Yozgat-Yerköy-Belkavak Köyü Civarındaki Volkanitlerde İzlenen Kuvars ve Ametist Kristallerinde Sıvı Kapanım Çalışmaları




Yüklə 13.71 Kb.
tarix27.04.2016
ölçüsü13.71 Kb.
Yozgat-Yerköy-Belkavak Köyü Civarındaki Volkanitlerde İzlenen Kuvars ve Ametist Kristallerinde Sıvı Kapanım Çalışmaları
Zeynep Ayan1, Nihal Çevik2, Ebru Coşkun1 ve İ. Sönmez Sayılı2
1 Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Maden Analiz ve Teknolojileri Dairesi,

Mineraloji-Petrografi Araştırmalar Koordinatörlüğü, 06520 Balgat, Ankara

2 Ankara Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü,

06100 Tandoğan, Ankara (E-posta: sayili@eng.ankara.edu.tr)




Yozgat-Yerköy-Belkavak Köyü civarında yüzeyleyen volkanik kayaçlarda yapılan mineralojik, petrografik ve jeokimyasal çalışmalar sonucu andezit (bazaltik andezit ?), killeşmiş camsı tüf, riyodasit/dasit ve aglomeralar ayırtlanmıştır.


Genellikle kalsedon, yer yer de onlara eşlik eden kuvars ve ametistlerden oluşan silis damarları, andezit, altere andezit, seladonitli alterasyon damarlarını ve killeşmiş camsı tüfleri kesmekte, aglomeralar içinde ise kayaç parçaları ile birlikte bulunmaktadır.
Silis oluşumları, K3060°D doğrultulu kırık ve çatlak dolguları şeklinde gelişmiştir. Damarların yan kayaca yakın kesimlerinde kalsedonik bantların oluştuğu görülmektedir. Onların üzerinde önce beyaz kuvars, daha sonra da şeffaf kuvars zonu yer almaktadır. Bu zonların üstünde ametist kristalleri büyümüştür. Ametistlerin üzerinde ise yer yer ikinci şeffaf kuvars zonu gelişmiştir.
Tüm zonlarda sıvı kapanım incelemeleri yapılmıştır. Sıvı kapanımların boyutları oldukça küçüktür. Birincil kökenli iki fazlı (sıvı+gaz) kapanımlar, tek fazlı (sıvı) ve tek fazlı (gaz) kapanımlarla birlikte görülmektedir. Ametistlerde açık sisteme ait kanıtlar, homojenleşme sıcaklıklarının oluşum sıcaklıklarına denk geldiğini göstermektedir. Beyaz kuvars kristalleri 323272°C, şeffaf kuvarslar ise 280217°C sıcaklık aralığında oluşmuşlardır. Bu kuvars oluşumları sırasında tuzluluk yaklaşık % 35 NaCl eşdeğeri arasında değişmektedir. Ametistlerin oluşumları sırasında çözeltilerin sıcaklıkları önce yükselerek 370310°C’a çıkmış, tuzluluk ise % 48 NaCl eşdeğerine yükselmiştir. Daha sonra ametistlerin son oluşum evresinde çözeltiler 290°C’dan başlayarak 160°C’lere doğru soğumuş, tuzluluklarda % 5 ten % 1.73’e doğru azalmıştır. En son oluşan şeffaf kuvarsların oluşum sıcaklıkları ise 270120°C’ ler arasında değişmekte olup, tuzluluk % 6.88 ile %0 NaCl eşdeğeri aralığında ölçülmüştür. Son evre, silisli çözeltilerin gelişi sırasında meteorik suların giderek daha baskın hale geldiğine işaret etmektedir.
Anahtar Sözcükler: Yozgat, kalsedon, kuvars, ametist, sıvı kapanım

Fluid Inclusion Studies on Quartz and Amethyst Crystals Observed

in Volcanic Rocks around Belkavak Village, Yerköy-Yozgat, Turkey
Zeynep Ayan1, Nihal Çevik2, Ebru Coşkun1 & İ. Sönmez Sayılı2
1 Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Maden Analiz ve Teknolojileri Dairesi,

Mineraloji-Petrografi Araştırmalar Koordinatörlüğü, Balgat, TR06520 Ankara, Türkiye

2 Ankara Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü,

Tandoğan, TR06100 Ankara, Türkiye (E-mail: sayili@eng.ankara.edu.tr)




Based on mineralogical, petrographical and geochemical studies on volcanic rocks cropping out around Belkavak village, Yerköy, Yozgat, andesite (basaltic andesite ?), argillized vitric tuff, rhyodacite / dacite and agglomerates are distinguished.


Siliceous veins, composing of chalcedony zones associated with local quartz and amethyst crystals cut andesites, altered andesites, alteration veins with celadonite and argillized vitric tuffs, but are found as pieces together with other volcanic rock fragments in agglomerates.
Siliceous veins fill the craks and fractures of rocks with a general strike of N3060E. Chalcedonic bands are developed at the walls of veins close to host rocks. Over these bands, white quartz and later transparent quartz zones are grown. Amethyst crystals are observed over the transparent quartz zones. Secondary transparent quartz zone is developed following amethyst crystals.
The fluid inclusion studies are carried out on the whole zones. The dimensions of the fluid incluisons are fairly small. Generally, two phase (liquid+gaseous) primary inclusions are observed together with single phase (liquid) and single phase (gaseous) inclusions. The presence of these assamblages in ametyst crystals are the evidence of open system, indicaticating that homogenization temperatures are representing the occurrence temperatures. The white quartz crystals originated at temperatures between 323 C and 272 C, while transparent quartz formed at temperatures between 280217 C. The salinity of these quartz crystals vary between 35 % NaCl equivalent. During the formation of amethyst crystals, the temperature of the fluids was high at the beginning, around 370310 C, and salinity was between 48 % NaCl equivalent. At the final stage of the amethyst occurrences, the temperature of the fluids was about 290 C, then cooled down to 160 C, where salinities decreased from 5 to 1.73 % NaCl equivalent. The transparent quartz crystals that represent final stage, show temperatures varying between 270120 C and salinities between 6.880 % NaCl equivalent. The last stage is characterized by meteoric water which became more dominant during the mobilization of siliceous solutions.
Key Words: Yozgat, chalcedony, quartz, amethyst, fluid inclusion


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə