Xülasə Tədqiqatın məqsədi




Yüklə 366.23 Kb.
səhifə4/5
tarix17.04.2016
ölçüsü366.23 Kb.
1   2   3   4   5

12.Türkiyə: Marmaray layihəsi

Türkiyədə ilk dəmir yolu Osmanlı imperatorluğu dönəmində 1856-ci ildə 130 km-lik İzmir-Aydın xəttinin açılışı ilə istismara verilmişdir. Hazırda ölkədə dəmir yolları və onunla bağlı əsas infrastrukturu dövlətin tabeçiliyində olan Türk Dəmir Yolları təşkilatı idarə edir. Perspektivdə bu təşkilatın aviaşirkətlər kimi özəlləşdiriləcəyi nəzədə tutulur. Ölkənin dəmir yollarının ümumi uzunluğu 11 min km təşkil edir. Türkiyənin dəmir yolu xətləri ilə Bolqarıstan, Yunanıstan, İran və Suriya ilə birbaşa əlaqələri vardır. Bundan başqa, ölkənin dəmir yolları bərə keçidləri ilə bir neçə dövlətə çıxışı təmin edir. Bu sırada Ukryana (İstanbul-Odessa və Dərincə-İlyiçevsk) üstün mövqeyi ilə fərqlənir. Türkiyə Rusiya ilə də Qara dəniz vasitəsi ilə dəmir yollu bərə keçidi qurmuşdur. Türkiyənin Samsun şəhərindən Rusiya Azov-Qaradəniz arası Kerç boğazındakı Qafqaz limanını birləşdirən 400 km məsafəni əhatə edən (illik 100 min ton yük daşıma nəzərdə tutulur) bu xətt rəsmi olaraq 2013-cü ildə istismara verilmişdir. Ölkənin Şərq hissəsini Avropa ilə birləşdirən dəmir yollu bərə keçidi isə İstanbulda Bosfor boğazında Heydərpaşa (Asiya) və Sirkəçi (Avropa) limanları vasitəsi ilə təmin olunur [19].

Türkiyə Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu xətti layihəsinin əsas tərəfdaşı kimi özünün dəmir yolu xətlərini genişləndirir və bu sahədə əsaslı infrastruktur yenidənqurması həyata keçirir. Onun dəmir yolları ilə bağlı ən möhtəşəm layıhələri sırasında İstanbul şəhərində Bosfor boğazında dəmiryol keçidinin inşası ilə bağlıdır. Bosfordakı keçid-tunel Avropa ilə Asiyanı birləşdirərək, həm də bu istiqamətə əsas bağlantı olacaq Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun möhtəşəmliyini daha da artıracaqdır.

Unikallığı ilə fərqlənərək dünyanın ən dərin sualtı tunel tikintisi layihəsi “Marmaray” (Marmara - Mərmərə dəniz, ray - rels) adlanır. Tunelin tikintisi ideyası 150-il öncəyə - 1860-cı ilə gedib çıxır. 1902-ci ildə bu layıhəyə yenidən maraq yaranır. Lakin real olaraq 1985-ci ildə onun texniki-iqtisadi əsaslandırılması hazırlanır və 2004-cü ildən reallaşdırılmasına başlanır. Layihə çərçivəsində uzunluğu 13,6 km, ən dərin qatı 60,46 m olan tunelin tikintisi 23 sentyabr 2008-ci ildə başa çatmışdır. $3,5 milyard dəyərləndirilən layihə Türkiyə Nəqliyyat Naziriliyi tərəfindən koordinasiya edilir. Maliyyələşmə isə Yapon Beynəlxalq Əməkdaşlıq Bankı, Avropa Investisiya Bankı və Avropa Inkişaf Bankı Şurası tərəfindən aparılır. 29 oktyabr 2013-cü ildə layıhə üzrə tunelin açılışı olmuş və buradan sərnişin qatarlaının hərəkəti təmin edilmişdir. Növbəti illərdə isə buradan yük qatarlarının keçməsi də təmin olunacaqdır [19].

Aşağıda “Marmaray” layihəsinin xəritə düzümünü əks etdirən şəkil verilmişdir:

Şəkil 4: “Marmaray” layihəsi
Mənbə: worldmetro.org.ua - dünya nəqliyyat ensiklopediyası və yenilikləri saytı.
“Marmaray”ın çətin layıhə olması həm də onun obyektinin həssas seysmik zonada yerləşməsi ilə bağlıdır. Türkiyə Nəqliyyat Nazirliyinin məlumatına görə, burada yaxın 30 ildə Rixter cədvəli üzrə 7,5 bal gücündə zəlzələnin olması ehtimalı 65% civarında hesablanır [20].

“Marmaray” layıhəsinin İstanbul ərazisində reallaşdırılması onun ikili hədəf üzərində qurulduğunu bəyan edir. Bu bağlantı bir tərəfdən, hər gün milyondan çox şərnişinə xidmət etməklə nəhəng meqapolisin küçələrində nəqliyyat sıxlığının azaldılmasını təmin edərək, şəhər nəqliyyatında dəmir yolunun xüsusi çəkisini 3%-dən 27%-ə qaldırmaqla onu Paris və Londondakı səviyyələrə yüksəldəcəkdır. Digər tərəfdən isə, Asiyadan Avropaya uzanan nisbəti nəqliyyat arteriyalarından biri kimi qlobal strateji mahiyyət daşıyacaqdır. Bunu nəzərə alaraq, Bosfor tunelində iki xəttli yol (bir xətt şəhərətrafı qatarların, digəri isə uzaq sərnişin və yük qatarlarının hərəkəti üçün) və dəhliz boyunca 10-u Asiya və ikisi isə Avropa hissəsində olmaqla hər 4,5 km-dən bir ötmə yollar nəzərdə tutulmuşdur [19, 20].

“Marmaray” layıhəsinin tam işə düşməsi ilə Qara dəniz regionunda digər tranzit layihələrlə rəqabət aparacaq yeni Asiya-Avropa nəqliyyat dəhlizi yaranacaqdır. Bu da Türkiyənin bütün Asiya-Avropa kontinentindəki strateji mövqeyinin yüksəlişində daha bir yeni stimula çevriləcəkdir. Azərbaycanın faydaları isə Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu xətti çərçivəsindəki bu perspektivdə yeni sinergetik effektivliklərlə zəngiləşəcəkdir.
13.Çin, Türkiyə və Avropa arasında dəmir yolu marşrutları

Türkiyə ilə Çin arasında dəmir yolu marşrutlarına nəzər yetirdikdə bu sırada reallaşmaqda olan Bakı-Tbilisi-Qars yeni dəmir yolu xəttinin səmərililiyi daha aydın görünür. Bu marşrut üzrə Çin sərhəddindəki Dostıq dəmir yolu stansiyasına Bakıdan keçid Qazaxıstanın Aktau və Türkmənistanın Türkmənbaşı limanları vasitəsi ilə mümkündür. Birinci istiqamətdə marşrutun uzunluğu Rusiyanın Orsk şəhərindən keçməklə 7095 km təşkil edir. İkinci istiqamət isə klassikliyi ilə fərqlənir. Belə ki, artıq uzun illərdir ki, Bakıdan Asiya istiqamətinə qatarlar Türkmənistanın Türkmənbaşı limanı vasitəsi ilə gedirlər. Bunun üçün əzəli bərə-keçid və dəmir yolu infrastrukturu mövcuddur.

Bakı-Tbilisi-Qars marşrutu ilə Türkmənistandan keçən İstanbul və Çin sərhəddindəki Dostıq dəmir yolu stansiyaları arasında məsafə 6861 km-ə bərabərdir. Bu marşrut həmin istiqamətdə mövcud İstanbul-Tehran-Sərəxs (Türkmənistan)-Daşkənd-Almatı-Dostluq (Çin sərhədi) xəttindən 700 km qısadır. Eyni zamanda İran marşrutu ilə hərəkət edən qatarlar çoxsaylı tunellərdən keçir və bir sıra maneələrlə qarşılaşırlar. Bu istiqamətdə Türkiyənin Van gölü ərazisindəki məhdud imkanlı bərə keçidi də vaxt itkilərinə və əlavə xərclərə səbəb olur. Hazırda bu maneənin aradan qaldırılması üçün Van gölü ətrafından keçəcək 259 km-lik dəmir yolu xəttinin çəkilməsi planlaşdırılır. Bu əhəmiyyətli xəttin istifadəyə veriləcəyi təqdirdə də İstanbul-Bakı-Tbilisi-Qars-Dostluq (Çin sərhədi) marşrutu İstanbul-Tehran-Dostluq (Çin sərhədi) marşrutundan yenə də 400 km qısa olacaqdır [16].

Bakı-Tbilisi-Qars Asiya marşrutuna Qazaxıstanın Aktau-Aktoqay xəttinin Rusiyaya keçmədən «Transqazaxıstan» yeni dəmir yolunun layıhəsi ilə ölkə ərazısində qısaldılması da daha bir səmərəlilik qatacaqdır. Belə ki, Layihənin reallaşması nəticəsində İstanbul-Bakı-Tbilisi-Qars-Aktau-Dostluq (Çin sərhədi) marşrutu 800 km azalaraq 6297 km təşkil edəcəkdir. Eyni zamanda Qazaxıstanının cənub-şərqində Çin sərhəddinə çəkilən Jetıqen-Xorqos yeni dəmir yolu xətti də bu məsafəni daha 293 km qısaldacaqdır. Belə vəziyyətdə AvroAsiya dəmir yolu dəhlizində Aktau limanının əhəmiyyəti bir qədər də yüksələcəkdir. Qeyd olunmalıdır ki, Qazaxıstanın Xəzərdəki əsas dəniz limanı Aktaunun illik gücü 1,5 milyon quru yük, 8 milyon ton neft təşkil edir. Aktaudan cənuba 60 km-də neft daşınması üçün illik gücü 20 milyon ton neft olan yeni Kurık limanı inşa olunur və onun 2016-cı ildə istifadəyə veriləcəyi gözlənilir. Bütün bunlardan irəli gələrək belə bir nəticə hasil edilir ki, AvroAsiya dəmir yolu marşrutunda yaxin 3-4 il ərzində Bakı-Tbilisi-Qars xəttinin də daxil olduğu uzunluğu 6000 km təşkil edəcək İstanbul-Tbilisi-Bakı-Aktau-Astana-Xorqos (Çin sərhədi) ən qısa bağlantı kimi fərqlənəcəkdir.

Aşağıdakı cədvəldə İstanbul Dostluq Çin sərhədi dəmir yolu marşrutları üzrə məsafələri əks etdirən cədvəl verilmişdir:

Cədvəl 4
İstanbul Dostluq Çin sərhədi dəmir yolu marşrutları üzrə məsafələr




Marşrutlar

km

1

İstanbul-Qars-Axalkalaki-Tbilisi-Bakı (Xəzər dənizi bərə vasitəsi ilə)-Türkmənbaşı-Aşqabat-Daşkənd-Almatı-Dostıq (Çin sərhədi)

6861

2.

İstanbul-Qars-Tbilisi-Bakı (Xəzər dənizi bərə vasitəsi ilə)-Aktau-Orsk (Rusiya)-Astana-Dostluq (Çin sərhədi)

7077

3

İstanbul-Kapıköy (Türkiyə)-Məşhəd-Tehran (İran) -Sərəxs (Türkmənistan)-Daşkənd-Almatı-Dostluq (Çin sərhədi).

Türkiyədə Van gölündən bərə vasitəsilə.



7286

4

İstanbul-Tehran-Sərəxs (Türkmənistan)-Daşkənd-Almatı-Dostluq (Çin sərhədi).

Türkiyədə Van gölü ətrafından 259 km dəmir yolu çəkiləcəyi təqdirdə



7545

5

«Transqazaxıstan» (Aktoqay-Beynau-Aktau) yeni dəmir yolu magistralı (3070 km) tikiləcəyi təqdirdə

İstanbul-Qars-Tbilisi-Bakı-Aktau-Astana-Aktoqay (Qazaxıstan)-Dostluq (Çin sərhədi)



6297

6

İstanbul-Qars-Tbilisi-Bakı (Xəzər dənizi bərə vasitəsi ilə)-Aktau-Astana- Xorqos (Çin sərhədi)

«Transqazaxıstan» (Aktoqay-Beynau-Aktau) yeni dəmir yolu magistralı (3070 km) və Astana- Xorqos (Çin sərhədi) dəmir yolu xətti tikiləcəyi təqdirdə



6000

7

Türkmənbaşı-Aşqabat-Daşkənd-Almatı-Dostluq (Çin sərhədi)

4102

8

Aktau-Kandaqaç-Orsk-Astana-Dostluq

3850

9

Şanxay-Dostlıq

4531

10

Dostluq-Alma-Ata

861

11

Alma-Ata-Aktau

3270

12

Aktau- Bakı-

468

13

Qars-Axalkalaki-Tbilisi-Bakı

826

14

Qars-İstanbul

1933

15

İstanbul-Vyana

1567

16

Dostluq-Vyana

6481

17

Qars-Doğukapı (Türkiyə)-Masis (Ermənistan)-Naxçıvan-Culfa-Bakı

907

18

Qars-Gümri-Ayrum (Ermənistan)-Tbilisi-Bakı

839

19

Bakı-Naxçıvan

552

20

Bakı-Türkmənbaşı

306


Mənbə: Ədəbiyyat siyahısında təqdim edilən mənbələrdən istifadə olunmaqla hazarlanmışdır.
Aşağıda Çin və Avropa arasında nəqliyyat dəhlizlərinin uzunluğuna və yüklərin çatdırılma müddətlərini əks etdirən cədvəl verilmişdir:

Cədvəl 5
Çin və Avropa arasında nəqliyyat dəhlizlərinin

uzunluğuna və yüklərin çatdırılma müddətləri




Marşrut

Məsafə

(km)



Çatdırılma müddəti (gün)

1.

Quancou-Venesiya-Vyana

(dəniz yolu ilə)

16325

25-30

2.

Dostluq-Alm-Ata-Aktau-Bakı-İstanbul-Viana (dəmir yolu ilə)

7782

13-14

3.

Dostıq-Almatı-Daşkənd-Aşqabat-Türkmənbaşı-Bakı-İstanbul-Viana

(dəmir yolu ilə)

8092

14-15

4

Dostıq-Almatı-Daşkənd-Sərəxs-Məşəd-Tehran-Kapıköy-Van ğölü (bərə vasirəsilə)-İstanbul-Viana

(İran ərazisindən keçməklə,dəmir yolu ilə)

8517

16-17

5

Dostıq-Kustanay-Zalataya Sopka (RF)- Penza-Smolensk-Krasnoe-Minsk-Brest-Viana

(Rusiya Federasiyasının və Belarus Respublikasının dəmir yolları vasitəsilə)

6481

16-17

AvroAsiya dəhlizində yeni dəmiryol xətlərinin çəkilişi ilə bağlı layihələrin sayı bizim araya gətirdiklərimizdən də çoxdur. Bu sırada tədqiqat predmetindən irəli gələrək Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü nəticəsində blokadada qalan Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə bağlı dəmir yolu layihələri daha çox diqqətə çəkilməlidir. Qeyd olunmalıdır li, Naxçıvan-Culfa-Bakı marşrutunun (E002) bir hissəsi Ermənistan tərəfindən işğal altında olduğu üçün hazırda işlək deyildir. Ona görə də, bu problemin həlli bir tərəfdən, Azərbaycanın Astara şəhərindən İranın Rəşt şəhərlərinə, digər tərəfdən isə, Türkiyənin Qars şəhərindən Naxçıvan Muxtar Respublikası dəmir yolu xətti çəklişi ilə aradan qaldırıla bilər. Burada hər iki variantın üstün cəhətləri yetərincədir və Azərbaycan üçün bunlar çox mühüm əhəmiyyət daşıyır. Əlbəttə, hər ikisinin eyni zamanda mövcudluğu daha səmərəlidir. Lakin bu variantlardan bu gün reallaşması daha yaxın olanı Qarsdan Naxçıvana çəkilməsi planlaşdırılan dəmir yolu xəttidir. İlkin əsaslandırmalara görə, Qarsdan Naxçıvana dəmir yolu xətti Türkiyə-Azərbaycan sərhəddinə kimi 230 km təşkil edə bilər. Layihənin bu hissədəki dəyəri $1 milyard hesablanır. Azərbaycan üçün xüsusi önəm daşıdığı üçün Azərbaycan Türkiyəyə bu istiqamətdə münasib kredit xətti aça bilər. Naxıçıvan hissəsində isə buradakı Sədərək məntəqəsindən Türkiyə-Azərbaycan sərhəddinə kimi 10 km-lik yolun inşası nəzərdə tutulur. Bütün bunlarla yanaşı, Naxçıvan ərazisindəki mövcud dəmir yolunda təxmini 230 km xəttin rekonstruksiyasına və lokomotiv-vaqon parkının təzələnməsinə ehtiyac vardır ki, bu da təqribi hesablamlara görə ümumilikdə $700 milyon vəsait tələb edir [16].

Bu layıhə ilə yanaşı Türkiyə-İran razılaşmasına görə Qarsdan İranın Culfa şəhərinə kimi (Qars-İqdır (Türkiyə) - Bəzərgan-Culfa (İran) 400 km-lik (hər iki tıərəfdə təxminən 200 km) dəmir yolu xəttinin çəkiliş planı da vardır. Bu xəttin tranzit potensialı illk 3-4 milyon ton yük həcmində hesablanır. Burada daha iki faydalılıq nəzərə çarpır. Birincisi, Qars-Sədərək xətti Qars-Culfa xətti kimi eyniliklə Türkiyənin İqdır şəhərindən keçir. Bu isə layıhələrin bu məntəqədə birləşməsi ilə Türkiyəyə hər iki istiqamətdə çəkilişin eyni xətt üzərində qurulmasına imkan yaradır. Digər tərəfdən isə, Azərbaycanın Culfa şəhəri ilə və İranın Culfa şəhəri arasındakı mövcud dəmir yolu xəttindən də Türkiyə ilə Azərbaycanın dəmir yolu xətlərinin birləşməsi alternativlik əldə edir [9, 16].

Hər iki layıhənin reallaşmasına Bakı-Tbilisi-Qars yeni dəmir yolu xətti çərcivəsində yanaşdıqda, AvroAsiya dəmir yolu marşrutundakı diversifikasiyanın daha bir neçə bənd genişlənəcəyi aydın görünür.


14.Xəzərin ən iri dəniz ticarət limanı

Azərbaycanda paytaxt Bakının Xəzər sahilində multimodal daşımaları həyata keçirən mühüm nəqliyyat kompleksi fəaliyyət göstərir. Bu kompleks 1902-ci ildə təsis edilmiş və indiyədək Xəzər dənizində mövcud limanların ən böyüyü və əhəmiyyətlisi kimi fərqlənən Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının strukturuna daxildir. Hazırda bərə terminal kompleksindən başqa onun strukturunda əsas yük, konteyner, neft və sərnişin daşıma terminalları və liman donanması da yer alır. Liman donanması nəqliyyat gəmilərinə xidmət göstərmək üçün nəzərdə tutulmuş və yedəkçiləri, bunker gəmilərini, işlənmiş suları yığan gəmiləri, neftyığan gəmiləri, losman və yanğınsöndürən katerləri, kran gəmisini özündə birləşdirən 20 gəmidən ibarətdir. Buraya həmçinin, əhaliyə və şəhər qonaqlarına xidmət göstərən gəzinti katerləri də daxildir [9, 20].

Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı bütün il ərzində fəaliyyət göstərir və Avropa ilə Asiya arasındakı ticarətə böyük təkan verən, tarixi İpək yolunun bərpası (TRACECA) layihəsində körpü rolunu oynayır. Son on ildə Trans-Xəzər neft daşımalarının və neft avadanlığının Azərbaycana idxalının genişlənməsi fonunda Limanın bir nəqliyyat qovşağı kimi əhəmiyyəti daha da artmışdır. Bundan başqa Rusiyanın daxili su yollarında naviqasiya açıq olanda (aprel-noyabr) gəmilər Qərbi Avropa və Qara dəniz limanlarından Bakı limanına birbaşa reyslər edə bilərlər.

Limanın dəmir yolu keçidini təmin edən bərə terminalı əsasən vaqon daşımaları üçün nəzərdə tutulsa da, burada avtomobillərin (tirlərin), sərnişinlərin daşınması mümkündür. Terminal 1963-cü ildən istismar olunur və onun layihə üzrə təyin olunmuş gücü ildə 112 min vaqon, yük dövriyyəsi 80 min vaqondur [20].



Aşağıdakı Bərə Terminalı üzrə faktiki yükaşırmaları xarakterizə edən cədvəl verilmişdir:

Cədvəl 6



1970-2013-cü illər üzrə Bərə terminalında yükaşırma (min ton)


İllər

1970

1975

1980

1985

1990

1995

2000

2005

2010

2012

2013

Bərə terminalı

3707

3904

3947

4060

2551

782

1254

2675

2932

3795

4187


2003-2013-cü illər üzrə Bərə terminalında yükaşırma (ədəd)


Bərə terminalı

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Vagonlar

41416

42106

37420

31763

38418

46677

58168

62922

71610

Avtomobillər

2131

2649

2294

3074

2819

5178

9263

1806

448

Reyslər

907

921

739

607

712

845

973

1006

998

Sərnişinlər

17947

17600

15055

14416

10830

13011

14428

9737

9408


Mənbə: Ədəbiyyat siyahısında təqdim edilən mənbələrdən istifadə olunmaqla hazarlanmışdır.
Azərbaycan Respublikasının ərazisindən Şərq-Qərb və Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri üzrə keçən tranzit və ölkə iqtisadiyyatı üçün tələb olunan yüklərin qəbul edilməsində və daşınmasında Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı həlledici rola malikliyini, Bakı-Tbilisi-Qars yeni dəmir yolu bağlantısı layihəsinin həyata keçirilməsi nəticəsində gözlənilən yük həcmlərinin artımı nəzərə alınaraq 18 oktyabr 2007-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə Yeni Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı Kompleksinin tikintisinə qərar verilmişdir. 2010-cu ildən başlayaraq Bakının Ələt qəsəbəsinin ərazisində bu kompleksin tikintisi həyata keçirilir. Yeni liman kompleksinin inşası üçün ayrılmış ərazi 400 hektardır. Kompleksin daxilində beynəlxalq nəqliyyat logistikası mərkəzinin tikintisi nəzərdə tutulmuşdur. İlkin mərhələdə 50 hektar ərazidə yerləşəcək Logistika Mərkəzində 80 min m2 xüsusi anbar və sahələr yaradılacaqdır. Burada 100 min ədəd konteyner saxlanılacaq, yük sahiblərinə və mallara xidmət göstəriləcəkdir ki, bu da öz növbəsində kiçik və orta biznesin müasir durumda inkişafı istiqamətində münbit şəraiti təmin edəcəkdir. Yeni liman kompleksinin yükaşırma imkanı ilkin mərhələdə 10 milyon tona qədər yük/167000 vaqon və 40 min TEU-ya qədər konteyner/20000 vaqon hesablanır. Terminal tam gücü ilə işlədikdə isə 25 milyon tona qədər yük/417000 vaqon və 1 milyon TEU-ya qədər konteyner/500000 vaqon olacaqdır. Limanın giriş kanalının uzunluğu 7 km, eni 160 m, körpü sayı 8, o cümlədən 2 bərə, 1 Ro-Ro (avtonəqliyyat), 4 quru yük və konteynerlər və 1 xidmət gəmiləri körpüləri olacaqdır. Bundan əlavə, liman kompleksində gələcək dəmir yolunun da (uzunluğu 4 km, yolunun ümumi eni 100 m) tikintisi də aparılır [20].

Yeni Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı Kompleksinin yaradılması Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu bağlantısı layihəsinin həyata keçirilməsi nəticəsində gözlənilən yük həcmlərinin təmin edilməsinə mühüm dəstək yaradacaqdır. Yeni Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı Kompleksi həm də özünün ölkə və region iqtisadiyyatında xüsusi mövqeyə malik olması və nəqliyyat qovşağında önəmli yer tutması ilə fərqlənərək Azərbaycanın geostrateji əhəmiyyətinin yüksəlməsində daha bir mühüm amilə çevriləcəkdir. Qeyd olunmalıdır ki, 2014-cü ilin 22 sentyabrında Yeni Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı Kompleksinin birinci mərhələsi çərçivəsində bərə terminalının açılışı olmuşdur. Bu marasımdə çıxış edən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev demişdir: “Azərbaycanın əlverişli coğrafi vəziyyəti bizə imkan verir ki, gələcəkdə tranzit imkanlarımızı daha da genişləndirək. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub dəhlizləri Azərbaycan ərazisindən keçir. Amma əgər burada müasir logistika, nəqliyyat infrastrukturu olmasa, biz bu imkanlardan istifadə edə bilmərik. Ona görə, hazırda Bakı–Tbilisi-Qars dəmir yolu tikilir. -..... Əgər bu liman olmasa, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun tikintisi bizə o qədər də böyük səmərə verməz. Bu dəmir yolu ilə 10 milyon ton, ondan sonra 20 milyon ton yük daşınacaqdır. Ancaq bu yükü qəbul etmək, aşırmaq lazımdır. Ona görə Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu tarixi layihədir” [9].

1   2   3   4   5


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə