İndi dəqiq heç bir maraq yox idi. Elə bil onu görməkdən yorulmuşdular




Yüklə 239.18 Kb.
səhifə1/5
tarix23.02.2016
ölçüsü239.18 Kb.
  1   2   3   4   5
SUİTİ

(roman)


…Kürsüyə qalxanda hiss elədi ki, deyəcəyi sözlər bu «qoyun sürüsünə» bir o qədər də təsir eləməyəcək… Həm də həmişəki səlist cümlələrlə, sinə dolusu nəfəslə danışa bilməyəcək.
Bu gün hamı həmişəkindən çox oxşayırdı qoyuna. Əvvəllər bu qoyun sürüsündən özünə qarşı marağa oxşar nə isə hiss eləyirdi. Bu maraq onun şəxsiyyətinəydi, ya deyəcəyi sözlərəydi, ya heç bir maraq-zad yox idi, bunu özü özü üçün uydurmuşdu?..
İndi dəqiq heç bir maraq yox idi. Elə bil onu görməkdən yorulmuşdular...
…Dili niyəsə qupquru quruyub damağına yapışmışdı, udqunanda quruluqdan boğazı göynəyirdi. Bir sözlə, danışmağa halı yox idi. Yenə zəhirmara qalmış şəkəri qalxmışdı yəqin. Dünənki yağlı plov, bir də rahat-hülqum kimi, az qala bütöv-bütöv udduğu üç yumşaq paxlavanın altıydı çəkirdi...
Dünən qonaq olduqları evin xanımı iri aş nimçəsinə plov çəkdikcə, arvadı bir xeyli altdan-altdan əyri-əyri gah onu, gah da evin incəbel xanımını süzmüşdü...
Arvadı bu dünyada olan bütün incəbel qadınlara onu qısqanırdı, bilirdi. Olsun ki, ona görə qımqanırdı ki, arvadının, o biri arvadlardan fərqli olaraq, beli yox idi… heç əzəldən olmamışdı… Sonra sağ ovucu ilə sol ovucunun içini qaşıya – qaşıya fikirləşdi ki, arvadının nəinki beli, bütün «arvad» adlandırılan məxluqlara xas olan yancaqları da yox idi, odu ki, qısqanclıqdan boğulurdu. Arvadının yancaqlarına dolası əti, elə bil çaşıb niyəsə yuxarı – çiyinlərinə, qollarına dolmuşdu.
…Dünən arvadı onu pis-pis süzəndən sonra başını aşağı salıb qıçını onun qıçına da vurmuşdu, nadinc uşağına göz ağardan təki gözünü ağardıb zabit zəhmiylə astadan:
– Çörəyini ye… - demişdi.
O da başını aşağı salıb şəkərini unudub ürəyi döyünə-döyünə qabağına keçəni içəri ötürmüşdü. Odu ki, indi ölürdü…
…Əslində isə ölməyi dünən gecədən başlamışdı... Dünənki gecədən sonra elə bil arvadının bəbəkləri yerini dəyişmişdi. Bu səhər arvadı həmin o əyri bəbəklərlə onun niyəsə qarnına baxa-baxa:
– Əclafsan ki, əclafsan. Hər yerdə gərək qanımı zəhərə döndərəsən... – demişdi.
Arvadı dünənki gecədən sonra danışıb-danışıb, arada bir nəfəsini dərə-dərə diqqətlə onun gözünün içinə də baxırdı… elə baxırdı elə bil dediyi sözlərin təsirinin dərəcəsini bilmək istəyirdi...
…Fikirləşirdi ki, arvadının gözləri niyəsə gündən-günə dəyişir, elə bil kiçilir... Axı evlənəndə arvadı əməlli-başlı göyçək qız idi, yaraşıqlı qaş-gözü vardı, boy-buxunu vardı və hətta deyəsən beli də vardı…
Bu yerdə nazirin yadına, nişanlı vaxtlarında arvadının belini qucaqladığı günlər düşdü... Onda arvadı barmaqlarının ucuna qalxıb isti, yumşaq qolları ilə onun boynuna sarılırdı, qəribə nəvazişlə çənəsindən, sinəsindən öpürdü…
…Əlini boynunda, çənəsində gəzdirdi. Boynu yox idi... əli ikiqatlı piyli buxağın üstüylə gəzdi…
…Zala sakitlik çökmüşdü. Bir yığın göz, hücuma köklənən aqressiv çəyirtkə sürüsü kimi ona zillənmişdi… Ağzını açmağını gözləyirdilər ki, «A» deyən kimi sürüylə üstünə şığıyıb minlərlə sulu, iti neştərlərini bədəninə sancsınlar…
Özünü toplayıb stolun üstündəki mikrafonu özünə sarı aşağı əydi, boğazını arıtlayıb həmişəki qoruyucu yorğun ovqatla:
– Burda irəli sürülən bütün təkliflər əslində mənə çoxdan tanışdı… – dedi – Məsələ burasındadı ki, ilk əvvəl biz bunu fikirləşməliyik ki, teatr idarəsinin, bu kiçicik alaçiy qurumun bu gün «muxtariyyat» istəməsi nə qədər lüzumludur… Onu da nəzərə alsaq ki, idarənin rəhbəri hələ püxtələşməyib və açığını desək, bu gün idarənin düşünürəm ki, vəziyyəti bir o qədər də qənaətbəxş deyil…
…Zalda pıçıltı gəzdi.
Sağ əlini yuxarı qaldırıb:
– Bircə dəqiqə… Özünüz bilirsiz ki, mən heç vaxt yeniliyin və müstəqilliyin əleyhinə olmamışam. – dedi - Amma gəlin məsələyə bir qədər ayıq yanaşaq. Bu gün teatr idarəsinin ortaya atdığı bu qondarma məsələ, siz deyən elə bir yenilik də deyil axı. Bu barədə vaxtı ilə mən özüm də müxtəlif səviyyələrdə məsələ qaldırmışam. Onda yəqin bizim bu inqilabçı müdirimiz hələ orta məktəbdə oxuyurdu...
Bu yerdə hiss elədi ki, qəhər boğazını tutur, dili sözünə baxmır… dili ölü balıq kimi ağzının içində o yan-bu yana çırpılır… Niyə kövrəldi axı?.. Nədən belə qəhərləndi?..
…Teatr idarəsinin müdiri başını aşağı salıb zalın arxa küncündə müttəhim kimi oturmuşdu.
…Fikirləşdi ki, ölsün qoy... Elə oturduğu yerdəcə yerə girsin... Gözündən gəlsin. İllərlə akademiyanın dəhlizlərində küllənən burnufirtıqlı namizədlərin içindən seçilib adamlar arasına çıxmışdı, odu ki, indi belə qudurmuşdu. Yiyəsinə şıllaq atan küçük...
Barmağını arxaya uzadıb:
– Bizim bu gənc müdirimizin sərbəstliyə belə can atmasının əsl səbəbini də gözəl başa düşürəm. – dedi – O məqaləsindən sonra qoltuğuna qarpız verənlərin sayı çox olub görünür. Əlbəttə, o məqalə elə-belə cızmaqara deyildi axı?!. Bu, yeni nazirin perspektiv proqramı idi!… Bu yoldaşın dərdi – teatr idarəsinin vəziyyəti deyil, bunu birdəfəlik başa düşmək lazımdır, ay mənim əzizlərim və mənə elə gəlir ki, bir çox yoldaşlar bunu başa düşürlər də. Yoldaşlar, axı məqaləni Allaha şükür, oxumuşuq. Bu iddialı yazı axı əslində teatra yox, bütövlükdə nazirliyə və daha dəqiq desək, şəxsən mənə aid idi...
Zalda yenə pıçıltı gəzdi...
– Lakin mən istəyirəm ki, bizim bu cavan dostumuz birdəfəlik sırğa eləyib assın qulağından ki, mən heç də özümü köhnə üsul-idarənin təmsilçisi hesab eləmirəm. Əksinə, son nəfəsimədək bu yolda mübarizə aparmağa hazıram və bunun üçün kifayət qədər qüvvəm var.
...Burda hiss elədi ki, səsi yerli-dibli qırıldı, dili ölüb cansız ət parçası kimi çənəsinin içinə düşdü…
Kürsüdən özünü zorla hərlədib çıxdı. Yerinə keçə-keçə, əsəbilikdən boğula-boğula fikirləşdi ki, gərək özünə, bədəninə uyğun kürsü düzəltdirsin. Çünki son aylar, ələlxüsus da doyumlu naharlardan sonra bu darısqal kürsüdən çıxmaq müşkül məsələyə çevrilirdi. Kürsünün məhəccəri tarım qayış kimi gövdəsinə dolanıb göbəyini sıxırdı, geriyə çəkilib kürsüdən çıxmaq istəyəndə isə, bədəni kürsünü laxladıb mütləq mikrofon xətlərini, ya nələrisə qırırdı... Bir dəfə isə bu kürsüdən heç çıxa bilməmişdi. Həmin gün, yadına gəlir səhər də, günorta naharında da sulu xörək yemişdi, qarnı üfürlənib tarıma çəkilmişdi. O gün düz dörd saat bu darısqal kürsüyə pərçimlənib çıxış eləmişdi, danışdıqca elə bil bir az da üfürlənib şişmişdi, sonra özünü bir təhər, darta-darta çəkib axır ki, çəkib kürsüdən çıxara bilmişdi. Daha doğrusu, kürsünü bədənindən çıxarmışdı...
…Nida ahəngli son cümləsindən sonra zalda uğultu yaranmışdı... Arxa cərgələrdə isə sakitlik idi. Zalın orta hissəsi də sakit idi. Burda nazirliyin bitərəf əməkdaşları əyləşmişdi. Qabaq cərgələrsə bulanıq dəniz kimi dalğalanırdı...
Yerinə əyləşib stolun üstündəki su şüşəsinin içindəkini stəkana boşaltdı, birnəfəsə başına çəkdi, sonra işgüzar həvəslə qarşısındakı vərəqdə bayaqdan bəri cızdığı dəvəquşunun dimdiyini qaraltmağa başladı…
…Çox keçmədi ki, zalın «dalğalanması» gerilərə də yayıldı, ordan-burdan ürkək səslər eşidilməyə başladı:
– Qoy özü desin, görək, nə istəyir...
Küçük… – nazir dimdiyi əsəbi-əsəbi qaralda-qaralda fikirləşdi – Səni qoz qabığına soxmaq mənə borc olsun…
Sonra qəfildən gözü teatr idarəsi müdirinin, arxa cərgənin qaranlıq küncdən pis-pis ona zillənən gözlərinə sataşdı və bədəninin tən ortasından ayaq barmaqlarının ucunacan namnazik, bumbuz ilanabənzər nə isə sürünüb getdi…
Axı niyə bu cavan adam ona bu qədər nifrət eləyirdi?!. Yaxşı tutaq ki, ona sərbəstlik vermirdi, ya dəhlizdə görüşəndə salamını bir az soyuq alırdı. İndi nolsun, buna görə adama bu boyda nifrət eləyərlər?!.
…Bayaqdan bəri sağ böyründən gözünün yanıyla onun dəvəquşusunu güdən müavini qəfildən qulağına sarı əyilib astaca:
– Bəlkə bağlayaq bazarı?.. – dedi.
Başını yelləyib «yox» dedi və bu inadkarlığına görə özünün özündən xoşu gəldi. Burası yüz faiz dəqiq idi ki, neçə illərdən bəri ürəyində özünü hazır nazir hesab eləyən bu bığlı müavin heç vaxt kütlənin nə olduğunu başa düşə bilməyəcəkdi. Və ömrünün axırınacan onu da başa düşə bilməyəcəkdi ki, təkcə elə bunu başa düşə bilmədiyi üçün də heç vaxt nazir ola bilməyəcəkdi. Bu özündənrazı, ürkək müavin ən əsası onu başa düşmürdü ki, bu cür qaynayıb-coşan vaxtı iclası qəfildən bağlamaq, coşqun ədalət hisslərinin həyəcanlandırıb yerlərindən oynatdığı bu adamları elə-beləcə qaynaya-qaynaya evlərinə yollamaq – nəhəng, qaynar qazanın ağzına ağır qapaq qoymaq kimi bir şeydi. Onların fısını, xörəyin kəfini alan kimi, ehmalca alıb altdan-altdan vamla qaynatmaq, sonra dəmə qoymaq lazımdı ki, xörəyin həm əti bişsin, həm də dadı qaçmasın.
…Gözünün yanıyla bığlı müavinə baxdı. Müavin başını aşağı salıb bığının bir yanını eşə-eşə yenə nə isə yazırdı... Gözünü yazıya gəzdirdi. Müavinin ibtidai sinif şagirdinin xətti ilə vərəqdə yazdığı iki misralıq şeiri oxudu:
Ay qızıl top, qızıl top,
Qalx səmaya, eylə hop…
…Gözaltı, üzündəki əttökən sevgi ilə yazdığı misralarda yaşayan çalsaçlı, çalbığlı, nəhəng gövdəli müavinə baxdı… Fikirləşdi ki, odu ki, uşaqlar bu gündədi… Bədbəxt uşaqlar üçün gör bir kim şeir yazır, özü də gör bir harda?…
Bir də… Bu yerdə naziri gülmək tutdu. Bu boyda gövdə, bu Koroğlu bığları hara, zərif uşaq poeziyası hara?!
Sonra da fikirləşdi ki, Allah bilə bu dəqiqə sağ böyründə oturub fıshafısla şeir qoşan bu piy çəlləyi bu əttökən şeirləri olsun ki, uşaqlara olan «dəruni məhəbbətindən» yox, özü üçün – dal gününə, «qara günü»nə yazır. Təqaüdə çıxanda, «Əməkdar incəsənət xadimi», «Xalq şairi» adını almaqdan ötrü, daxıla xırda pul atan kimi sətir-sətir, misra-misra yazıb bir kənara yığır.
– Belə getsə, məsələ lap qızışacaq…
Bunu sol tərəfində oturan o biri müavini dedi.
– Mən dedim də… Bu aşkarlıq məsələsi müsəlman üçün döyül də...
Müavinə sarı baxmadan, ağzının içində:
– Darıxma… - deyib vərəqi o biri üzünə çevirdi.
Hə, belə adi şeyləri çalsaç müavini kimi, bu biri müavini də başa düşmür… – nazir fikirləşdi. Bilmirlər, amma hər ikisinin də ürəyindən nazir olmaq keçir. Allah bilir, gecələr bunu yuxularında da görürlər. Görürlər, necə onun yerində oturub dəyirmi, qırmızı telefonuyla danışırlar, çöhrayı maşınının məxmər üzlü oturacağına yayxanıb yellənə-yellənə Nazirlər Kabinetinə gedirlər… necə Çindən gətirib gəldiyi mavi çini fincanından qurthaqurtla çay içirlər…
Bu yerə gəlib çatanda sol gicgahı qəribə, ritmsiz döyüntülərlə lükküldəməyə başladı. Olsun ki, qan təzyiqi qalxdı…
Bunu ölənəcən yuxularında da görəcəklər… – nazir fikirləşdi, sonra dəvəquşunun o biri üzündə çəkib başa çatdırdığı qara atın quyruğunu qaralaya-qaralaya özü-özünə əsəbiləşdi. Doğrudan bu nə cəmiyyətdi, nə həşərat yuvasıdı?!. Niyə hamı nazir olmaq istəyir axı?!. Bu malbaş müavinlər də nazirlik arzusundadılar, teatr idarəsinin bu dılğır müdiri də, Nazirlər kabinetinin elm, təhsil və mədəniyyət şöbələrində də nazirlik azarına tutulanlar çox idi, bir-iki düdük qəzet redaktoru da nazir olmaq arzusu ilə yerlərində dingildəyə-dingildəyə onun bostanına daş atmağa başlamışdılar... Hamıya da elə gəlirdi nazir olmaq – elə səhərdən axşamacan selektorun düymələrində «çalıb» qırmızı hökümət telefonuyla yuxarılarla danışmaqdan, hazır sənədlərə imza atıb hökumət maşınında gəzməkdən ibarətdi… Ay hay… Özü də niyə hamı məhz mədəniyyət naziri olmaq istəyirdi?! – nazir fikirləşib lap hövlləndi… Niyəsə heç kimin köqlündən meşə naziri, yaxud rabitə naziri, tutalım elə lap tikinti naziri olmaq keçmirdi…
Qabaq cərcədə onunla üzbəüz oturub bayaqdan bəri qara, sürməli gözlərini üzünə zilləyən Musiqi idarəsinin xanım – rəisi qəfildən başıyla qapıya işarə edərək ayağa qalxdı, arxada oturanlara mane olmamaqdan ötrü aşağı əyilib ehmal addımlarla zaldan çıxdı… və nazir ağlına gələn növbəti fikirdən qıdıqlandı… Hamının dəli həvəslə düşdüyü bu nazirlik azarının səbəbini deyəsən axır ki, tapdı... Müğənnilər, balerinalar, aktrisalar… hə, məsələ də elə burasındaydı... – nazir fikirləşdi. Olsun ki, yuxarılar da, aşağılar da, hamı ona mədəniyyət nazirindən çox, hərəmxana müdiri kimi baxırdı...
...Sonra hardansa yadına, qoca professorun - onun keçmiş müəlliminin, indi isə artıq ən sadiq dostunun qədim türk müharibələrindən danışarkən dediyi qəribə vahiməli sözlər düşdü yadına… «…tarix boyu bütün müharibələr əslində torpaqlar, ərazilər uğrunda yox, yeni qadınlar uğrunda olub... Yeni torpaqların yeni, yad qadınlarını ələ keçirmək azarı… Bil ki, tək bir torpaq, yaxud hansısa iqtisadi, ya coğrafi mənafe minlərlə erkəyi o sayaq anlaqsız fədaiyə çevirə bilməzdi…»
…Professorun ağıllı gözləri hardansa uzaqdan üzünə zilləndi... O gözlərdən nazirin bədəninə damla-damla yumşaq bir istilik axdı… və nazir hiss elədi ki, bu qoca dostu üçün burnunun ucu göynəyir… Axı bircə onun yanında özünü rahat hiss eləyə bilirdi…
…Professorun gözlərinin dərinliyində yenə həmin o uzaq illərin mərhəmət ifadəsi işarırdı… balaca əlləri yenə tələsə – tələsə onun üçün nə isə hazırlayırdı - çörək dilimləyirdi, meyvə soyurdu, qəhvə dəmləyirdi… Sonra professor balaca, yaşıl gözlərini onun üzünə zilləyib araqla dolu balaca stəkanı başına çəkirdi... arağın son damlası ağzının yanıyla süzülüb nimdaş köynəyinin yaxalağına yayılırdı… balaca araq stəkanı professorun, ondan da balaca əllərində elə nəhəng görünürdü, elə bil professorun əllərindəki stəkan yox, içi araq dolu vedrə idi… Sonra arağın acı tamından balaca professorun elə bil əti çimçəşirdi, cılız bədənindən elə bil ildırım keçirdi, dişsiz damaqları bir-birinə sıxılırdı…
…Zalda aləm bir-birinə qarışmışdı... Kürsüyə plan şöbəsinin müdiri – plançıdan çox, opera müğənnisin xatırladan hündürboy, buxaqlı adam çıxmışdı, bədənini yandırıb-yaxan enerjisini xərclədikcə, dördkünc eynəyi tər bağlayırdı... Teatr idarəsinin il ərzindəki borclarından, mühasibata göndərdiyi bir yığın bisavad pul sənədindən əsəbi-əsəbi danışa-danışa hər iki cümlədən bir «bu haqq-hesabla özünümaliyyələşdirmə olar?» – deyib nazirin sümüyünə işləyən cır səsiylə qıyya çəkirdi...
Plançının çığırtısı professorun sevimli üzünü, gözləriqarışıq sovurub ha yanasa apardı və nazir yenə «qoyunların» içində tək-tənha, qələmi atın quyruğunu qaralda-qaralda qaldı…
Fikirləşdi ki, hələ dünən bu heyvərəni yanına çağırtdırıb dönə-dönə tapşırmışdı ki, çıxışı hay-küysüz olsun. Xeyri nəydi?.. Qoyun ki, qoyun…
…Atın quyruğu hazır idi, rənglənib qara mina kimi parıldayırdı... Sonra qələmi elə özü – özünə, atın yanındaca qadın başı çəkməyə başladı. Emal-ehmal qadının başını, boynunu, sonra döşlərini çəkdi. Qadının döşləri qəşəng alındı, nazirin içini qıdıqladı. Fikirləşdi ki, görən niyə şəkildən alınan həzzin təsiri bu qədər ani və ötəridi?.. Gözucu zalda oturanlara baxdı… Hamı, plançının intonasiyasıyla yığılıb açılan ağızlarla kürsüyə zillənib, elə bil hipnoza düşmüşdülər...
…Qadının üzü də hazır oldu, saçları da qaralanıb atın quyruğu kimi parıldadı. Sonra nazir nə fikirləşdisə, qadının saçını atın quyruğuna bağladı. İndi at yerindən tərpənsə, qadını yerə yıxıb arxasınca sürüyəcəkdi…
Fikirləşdi ki, əslinə qalsa, elə nazir olmaq – düyməni basıb telefonla danışmaqdan ibarətdi. Əsas məsələ də elə burdadı. Telefonla kimlə, necə danışmaq, yeni məlumatları, yaxud sətiraltı eyhamları havadaca tutub yaddaşının mıvafiq rəfində yerləşdirmək, kimlə danışmağından asılı olaraq, səsinin ahəngini, tembrini nizamlamaq, deyilməsi vacib sözü məqamında deyə bilmək, süni gülüş bacarığına yiyələnmək və sair və ilaxir…
…Ürəyi zəif-zəif çırpındı… Dünənki plov deyəsən doğrudan atasına od vurmuşdu… Sonra əsəbi-əsəbi fikirləşdi ki, o incəbel xanım da, onun əri – sol böyründə dizini əsdirə-əsdirə oturub bir yığın kağızların arasından «Qadın ensiklopediyasını» oxuyan bu dılğır müavini də yaxşı bilirdilər ki, yağlı düyünün və ballı paxlavanın onun xəstə bədəninə nə qədər zərəri var. Bilirdilər, bilə-bilə də qəsdən onları bişirib yedirdirdilər ona. Hələ əlacları olsaydı, üstündən beş-altı stəkan şirin çay da içirdərdilər ki, elə ordaca, gözlərinin qabağındaca gəbərsin.
Sonra dünənki qonaqlıqda süfrəyə düzülənləri bir-bir yadına salıb dəqiq anladı ki, o süfrənin yeganə məqsədi elə buydu.
…Eynəkli müavin asqırdı... və nazirin, bayaqdan səylə rəngləyib artıq başa çatdırmaq üzrə olduğu şəkli havaya uçurtdu… hərlədib harasa qabaq cərgələrin arasına - döşəməyə saldı…
…Nazirin az qaldı ürəyi dayana. Əvvəl nifrətlə solunda oturub, qorxudan meyid rəngi alan eynəkli müavinə, sonra kağızın qonduğu cərgələrdə oturanların üzlərinə baxdı.
…Nazirin hirsli baxışının təsirindən idi, ya kürsüdə hələ də boğazını cıra-cıra kəkələyən plançının danışığının təsirindən idi, nə idisə, havada quş kimi süzüb cərgələrin arasına enən kağız parçası elə bil heç kimin gözünə görünmədi...
…Olsun ki, görmədilər… – nazir fikirləşib sinədolusu nəfəs aldı, sonra eynəkli müavininə sarı çevrilib üzünə bir də, bu dəfə daha qatı nifrətlə baxdı. O biri köksünü ötürüb incə səslə:
– Üzr istəyirəm… – dedi. – bilmədim...
Nazir cibindən çıxardığı burun yaylığını alnının tərinə ehmalca toxundura-toxundura fikirləşdi ki, bu heyvərənin dərsini verməyin vaxtı çatıb deyəsən… Hürküdüb yenə dəli vəziyyətinə salmağın, gecələrlə səhərəcən yerinin içində çabalada-çabalada, yuxuda çığırda-çığırda ulatmağının vaxtı çatıb. Bu asqıraq hər halda elə-belə, adi burun gicişməsi – filan da deyildi olsun ki… – nazir üz-gözünü iki əli ilə ova-ova fikirləşdi – olsun ki, bu eynəkli əclaf elə kağızı havaya uçurub camaata ötürməkçün asqırdı...
– Zökəm olmuşam… dünənnən üşüdürəm… – eynəkli müavin udquna – udquna astadan mızıldadı, sonra nazirin ətini tökə-tökə süni-süni öskürdü.
Sonra hardansa yadına, sırağagünkü gecənin yuxusu, əlini üstündə aramla gəzdirdiyi yiyəsi naməlum şümal dəri düşdü... O nə dəri idi elə, ilahi?!. O nə sürüşkənlik idi elə?!. Əli dərinin üstü ilə sürüşdükcə az qalırdı bədəniylə bir əriyə… O biri gecə bunu yuxuda da görmüşdü. Görmüşdü əlini hamar dərinin üstüylə sürüşdürdükcə necə əli yumşalır… barmaqları əriyib bir-birinə qarışır, balıq üzgəci kimi çəhrayı yelpincə bənzəməyə başlayır... Orasını başa düşə bilmirdi ki, əlinin sürüşdüyü ayaq idi, ya qol… Kimin qoluydu, kimin ayağıydı, məlum deyildi. Əli sürüşdükcə az qalırdı həzzdən ürəyi xarab ola… Sonra bir də baxıb görürdü, tumarladığı sən demə, dərisi sürüşkən suitidi... Onda əti necə ürpənmişdi, yuxudan dik atılmışdı...
– ...Qoymarıq!..
Bunu lap qabaq cərgədə oturan hüquq məsləhətçisi – daz başlı, uşaq üzlü qocaman hüquqşünas dedi. Ayağa qalxıb dodaqları həyəcandan göyərə – göyərə, xırda gözləri yaşara-yaşara dedi. Hüquqşünasın balaca yumruqları, həmişəki qaydasında düyünlənib böyürlərinə qısılmışdı, cılız bədəni də həmin komsomol məsuliyyətilə tarıma çəkilmişdi...
Nazir fikirləşdi ki, komsomolda uzun müddət işləməyin axırı budu bax. Yaşı səksəni ötüb, ağlı isə elə uşaq ağlıdı.
– Qoymarıq belə ekstremist əhvallı qüvvələr bizim ailə birliyimizə mane olsun! Bəli, biz ailəyik!.. Ailənin də başçısı var!.. Özü də necə başçısı… - bu yerdə elə bil «qoca komsomolçunun» ürəyi getdi, ya ona elə gəldi?!..
Ətin tökülsün, qoca… – nazir fikirləşdi – necə ki, tökülüb elə…
Fikirləşdi ki, rəhm belə axmaq şeydi, bax… Neçənci ildi təqaüd vaxtı ötüb keçdiyinə baxmayaraq, bu qoca qurumsağın uşaq üzünə, it gözü kimi sadiq gözlərinə baxıb: «Di yaxşı, – deyirdi - bu ili də başa vur, sonrasına baxarıq». Hər il də bu «sonra» bir qayda olaraq, «sonralara» çevrilirdi, sonra bu «sonraların» da bir «sonrası» tapılırdı... Sonra da axır özü başa düşdü ki, bu «sonra»ların sonu olmuyacaq. Daha doğrusu olması heç məsləhət də deyil. Başa düşdü ki, bu qoca meymunun, bu balaca meymunun bu dəqiqə burda, gözləri beləcə yaşara-yaşara oturmağı, onu təqaüdə yola salıb yerinə götürəcəyi cavan, sağlam və zalım hüquqşünasla çənə döyməkdən yüz qat yaxşıdı.
Odu ki… – nazir fikirləşib yorğun - yorğun əsnədi… – illər ötəcəkdi, bu qocaman komsomolçu bir az da qocalacaqdı, beli əyiləcəkdi, beyni yumşalıb horraya çönəcəkdi… onun isə yenə də bu «horra» barədə qəti qərar verəməyə ürəyi gəlməyəcəkdi…
…Həyəcanla danışmaqdan balaca başı, qırışlı üzünün əzələləri titrəyən hüquqşünası seyr etdikcə, bir anlıq bu balaca adamın əriyib horra halında nazirliyin dəhlizləri boyu axmağını gözünün qabağına gətirdi... Qoca əridikcə qulaqları, burnu yumşalıb horra halında bulana-bulana dəhlizlərin al qırmızı xəlçələrinə yayılırdı… Sonra qoca hüquqşünasın gözlərinin… qara, sönük muncuqların, dəhlizlərdən ötüb keçənlərin ayaqları altında qalıb üzüm gilələri kimi partlamağı gözünün qabağına gəldi... Fikirləşdi ki, heç kimin ağlına da gəlməyəcəkdi ki, ayağının altında qalan, sən demə üzüm yox, bu qoca hüquqşünasın – bir vaxtlar «şanlı» komsomolun ön sıralarında gedən qabaqcıl komsomolçünün gözləridi…
…Hüquqşünasın nitqinin təqribi həcmini dəqiq bildiyindən, əlini atıb stolun üstündəki kağız qalağından təzə vərəq götürdü, qarşısına qoyub təmiz vərəqdə iri bir çevrə çəkdi.
– Buna hələ baxırıq!.. – hüquqşünas başı əsə-əsə zalda oturanlardan kiminsə üstünə çımxırdı, sonra balaca, solğun yumruğunu havada elə silkələdi elə bil kiminsə başını əzəcəkdi…
…Üzünü zaldan zillənən çoxmənalı baxışlardan gizləməkdən ötrü, yenə iki əli ilə üz-gözünü ovuşdurdu və hiss elədi ki, üzünün də, buxağının da dərisi keyiyib…
Zalın arxa hissəsi, o hissəsi ki, ömür-billah iclaslarda qarğa-quzğun kimi qarıldaşıb bir-birinə danışmağa aman vermirdi, indi nə əcəbsə dinməz-söyləməz oturmuşdular, ikrah dolu gözlərlə ona baxırdılar...
Görünür sözləri qurtarıb yəqin... – nazir fikirləşib əsnədi. – Hər şeyin axır ki, bir qurtaran vaxtı olur... Görünür danışıb-danışıb yorulublar axır ki. Bəs nə, yorulmalıydılar da. İnsan bədənində – bir qədər ət və sümükdən ibarət balaca bir orqanizmə nə boyda hikkə-ədavət yerləşə bilərdi axı?!.
...Yorğun-yorğun əsnədi. Bunu, yəni bu özlərindən bərgüman adamcıqların günlərin bir günü yorulacaqlarını nazir əslində lap çoxdannan, o düdük rəis hələ qudurub özündən çıxmamışdan çox-çox əvvəl bilirdi. Bir də axı onsuz da hər şeyin axırı elə ora gedirdi... Yorulmağa... tükənməyə... yoxluğa… səssizliyə… Hər şey elə onsuz da, elə özü-özünə tükənirdi, yeyilirdi, nazilirdi, üzülürdü… Nazir bunu evdə, yazı masasının üstünə qalanan kitabların hansındasa da oxumuşdu, öz çoxillik məmur təcrübəsində də görmüşdü… Bircə o nazilmirdi, üzülmürdü... – fikirləşdi – əksinə, get-gedə elə bil daha da yoğunlayırdı... Ya bəlkə hardansa, necəsə üzülürdü, bunu hiss eləmirdi?!..
…Bu yerdə hiss elədi necə göz qapaqları ağırlaşır, necə başı dumanlanır, oynaqları şirin-şirin sızıldayır…
…Yuxusu gəlirdi… Fikirləşirdi ki, kaş indi bu dəqiqə evdə olaydı, doyunca yeyib otağına çəkiləydi, yorğan-döşəyinə girib yumşaq balışını qucaqlayaydı və yatdıqca yataydı... Yatıb bu gecəki yuxusunun ardını görəydi... O yuxusunun ki, orda o, nazir deyildi... qarnı üfürlənmiş, qalstuku xirtdəyinə dirənmiş şişkin buxaqlı, mənasız, məzmunsuz məmur cildindən deyəsən canı birdəfəlik qurtarmışdı… hündürboylu, enlikürək, alagöz bir oğlan idi... Narıncı önlükdə, əlində kərpic ev tikirdi... kərpicləri səliqəylə palçıqlayıb bir-birinin üstə, böyür-böyürə yığırdı... yığıb qurtarıb evin qırmızı kirəmidli damını qoyurdu… Kərpiclər o qədər yüngül, hər şey o qədər asan idi, elə tikdikcə tikməyi gəlirdi... Sonra beş-on addım geriyə çəkilib tikib-düzəltdiyi evə kənardan baxırdı və az qalırdı fərəhindən qanad açıb uça... sonra baxıb görürdü tikib qurtardığı sən demə ev deyil, divarları bal dolu kəhraba rəngli nəhəng arı pətəyidi… sonra hardansa bir dəstə arı vızıltıyla uçub gəlirdi, pətəyin içinə doluşub orda bir xeyli vızıldaşırdılar…. onra pətəyin ballı qapıları taybatay açılırdı və arılar bir müddət həmin o qapılardan vızıldaşa-vızıldaşa ona baxırdılar... arılar ona baxdıqca niyəsə vahimələnirdi, əl – qol atıb arıları qorxutmaq istəyirdi ki, uçub getsinlər… sonra var gücünü
toplayıb səsi gəldikcə çığırırdı, guya bununla arıları hürkütmək istəyirdi… çığırdıqca da başa düşürdü ki, vızıldayır... qanad çalıb havaya qalxır, rəngbərəng gül-çiçəyin üstü ilə arılarla yan-yana uçur, güllərə qonub uzun, qəhvəyi neştəriylə şirə çəkir… Yuxuda şirənin ləzzətindən doymaq olmurdu… sümürdükcə sümürürdü… nə güllərin şirəsi bitib qurtarırdı, nə damağı bu daddan doyurdu…
…Hamısı andır şəkərin zibilidi.. – nazir fikirləşdi – yuxuda da bədəni şəkər istəyir. Sonra da fikirləşdi ki, görən arılarda şəkər xəstəliyi olur?!. Onu isə pis günlərə salan odu ki, odu. Dünən də, gecənin bir aləmi yuxudan oyananda elə bil ilıq suyun içindən qaynar tavaya düşmüşdü… Oynayıb bir müddət ürəyi bulana-bulana, gündə-gündə gördüyü otağa, pəncərədən asılmış güllü pərdələrə, çarpayısının yanındakı stulun başına keçirdiyi göy pencəyinə, pencəyin yaxasında balaca, qırmızı ulduz kimi işıldayan deputat nişanına baxmışdı, ondan ürəyi bir az pis bulanmışdı… bu nişanı almaqdan ötrü düşüb çıxdığı enişli – yoxuşlu labirintləri, ölüm havalı, üzüntülü-iztrablı günləri yadına düşmüşdü… yorğanı başına çəkib, gözünü yummuşdu ki, bəlkə bayaqkı çiçək qoxulu sehrli yuxusunun ardını görə, yenə arıya dönə, amma nə qədər eləmişdisə də, gözünə yuxu getməmişdi. Küçənin səsi qoymamışdı, ya uzandığı yerdə gözünə sataşan o qırmızı nişan əsəblərini korlamışdı?!.
  1   2   3   4   5


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə