Numune almada dikkat edilecek noktalar




Yüklə 29.08 Kb.
tarix20.04.2016
ölçüsü29.08 Kb.
NUMUNE ALMADA DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR
Laboratuarımız Tetkik istemleri hem Laboratuar Bilgi Sistemi(GENPRO) aracılığı ile hem de entegre Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS) programları ile yapılmakta ve sonuçlar yine aynı sistemler üzerinden alınmaktadır. Laboratuar Bilgi Sistemi kurulum ve kullanma için Laboratuar yetkilileri, Özel AHBS Programlarının sisteme entegre çalışıp çalışmadığını üretici firma ile görüşünüz.
Entegre AHBS programlarında mutlaka veri gönderme işlemini kanları teslim etmeden önce veya teslimden hemen sonra yapmanız şarttır. Eğer veri gönderme işlemi yapılmaz ise, veriler numune kabul birimimize iletilmeyecek ve numuneler çalışılamayacaktır. Kullanılan program otomatik veri gönderme işlemi yapabiliyor ise firmanızdan bu özelliği aktif hale getirmesini talep ediniz.
Hastaların Portör Tetkiklerinin ücretsiz yapılabilmesi için aile hekimleri burun, boğaz ve kan numunelerini alıp tetkik istemi yaparak, kişileri laboratuarımıza göndermeleri gereklidir.
İl Halk Sağlığı Laboratuvarı tarafından verilen laboratuvar hizmetlerinde aksama olmaması için Birinci Basamak Sağlık Kuruluşlarında kan alma ve veri gönderme işlemlerinde sorumlu personelin dikkat etmesi gereken bazı önemli hususlar aşağıda belirtilmiştir:
1- Tahlil istemi yaparken, gelen hastaların bilgileri doğru ve eksiksiz alınmalı (doğum tarihi-cinsiyet-kimlik numarası) ve laboratuvar bilgi sistemine doğru olarak kaydedilmelidir.
2- Görevli laboratuvar defteri tutuyorsa, tahlil istenen hastanın bilgilerini laboratuvar defterine mutlaka kaydetmeli (ad, soyad, doğum tarihi, cinsiyet, tüp barkod numaraları) ve istenen tetkikleri tek tek işaretlemelidir (AKŞ, Hemogram, fT3, fT4 v.b).
3- Kanlar doğru tüplere ( kapak rengine göre ) alınmalı ve tüp kodları hasta Laboratuvar Bilgi Sistemine doğru şekilde girilmelidir. Rutin Biyokimya ve hormon testleri için kırmızı-sarı kapaklı (santrifüj edilmesi gereken jelli tüplere),

sedimantasyon için siyah kapaklı, hemogram için mor kapaklı tüpler kullanılmalıdır.


4- Kan alımı sırasında, turnike bağlanır bağlanmaz damara girilmeli ve tüpe kan gelmeye başladıktan bir süre sonra turnike gevşetilmelidir. Turnike uzun süre bağlı kalmamalıdır. Mümkün olduğunca vacutainer kullanılarak kan alınmalıdır.
5- Kan alınmış tüpler arasında kesinlikle aktarım yapılmamalıdır.
6- Tüplere alınan kanlar işaretli yere kadar doldurulmalı, hemogram ve talesemi tüplerine alınan kanlar en az 4-5 kez yavaşça ters düz edilerek kan ile antikoagülan maddenin (sitrat-EDTA) iyice karışması sağlanmalıdır.
7- Santrifüjlenecek kanlar (hormon, ve biyokimya için olan jelli tüpler) kesinlikle asgari 20 dakika süre ile dik pozisyonda oda ısısında bekletildikten sonra 5 dakika 4000-5000 devirde santrifüj edilecektir. Hemogram ve talesemi tüpleri kesinlikle santrifüj edilmeyecektir. Uzun süre santrifüj edilmeyen kanlardaki bazı değerler düştüğü için alınan kan numuneleri uzun süre (en fazla iki saat) santrifüj edilmeden bekletilmemelidir.
8- Tüplerde pıhtı, hemoliz ve fibrin oluşmaması için azami özen gösterilmelidir.
9- Kan toplamaya gelen kuryenin hemen öncesinde alınan, 20 dakika beklememiş olan sıcak kanlar santrifüj edilmeden kuryeye teslim edilecektir.
10- Kan alınır alınmaz hasta barkotları uygun şekilde yapıştırılmalı (kapağın hemen alt kısmına tüplere dik ve düz şekilde yapıştırılmalıdır), tüplerin karıştırılmamasına özen gösterilmeli (özellikle tüp kodları Laboratuvar Bilgi Sistemine veya AHBS programına doğru şekilde girilmeli, doğru barkoda doğru

tetkik girilmeli), barkotlar ıslatılıp yıpratılmamalı, net okunmayan barkodlar kesinlikle kullanılmamalıdır.


11- ASM/TSM’ye 11:00-13:30 arasında kan almaya gelen personele numuneler eksiksiz olarak teslim edilmeli, kurye kesinlikle bekletilmemelidir.
12- Kan alma ile ilgili sarf malzemeler kan almaya gelen kuryeden, deponuzdaki malzeme bitmeden en az iki gün önce istem formu doldurularak istenmelidir.

NUMUNE VERİ GİRİŞİ
Aile hekimleri kurumla anlaşmalı AHBS programları veya Laboratuvar Bilgi Sistemi (LBS) aracılığı ile tetkik istemi yapacaklardır. Kullanılan AHBS programı tetkik istem modülü hakkında üretici firmadan yardım alınız.

Biyokimya veya Hormon Numunesi Tüpü: İçinde Jel Bulunan kırmızı veya sarı kapaklı tüplerdir. Kan alındıktan sonra numune en az 20-25 dakika oda ısısında dik pozisyonda bekletilmeli ve sonra mutlaka 4-5 dakika süre ile 4000-5000 devirde santrifüj edilmelidir.
Hemogram(CBC), Talasemi ve HbA1c Numunesi Tüpü:Mor kapaklı içinde antikoagülan (EDTA) madde bulunan tüplerdir. Kan alımı sırasında, kanın tüpte

işaretli yere kadar dolmasını bekleyiniz. Bu tüpler kan alınır alınmaz yavaşça 3 -4kez ters düz edilerek antikoagülan madde ile kanın karışması sağlanmalıdır. Bu

tüpler kesinlikle santrifüj edilmemelidir.

MİKROBİYOLOJİK KÜLTÜR ÖRNEĞİ ALIMI VE UYGULAMA

BASAMAKLARI

BOĞAZ KÜLTÜRÜ ALINMASI

GEREKLİ MALZEMELER:

• Steril eküvyon.

• Dil basacağı.

• Stuart transport besiyeri.

• Barkod etiketi.

1) Eküvyonun pamuklu ucuna hiç dokunulmadan açılır.

2) Hastadan ağzını olabildiğince açmasının istenmesi ve “aaa” dedirtilerek dile dil basacağı ile basılır.

3) Eküvyonun uvula (küçük dil) arkasına ve tonsiller pililer arasında kalan bölgeye sürülür ve geri çekilir.

4) İşlem sırasında kesinlikle dile, dişe ve yanağa değdirilmemelidir.

5) Eküvyon, transport besiyeri içine eküvyonun ucu jelin içine girecek şekilde konur ve pamuk kapatılır.

6) Barkod tüp üzerine yapıştırılır veya tüp üzerine numara yazılır.

BURUN KÜLTÜRÜ ALINMASI

GEREKLİ MALZEMELER:

• Steril eküvyon.

• Stuart transport besiyeri.

• Barkod Etiketi.

1) Eküvyonun pamuklu ucuna hiç dokunulmadan açılır.

2) Eküvyonun ucu steril serum fizyolojik ile veya besiyeri ile ıslatılır. Burun deliklerinden 2.5 cm içeri sokulup, nazal mukozaya sürterek çevrilir.

3) Eküvyon, transport besiyeri içine eküvyonun ucu jelin içine girecek şekilde konur ve pamuk kapatılır.

4) Barkod tüp üzerine yapıştırılır veya tüp üzerine numara yazılır.


GAİTA NUMUNESİ ALINMASI (Kültür ve Mikroskobi İçin) Mikroskobi ve/veya kültür istendiyse

GEREKLİ MALZEMELER:

• Gaita numune kabı

• Steril eküvyon.

• Carry Blair transport besiyeri.

Barkod Etiketi
1) Hastaya gaita kabını veriniz.

2) Hastayı gaitasını doğrudan kabın içine yapması, idrarla karıştırmaması, tuvaletten almaması konularında uyarınız.

3) Gaitayı kaba koyup kapağını sıkıca kapatmasını söyleyiniz.

4) Kültür için: Eküvyonun pamuklu ucuna hiç dokunulmadan açılır.

5) Eküvyonun ucu gaitaya sürterek çevrilir.

6) Eküvyon, transport besiyeri içine

eküvyonun ucu jelin içine girecek şekilde konur ve pamuk kapatılır.

7) Barkod tüp üzerine yapıştırılır veya tüp üzerine numara yazılır.



PORTÖR ANALİZLERİ

Kurumumuzda portör muayenesine esas tetkiklerin ücretsiz olarak yapılabilmesi

için, genelge gereği birinci basamak hekimlerince istem gereklidir. İstemleri laboratuar bilgi sistemi aracılığı ile yapılacak ve girilen barkodlar portöre gelecek hastaya verilerek kurumumuza gönderilecektir.
Bu taleple size başvuranlarda istenecek tetkikler şunlardır.

Yılda bir kez:

Boğaz kültürü

Burun Kültürü

Gaita Kültürü

Akciğer grafisi P.A.
Altı ayda bir:

Direkt parazit incelemesi


Gayrisıhhı müesseselerde (otel, bar, gazino, berber, hamam, sauna, güzellik

salonu gibi) çalışacaklarda, bunlara ek olarak;
Yılda bir kez:

Hepatit B (HbsAg)

Bu çerçevede kendinize kayıtlı kişilerin portör tetkiklerini kurumumuzda ücretsiz yaptırabilmesi için laboratuar bilgi sisteminden istemlerini yapıp, barkodu ile birlikte kurumumuza göndermeniz gerekmektedir.


NUMUNELERİN KABULÜ
Günlük laboratuvarımıza gelen numunelerin Kabul ve Red Kriterleri aşağıdaki gibidir:
KAN NUMUNESI
Kabul:

Bilgisayar veri girişi ile gelen numune birbirini tutuyorsa

Kan uzun sure bekletilmemişse

Jelli tüplerde santirfüj sonrası jel kan ile serum arasına sokulmuş ise

Numune, çalışma için yeterli miktarda ve tüp seviye çizgisine uygun alınmış ise

Kan 5 ml’lik (kırmızı-sarı kapaklı-jelli) tüplere

Kan 2-5 ml’lik EDTA’lı mor kapaklı tüplere alınmış ise
Red:

Numunenin analiz için yeterli miktardan az olması

Numune miktarının tüp üzerindeki seviye çizgisinden az veya çok olması

Numunenin; hemolizli, lipemik veya ikterik olması

Numune, o deney için belirlenmiş olan tüpe alınmamış ise

Numune; dondurulmuş, pıhtılaşmış veya santirfüj edilmeden uzun sure bekletilmiş ise

Numunenin barkodsuz tüpte olması, verisi gelmemiş veya herhangi bir nedenden dolayı barkodun okunamaz olması

Jelli tüplerde; santirfüj sonrası jel, kan ile serum arasına girmemiş ise



Farklı türdeki tüpler arasında numune alışverişi yapılmış ise

Soğuk zincir bozulmuş ise


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə