach

  • William Blake – Wielki czerwony smok, Litość,

  • Joseph William Turner - Szybkość para deszcz, Burza śnieżna, Widok z Wenecji, Pożar parlamentu

  • John Constable - Wóz siana A, Katedra w Salisbury (wersja z 1823 r),

  • Piotr Michałowski – Bitwa pod Samosierrą (wersja z ok. 1837 r.)

  • François Rude - Wymarsz ochotników (Marsylianka),

  • Artur Grottger - Pożegnanie powstańca, Kucie kos, Bój (z cyklu Lituania),


REALIZM

  • Gustave Courbet – Kamieniarze A, Autoportret z psem, Atelier malarza, Dzień dobry, panie Courbet, Pogrzeb w Ornans,

  • Jean François Millet - Anioł Pański A, Zbierające kłosy, Siewca, Odpoczynek oraczy

  • Honoré Daumier – Praczka,

  • Ilia Riepin – Burłacy na wołdze,

  • Józef Szermentowski - Bydło schodzące do wodopoju, Odpoczynek oraczy


AKADEMIZM

  • Alexandre Cabanel – Narodziny Wenus

  • Henryk Siemiradzki – Dirce chrześcijańska, Pochodnie Nerona A,


PRERAFAELICI

  • John Everett Millais – Ofelia A

  • Dante Gabriel Rossetti – Zwiastowanie,


SYMBOLIZM

  • Gustave Moreau – Zjawa, Taniec Salome


IMPRESJONIZM

  • Edouard Manet – Olimpia, Śniadanie na trawie,

  • Claude Monet - Impresja - Wschód słońca, Katedra w Rouen (przynajmniej dwie wersje) A, Stogi (dwie wersje), Nenufary (dwie wersje),

  • Edgar Degas – Primabalerina, Klasa tańca A, Wyścigi konne (Jeźdźcy. Amatorzy),

  • Camille Pisarro - Czerwone dachy

  • Pierre-Auguste Renoir - Parasolki A, Dziewczęta przy pianinie, Tańce na wsi, Tańce w mieście, Loża

  • Berthe Morisot – Kołyska, Polowanie na motyle


NEOIMPRESJONIZM

  • George Seurat – Niedzielne popołudnie na wyspie Grande Jatte A,

  • Paul Signac - Port w Marsylii


POSTIMPRESJONIZM

  • Paul Cézanne - Góra Sainte-Victoire (kilka wersji),

  • Vincent van Gogh – Buty, Jedzący kartofle A, Autoportret z zabandażowanym uchem, Droga
    z cyprysami, Słoneczniki (przynajmniej dwie wersje), Kruki nad łanem zboża A, Gwiaździsta noc, Irysy,

  • Paul Gauguin - Wizja po kazaniu – walka Jakuba z aniołem, Żółty Chrystus, Autoportret
    z Żółtym Chrystusem, Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy? A
SECESJA

  • Antonio Gaudi – Casa Mila, Sagrada Familia (fasada), Casa Batllo, Park Guell

  • Hector Guimard – Wejścia do paryskiego metra

  • Gustav Klimt – Pocałunek A, Judyta i Holofornes,

  • Tiffany – projekt lampy witrażowej


MALARSTWO POLSKIE II POŁ. XIX WIEKU, MŁODA POLSKA

  • Artur Grottger - Pożegnanie powstańca A, Świętokradztwo (z cyklu Wojna), Plac zamkowy
    w Warszawie (z cyklu Warszawa), Kucie kos

  • Jan Matejko - Kazanie Skargi A, Hołd Pruski, Kościuszko pod Racławicami, Poczet królów polskich, Konstytucja 3 maja

  • Juliusz Kossak - Polowanie z sokołem, Stadnina na Podolu

  • Wojciech Gerson - Cmentarz w Zakopanem

  • Aleksander Gierymski – Piaskarze

  • Maksymilian Gierymski – Patrol powstańczy

  • Józef Chełmoński - Przedstawienia: Trojek i Czwórek, Żurawie, Bociany, Kuropatwy na śniegu, Burza, Babie lato A

  • Jacek Malczewski – Melancholia, Introdukcja, Błędne koło, Krajobraz z Tobiaszem, Zatruta studnia (1906, Poznań) A, Thanatos (1902, Warszawa), Śmierć Elenai

  • Józef Mehoffer – Dziwny ogród A

  • Józef Pankiewicz – Wóz z sianem A, Dziewczynka w czerwonej sukience

  • Władysław Podkowiński – Dzieci w ogrodzie, Szał

  • Boznańska – Dziewczynka z chryzantemami, Autoportret z parasolką, Wnętrze pracowni, Dzieci na schodach

  • Władysław Ślewiński – Kobieta czesząca włosy A

  • Stanisław Wyspiański – Bóg Ojciec (witraż), cykl widoków na kopiec Kościuszki, Gmach Towarzystwa Lekarskiego (wystrój wnętrza, witraż), witraże i polichromie kościoła Franciszkanów w Krakowie, kartony do witraży wawelskich, Staś, Podwójny portret Elizy Pareńskiej


SZTUKA XX w. rozpoznawanie stylu, nurtu

fowizm – (Matisse - Portret żony z zieloną pręgą A, Vlaminck - Czerwone drzewa, Barki na Sekwanie, Derain - Most Westminsterski)

ekspresjonizm (Munch, Nolde)

abstrakcjonizm – abstrakcja geometryczna (Malewicz, Mondrian), abstrakcja intuicyjna (np.Kandinsky)

kubizm – (Braque - Domy w Estaque, Skrzypce i dzban; Picasso - Horta de Ebro, Portret Vollarda, gitara)

futuryzm – (Balla - Dynamizm psa na smyczy, Dziewczynka biegnąca na balkonie A, Boccioni - Jedyna forma ciągłości w przestrzeni)

dadaizm – (Duchamp - Fontanna, Suszarka do butelek, Koło od roweru)

surrealizm – (de Chirico; Dali - Uporczywość pamięci A, Płonąca żyrafa; Magritte)

formizm – (Pronaszko, Chwistek, Witkacy)

konstruktywizm – (Strzemiński, Kobro)

artyści niezrzeszeni: Makowski; Chagall


SZTUKA WSPÓŁCZESNA – rozpoznawanie stylu, nurtu

action paiting (Pollock)

pop art (Lichtenstein, Warhol)

op art (Vasarely)

hiperrealizm (Hanson)

konceptualizm (Kawara)

land art (Christo)

happening (Kaprow, Cage)

Literatura

Aktualne podręczniki do plastyki dla gimnazjum

B. Osińska Sztuka i czas, cz. I i II

ewentualnie

E. Gombrich, O sztuce, Warszawa 1997



Sztuka Świata, t. I-XIII, red. P. Trzeciak, Warszawa 1989-2000

Słownik terminologiczny sztuk pięknych, red. S. Kozakiewicz, Warszawa 1969; wydanie nowe [zmienione] Warszawa 1996


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə