O’zbekiston Respublikasi Sog’liqni Saqlash Vazirligi Olmazor Tibbiyot Kolleji «Umumiy gigiena va ekologiya»




Yüklə 355.34 Kb.
səhifə8/8
tarix22.02.2016
ölçüsü355.34 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

«HAMSHIRALIK PARVAKISHI» KASALXONAS1 (BO'LIMI)

  1. «Hamshiralik parvarishi» kasalxonasi (bo'limi) bemurlarga tibbiy, qayta tiklanish, ijlimoiy jihatdan va ogir surunkali onkologik, ruhiy bemorlai ga, qarovchisi yo'q yolg'iz qariyalarga, boquvchisini yo'qotgan kishilarga yordam ko'rsatish uchun tashkil qilinadi.

  2. «Hamshiralik parvarishi» kasalxonasi (bo'limi). mavjtid kasalxona qoshidagi va qayta ta'mirlangan binoda mustaqil tibbiy muassasa sifatida faoliyat ko'rsaladi:

- «Hamshiralik parvarishi» bo'limi shahar, tuman, viloyat, respublika ko'p larmoqli kasalxonalari qoshida tashkil qilinishi mumkin.

  1. "Hamshiralik parvarishi" kasalxonasi (bo'limi) keng ko'kalam- zorlashtirilgan hududga ega bo'lishi va dam olish uchun imkoniyat boiishi kerak. Kasalxona (bo'lim) ishi asosan bemorlar holatini ycngillashtirishga qaratilgan va boshqa kasalxonalardan farqli ravishda uy sharoitiga mos holatda jihozlangar bo'ladi.

  2. «Hamshiralik parvarishi» kasalxonasi (bo'limi) rahbari yoki bo'lirr boshlig'i mehnat faoliyatiga kamida 10 yil bo'lgan o'rta maxsus malumotli feldsher, tibbiyot hamshirasi bo'lishi mumkin. Markaziy shifoxona bosh vrach tavsiyasiga binoan vrach ham tayinlanishi mumkin.

  3. «Hamshiralik parvarishi» kasalxonasi (bo'limi) Davlat tomonidai la'minlanadi va o'zining faoliyatini tuili jamg'armalar va tashkilotlar (mahalli qo'mitalari, Qizil Yarim Oy jamiyati. aholini ijlimoiy muhofaza qilish vazirligi v fiiqarolar) lomonidan ajratilgan mablag' hisobiga ham amalga oshirishi mumkin.

  4. «Hamshiralik parvarishi» kasalxonsiga (bo'limga) bemorlar uchastk vrachlari, ba'zi holatlarda tibbiy hay'at tomonidan yuboriladi.

  5. «Hamshiralik parvarishi» kasalxonasida(bo'limda) ko'p yillik tnehn* tajribasiga ega bo'lgan hamshiralar, feldsherlar ish olib borsa maqsadga muvofi bo'ladi.

  6. «Hamshiralik parvarishi» kasalxonasi (bo'limi) rahbarining buyrug'i bila kasalxonaga mutaxassis vrachlar biriktiriladi, ular kasalxonaga yangi kelga

Tashkiliy metodik bo'lim (kabinet).

Tez va shoshilinch tibbiy yordam bo'limi.

Patologik anatomiya bo'limi.

Har xil tuzilmalar: apteka, ovqat tayyorlash, tibbiy kutubxona va arxiv. Markaziy shifoxonada quyidagi bo'limlar:

Terapiya, pediatriya, jarrohlik, tug'ruqxona bloki. uqumli kasalliklar, boshqa bo'limlar aholining maxsus tibbiy yordamga ehtiyoji va material tcxnik baza saloxiyatiga qarab tashkil qilinadi.

Kasalxonada ixtisoslashgan bo'limlardan tashqari, tashxis bo'limlari (rentgen, fizioterapiya, funksional diagnostika, labaratoriyalar va h.k.i. ma'muriy xo'jalik bo'limlari, kutubxona bo'ladi.

O'zbekiston Respublikasi Sog'liqni Saqlash Vazirligini «Qishloq aholisiga tibbiy sanitariya yordami ko'rsatishni yaxshilash choralar qishloq davolash profilaktik muassasalar faoliyatini tashkil qi to'g'risida»gi buyrug'i amalda bajarilmoqda.

Qishloq aholisiga tibbiy xizmat ko'rsatishni yaxshilash maqsadida qishloq vrachlik punktlarida legishli ishlar olib borilmoqda.



QISHLOQ VRACHLIK PUNKTI (QVP)

Qfshloq vrachlik punkti (QVP)davolash-profilaklik muassasa hisoblanib, biriktirilgan hudud aholisiga maxsus tibbiy yordam ko'rsal

QVP hududdagi aholi soni 1500 va undan ko'p bo'lganda tashkil qilinadi.

Har bir QVP da umumiy amaliyot vrachi, feldsher, akusli patronaj hamshira va sanitar feldsher ish olib boradi. QVPda klinik laborator tekshirishlar, fizioterapevtik muolajalar va kundu kasalxonalarda davolash uchun shart- sharoitlar yaratiladi. QVP yordam» mashinasi, telefon aloqasi, suv va gaz bilan ta'minlan lozim.

Qishloq (shahar) vrachlik punktini yumshoq va qattiq jihozlar bilan ta'minlash tabeli. (O'z SSVning 2001- yil 23- iyuldagi 327- sonli bu bilan tasdiqlangan.)

QVP N1NG ASOS1Y VAZIFALAR1:

xizmat ko'rsatadigan hududdagi aholining kasalligi va jarohatlarini. nogironligini davolash va oldini olish;

hudud aholisini sanitariya-gigiyena tomonidan tushuncha va bilimlarini oshirish chora-tadbirlarini tashkil qilish, sog'lom lurmush tarzini va ratsional ovqatlanish, spirtli ichimliklar iste'mol qilish va chekish hamda boshqa zararli odatlarga qarshi kurash, jismoniy tarbiya va sport bilan shug'ullanishni targ'ib qilish;

epidemiyaga qarshi chora-tadbirlarni tashkil qilish va amalga oshirish;

o'sib kelayotgan yosh avlodni sog'lomlashtirish, onalar va bolalar salomatligini saqlash, kutilmagan homiiadorlik profilaktikasi, bolalar o'rtasida tug'ma anomaliyalar va nasliy kasalliklarni oldini olish choralarini ko'rish;

aholini protllaktik va dispanser ko'riklaridan o'tkazishni tashkil qilish (asosan bolalarning, o'smirlaming, tug'ish yoshidagi ayollaraing, qishloq xo'jalik xodimlarini va bcmorlarni);

aholi orasida tuberkulyoz, teri-lanosil kasalliklari va xavfli o'smalar bilan



Foydalaniladigan adabiyotlar:

l.E.R. AGAYEV . E.E. SARKISYASH. ZOHIDOV

"GIGIYENA" 2.M.A. SOUXODJAYEV

TAYANCH VA IBORALAR:

DAVOLASH VA PROFILAAKTIKAMUASSASALARINI QURISHDA - GIGIYENA ME'YYORLARI HAMDA TALABLARINI ISHLAB CHIQISH VA ULARNI ALBATTA JORIY ETISH KERAK.

KASALXONA- MAXSUS JIHOZLANGAN MUASSASA BO'LIB, U YERDA BEMORLAR YOTIB DAVOLANADI.

HAMSHIRA- BEMORNI PARVARISH QILISHI, TEMPERATURASINI O'LCHASHI, KLIZMA QILISHI, DORILARINI ME'YORDA BERIB BORISHI VA PARVARISH QILISHI LOZIM

15- Mavzu: Ekologiya tarbiya va ekologik madaniyat.

Reja

1. Ekologik ongning shakllantirish asosiy bosqichlari mohiyati.

2. Ekologik madaniyat.

Fan - tehnika taraqqiyoti jamiyat va tabiatning o'zaro munosabatida sifati jihatidan yangi bosqichni boshlab berdi.

Bu bosqich tabiiy boyliklarni g'oyatda ko’p o'zlashtirish, sayoramizdagi mavjud resurslardan misli kcfrinmagan darajada Foydalanish bilan tavsiflanadi. Fan – tehnika taraqqiyoti ilgari malum bolmagan tehnik va tehnalogik vositalarini yuzaga keltirdi. Inson fan - tehnika taraqqiyoti natijasida tabiat borasida yangi bosqichga ko'tarildi , natijada u o'ziga ilgari bo'ysunmagan ko'pgina kuchlarni jilovlab oldi. Fan va tehnikaning shiddatli taraqqiyoti, insonning tabiatga ta'siri ko'rsatish doirasi va miqiyosining kengayganligining natijasida tabi muhitda "qator salbiy o'zgarishlar ro'y berdi. Bunday o'zgarishlar oqibatida hayotning moddiy asoslariga putur yetmoqda , atrof - muhit jamiyat hayotning ashkil toppish qonuniyatlarini shu jumladan, tabiat tizmalar va umman biosferaga antropogen ta'sir munosabati bilan shu qonuniyatlari taqdid etish. tabiat boyliklaridan oqilona foydalanishning ilmiy asoslarini yaratish, xo’jalik faoliyati ta'sirida tabiatda ro’y berishi mumkin bolgan o~zgarishlarni oldindan bilish, biosferada kechadigan jarayonlarini boshqarish va inson Yashaydigan muhitni saqlab qolish.

populatsiyalar miqdorini tartibga solish.

agrosanoat komplekisida kimyoviy vositalarini

mumkin qadar kamroq qo’llashni taminlaydigan chora - tadbirlar tizimini ishlab chiqish.

buzilgan tabiiy tizimlarini qayta tiklash shu jumladan,

Foydalanilmay tashlab qo’yilgan qishloq xo’jalig ekin maydonlari, yaylovlar hosildorligini tiklash, suv hafzalarini Tozalash va boshqa ekotizimlarlarni talab darajasiga keltirish.

biosferaning etalon standartni saqlash.

yakka tartibda tanlash tizimini tashkil etish odatiy sharoitlarda yangi o`z zlashtirilgan sanoat va aholin Zich yashaydigan joylarda mehnat qiluvchilarning moslashuvini tezlashtiruvchi vositalarini iqlim — geografik xususiyatlarini hisobga olgan holda ishlab chiqish.

muhit sifatini saqlash va yahshilashga oid

tehnikaviy, huquqiy, tashkiliyboshqruvning istiqbolga moljallangan pirovard maqsadi aholi salomatligi hayot faoliyati uchun. yaroqsiz holatga kelib, sayyorimizning tanazzulga uchrashi hafi tug'ilmoqda

Ekologiya muammosi hozirgi kunda ,,Asr mavzusi" ga aylanib, johon jamoatchiligining diqqat markazida turibdi. Ishlab chiqarish jarayomlari oqibatida atrof - muhitning ifloslanishi faqat kelgusi avlodlar uchun emas, balki hozirgi avlod uchun ham ijtimoiy halokat ekanligi yaqqol ko’zga tashlanadi. Insonning tabiat boyliklaridan foydalanish imkoniyatlari kengayib, sanoat ishlab chiqarishning jadal rivojlanib borishi bilan birga, uning tabiatga va atrof - muhitga zararli tasiri ham ortib bormoqda. Keyingi 100 yil ichida insoniyat energetik boyliklarni ming barobar ko'paytiradi, buning oqibatida esa

tabiatga jiddiy va uzoq cho'ziladigan salbiy ta'sir o’tkazadi. Fan - tehnika taraqqiyoti davomida bu ko'rsatkichlar yana ham o'sadi.

Rivojlangan mamlakatlarda tovar va xizmatlarning umumiy hajmi har 15 yida 2 baravarga ortishi bilan birga, atmosferani, suv havzalarini, tuproqni bulg'ovchi xo jalik faoliyati miqdori ham 2 baravar ko'payib boradi.

,,Ekologiya" atamasi yunoncha ,,oykos" (uy, yashash joyi) va ,,logos" (talim fan) so'zlaridan olingan. Ekologiya mustaqil fan sifatida 19- yilda yuzaga keldi. Ammo uning ekologiya deb atalib, umumiy lug'atga kelishi faqat oxirgi 10 yillikka to'g'ri keladi. Ekalogoyaning asosiy vazifalarini quyidagicha belgilash mumkin:

hammasi organizmda bevosita (masalan , yoruglik harorat,)ba bevosita (relef) ta'sir etish aniqlangan .

Biotik omillar -tirik organizmlarning o'zaro bir - biriga ta'sir jumladan, o'simliklarning tomonidan

changlanib rivojlanishi yoki turli -- tuman zarar kunandalar ta'sirida kasallanib qirilib ketishi bir turning boshqa tur organism bilan oziqlanishi yoruglik yoki oziqa manbalari uchun raqobati parazidik ta'sir va boshqalar

Shuni alohida takidlash ham kerakki biotic omillar va munosabatlar nihoyatda murakkab va o'ziga hos hususiyatlariga ega . Ular ham bevosuta va bilvosita ta~sir ko'rinishlarida namoyon boladi.

Antropogen omillar inson faoliyatida atrof- muhitgata'sir doirasi bilan bogliq . Buning natijasidaayniqsa va hozirga paytda , barcha hayotiy muhitlar yani suv , havo, tuproqlar va biosfera tarkibi - tuzilmasida turli hil ekologik o'zgarishlari paydo boladi. Yanada oddiy qilib ifodalansa antropogen omillar tufayli atrof - muhit ifloslanadi va ko~plab muommolar yuzaga keladi.

Biosfera va uning tarkibiy qismlari

Insonlarning atrof muhitga ta'siri tufayli sodir boladigan ekologik muommolarni oldindan bilish va kelajak uchun barkamol avlodini tarbiyalab, iqtisodiyatini turli sohalarda faol hizmat qiladigan yetak mutahasislarni yetishtirish shu kunning eng darajasi va turmushli sifatini ko'tarish bolgan tadbirlar majmuyini takommillashtirish.

xavfli va tibbiy voqea- hodisalar va tehnikaviy majmualar Buzilishi natijasidi odamlarning nobud bolishiga va ularning salomatligining zarur yetkazmaslik yollarini qidirib toppish. ekologik ongning ekologik ma'daniyatni tarbiyalash antropoekologoya talimi tizimini sakkillantirish va ommaviy axborot ositalarining bu boaradagi ishini faoliashtirish . Ekologiyada , qayd etish joizki, tirik organizmlar yoki ular majmuini cfrab olgan tabiiy

qurshovni - yashash joyi , makoni va unda mavjud bolgan barcha tabiiy omillar muhiti deb ataladi. Har qanday muhit esa, o’z navbatida, fizik, kimyoviy, biologik va boshqa hil kcfrsatkichlar bilan tafvsivlanadi .

Tirik organizmlarning hayot - faoliyati hamda geografik tarqalishiga tasir qiladigan ( ijobiy yoki salbiy ta^sirlar ) shart- sharoitlar ekologik omil hisoblanadi. Ularning tabiiy unsurlarga ko'rsatadigan ta'sir etish doirasi , mazmun - mohiati va boshqa holatlarda kelib chiqib, uch guruhga bolinadi: abiotik, biotic, va antropogen omillari .

Abiotik omillar- jonsiz tabiat bilan bogliq bolib, birinchi galda ularga iqlim ko'rsatkichlari: yoruglik, harorat, namlik, radiatsiya, vulqonlar yer silkinishi , va boshqalar kiradi. Shuningdek ,ayrim mahalliy omillar misol uchun yer relefi tuproqlar hususiyati, havo,

oqimi shamol nurlanish darajasi kabilar ham abyotik omollar hisoblanadi.



Foydalaniladigan adabiyotlar:

l.E.R. AGAYEV . E.E. SARKISYASH. ZOHIDOV

"GIGIYENA" 2.M.A. SOUXODJAYEV

TAYANCH VA IBORALAR:

DAVOLASH VA PROFILAAKTIKAMUASSASALARINI QURISHDA - GIGIYENA ME'YYORLARI HAMDA TALABLARINI ISHLAB CHIQISH VA ULARNI ALBATTA JORIY ETISH KERAK.

KASALXONA- MAXSUS JIHOZLANGAN MUASSASA BO'LIB, U YERDA BEMORLAR YOTIB DAVOLANADI.

HAMSHIRA- BEMORNI PARVARISH QILISHI, TEMPERATURASINI O'LCHASHI, KLIZMA QILISHI, DORILARINI ME'YORDA BERIB BORISHI VA PARVARISH QILISHI LOZIM
1   2   3   4   5   6   7   8


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə