Tibbi terminoloji dersi 1-7 ÜNİte arasi vizelere kadar üNİte 1: terminolojiye giRİŞ a- anatominin Tanımı




Yüklə 82.76 Kb.
tarix30.04.2016
ölçüsü82.76 Kb.
TIBBİ TERMİNOLOJİ DERSİ 1-7 ÜNİTE ARASI VİZELERE KADAR

ÜNİTE 1:

TERMİNOLOJİYE GİRİŞ

A- Anatominin Tanımı

İnsan vücudunun genel yapısı ve şeklini, vücudu oluşturan organların yerini, yapısını, şeklini, fonksiyonunu ve komşuluk ilişkilerini inceleyen bilim dalı olarak tanımlanır.



B- Anatomik Pozisyon

Ayakta dik duran bir şahsın başı dik, gözleri ve el ayaları öne bakacak şekilde, kolları her iki yanda sarkık, ayakları birleştirilmiş duruşuna anatomik pozisyon denir.



C- Anatomik Planlar (Düzlemler)

Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsın, belirli bölgelerinden geçen hayalî düzlemler ve eksenler düşünülmüştür. Bu düzlemler ve eksenler insan vücudunu bölgelere ayırır. Bu durum insan vücudunda bulunan organ ve oluşumların hangi bölgelerde yer aldığını tespit için gereklidir.

Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsın vücudundan geçen üç ana düzlem bulunur.

Anatomik Eksenler (Axes)

Genel olarak eklemlerde oluşan hareketlerin tanımlanabilmesi için eksenlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu eksenler birbirlerine diktir.

Anatomide sık olarak üç temel eksen kullanılır.

Bu eksenler:

a-Axis sagittalis: Önden arkaya doğru geçen eksene denir.Sagittal eksende yapılan hareketler: Abductio: Gövdeden uzaklaşma hareketine verilen isimdir.

Örnek: Üst ekstremitenin gövdeden uzaklaşması

Adductio: Gövdeye yaklaşma hareketine denir.

Örnek: Üst ekstremitenin gövdeye yaklaşması



b-Axis transversalis: Soldan sağa veya sağdan sola doğru geçen eksene denir. Bu eksen yere paraleldir.

Transvers eksende yapılan hareketler: Flexio: Öne doğru harekete verilen isimdir.

•Başın ve gövdenin öne eğilmesi •Üst ekstremitenin öne hareketi

•Kolun dirsek ekleminden bükülmesi •Alt ekstremitede bacak ve ayağın arkaya doğru bükülme hareketi.Extantio: Arkaya doğru yapılan harekete denir. •Başın ve gövdenin arkaya doğru eğilmesi

•Üst ekstremitenin arkaya hareketi •Fleksiyonda bulunan önkolun dirsek ekleminde kol ile düzleşmesi •Alt ekstremitede fleksiyonda bulunan bacak ve ayağın öne doğru düzleşme hareketi.

c-Axis verticalis: Yukarıdan aşağıya doğru uzanan ve yere dik olan eksene verilen addır.Vertikal eksende yapılan hareketler: Rotasyon: Dönme hareketine denir.•Başın ve gövdenin sağa ve sola dönmesi •Üst ve alt ekstremitenin sağa ve sola dönme hareketine verilen isimdir.

Vücudun Boşlukları

İnsan vücudunda bulunan organların yerlerinin tanımlanmasında vücut boşluklarının önemi büyüktür. Bu boşluklar:



1-Ön tarafta bulunan boşluklar (Ventral boşluklar):

a-Cavitas Thoracis b-Cavitas Abdominalis(Abdominis) c-Cavitas Pelvis



2-Arka tarafta bulunan boşluklar (Dorsal boşluklar)

a-Cavitas Cranii b-Cavitas Spinalis



DEĞERLENDİRME SORULARI

1. Aşağıdaki düzlemlerden hangisi vücudu sağ ve sol iki bölüme ayıran düzlemdir?

a) Planum Horizontale b) Planum Transversus c) Planum Sagittale

d) Planum Coronale e) Planum Frontale

2. Aşağıdaki eksenlerden hangisi vücudu yukarıdan aşağıya ve yere dik olan eksendir?

a) Horizontal b) Transvers c) Sagittal d) Vertical e) Frontal



3. Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsın vücudunun tam ortasından geçen ve vücudu sağ ve sol iki simetrik yarıma ayıran düzleme ne ad verilir?

a) Planum medianum b) Planum subcostale c) Planum transpyloricum

d) Planum supracristale e) Planum transtuberculare

4. Aşağıdaki hareketlerden hangisi transvers eksende yapılır?

a) Abduction b) Adduction c) Flexion d) Pronation e) Supination



5. Alt ekstremitenin ayak bölgesinde plantar bölgenin (taban) içe dönmesine ne ad verilir?

a) Invertion b) Extantion c) Flexion d) Abduction e) Evertion



6. Anatomik pozisyonun tanımında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

a) Ayakta dik durma b) Kollar yana sarkık c) Gözler karşıya bakacak

d) Ayakları bitişik e) El sırtı öne bakacak

7. Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsın ön tarafında yer alan ve gövdenin tam ortasından geçen vertikal eksene ne ad verilir?

a) Linea mediana posterior b) Linea axillaris anterior c) Linea mediana anterior

d) Linea axillaris posterior e) Linea medioclavicularis

8. Aşağıdakilerden hangisi vücut boşluklarından değildir?

a) Cavitas cranii b) Cavitas femoralis c) Cavitas abdominis

d) Cavitas spinalis e) Cavitas thoracis

9. Vücudun üst tarafında bulunan oluşumlar için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

a) Inferior b) Lateralis c) Medialis d) Superior e) Distalis



10. Beyin, aşağıdaki boşluklardan hangisinin içerisinde yer alır?

a) Cavitas thoracis b) Cavitas abdominalis c) Cavitas spinalis d) Cavitas pelvis e) Cavitas cranii



Cevap Anahtarı

1.C, 2.D, 3.A, 4.C, 5.A, 6.E, 7.C, 8.B, 9.D, 10.E

ÜNİTE 2:

GENEL BİLGİLER

A-İnsan Vücudu Bölgeleri

  1. Caput: Bu vücut bölümüne “baş” denir.

  2. b- Collum: Bu vücut bölümüne “boyun” denir.

  3. c- Truncus: “Gövde” olarak da bilinen bu bölüm:

Thorax: Göğüs bölümü,  Abdomen: Karın boşluğu,

Pelvis: Leğen boşluğundan oluşur.



Not: Dorsum, sırt bölgesi anlamına gelmektedir.

d- Memrum superius: Üst taraf olarak da bilinen bu bölüm;

Cingulum pectorale: Scapula ve Clavicula kemikleri oluşturur

Brachium (kol): Bu bölgede Humerus Kemiği bulunur.

Antebrachium (ön kol): Bu bölgede Radius ve Ulna kemikleri bulunur.

Manus (el) bölümlerine ayrılır: Carpus, Metacarpus ve phalangeales kemikleri oluşturur

Not: Cubitus: Dirsek bölgesine verilen addır.



e- Memrum inferius: Alt taraf olarak da bilinir.

Cingulum Pelvicum: Os coxa, Os sacrum ve Os coccygis oluşturur.

Femur (uyluk): Femur kemiği bulunur.  Crus (bacak): Tibia ve Fibula kemikleri oluşturur.

Pes (ayak): Tarsus,Metatarsus ve phalangeles kemikleri oluşturur.



Not: Genu, diz bölgesine verilen addır.

Anatomik Yönler ve Taraflar

İnsan vücudunun yönleri:

Superior: Vücudun üst tarafına denir

Inferior: Vücudun alt tarafına denir.

Anterior: Vücudun ön tarafı için kullanılan kelimedir.

Posterior: Vücudun arka tarafı için kullanılan kelimedir.

DEĞERLENDİRME SORULARI

1. Aşağıdakilerden hangisi göbek bölgesini ifade eder?

a) Thoracalis b) Cervicalis c) Umblicus d) Lumbalis e) Sacralis



2. "Femur" ifadesi hangi bölgeyi tanımlar?

a) Bacak b) Kol c) Ön kol d) El e) Uyluk



3. Aşağıdakilerden hangisi karın boşluğu bölgelerinden değildir?

a) Gluteal bölge b) Umblikal bölge c) Epigastrik bölge d) Hipogastrik bölge e) Sağ inguinal bölge



4. "Anterior" sözcüğünün Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

a) Arka taraf b) Ön taraf c) Üst taraf d) Alt taraf e) Sol taraf



5. Aşağıdakilerden hangisi vücuttan uzakta olan anlamına gelir?

a) Anterior b) Proximalis c) Distalis d) Posterior e) Sinister



6. Aşağıdaki terimlerden hangisi "ekstremitenin 360 derece dönmesi" anlamına gelir?

a) Circumductio b) Rotatio externa c) Rotatio interna d) Extentio e) Supinatio



7. Anatomik pozisyonda bulunan bir şahsın ön tarafında ve gövdenin tam ortasından geçen vertikal eksene ne ad verilir?

a) Linea mamillaris b) Linea axillaris anterior c) Linea mediana anterior d) Linea sternalis e) Linea medioclavicularis



8. "Arterler" teriminin kısaltma şekli aşağıdakilerden hangisidir?

a) Art. b) Aa. c) A. d) Ant. e) Al.



9. Anatomik olarak karın boşluğu kaç bölgeye ayrılmıştır?

a) 6 b) 7 c) 8 d) 9 e) 10



10. Sağ üst kadranda aşağıdaki organlardan hangisi bulunur?

a) Dalak b) Pankreas c) Mesane d) Colon descendens e) Karaciğer



Cevap Anahtarı

1. C, 2.E, 3.A, 4.B, 5.C, 6.A, 7.C, 8.B, 9.D, 10.E

ÜNİTE 3:

OSTEOLOJİ

***İnorganik maddeler kemiğin sertliğini, organik maddeler ise esnekliğini sağlarlar



KEMİKLER HAKKINDA GENEL BİLGİLER

Hareket sistemini kemikler, eklemler ve kaslar oluşturur. İskeletin en önemli bölümlerinden birisi kemiklerdir. Kemikleri inceleyen bilim dalına osteoloji denir. Yetişkin bir insanda toplam iki yüz altı (206) adet kemik bulunmaktadır



Uzun bir kemik iki kısımdan meydana gelir.

Bunlar; a) Substantia compacta: Kemiğin en dış tabakasıdır. Sert ve düzgün bir yapıya sahiptir. Bu bölümün dış yüzüne periosteum adı verilir. Periosteum hem kasların tutunma yeri olarak görev yapar hem de kemiğin büyümesine katkı sağlar.



b) Substantia spongiosa: Kemiğin iç bölümünde yer alan gözenekli bir yapıya sahip olan kısmıdır. Bu yapıların ortasında cavitas medullaris adı verilen kemik iliğinin yer aldığı boşluk bulunmaktadır.

Kemikler;

1. İskelet sisteminin yapısına katılır,

2. Beyin, akciğer ve kalp gibi vücuttaki hayati organların korunmasını sağlar,

3. Kasların tutunma yeri olarak fonksiyon görür,

4. Kan hücrelerinin yapımında rol alır, 5. İnorganik maddelerin (kalsiyum ve fosfor gibi) depo edilmesinde görev alır.

Kemikler iki gruba ayrılır:

A) Skeleton Appendicularia: Kollar ve bacaklar tarafından meydana getirilir. Üst ve alt ekstremite olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

Üst taraf kemikleri; Omuz, kol, ön kol ve el bölgesi olmak üzere dört bölüme ayrılır. Kol, ön kol ve el bölgelerine üst ekstremite denir. Üst ekstremite omuz bölgesi kemikleri ile vücut iskeletine bağlıdır. Üst taraf kemikleri Tablo 3.2.'de gösterilmiştir

Alt taraf kemikleri; kalça, uyluk, bacak ve ayak bölgesi olmak üzere dört bölüme ayrılmıştır. Uyluk, bacak ve ayak bölgesi alt ekstremite olarak bilinir. Alt ekstremite kalça kemikleri ile vücut iskeletine bağlıdır

Kemiklerle İlgili Temel Terimler

Aditus: Açıklık, bir boşluğun giriş veya çıkış ağzı Ala: Kanat

Angulus: Açı, köşe Anulus: Halka

Apertura: Açıklık, giriş Apex: Tepe, uç

Basis: Taban Canalis: Kanal

Caput: Baş Collum: Boyun, serviks

Cornu: Boynuz Corpus: Gövde

Crista: Keskin kenar Extremite: Kol ve bacakların her birine verilen isim Facies: Yüz, yüzey Fissura: Yarık

Foramen: Delik Fossa: Çukur

Fovea: Fazla derin olmayan çukur, çukurcuk Lamina: Tabaka

Linea: Çizgi Magnus: Büyük

Margo: Kenar Meatus: Yol, geçit

Os: Kemik Pars: Parça, kısım

Porus: Açıklık, delik Processus: Çıkıntı

Septum: Bölme Sinus: Boşluk (sinus maxillaris gibi)

Spina: Dikensi çıkıntı Sulcus: Oluk

Trochlea: Makara, makara şeklinde Tuberculum: Küçük tümsek

Tuberositas: Pürüzlü çıkıntı



Hareketlerle İlgili Terimler

Abductio: Vücuttan uzaklaşma hareketi Adductio: Vücuda yaklaşma hareketi

Depressio: Aşağı çekme Elevatio: Yukarı kaldırma Extensio: Arkaya doğru gerilme

Flexio: Öne doğru bükülme Pronatio: İç tarafa dönme hareketi

Pronator: İç tarafa döndüren Rotation: Dönme hareketi

Supinatio: Dış tarafa dönme hareketi Supinator: Dış tarafa döndüren



Kemik Yapısı ile İlgili Terimler

Cavitas medullaris: Kemiklerin ortasında bulunan boşluk, kemik iliğinin bulunduğu boşluk

Diaphysis: Uzun kemiklerin gövde bölümüne verilen isim

Epiphysis: Uzun kemiklerde gövdenin dış kısmında yer alan iki uca ait kısım

Facies articularis: Kemiklere ait eklem yüzü

Metaphysis: Uzun kemiklerde epifiz ve diyafiz arasında kalan bölüm

Ossification: Kemikleşme, kemik dokusunun oluşması

Osteosit: Kemik hücresi

Periosteum: Kemiklerin dış yüzeyini saran bağ dokusundan meydana gelmiş zar; kemiği korur ve kemik kırıklarında onarımı sağlar.

Substantia compacta: Kemiğin dış kısmını oluşturan sert bölüm, kompakt madde

Substantia spongiosa: Kemiğin iç kısmını oluşturan süngerimsi bölüm.

Omurga ve Göğüs Kafesi Kemiklerine İlişkin Terimler

Atlas: Birinci cervical vertebraya verilen isim

Axis: İkinci cervical vertebraya verilen isim

Canalis vertebralis: Omuriliğin bulunduğu kanal, omurga kanalı

Columna vertebralis: Omurga, omurga sütunu

Os coccyx: Columna vertebralis'in en sonunda yer alan dört vertebranın birleşmesinden oluşan kemik, kuyruk sokumu kemiği

Os costae: Kaburga

Os sacrum: Columna vertebralis'in alt tarafında beş vertebranın birleşmesiyle oluşmuş kemik (Pelvis iskeletinin yapısına katılır)

Sternum: Göğüs kemiği

Toraks: Göğüs kafesi (Thoracal vertebra'lar, sternum ve kaburgaların meydana getirdiği yapı)

Vertebrae: Omurgayı oluşturan otuz üç kemikten her biri, omur

Vertebra cervicalis: Boyun bölgesinde bulunan

vertebralar Vertebral thoracalis: Sırt bölgesinde bulunan

vertebralar Vertebra lumbalis: Bel bölgesinde bulunan vertebralar



DEĞERLENDİRME SORULARI

1. Aşağıdaki kemiklerden hangisi viscerocranium kemiklerindendir?

a) Humerus b) Scapula c) Mandibula d) Femur e) Radius



2. Aşağıdakilerden hangisi uzun kemikler grubuna girer?

a) Patella b) Maxilla c) Os coxa d) Femur e) Vertebra



3. Omurgada en üst seviyede yerleşmiş olan kemik grubu aşağıdakilerden hangisidir?

a) Vertebrae cervicales b) Vertebrae thoracicae c) Vertabrae lumbales

d) Vertabrae sacrales e) Os coccygea

4. Aşağıdaki terimlerden hangisi göğüs kafesi anlamına gelmektedir?

a) Sternum b) Toraks c) Costa d) Clavicula e) Manubrium



5. Aşağıdakilerden hangisi kemiklerin görevlerinden değildir?

a) Aktif olarak harekete katılma b) Organları Koruma c) Kan hücrelerinin üretimi

d) Mineral depolama e) Dokuları destekleme

6. Kemiklerin dış yüzeyini saran zara ne ad verilir?

a) Endosteum b) Osteosit c) Metafiz d) Diyafiz e) Periosteum



7. Alt çene kemiğine ne ad verilir?

a) Maxilla b) Mandibula c) Os frontale d) Os parietale e) Os temporale



8. Aşağıdaki kemiklerden hangisi alt extremiteye aittir?

a) Humerus b) Scapula c) Mandibula d) Femur e) Radius



9. Dirsek çıkıntısına ne ad verilir?

a) Tuberculum b) Spina c) Olecranon d) Fossa e) Sulcus



10. Pes planus ne anlama gelir?

a) Omurgada yana doğru eğrilik olması b) Ekstremitenin tamamen yokluğu

c) Ayağın dışa bükük olması d) Kafanın büyük olması e) Düz tabanlık

Cevap Anahtarı

1.C, 2.D, 3.A, 4.B, 5.A, 6.E, 7.B, 8.D, 9.C, 10.E



ÜNİTE 4

EKLEMLER

Hareket sistemi:

a) Kemikler b) Eklemler c) Kaslar olmak üzere üç temel bölümden oluşur. Hareket sisteminde kemikler ve eklemler pasif, kaslar ise aktif bölümü oluştururlar



EKLEMLER (ARTICULATIONES)

İskelet sistemini oluşturan kemikler arasındaki bağlantıyı sağlayan birleşme yerlerine eklem (articulatio; junctura) denir. İki kemik arasındaki eklemlere basit eklem (articulatio simplex), ikiden fazla kemik arasında oluşan eklemlere ise bileşik eklem (articulatio composita) denir.



Eklemlerin Gruplandırılması:

Eklemlerin gruplandırılması yapısal ve fonksiyonel olarak yapılır.



Yapısal sınıflandırmada:

Yapısal sınıflandırmada belirleyici olan unsur iki kemiği bir arada tutan bağ dokusudur.

 Articulationes fibrosae: Bu eklem grubunda iki kemik arasında fibröz bağ dokusu bulunur.

 Articulationes cartilagineae: Bu eklem grubunda iki kemik arasında kıkırdak bağ dokusu bulunur.

 Articulationes synoviales: Bu eklem grubunda iki kemik dış taraftan bir kapsül ile bir arada tutulur. Kemikler arasında boşluk vardır ve bu boşlukta kapsülden salınan sinovya adı verilen sıvı yer alır.

Fonksiyonel sınıflandırma:

Fonksiyonel sınıflandırmada belirleyici olan hareket derecesidir.

 Articulationes synarthrosis: Bu eklemde hareket çok az veya yoktur. Bu eklemlere hareketsiz eklemler denir.

 Articulationes amphiarthrosis: Bu eklemde kısmi bir hareket vardır. Bu eklemlere yarı hareketli eklemler denir.

 Articulationes diarthrosis: Bu eklemde hareketler geniş ve amaca uygun olarak yapılır. Bu eklemlere tam hareketli eklemler denir.

Articulationes Fibrosae (Hareketsiz Eklemler):

Eklemi oluşturan kemik yüzeyleri arasında fibröz bağ dokusu bulunur. Bu nedenle, kemikler arasında hareket yoktur

*** Arka bıngıldak 1-6. aylarda, ön bıngıldak 6-24. aylarda kapanır. Bıngıldakların en büyüğü ve en geç kapananı ön bıngıldaktır.

Articulationes Cartilaginea (Yarı Hareketli Eklemler) :Bu eklemlerde sınırlı hareket vardır

Articulationes Synoviales (Hareketli Eklemler) :Diarthrosis (dia: aralık, arthrosis: eklem) olarak da bilinen bu eklemlerde, eklemi oluşturan iki kemik arasında aralık vardır. Eklemi oluşturan kemikler bir kapsül aracılığı ile birarada durur. Eklem kapsülünün iç yüzeyini bir membran örter. Bu membran, membrana synovialis olarak adlandırılır. Membrana synovialis’in ürettiği sinovyal sıvıdan dolayı bu eklemlere sinovyal eklemler (articulatio synovialis) de denir.

*** Meniscus sadece diz ekleminde bulunur

***Ekleme katılan kemiklerin yüzlerini bir arada tutan en önemli faktör eklem içi negatif basınçtır.

Eklemi oluşturan kemiklerin eklem yüzeylerini bir arada tutan faktörler:

 Eklem boşluğundaki negatif basınç; en önemlisidir.

 Eklem yüzeylerinin şekli

 Eklem kapsülü ve eklem bağları

 Eklemi saran kas ve tendonlar

İNSAN VÜCUDUNDA BULUNAN EKLEMLER



KAFA İSKELETİ EKLEMLERİ (JUNCTURAE CRANII)

Kafa iskeletinde bulunan eklemler genel olarak hareketsizdir. Ancak kafa iskeletinde hareketli bir eklemde bulunmaktadır. ***Bu eklem art. temporomandibularis olarak adlandırılmıştır. Articulatio temporomandibularis: Temporal kemiğin fossa mandibularis’i ve mandibula’nın processus condylaris’i arasındaki eklemdir



OMURGA EKLEMLERİ (JUNCTURAE COLUMNAE VERTEBRALIS)

Articulationes cartilaginea (Yarı Hareketli Eklemleri):

Symphysis intervertebralis: İki vertebra cismi ve bu cisimler arasında bulunan discus intervertebralis’ten oluşan eklemdir. Discus intervertebralis cisimlerin birbirine sıkı bir şekilde bağlanmasını ve cisimler arasındaki hareketin kısıtlı olmasını sağlar.



Articulationes synoviales (Hareketli Eklemleri):

Articulatio atlantooccipitalis: Atlas’ın massa lateralis’lerinin üst yüzündeki facies articularis superior‘lar ile os occipitale’nin condylus occipitalis’leri arasındaki eklemlerdir. Art. ellipsoidea grubundandır.

Articulatio atlantoaxialis mediana: Dens axis’in facies articularis anterior’u ve atlas’ın arcus anterior atlantis’indeki fovea dentis atlantis’i arasındaki eklemdir. Art. trochoidea grubundandır.

Articulatio atlantoaxialis lateralis: Atlas’ın massa lateralis’lerin alt yüzündeki facies articularis inferior’lar ile axis’in processus articularis superior’ları arasındaki eklemlerdir. Art. plana grubundandır.

Articulationes zygapophysiales: Faset eklemler. Üstteki vertebra’ların processus articularis inferior’u ile alttaki vertebra’ların processus articularis superior’u arasındaki eklemlerdir. Art. plana grubundandır.

Articulatio lumbosacralis: Beşinci lumbal vertebra’nın, os sacrum’la yaptığı eklemdir. Symphysis tipi eklemdir. Ligamenti ligamentum İliolumbale’dir.

Articulatio sacrococcygea: Apex ossis sacri ile os coccygis’in tabanı arasında bulunan symphysis tipi eklemdir.

ÜST EKSTREMİTE EKLEMLERİ (JUNCTURAE MEMBRI SUPERIORIS:)

Omuz kemeri eklemleri Üst Ekstremite Eklemleri:



ALT EKSTREMİTE EKLEMLERİ (JUNCTURAE MEMBRI INFERIORIS)

Pelvis kemeri eklemleri Alt Ekstremite Eklemleri:

***Diz eklemi meniscus bulundurur. Meniscus; eklem yüzlerinin birbirine uyumunu sağlayan, yarım ay şeklinde, fibrokartilajinöz yapıdır. Eklem boşluğunu kısmi olarak böler. Medialdeki C harfi şeklinde, lateraldeki O harfi şeklindedir. Medialdeki meniscus medialis, lateraldeki meniscus lateralis olarak adlandırılır.

DEĞERLENDİRME SORULARI

1. Aşağıdakilerden hangisi Gomphosis tipte bir eklemdir?

a) Art. Temporomandibularis b) Art. Radioulnaris proximalis c) Art. Tibiofibularis distalis

d) Art. Dento alveolaris e) Art. Atlatooccipitalis

2. Aşağıdaki eklemlerden hangisi spheroid tiptedir?

a) Articulatio radiocarpalis b) Articulatio calcaneocuboidea c) Articulatio radioulnaris proximalis

d) Articulatio humeroulnaris e) Articulatio humeri

3. Aşağıda verilen kemiklerden hangi ikisinin arasında Fonticulus posterior bulunur?

a) Frontal – Parietal b) Parietal – Temporal c) Oksipital - Parietal

d) Frontal - Temporal e) Frontal – Oksipital

4. Eklemlerde eklemi oluşturan yüzlerin bir arada tutulmasında, aşağıdaki faktörlerden hangisi en önemlidir?

a) Eklem yüzeylerinin şekli b) Eklem bağlarının sağlamlığı c) Kas kuvvetinin etkisi

d) Eklemi saran kas ve kirişler e) Eklem boşluğundaki negatif basınç,

5. Kafa iskeletinin tek hareketli eklemi hangisidir?

a) Art. Sphenooccipitalis b) Art. Atlantooccipitalis c) Art. temporoparietalis

d) Art.temporomandibularis e) Art. Petrooccipitalis

6. Ligamentum cruciatum anterius ve posterius aşağıdaki eklemlerden hangisinde bulunur?

a) Art.humeri b) Art. Cubiti c) Art. Coxa d) Art. Genu e) Art. Subtalaris



7. Aşağıdakilerden hangisi art. temporomandibularis’in ligament’i değildir?

a) Lig. laterale b) Lig. mediale c) Lig. sphenomandibulare

d) Lig. stylomandibulare e) Lig. anulare

8. Aşağıdaki eklemlerin hangisinde discus articularis bulunmaz?

a) Symphysis intervertebralis b) Symphysis pubica c) Art. sternoclavicularis

d) Art. Temporomandibularis e) Art. Talocalcanea

9. Aşağıdakilerden hangisi sellar tip bir eklemdir?

a) Articulatio temporomandibularis b) Articulatio carpometacarpalis pollicis c) Articulatio humeri

d) Articulatio cubiti e) Articulatio talocruralis

10. Art. Coxa’da en kuvvetli bağ aşağıdakilerden hanisidir?

a) Lig. Pubofemorale b) Lig. Ischiofemorale c) Lig. Iliofemorale

d) Lig. Transversum acetabuli e) Lig. Capitis femoris

Cevap Anahtarı 1.D, 2.E, 3.C, 4.E, 5.D, 6.D, 7.E, 8.E, 9.B, 10.C

ÜNİTE 5

KASLAR

Kasları inceleyen bilim dalına myology (miyoloji) denir. Kaslar, Latince musculus olarak ifade edilmektedir. Musculus yazılırken (M.) şeklinde kısaltılarak gösterilir. Kasların çoğul ifadesine musculi denir ve (Mm.) şeklinde kısaltılmış olarak yazılır. Kas dokusu şekil ve fonksiyon bakımından üç gruba ayrılır. Bunlar; a) Çizgili kaslar: İskelet kası olarak da tanımlanır. İsteğimize bağlı olarak çalışmaktadırlar. b) Düz kaslar: İç organların duvar yapılarında bulunur. Düz kaslar isteğimiz dışında çalışır. c) Kalp kası: Yapısal olarak çizgili olmasına rağmen fonksiyon bakımından düz kaslar gibi görev yaparlar. İskelet kaslarının kemiklere tutunan uç kısımlarına tendon denir. Tendon geniş bir yapı şeklinde ise aponevroz adı verilir. Kasların hareketsiz olan başlangıç kısımları origo, hareketli olan sonlanma yerine ise insertio denir. Çizgili kaslar, irademizle çalışan sinir sistemi tarafından uyarılır.



Kaslarla İlgili Terimler

Biceps: İki başlı olan. Brachialis: Kol ile ilgili, kola ait olan.

Deltoideus: Üçgen veya delta şeklinde olan.

Diaphragma: Karın ile göğüs boşluğunu birbirinden ayıran kubbe şeklindeki kas.

Gluteus: Kaba et bölgesine ilişkin, gluteal gölge.

İntercostalis: İki kaburgaların arası. Latissimus: En geniş şekilde olan.

Levatoris: Kaldırıcı, yukarıya kaldıran. Masseter: Çiğneme, çiğneyen

Musculi: Kaslar. Hipertoni: Kas tonusunun aşırı derecede artması.

Pectoralis: Göğüs ile ilgili olan, göğüse ait. Plantaris: Ayak tabanı ile ilgili olan.

Popliteus: Dizin arkası ile ilgili olan. Profundus: Derin, derinde olan.

Quadratus: Kare şeklinde , dört kenarı olan. Quadriceps: Dört başlı olan.

Rectus: Düz, doğru. Superficialis: Yüzeyel, yüzeyde olan.

Trapezius: Yamuk veya trapez şeklinde olan. Tensor: Geren.

Tonus: Kasların istirahat hâlindeki normal gerginlik hâli. Triceps: Üç başlı olan

***Kasların istirahat hâlindeki normal gergin olma durumuna tonus denir

Kas Yapısı ile İlgili Terimler

Aponevroz: Yassı ve geniş olan kas kirişi. Myocardium: Kalbin kas tabakası, miyokart. Myofibril: Kas liflerinin her biri.

Baş, Boyun ve Yüz Kasları

Baş kasları: Baş kaslarına m. epicranius adı da verilir. Saçlı derinin hareketleri ile ilgilidir. Boyun kasları: Boyun bölgesinin ön ve yan tarafında yer alırlar. Baş ve toraks hareketleri ile ilgili görevleri vardır. Bu kasların en önemlilerinden biri m. sternocleidomastoideus'tur.

Yüz veya Mimik Kasları

a) Göz çevresinde bulunan kaslar: Bu bölgede bulunan kasların en önemlilerinden bir tanesi m. orbicularis oculi'dir. Göz kapaklarının yapısına katılır ve göz kapaklarının kapanmasını sağlar. b) Burun çevresinde bulunan kaslar: Bu bölgede bulunan kasların en önemlilerinden bir tanesi m. nasalis'tir. Bu kasın bir bölümü burun deliklerini genişletirken bir bölümü ise daralmasını sağlar. c) Ağız çevresinde bulunan kaslar: Bu bölgede bulunan kasların en önemlilerinden bir tanesi m. orbicularis oris'tir. Bu kas dudaklarımızın yapısında yer alır. Not: Yüz kaslarının innervasyonunu yedinci kafa çifti olan n. facialis yapmaktadır. Bu sinirin harabiyeti yüz felcine sebep olur.



Gövde Kasları

a) Sırt bölgesi kasları: Sırt bölgesinde bulunan kasların baş, gövde ve kol hareketleri ile ilgili fonksiyonları bulunur. Bu kasların en yüzeysel olanları m. trapezius ve m. latissimus dorsi'dir.

b) Pectoral bölge kasları: Göğüs bölgesinin ön tarafında yer alan kaslardır. Kol, toraks ve gövde hareketleri ile ilgili görevleri vardır.c) Karın bölgesi kasları: Karın ön ve yan duvarlarının yapısına katılan kaslardır. Karın (abdomen) içerisinde bulunan organları korur, karın içi basıncının artmasında ve gövdenin hareketleri ile ilgili önemli fonksiyonları bulunur.

DEĞERLENDİRME SORULARI

1. Kasları inceleyen bilim dalına ne ad verilir?

a) Miyoloji b) Osteoloji c) Artroloji d) Üroloji e) Nöroloji



2. Kas tendonlarının az hareketli olan proximal taraftaki kemiklere yapışma yerine ne ad verilir?

a) İnsertio b) Origo c) Prime mover d) Sinerjist e) Antagonist



3. Gluteal bölgede (kalça) enjeksiyon hangi kadrana yapılır?

a) İç-alt b) İç-üst c) Orta d) Dış-üst e) Dış-alt



4. Aşağıdakilerden hangisi göğüs kafesi bölgesi ile ilgili bir terimdir?

a) Popliteal b) Plantar c) Manus d) Collum e) Pectoral



5. Aşağıdaki kaslardan hangisi sırt bölgesinde bulunan kastır?

a) Musculus orbicularis oris b) Musculus trapezius c) Musculus pectoralis major

d) Musculus deltoideus e) Musculus sartorius

6. Aşağıdaki kaslardan hangisi omuz bölgesinde bulunur?

a) Musculus triceps brachii b) Musculus rectua abdominis c) Musculus biceps brachii

d) Musculus temporalis e) Musculus deltoideus

7. Kaslarda istem dışı kasılmaya ne ad verilir?

a) Hipertoni b) Tetani c) Tremor d) Atrofi e) Hipotoni



8. Aşağıdaki kaslardan hangisi yüz bölgesinde bulunan kastır?

a) Musculus temporalis b) Musculus orbicularis oculi c) Musculus trapezius

d) Musculus gluteus maximus e) Musculus deltoideus

9. Aşağıdaki kaslardan hangisi gluteal bölgede (kalça) bulunur?

a) Musculus gluteus maximus b) Musculus deltoideus c) Musculus trapezius

d) Musculus pectoralis majör e) Musculus quadriceps femoris

10. Kas dokusunu oluşturan hücrelerin hacim olarak artış göstermesine ne ad verilir?

a) Atrofi b) Hipertrofi c) Hipertoni d) Hipotoni e) Miyotoni



Cevap Anahtarı

1.A, 2.B, 3.D, 4.E, 5.C, 6.E, 7. C, 8.B, 9.A, 10.B

ÜNİTE 6

DOLAŞIM SİSTEMİ

Dolaşım sistemi ikiye ayrılır:

A. Kan dolaşım sistemi :Kalp ve damarlardan meydana gelmiştir. Damarlar kendi arasında iki gruba ayrılır. Kalpten çıkan kanı dokulara götüren damarlara arter (atar damar), kanı dokulardan kalbe getiren damarlara ise ven (toplar damar) denir.

B. Lenfatik dolaşım sistemi:Kan dolaşımı ile kalbe dönemeyen, hücreler arasındaki sıvının kan dolaşımına katılımını sağlar. Bu sistem lenf düğümleri ve lenf damarlarından oluşur.

DOLAŞIM SİSTEMİ A. Kan dolaşım sistemi: Kardiyovasküler sistem kalp ve damarlardan oluşan kapalı bir sistemdir. İçerisinde kan bulunur. Kalp sistemin merkezinde yerleşir ve esas olarak pompa görevi yapar. Damarlar sistemin çevresinde yerleşir ve kalbin pompaladığı kanı en uç hücrelere kadar ulaştırarak bütün vücutta dolaştırır. Bundan dolayı bu sistem dolaşım sistemi olarak da adlandırılır.

KALP: Kalp toraks boşluğunda iki akciğer arasında yer alan müsküler bir organdır. Kalbin büyüklüğü pratik olarak kişinin kendi yumruğu kadardır. Şekli koni veya piramide benzer. Ağırlığı ortalama erkeklerde 300 kadınlarda 250 gramdır. Kalbin tepesine apex cordis, tabanına basis cordis denir. Basis cordis esas olarak kalbin atrium sinistrum’u tarafından oluşturulur.

Üç tabakadan meydana gelmiştir:

a) Perikardium (Perikard): Kalbi dış taraftan saran torba şeklindeki tabakadır. Perikard iki tabaka şeklinde yapı gösterir. Bu tabakalar arasında cavitas pericardialis denilen bir boşluk ve bu boşluğu dolduran liquor pericardii denilen sıvı vardır.

b) Myocardium (Myokard): Kalbin orta tabakasıdır. Kalbin esas fonksiyon gören bölümüdür. Atriumların yapısında bulunan myokard tabakası daha ince, ventriküllerinde bulunan ise daha kalındır.

c) Endocardium (Endokard): Kalbin boşluklarını içten örten tabakadır. Düzgün ve parlak bir görünüme sahiptir. Kalbin dört boşluğu vardır. Üst tarafta bulunan iki boşluğa atrium, alt tarafta yer alan ve daha büyük olan iki boşluğa ise ventrikül denir.

*** Kalbimizin 2/3 orta hattın sol tarafında, 1/3 orta hattın sağ tarafında yerleşir.

*** Sağda ve solda atrium ve ventrikül arasında küspid kapak bulunur. Oysa, aorta ve pulmoner arter’de kanın geri dönmesini engelleyen semilunar kapak bulunur.

Kalbin Damarları

Arterleri: Kalp iki ana arter tarafından beslenir:

a) Arteria coronaria dextra: Vermiş olduğu dallar ile kalbin sağ tarafını besleyen ana arterdir.

b) Arteria coronaria sinistra: Vermiş olduğu dallar ile kalbin sol tarafını besleyen ana arterdir. Koroner arterler aorta’dan kapakların üst tarafından çıkarak kalbin beslenmesini sağlarlar.

Venleri: Kalbin venleri üç grupta toplanır:

a) Sinus coronarius: Kalbin venleri genel olarak sinus coronariusta toplanır. Sinus coronarius kalbin sağ atrium’una açılır.

b) Venae cardiaca minimae (Thebesian venleri): Kalbin dört boşluğuna açılan küçük venlerdir.

c) Vena ventriculi dextri anteriores: Kalbin sağ atrium’una doğrudan açılan vendir.



Sinirleri: :Kalbin çalışması iki sistem tarafından gerçekleştirilir.

a) Kalbin ileti sistemi:Kalbin ileti sistemi özelleşmiş kalp kası hücrelerinden oluşur. a) Nodus sinuatrialis (Keith-Flack düğümü) kalbin pace maker’ı olarak görev yapar ve kalp kasının kasılmasını sağlayan impuls’ların başladığı yerdir. b) Nodus atrioventricularis (Aschoff-Tawara düğümü; atrioventriküler düğüm): Atrium’lar kasıldıktan sonra impulsları ventriküllere ileten düğüm. c) Fasciculus atrioventricularis (His demeti): Atrioventriküler düğümden impulsları ventriküllere taşıyan lif demetidir. d) Rr. subendocardiales (purkinje lifleri): Endokard altında olan ventrikül kaslarını uyaran özelleşmiş liflerdir

b) Otonom sinir sistemi:Kalp irademiz dışında çalışan otonom sinir sisteminin sempatik ve parasempatik bölümleri tarafından uyarılır. Sempatik sinir lifleri kalbin çalışmasını hızlandırırken, parasempatik sinir lifleri ise yavaşlatır

*** Aorta vücudumuzun en büyük atardamarıdır



DEĞERLENDİRME SORULARI

1. Kalbin hangi bölümü kanı akciğerlere pompalar?

a) Atrium dextrum b) Atrium sinistrum c) Ventriculus dexter

d) Ventriculus sinister e) Ventriculus dexter ve sinister

2. Akciğerlerden oksijen satürasyonu zengin (oksijenlenmiş) kanı alan kalp bölümü hangisidir?

a) Atrium dextrum b) Atrium sinistrum c) Ventriculus dexter

d) Ventriculus sinister e) Ventriculus dexter ve sinister

3. Triküspid kapak kalbin hangi bölümleri arasındadır?

a) Atrium dextrum-atrium sinistrum b) Ventriculus dexter-ventriculus sinister

c) Atrium dextrum-ventriculus dexter d) Atrium sinistrum-ventriculus sinister

e) Atrium dexter-auricula dextra



4. Aşağıdakilerden hangisi dışarıdan içeriye doğru kalbin tabakalarını doğru olarak göstermektedir?

a) Endocardium-myocardium-pericardium b) Pericardium-myocardiun-endocardium

c) Endocardium-pericardium-myocardium d) Pericardium-endocardium-myocardium

e) Myocardium-pericardium-endocardium



5. Basis cordis esas olarak kalbin hangi boşluğu tarafından oluşturulur?

a) Atrium dextrum b) Atrium sinistrum c) Ventriculus dexter

d) Ventriculus sinister e) Auricula dexra

6. Sinus coronarius aşağıdaki kalp boşluklarından hangisine açılır?

a) Atrium dextrum b) Atrium sinistrum c) Ventriculus dexter

d) Ventriculus sinister e) Auricula dexra

7. Venae pulmonales’ler genellikle kaç adettir?

a) 2 b) 4 c) 6 d) 8 e) 10



8. Hücreler arası sıvının temizlenmesini aşağıdaki oluşumlardan hangisi sağlar?

a) Lenf düğümü b) Lenf damarı c) Aorta d) Venae pulmonales e) Sinus coronarius



9. By-pass işlemlerinde aşağıdaki damarlardan hangisi sık kullanılır?

a) V. saphena parva b) V. saphena magna c) V. femoralis d) V. tibialis e) V. basilica



10. Aşağıdaki eşleştirmelerden doğru olanı işaretleyiniz?

a) Atrium dextrum-venae pulmonales b) Atrium sinistrum-vena cava inferior ve vena cava superior

c) Ventriculus dexter-truncus pulmonalis d) Ventriculus sinister-vena jugularis interna

e) Auricula dexra-vena subclavia



Cevap Anahtarı 1.C, 2.B, 3.C, 4.B, 5.B, 6.A, 7.B, 8.A, 9.B, 10.C
ÜNİTE 7

SOLUNUM SİSTEMİ

***Atmosferdeki oksijenin kana geçmesi ve kan dolaşımındaki karbondioksitin atmosfere geri verilmesi işlemine solunum (respirasyon) adı verilir.

Solunum sistemi;

A) Üst solunum yolları

a) Burun (nasus) b) Yutak (pharynx) c) Gırtlak (larynx)



B) Alt solunum yolları

a) Nefes borusu (trachea) b) Akciğerler (pulmo) c) Akciğer zarı (plevra)'dan meydana gelmiştir.

Bu organların meydana getirdiği sisteme Systema Respiratorium denir

Solunum olayı doğumla başlar ve hayat boyunca devam eder. Sağlıklı bir şahıs dakikada 16-20 defa solunum yapar.



Solunum Sisteminin Fonksiyonu

1. Nefes alıp verme, 2. Sesin oluşumunda görev alma, 3. Nefesin tutulması (sfinkter) fonksiyonu vardır.



Solunum Sisteminin Anatomisi

Nasus (Burun): Hem koku hem de solunum organı olarak fonksiyon görür. İki bölümden meydana gelir:

a) Nasus externus (burunun görünen bölümü), b) Cavitas nasi (burun boşluğu).

Burun boşluğunun duvarları hareketli ön bölümü kıkırdak, diğer bölümleri ise kemik yapıdan oluşmuştur.

Burun boşluğu mukoza ile örtülüdür. Mukoza yapısı içerisinde salgı yapan hücreler ile kokuyu alan reseptörler de bulunur. Ayrıca mukozada vibrissea adı verilen kıllar da bulunmaktadır.



Pharynx (yutak): Burun, ağız ve larinks organlarının arka tarafında yer alır. Fonksiyonundan dolayı yutak, hem solunum hem de sindirim sistemi organlarına dâhil edilir. Üç bölümde incelenir;

a) Nasopharynx, b) Oropharynx, c) Laryngopharynx.

Yutağın üst bölümü olan nasopharynx'e tuba auditiva (östaki borusu) açılır. Östaki borusu, orta kulak ile nasopharynx'i birbirine bağlayarak orta kulağa havanın geçişini sağlar. Nasopharynx'in üst bölümünde tonsilla pharyngea denilen lenfoid bir oluşum bulunur. Bazı şahıslarda bu oluşumun büyümesi hem östaki borusunun ağzını tıkamasına hem de burun boşluğunun arka taraftaki delikleri olan choana'ların kapanmasına neden olur. Bu durum orta kulak basıncının düşmesine ve burundan nefes almanın güçleşmesine neden olur.

Larynx (gırtlak): Larynx, pharynx ile trachea arasında yer alan solunum sistemi organıdır. Kıkırdaklar, zarlar, bağlar ve kaslardan meydana gelmiştir.

Larynx'in görevleri; a) Yutma esnasında larynx'in girişini kapatarak gıda maddelerinin larinks'e geçmesini engellemek,

b) Yabancı maddelerin alt solunum yollarına geçişini engellemek,

c) Akciğerlerdeki havanın dışarı verilmesi (expiration) durumunda plica vocalis'leri titreştirerek sesin oluşumunu sağlamak,

d) Havanın akciğerlerde tutulmasını sağlamak (sfinkter fonksiyonu),

e) Havanın hem alınıp hem de verilmesine yardımcı olmaktır.

Trachea (Nefes Borusu): Larynx ile akciğerler arasında yer alır. Trachea; kıkırdaklardan, membran ve kaslardan meydan gelmiştir. Trachea kıkırdakları at nalı şeklinde 16-20 adet kıkırdak halkalardan meydana gelmiştir. Trachae'nın uzunluğu 10-12 cm, çapı 1,5-2 cm'dir. Trachea kıkırdakları çepeçevre elastik bir membranla örtülüdür. Kıkırdaklar arasında kalan ve kıkırdakları birbirine bağlayan membran bölümüne ligamentum anulare adı verilir. Kıkırdakların açık olan tarafı içinde m. trachealis denen düz kasın yer aldığı bağ dokusu ile kapatılmıştır. Bu bölüm yemek borusu (oesophagus) ile komşudur.

Akciğerler (Pulmo): Solunum sistemini meydana getiren organların en önemlisi akciğerlerdir. Akciğerler iki adet olup göğüs boşluğunun sağ ve sol tarafında bulunurlar. Akciğerlerin ağırlığı ortalama olarak sağ akciğer 600 g, sol akciğer ise 550 g kadardır. Sağ akciğerin üç, sol akciğerin ise iki lobu bulunmaktadır.

*** Tam bir inspirasyondan sonrası yapılan zorlu bir ekspirasyonla çıkarılan hava miktarına vital kapasite denir

*** Ağır dispne nöbetleriyle belirgin nefes darlığı astım olarak adlandırılmaktadır

DEĞERLENDİRME SORULARI

1. Akciğerleri saran zara ne ad verilir?

a) Pleura b) Pharynx c) Bronchiolus d) Alveol e) Bronhus



2. Trachea'nın ikiye ayrıldığı kısma ne ad verilir?

a) Bronhus b) Larynx c) Bifurcatio d) Acinus e) Glottis



3. Nefes almada güçlük çekme, nefes darlığının karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

a) Hiperozmi b) Hiperpne c) Apne d) Hipopne e) Dispne



4. Aşağıdakilerden hangisi soluk alıp verme anlamına gelir?

a) Ekspirasyon b) Hiperpne c) İnspirasyon d) Respirasyon e) Eupne



5. Aşağıdakilerden hangisi, solunum sistemi organlarından değildir?

a) Rhin b) Auricula c) Trachea d) Pharynx e) Larynx



6. Aşağıdakilerden organlardan hangisi larynx ile akciğerler arasında yer alır?

a) Pharynx b) Rhin c) Trachea d) Tonsilla e) Uvula



7. Tam bir inspirasyondan sonrası yapılan zorlu bir ekspirasyonla çıkarılan hava miktarına ne ad verilir?

a) Vital kapasite b) Rezidüel volüm c) Ekspektorasyond) Fonksiyonel reziduel kapasite e) Ventilasyon



8. Akciğer alveollerinin genişlemesi sonucu alveollerde aşırı hava birikimine ne ad verilir?

a) Ampiyem b) Amfizem c) Astım d) Atelektazi e) Pnömoni



9. Burun kanamasına ne ad verilir?

a) Pulmoner ödem b) Pnömotoraks c) Epistaksis d) Hemotoraks e) Hidrotoraks



10. Her iki akciğer arasında kalan boşluğa ne ad verilir?

a) Bifurcatio b) Pulmo c) Bronchus d) Mediastinum e) Thorax



Cevap Anahtarı :1.A, 2.C, 3.E, 4.D, 5.B, 6.C, 7.A, 8.B, 9.C, 10.D



*** İle gösterilen alanlar soru çıkma olasılığı yüksek alanlardır. Sayfa



Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə