Mühazirə keçmək üçün plan-konspekt mövzu: Mülki müdafiə tədbirlərinin planlaşdırılması və həyata keçirilməsi




Yüklə 36.33 Kb.
tarix17.04.2016
ölçüsü36.33 Kb.

Bakı Dövlət Universitetinin tələbələri ilə
Mülki Müdafiə fənnindən mühazirə keçmək üçün



PLAN-KONSPEKT


Mövzu: 4. Mülki müdafiə tədbirlərinin planlaşdırılması və həyata keçirilməsi.
Tədrisin məqsədi: Mülki Müdafiə tədbirlərinin planlaşdırılması barədə tələbələri məlumatlandırmaq.
Məşğələnin keçirildiyi yer: BDU-nun tədris auditoriyası.

Vaxt: 2 saat.

Tədris sualları və təxmini vaxt bölgüsü:
Tələbələrin davamiyyətinin və mühazirəyə hazırlığının yoxlanılması – 10 dəq;
1-ci tədris sualı: Mülki Müdafiə tədbirlərinin planlaşdırılması - 35dəq;

2-ci tədris sualı: Mülki Müdafiə planının məzmunu - 40 dəq.

Məşğələyə yekun vurulması - 5 dəq.



Ədəbiyyat: 1) Azərbaycan Respublikasının «Mülki Müdafiə haqqında» Qanunu.

2) Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 25 sentyabr 1998-ci il tarixli 193 saylı qərarı.



Əyani vəsait: Videoproyektor, stendlər.
1-ci tədris sualı: Mülki Müdafiə tədbirlərinin planlaşdırılması və həyata keçirilməsi.

Mülki Müdafiə məsələlərinin həll edilməsi, mülki müdafiə tədbirlərinin dəqiq planlaşdırılması və vaxtında həyata keçirilməsi ilə təmin olunur.

Mülki Müdafiə tədbirləri istehsal və sosial təyinatlı obyektlərin hərbi strateji və iqtisadi əhəmiyyəti, təbii və digər xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla müvafiq normativ sənədlərdə və planlarda nəzərdə tutulur.

Mülki Müdafiə tədbirləri Azərbaycan Respublikasının bütün ərazisində təşkil edilir və bu ərazidə olan bütün insanları əhatə edir.

Mülki Müdafiə tədbirlərinin həcmi və məzmunu, mövcud qüvvə və vasitələrin miqdarından və onlardan maksimum səmərəli istifadə edilməsi əsasında müəyyən edilir.

Fövqəladə hadisələr zamanı Mülki Müdafiə üzrə tədbirləri qısa müddətdə və mütəşəkkil surətdə yerinə yetirmək üçün onların icrasını əvvəlcədən planlaşdırmaq tələb olunur.

Mülki müdafiə planında fövqəladə hadisələr zamanı görüləcək işlərin həcmi, ardıcıllığı və icra müddətləri müəyyən edilir. Bu plan fövqəladə hadisələr zamanı qarşıya çıxan vəzifələri yerinə yetirmək üçün fəaliyyət planıdır və belə hallarda mülki müdafiənin idarə edilməsi üçün əsas sənəddir.

Hazırda MM sistemində, o cümlədən istehsalat və sosial təyinatlı obyektlərin əksəriyyətində Mülki Müdafiə planları tərtib edilir.

MM planı fövqəladə hadisələr zamanı işçilərin istehsalatı müdafiə etmək və bu halların nəticələrini aradan qaldırmaq məqsədilə görüləcək işlərin təşkili qaydasını müəyyən edir.

Mülki Müdafiə planının düzgün və keyfiyyətli tərtib edilməsi, onun həyata keçirilməsi üçün mühüm şərtdir.

MM planı müvafiq obyekt rəhbərlərinin başçılığı ilə MM qərargahı tərəfindən tərtib edilir. Lazımı hallarda bu işə müvafiq mütəxəssisləri də cəlb etmək olar (obyekt rəhbərinin göstərişi ilə).

Planın məxfilik dərəcəsi, nüsxələrinin sayı və onların saxlanılması qaydası müvafiq rəhbərin qərarı ilə müəyyən edilir.

Tərtib edilmiş plan MM qərargahının rəisi tərəfindən imzalanır, regional şöbələrin rəisləri ilə razılaşdırılır və obyekt rəhbəri tərəfindən təsdiq edilir. Təsdiq edilmiş planlar aidiyyatı üzrə icraçılara çatdırılır və onların icrasına nəzarət təşkil edilir.

MM planı hər il yanvar ayının 1-nə MM qərargahının rəisi tərəfindən dəqiqləşdirilir və bu barədə plandakı düzəliş vərəqəsində qeydlər edilir. Ciddi məsələlərə aid düzəlişlər (dəyişikliklər) barədə obyektin rəhbərinə məlumat verilir.

MM planının icrası obyekt rəhbərinin sərəncamı (əmri) əsasında fövqəladə hadisələr baş verərkən həyata keçirilir.
MM planını tərtib edərkən aşağıdakı tələbləri nəzərə almaq lazımdır:

– MM planının real və konkret olmalıdır, yəni planda nəzərdə tutulan tədbirlərin həcmi və icra müddəti obyektin real imkanlarına uyğun gəlməlidir;

– planın FHN-n və MM-n regional şöbələri ilə razılaşdırılmış məlumatlar əsasında tərtib edilməlidir (köçürmə tədbirləri, təchizat, qarşılıqlı fəaliyyət məsələləri və s);

– MM tədbirlərinin məntiqi ardıcıllıqla yerinə yetirilməsi və maddi təchizat cəhətdən iqtisadi məqsədə uyğunluq prinsipinin gözlənilməsi;

– fövqəladə hadisələr dövründə obyektin fəaliyyətini davam etdirmək üçün FHN-n göstərişləri (işin xarakteri, iş neçə növbədə davam etdiriləcək və işin dayanıq-lığını təmin edən hansı mühəndis-texniki tədbirlər nə vaxt yerinə yetiriləcək və s).


  • mərkəzi və yerli icra hakimiyyəti orqanlarının əhatə etdiyi ərazi və sahələrin xüsusiyyətləri, ehtimal olunan fövqəladə hadisələrin növləri, yarana biləcək vəziyyət və regionda yaşayan əhali barədə qısa məlumat.

MM planını tərtib etmək üçün aşağıdakı ilkin məlumatları olmalıdır:

  • regionda (bölgədə) ehtimal olunan təbii fəlakətlər;

  • təbii fəlakətlər (qəzalar) nəticəsində qonşuluqdakı obyektlərdə yarana biləcək radioaktiv və kimyəvi zəhərlənmə, həmçinin daşqın zonalarının hüdudları;

  • təhlükə barədə xəbərdarlıq qaydaları;

  • işçilərin və əhalinin müdafiə edilməsi üsulları;

  • qarşılıqlı fəaliyyət qaydaları;

– tərtib ediləcək sənədlərin formaları və digər tövsiyələr.

Fövqəladə hadisələr dövrü üçün MM planının məzmunu.

MM planı əsas hissədən və əlavələrdən ibarətdir. MM planının əsas hissəsi dörd bölmədən ibarətdir.



I BÖLMƏ: Qısa coğrafı və sosial-iqtisadi xarakteristika, ehtimal olunan şərait və yarana biləcək vəziyyət.

Bu bölmədə əks olunur:



  • təsərrüfat obyektinin qısa coğrafi və sosial-iqtisadi xarakteristikası

  • obyektin mülki müdafiə üzrə dərəcələrə aidiyyatı;

– regionda və obyektdə baş verə biləcək fövqəladə hadisələrin növləri;

– partlayış və yanğın təhlükəli maddələr saxlanılan yerlər;

– kimyəvi maddələr saxlanılan və radiasiya təhlükəli obyektlər;

– fövqəladə hadisələr baş verərkən yarana biləcək şəraitin qiymətləndirilməsi.



II BÖLMƏ. Əhalinin və işçilərin mühafizəsinin təşkili.

Bu bölmədə əks olunur:



Gündəlik fəaliyyət rejimində

- mülki müdafiə sahəsində dövlət orqanlarının, hüquqi şəxslərin, vətəndaşların və MM qüvvələrinin vəzifələrinin öyrədilməsi və keyfiyyətlə yerinə yetirilməsi;



  • əhaliyə və işçilərə fərdi mühafizə vasitələrindən istifadə edilmə qaydalarının öyrədilməsi;

  • əhaliyə və işçilərə kollektiv mühafizə qurğularından istifadə etmə qaydalarının öyrədilməsi;

  • xəbərdarlıq, rabitə, informasiya sistemlərinin və maddi yardım fondlarının yaradılması və təkmilləşdirilməsi qaydaları;

Yüksək hazırlıq rejimində

  • MM qərargahlarında (idarəetmə məntəqələrində) rəhbər heyətin növbətçiliyinin təşkil edilməsi və mülki müdafiə qüvvələrinin hazır vəziyyətə gətirilməsi;

  • xəbərdarlıq, rabitə və informasiya vasitələrinin hazır vəziyyətə gətirilməsi;

  • fövqəladə halların baş vermə təhlükəsi və ya baş verməsi barədə dövlət orqanlarının və işçilərin (əhalinin) xəbərdar edilməsi;

  • fövqəladə hadisələrin baş verməsi təhlükəsinin maksimum azaldılması, belə hadisələrin baş verəcəyi hallarda isə insanların sağlamlığının qorunmasına, ətraf mühitə vurula biləcək ziyanın və maddi itkilərin həcminin azaldılmasına dair tədbirlər;

  • MM qüvvələrinin şəxsi heyətinə və işçilərə fərdi mühafizə vasitələrinin verilməsi;

  • təhlükə baş verməsi ehtimal olunduqda radioaktiv, güclü təsirli zəhərləyici maddələr (GTZM) və partlayış təhlükəli maddələr saxlanılan müəssisələrdə kollektiv mühafizə qurğularının hazır vəziyyətə gətirilməsi;

  • təhlükəli zonalardan əhalinin və işçilərin köçürülməsi üçün köçürmə orqanlarının hazır vəziyyətə gətirilməsi, köçürmə planlarının dəqiqləşdirilməsi;

  • epidemiyaya qarşı tibbi -profilaktik tədbirlərin keçirilməsi;

  • kənd təsərrüfatı heyvanlarının və məhsullarının mühafizəsi üzrə görüləcək tədbirlər (aidiyyatı üzrə).

III. BÖLMƏ: Fövqəladə hadisələr rejimində qəza-xilasetmə və digər təxirə salınmaz işlərin təşkili.

Bu bölmədə əks olunur:



  • fövqəladə hadisə baş vermiş ərazilərdə ümumi və xüsusi kəşfiyyatın aparılması, kimyəvi zəhərlənmə və radioaktiv çirklənmənin, tikili və kommunikasiya şəbəkələrinin dağılma dərəcəsinin müəyyən edilməsi, dəyən ziyan və itkilərin miqdarının dəqiqləşdirilməsi;

  • mövcud qüvvə və texnika ilə ilkin qəza-xilasetmə və digər təxirəsalınmaz işlərin təşkil edilməsi və həyata keçirilməsi;

  • fövqəladə hadisə baş vermiş ərazidən işçilərin çıxarılması, köçürülməsi və onların müvəqqəti yaşayış yerləri ilə təmin edilməsi;

  • xəsarət alanlara ilk tibbi yardımın göstərilməsi və onların müalicə ocaqlarına göndərilməsinin təşkili;

  • bitki və heyvanların xilas edilməsi üçün tədbirlərin görülməsi (aidiyyatı üzrə);

  • xəsarət ocaqlarında sanitariya-gigiyena və epidemiya əleyhinə tədbirlərinin həyata keçirilməsi;

  • işçilərin zəruri ərzaq ehtiyatı ilə təmin edilməsi;

  • nəqliyyat təminatı;

  • meteoroloji təminat.

IV BÖLMƏ: Fövqəladə hadisələr zamanı idarəetmənin təşkili.

Bu bölmədə əks olunur:



  • əsas, ehtiyat və yardımçı idarəetmə məntəqələrinin yerləri, tərkibi, mühafizə tədbirləri və əməliyyat qruplarının məntəqədə fəaliyyət qaydaları;

  • idarəetmə məntəqələrinin rabitə, xəbərdarlıq və informasiya vasitələri ilə təchiz olunması və onlardan istifadə etmə qaydaları;

  • fövqəladə hadisələrin gözlənilməsi və ya baş verməsi barədə rəhbər heyətin eləcə də işçilərin xəbərdar edilməsi qaydaları;

  • mülki müdafiə qüvvə və vasitələrinin “gündəlik fəaliyyət” , “yüksək hazırlıq” və “fövqəladə hadisə” rejimlərində idarə edilməsinin təşkili;

  • mülki müdafiə qüvvələri ilə rabitənin təşkili, idarəetmə pozulduqda onun bərpa edilməsi üzrə tədbirlər.

Əlavələr:

  1. Fövqəladə hadisələr zamanı müxtəlif rejimlərdə yerinə yetiriləcək əsas mülki müdafiə tədbirlərinin təqvim planı.

  2. İşçilərin kollektiv mühafizə qurğuları ilə təmin olunması cədvəli.

  3. İşçilərin fərdi mühafizə vasitələri, kimyəvi kəşfiyyat və dozimetrik (doza ölçən) nəzarət cihazları ilə təmin olunması cədvəli.

  4. Ehtimal olunan kimyəvi zəhərlənmə zonasının miqyası haqqında məlumat cədvəli.

  5. Fövqəladə hadisələr nəticəsində yarana biləcək vəziyyət (obyektin planında).

  6. İdarəetmənin, xəbərdarlığın və rabitənin təşkili sxemi.

  7. İşçilərin fəlakətli subasma zonalarından köçürülməsinin hesabatı (aidiyyatı üzrə).

  8. İşçilərin güclü təsirli zəhərləyici maddələr təhlükəsi yaranmış zonalardan köçürülməsinin hesabatı (aidiyyatı üzrə).

  9. Fövqəladə hadisələrin nəticələrinin aradan qaldırılmasına cəlb olunacaq mülki müdafiə qüvvə və vasitələrinin hesabatı.

Həyat fəaliyyətinin təhlükəsizliyi kafedrasının müəllimi






Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə