Yenileme fonu ve muhasebesi M. Vefa toroslu




Yüklə 48.96 Kb.
tarix11.04.2016
ölçüsü48.96 Kb.


YENİLEME FONU VE MUHASEBESİ
M. Vefa TOROSLU

S.M.
1-GİRİŞ


İşletme varlıklarının yenilenmesi için kurdan ayrılan fonlara yenileme akçeleri denilmektedir. Yenileme akçeleri sadece sabit kıymetler için süz konusudur. Sabit varlıkları yenilenerek yedek akçeleri, bu varlıkların brüt aktif değerleri üzerinden düzenli olarak ayrılan amortismanlar dışında, işletme karlarından isteğe bağlı olarak ayrılabilen fonlardır. Mevzuatımızda yedek akçe yerine yenileme fonu kavramı kullanılmaktadır.
Yenileme fonu oluşturulması suretiyle alınacak vergilerin ertelenmesi yoluna gidilmektedir. Böylece de işletmelerin teknik yenilikleri izlemelerine yardımcı olunmaktadır. Ayrıca yenileme fonu işletmelerin oto finansmanlarını sağlamaları düşünceleriyle oluşturulan bir teşvik tedbiridir. Vergi mevzuatımızda yer alan bazı düzenlemeler ile işletme için yatırımlar teşvik edilmeye çalışılmaktadır. Yenileme fonu da işletmeler için vergi ertelemesi yöntemi olarak oluşturulan bir teşvik kurumudur.
2-YENİLEME FONUNUN YASAL DAYANAKLARI
Yenileme fonu V.U.K.’ nun 328. ve 329. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu maddeler ile amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satışından veya doğal afetler nedeniyle zarar görmeleri halinde alınan sigorta tazminatlarından elde edilen karların bazı koşullar altında belirli bir süre vergilenmesinin ertelenmesine imkan sağlanmaktadır.
V.U.K.’ nun 328. maddesi 205 Sayılı ve 2365 Sayılı Kanunlar ile değişikliğe uğramıştır. Yenileme fonu ile ilgili V.U.K. maddelerinin son halleri şu şekildedir.


Amortismana Tabi Malların Satılması Madde 328

Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satılması halinde alınan bedel ile bunların envanter defterinde kayıtlı değerleri arasındaki fark kar ve zarar hesabına geçirilir. İşletme hesabı esasında defter tutan mükelleflerle serbest meslek kazanç defteri tutan mükellefler bu farkı defterlerinde hasılat veya gider kaydederler.


Amortisman ayrılmış olanların değeri ayrılmış amortisman düşüldükten sonra kalan meblağdır. Devir ve trampa satış hükmündedir. Şu kadar ki satılan iktisadi kıymetlerin yenilenmesi, işin mahiyetine göre zaruri bulunur veya bu hususta işletmeyi idare edenlerce karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olursa bu takdirde, satıştan tahassül eden kar, yenileme giderlerini karşılamak üzere, pasifte geçici bir hesapta azami üç yıl süre ile tutulabilir. Her ne sebeple olursa olsun bu süre içinde kullanılmamış olan karlar üçüncü yılın vergi matrahına eklenir. Üç yıldan önce işin terki, devri veya işletmenin tasfiyesi halinde bu karlar o yılın matrahına eklenir.
Yukarıdaki esaslar dahilinde yeni değerlerin iktisabında kullanılan kar, yeni değerler üzerinden bu kanun hükümlerine göre ayrılacak amortismanlara mahsup edilir. Bu mahsup tamamlandıktan sonra itfa edilmemiş olarak kalan değerlerin amortismanına devam olunur.
Amortismana Tabi Malların Sigorta Tazminatı Madde 329
Yangın, deprem, sel, su basması gibi afetler yüzünden tamamen veya kısmen zıyaa uğrayan amortismana tabi iktisadi kıymetler için alınan sigorta tazminatı bunların değerinden (Amortismanlı olanlarda ayrılmış olan amortisman çıktıktan sonra kalan değerden) fazla veya eksik olduğu takdirde farkı kar veya zarar hesabına geçirilir.
Şu kadar ki, alınan sigorta tazminatı ile zıyaa uğrayan malların yenilenmesi işin mahiyetine göre zaruri bulunur veya bu hususta işletmeyi idare edenlerce karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olursa bu takdirde tazminat fazlası, yenileme giderlerini karşılamak üzere, pasifte geçici bir hesapta azami üç yıl süre ile tutulabilir. Bu süre içinde kullanılmamış olan tazminat farkları kara ilave olunur.
Üç yıldan önce işin terki, devri veya işletmenin tasfiyesi halinde bu tazminat fazlası, o yılın matrahına eklenir.
Yukarıdaki esaslar dahilinde yeni değerlerin iktisabında kullanılan tazminat fazlası, yeni değerler üzerinden bu kanun hükümlerine göre ayrılacak amortismanlara mahsup edilir. Bu mahsup tamamlandıktan sonra itfa edilmemiş olarak kalan değerlerin amortismanına devam olunur.
3- YENİLEME FONU AYIRMANIN ŞARTLARI
3.1. Bilanço Esasına Göre Defter Tutulması

Yenileme fonu ayrılabilmesi için bilanço esasına göre defter tutulması gerekmektedir. V.U.K.' nun 328. ve 329. maddelerinde açıkça belirtilmemekle birlikte, yenileme fonu olarak ayrılacak karın pasifte geçici nitelikli bir hesapta tutulacağı belirtilmiştir. Bundan dolayı bilanço esasına göre defter tutanlar dışındaki mükellefler yenileme fonu ayıramazlar.


3.2 İktisadi Kıymetin Yenilenmesinin Zorunlu Bulunması

Yenileme fonu ayrılabilmesi için satılan iktisadi kıymetin yenilenmesinin zorunlu bulunması veya işletmeyi idare edenlerce ilgili sabit kıymetin yenilenmesi konusunda karar verilmiş ve harekete geçilmiş olması gerekir.


Satılan iktisadi kıymetin yenilenmesi işin mahiyeti gereği zorunluluk arz ediyorsa, bu konuda işletmeyi idare edenlerce karar verilmiş ve harekete geçilmiş olması şartı aranmaksızın yenileme fonu ayrılabilir. Eğer böyle bir zorunluluk söz konusu değilse iktisadi kıymet satışı nedeniyle oluşan kardan dolayı yenileme fonu ayrılabilmesi için işletmeyi idare edenlerce karar verilmiş olması ve yeni iktisadi kıymetin satın alınması için harekete geçilmiş olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.
3.3 Satın Alınacak İktisadi Kıymetin Aynı Türden Olması

Yenileme fonu ayrılabilmesi için satılan iktisadi kıymet ile aynı türden bir iktisadi kıymetin satın alınması gerekmektedir. Satılan iktisadi kıymetin yerine aynı niteliklere sahip benzeri veya teknolojik gelişmeye uygun yeni modelleri satın alınmalıdır. Aksi takdirde yenileme fonu uygulamasından yararlanılması söz konusu olmayacaktır.



4-YENİLEME FONUNUN KULLANILMA SÜRESİ

V U.K.' nun 328. ve 329. maddelerinde yenileme fonunun pasifte geçici bir hesapta en fazla üç yıl tutulabileceği ve her ne sebeple olursa olsun bu süre içinde kullanılmamış olan karların üçüncü yılın vergi matrahına ekleneceği hüküm altına alınmıştır. Uygulamada da kanun maddesinde belirtilen üç yıllık sürenin nasıl hesaplanması gerektiği konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Konuya ilişkin görüşler şu şekildedir.


l. Görüş

Vergi idaresinin de kabul ettiği bu görüşe göre, yenileme fonu olarak ayrılan karlar üç yıl içinde yeni bir iktisadi kıymet alımında kullanılmadığı takdirde üçüncü yılın vergi matrahına eklenmelidir. Bu görüşe göre kanun maddesinde sözü edilen üç yıldan takvim yılı değil, hesap yılını anlamak gerekir.


Yenileme fonu ayrılmasındaki üç yıllık süre, aslında iki yıl vergi matrahına dahil edilmeme şeklindedir. Fon tutarı üçüncü yıl matrahına ilave edilecektir. Bu durum kanun maddesinde açıkça ifade edilmiştir. Yoksa yenileme fonunun oluşturulmasından itibaren üç yıl geçmesi anlamında değildir. Yenileme fonunun iki vergilendirme dönemi için vergilendirilmeyip üçüncü vergilendirme dönemi sonunda vergi matrahına ilave edilmesi şeklinde anlaşılması gerekir.
2. Görüş

Üç yıllık sürenin iktisadi kıymetin satış tarihinden itibaren değil değerleme gününden itibaren hesaplanması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle amortismana tabi iktisadi kıymetin satıldığı yılı izleyen üç tam yıl esas alınmalıdır. Danıştay'ın görüşü de bu doğrultudadır.


3. Görüş

Sürelerin hesaplanmasını düzenleyen V U.K.'nun 18.Maddesinde yıl olarak belirtilmiş sürelerde hesap şekli açıklanmamış olmakla beraber maddenin genel esprisinden hareketle, sürenin sabit kıymet satış tarihinin ertesi gününden başlaması ve üç yıl sonraki satışa tekabül eden günün akşamı bitmesi gerekmektedir.


Yukarıda belirtilen görüşlerden 1. Görüşün daha doğan olduğu düşüncesindeyiz. Burada önemli olan hesaplamalarda takvim yılının değil, hesap yılının dikkate alınmasıdır. Nasıl ki yeni sabit kıymet hesap yılının son günü satın alınsa da amortismanı tam olarak ayrılabiliyorsa (binek otolar hariç), satıldığı zaman da yenileme fonunun kullanım süresinin aynı mantık ile hesaplanması gerekir.
5- YENİLEME FONU VE AMORTİSMAN

Yenileme fonu oluşturulması suretiyle yeni satın alınan iktisadi kıymetlerin V.U,K.' na göre ayrılacak amortisman tutarları yenileme fonundan mahsup edilir. Bu mahsup işlemi yenileme fonundaki tutar tükeninceye kadar devam eder. Mahsup işlemi tamamlandıktan sonra yani yenileme fonu hesabı sıfırlandıktan sonra iktisadi kıymetin ifta edilmemiş kısmı kalırsa, bu kısmı için amortisman ayrılarak cari yıl giderlerine aktarılır.


6- YENİLEME FONU İLE İLGİLİ ÖZELLİKLİ DURUMLAR
6.l Yenileme Fonu Ayrılabilecek Amortismana Tabi İktisadi
Kıymetler V.U.K.' nun 328. ve 329. Maddelerinde amortismana tabi iktisadi kıymetler için yenileme fonu ayrılabileceği belirtilmiş, ancak amortismana tabi her türlü iktisadi kıymet için yenileme fonu ayrılıp ayrılamayacağı konusunda açık bir hüküm getirilmemiştir. Kural olarak yenileme fonunun işletmede kullanılan maddi iktisadi kıymetler için geçerli olması gerekir. Çünkü gayri maddi kıymetler belli koşullarla amortismana tabi tutulsalar bile bunlar için yenileme fonu ayrılması mümkün değildir.
6.2 Yenileme Fonunun birden Fazla İktisadi Kıymet İçin Ayrılmış Olması

Satılan her iktisadi kıymet için ayrılan yenileme fonu, söz konusu iktisadi kıymetin yerine alınan aynı nitelikteki iktisadi kıymetin amortismanı için kullanılacaktır. Yenileme fonu hesabında yer alan karların aynı nitelikteki birden fazla iktisadi kıymetin satışından kaynaklanması ve yeni satın alınan iktisadi kıymetin niteliğinin söz konusu iktisadi kıymetlerle aynı olması durumunda, yeni alınan iktisadi kıymetin tarih itibari ile en önce satılan iktisadi kıymetin yerine satın alınmış kabul edilmesi ve yeni alınan iktisadi kıymetin amortismanının tarih itibari ile en önce ayrılan yenileme fonundan mahsup edilmesi gerekir.


Yeni alınan iktisadi kıymetin amortismanın yenileme fonunda yer alan diğer fonlarla ilişkilendirilmesi mümkün değildir.
6.3 Aynı Yıl İçinde İktisadi Kıymet Satın Alınması Durumunda Yenileme Fonu

İşletmelerce yenilenmesi düşünülen iktisadi kıymetlerin satıldığı yılda yenilenmesi durumunda ortaya çıkan satış karının yenileme fonu olarak ayrılıp ayrılamayacağı konusunda iki görüş bulunmaktadır.


1. Görüş

Yeni iktisadi kıymetin eskisinin satıldığı yıl satın alınmış olması durumunda da yenileme fonu ayrılabilecektir. Yıl içinde yenileme fonu ayrılacak dönem sonunda satın alınan yeni iktisadi kıymetin amortismanı bu fondan mahsup edilecektir.


2. Görüş

Yenileme fonunun ayrılabilmesi için yeni iktisadi kıymetin satışın yapıldığı yılı takip eden yıllarda satın alınmış olması gerekmektedir. İktisadi kıymetin satıldığı yıl içinde yenilenmesi durumunda satıştan doğan karın yenileme fonuna aktarılması mümkün değildir.


Burada 2. Görüşün daha doğru olduğu düşüncesindeyiz. Yenileme fonu ayırabilmenin koşullarının varlığı halinde, sabit kıymetin satışının yapıldığı sırada yenileme fonu ayrılmalıdır. Zira yeni sabit kıymetin fiilen ne zaman satın alınacağı bu esnada bilinmeyebilir. Eğer yeni sabit kıymet aynı hesap dönemi içerisinde satın alınmışsa dönem sonunda amortismanı yenileme fonundan mahsup edilecektir.
6.4 Satışların Yabancı Para ile Yapılması Durumunda Yenileme Fonu

İktisadi kıymetlerin yabancı para cinsinden satılması durumunda satış karı, satış tarihi itibariyle oluşur. Bu tarihten sonra döviz kasası, döviz tevdiat hesabı veya dövizli alacaklar dolayısıyla ortaya çıkan kur farkı gelirlerinin satış karından oluşturulan yenileme fonu ile ilişkilendirilmemesi gerekir.


6.5 Satış Bedelinin Eksik Beyan Edilmesinin Tespiti Durumunda Yenileme Fonu

İktisadi kıymetlerin satılması sırasında satış bedelinin düşük gösterilerek satış karının gerçekten daha düşük beyan edilmesi durumunda işletmeden eksik gösterilen tutar kadar fon çekilmiş olacaktır. Yapılan vergi incelemeleri sonucunda bu durumun tespit edilmiş olması halinde artık mükellefin bu fark içinde yenileme fonundan yararlandırılması mümkün değildir. Bulunan fark satışın yapıldığı yıl için matrah farkı olarak dönem kazancına eklenerek vergilendirilmelidir.



6.6 Maliyet Bedeli Artırımı Durumunda Yenileme Fonu

G.V.K.'nun 38. Maddesine göre; mükelleflerin iktisap tarihinden itibaren en az iki tam yıl süreyle işletmelerinde kayıtlı bulunan gayrimenkul, iştirak hisseleri ve amortismana tabi diğer iktisadi kıymetleri elden çıkarmaları halinde, bu iktisadi kıymetlerin maliyet bedeli bunların iktisap edildiği ve elden çıkarıldıkları yıllar hariç olmak üzere her takvim yılı için VU.K. hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak kazancın tespitinde dikkate alınabilir.


Bilanço esasında defter tutan mükellefler tarafından artırılan maliyet bedeline tekabül eden kazançlar, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilir. Bu fon, sermayeye ilave dışında herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledildiği veya işletmeden çekildiği takdirde, o yılın kazancına dahil edilerek vergiye tabi tutulur.
Satılan iktisadi kıymet için maliyet bedeli artırımının uygulanmış olması, yenileme fonu ayrılmasına engel teşkil etmez. Maliyet bedeli artırımının amacı iktisadi kıymetlerin satışından doğan fiktif karların vergilendirilmesini önlemektir. Maliyet bedeli artırımı uygulanmış olmasına rağmen oluşan bir kar varsa, gerekli şartların varlığı halinde karın yenileme fonuna aktarılmasında bir sakınca bulunmamaktadır.
6.7 İşin Terk Edilmesi, Devri veya İşletmenin Tasfiyesi Halinde Yenileme Fonu

Yenileme fonuna aktarılan iktisadi kıymet satış karlarının, bu fonda üç yıl bekletilebilmesinin koşulu işin bu süre içinde devam etmesidir. Üç yıllık süre içersinde işin terk edilmesi, işletmenin devri veya tasfiyesi halinde yenileme fonunda bulunan tutar bu olayların meydana geldiği yılın vergi matrahına ilave edilecektir.


6.8 Mücbir Sebepler Durumunda Yenileme Fonu

V.U.K.' nun 328. Maddesinde, pasifte geçici bir hesapta en fazla üç yıl süre ile tutulabilen yenileme fonunun her ne sebeple olursa olsun bu süre içinde kullanılmaması halinde üçüncü yılın vergi matrahına ekleneceği belirtilmiştir. Kanun maddesindeki "her ne sebeple olursa olsun" ibaresinden mücbir sebeplerin yenileme fonunun kullanım süresinin uzatmayacağı anlaşılmaktadır.


7- YENİLEME FONUNUN MUHASEBESİ
7.1 Yenileme Fonu ile İlgili Hesaplar

Tek Düzen Hesap Planı çerçevesinde yenileme fonu ile ilgili hesaplar şunlardır.


7.1.1 253 Tesis, Makine ve Cihazlar

Üretimde kullanılan her türlü makine, tesis ve cihazlar ile bunların eklentileri ve bu amaçta kullanılan taşıma gereçlerinin (Konveyor, Forklift vb.) izlendiği hesaptır. Bu hesap, kullanım amaçlarına ve makine çeşitlerine göre bölümlenebilir.


7.1.2 254 Taşıtlar

İşletme faaliyetlerinde kullanılan tüm taşıtların izlendiği hesaptır. Ulaştırma sektöründe hizmet üretimi amacıyla kullanımda olan tüm taşıt araçları da bu hesapta izlenir. Ancak, ulaştırma sektöründe ana üretimde kullanılan taşıt araçlarının toplam tutarı, bilanço dipnotlarında gösterilir.




7.1.3 255 Demirbaşlar

İşletme faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi maddi varlıkların izlendiği hesaptır. Maddi duran varlıklar hesapları satın alma, devir, inşa veya imal bedelleriyle borçlandırılır. Satılan, devredilen, kullan- ma yeteneğini kaybedenler ise, alacak kaydı ile hesaplardan çıkarılır.


7.1.4 256 Diğer Maddi Duran Varlıklar

Yukarıda belirtilen hesapların hiçbirinin kapsamına girmeyen özellikle kendi bölümlerinde tanımlanmayan diğer maddi duran varlıkların izlendiği hesaptır. Maddi duran varlıklar hesapları satın alma, devir, inşa veya imal bedelleriyle borçlandırılır. Satılan, devredilen, kullanma yeteneğini kaybedenler ise, alacak kaydı ile hesaplardan çıkarılır.


7.1.5 257 Birikmiş Amortismanlar (-)

Maddi duran varlık bedellerinin, kullanabilecekleri süre içersinde hesaben yok edilmesini sağlamak amacıyla kullanılan hesaptır.

Ayrılan amortismanlar ilgili gider hesapları karşılığında bu hesaba alacak; satılan, devredilen, kullanma yeteneğini kaybedenler ise hesaba borç, ilgili varlık hesabına da alacak kaydedilir.
7.1.6 549 Özel Fonlar

İşletmede bırakılması ve tasarrufu zorunlu yasal fonlar ile diğer maksatlarla ayrılan fonlar bu hesapta izlenir. Kooperatiflerin mevzuat gereği ayırmaları gereken fonlar ile ortak dışı işlemlerden oluşan karlar bu hesapta izlenir.


7.1.7 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Hesap planındaki 67 hesap grubundaki hesap kalemleri dışında kalan ve arızi bir karakter taşıyan (duran varlık satışlarından doğan karlar gibi) gelir ve kârların yer aldığı hesap kalemidir.


7.2 Yenileme Fonunun Muhasebeleştirilmesi

7.2.1 Mevcut Sabit Kıymetin Satılması ve Yenileme Fonu Ayrılması

______________________________ / ___________________________________________

100 KASA

101 ALINAN ÇEKLER 102 BANKALAR

127 DİĞER TİCARİ ALACAKLAR

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR

522 MDV YENİDEN DEĞERLEME ARTIŞLARI 253 TESİS MAKİNE VE CİHAZLAR 679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR

VE KARLAR



Sabit Kıymetin Satılması_______ / ______________________________________________
Amortismana tabi sabit kıymet satıldığı zaman satış şekline göre 100, 101, 102 veya 127 hesaplardan ilgili olanları satış tutarı kadar borçlandırılır. Yine satılan sabit kıymete ait birikmiş amortismanlar 257 hesaba, yeniden değerlemeden oluşan değer artış fonları 522 hesaba borç kaydedilir. Karşılığında sabit kıymetin kayıtlı değeri ilgili sabit kıymet hesabına, satıştan doğan kar 679 hesaba alacak kaydedilir.

________________________________ / _______________________________________

679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR

549 ÖZEL FONLAR

Satış Karının Yenileme Fonu Olarak Ayrılması

_______________________________ / ________________________________________


Sabit kıymet satışından oluşan kar tutarı 679 hesaba borç, karşılığında aynı tutar 549 hesaba alacak kaydedilir.
7.2.2 Yeni Sabit Kıymet Satın Alınması ve Amortisman Ayrılması

______________________________ / __________________________________________

253 TESİS MAKİNE VE CİHAZLAR

191 İNDİRİLECEK KDV


291 GELECEK YILLARDA İNDİRİLECEK KDV

100 KASA

101 ALINAN ÇEKLER

103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ

320 SATICILAR

321 BORÇ SENETLERİ

Sabit Kıymet Sâtın Alınması

___________________________ / ___________________________________________


Yeni sabit kıymet satın alındığı zaman, sabit kıymetin tutan ilgili sabit kıymet hesabına ve alımla ilgili olarak ödenen KDV 1~) 1 ve 291 hesaplara borç kaydedilir. Karşılığında satın almanın şekline göre 100, 101, 103, 320 veya 321 hesaplar ödenen veya borçlanılan toplam tutar kadar alacaklandırılır.

___________________________ / ____________________________________________

549 ÖZEL FONLAR

730 GENEL ÜRETİM GİDERLERİ

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR

Sabit Kıymet İçin Amortisman Ayrılması

__________________________ / _____________________________________________

Dönem sonunda yeni satın alınan sabit kıymet için ayrılması gereken amortisman tutarı için öncelikle yenileme fonundaki tutar kadar 549 hesap borçlandırılır. Yenileme fonu hesabının bakiyesi ayrılması gereken amortisman tutarını karşılamıyorsa aradaki fark kadar 730 veya 770 hesap borçlandırılır. Karşılığında ayrılması gereken toplam amortisman tutarı kadar 257 hesap alacaklandırılır.
8- ÖRNEK
Nakliyecilik işi ile uğraşan ABC Ltd. Şti. maliyet bedeli 250.000.000.- TL, birikmiş amortismanı 200.000.000.-TL ve değer artış fonu 180.000.000.-TL olan kamyonunu 9.9.1994 tarihinde 500.000.000.-TL' na (% 12 KDV Hariç) satmıştır. Satıştan doğan kârın yenileme fonuna alın- ması konusunda şirket yönetimince karar alınmıştır.

Sabit kıymetin satışına ilişkin yevmiye maddesi şu şekildedir. 9.9.1994 tarihinde 500.000.000.-TL’na (%12 KDV Hariç) satmıştır. Satıştan doğan karın yenileme fonuna alınması konusunda şirket yönetimince karar alınmıştır.

Sabit kıymetn satışına ilişkin yevmiye maddesi şu şekildedir.

______________________________9.9.1994 ____________________________

102 BANKALAR 560.000.000

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 200.000.000

522 MDV YENİDEN DEĞER.ARTIŞ. 180.000.000

254 TAŞITLAR 250.000.000

391 HESAPLANAN KDV 60.000.000

679 DİĞER OLAĞANDIŞI 630.000.000

GELİR VE KARLAR

Kamyonun satışı

____________________________ / ____________________________________
Şirket yönetiminin aldığı karar doğrultusunda satış karı yenileme fonuna aktarılacaktır. Buna ilişkin yevmiye kaydı şu şekildedir.

___________________________9.9.1994 ___________________________________

679 DİĞER OLAĞANDIŞI 630.000.000

GELİR VE KARLAR

549 ÖZEL FONLAR 630.000.000

Satış karının yenileme fonuna aktarılması

_________________________ / ___________________________________________
ABC Ltd. Şti. 4.5.1996 yılında faaliyetlerinde kullanmak üzere yeni bir kamyon satın almıştır. Buna ilişkin yevmiye kayıtları şu şekildedir.

________________________4.5.1996 _______________________________________

254 TAŞITLAR 1.000.000.000

191 İNDİRİLECEK KDV 50.000.000

291 GELECEK YILLARDA 100.000.000

İNDİRİLECEK KDV

101 VERİLEN ÇEKLER 1.150.000.000

VE ÖDEME EMİRLERİ

Kamyon satın alınması

_____________________________ / _______________________________________


31.12.1996 tarihinde yeni satın alınan kamyon için % 20 hızlandırılmış amortisman hesaplanmıştır. Ayrılması gereken amortisman tutarı yenileme fonundan mahsup edilmiştir. Bu işleme ilişkin yevmiye kayıtları şu şekildedir.
_________________________31.12.1996 __________________________________

549 ÖZEL FONLAR 400.000.000

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 400.000.000

1996 yılı amortismanı

___________________________ / ________________________________________
31.12.1996 yılında yine aynı kamyon için % 20 hızlandırılmış amortisman ayrılmış, yenileme fonundaki bakiye tutar mahsup edilmiş aradaki fark ise faaliyet gideri olarak kaydedilmiştir.

_________________________31.12.1997___________________________________

549 ÖZEL FONLAR 230.000.000

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 10.000.000

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 240.000.000

1997 yılı amortismanı



________________________________ / _________________________________________________

YARARLANILAN KAYNAKLAR



AKDOGAN, Nalan – SEVENGÜL Orhan

Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulaması

İ.S.M.M.M.O. Yayını, İstanbul 1994
ALPER Hüsnü

Yenileme Fonu

Maliye P.S. Problemleri Dergisi
CANOĞLU, Mehmet Ali-HACIRÜSTEMOĞLU , Rüstem

Vergi Uygulamaları ve Muhasebesi

İstanbul 1990 Beta Yayınları
ESER, Remzi

Yenileme Fonu

Maliye P.S. Problemleri Dergisi
KONOR,Vedat

Yenileme Fonunun Maliyeti ve Uygulaması

Mükellefin Dergisi: 20, Ağustos 1994
METİN, Kazım – YALÇIN, Hüseyin

Değerleme

Kılavuz Yayınları, İstanbul 1996

Maliye Hesap Uzmanları Derneği

Denetim

İstanbul 1996
Maliye Hesap Uzmaları Derneği

Beyanname Düzenleme Kılavuzu 1997
PERÇİN, Necati

Yenileme Fonu Uygulama ve Muhasebesi

Vergi Sorunları Dergisi Sayı:100, Ocak 1997
YALÇIN, Hasan – YÜCEL , Selçuk

Giderler

Kılavuz Yayınları, İstanbul 1996


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə