ErməNİstanda azərbaycan məNŞƏLİ




Yüklə 1.05 Mb.
səhifə8/15
tarix20.04.2016
ölçüsü1.05 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   15

TAYTAN - İrəvan xanlığının Qarnibasar mahalında kənd adı [159], sonra İrəvan qəzasında (133, 236) kənd adı. 1828-ci ildə kənddə xaricdəngəlmə ermənilər də yerləşdirilmişdir. 1978-ci ildə kənd ermənicə Vanaşen adlandırılmışdır. 1988-ci ildə kəndin azərbaycanlı əhalisi qovulmuşdur. Kəndin adı iki cür izah oluna bilər: 1. Toponim “y” və “t” səslərinin yerdəyişməsi nəticəsində “Kitabi Dədə Qorqud” eposundakı Tatyan toponimindən ibarətdir. 2. Toponim türk dillərində tey “kiçik dağ” [126, 548] və ton “uzunvarı təpə” [126, 557] sözlərindən ibarətdir.

TAYÇARIQ - İrəvan xanlığının Dərəçiçək mahalında [159], sonra Novobayazid qəzasında (133, 236) kənd adı. XIX əsrin 70-ci illərində kəndin əhalisi qovulmuş və ermənilər yerləşmişlər. 1886-cı ildə kəndin əhalisi ermənilər idi (136, 64). 1946-cı ildə kənd ermənicə Meğradzor adlandırılmışdır. Kənd qışlaq əsasında yaranmışdır. Qışlaq isə “Tayçarıq” yerinin adı ilə adlanmışdır. Əsli Tayçərək. XVIII-XIX əsrlərdə Azərbaycanda çərək əkilən torpaq ölçüsü mənasında idi; 1,5 kq taxılın səpildiyi sahə “çərək” adlanırdı.

TAKSAR - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan r-nunda) dağ adı [133]. Əsli Taq-hisar. Türk dillərində taq-”dağ” və hasar (əsli ərəbcə) “qalaça”, “tsiklopik tikinti”, “hörükdaş” sözlərindən ibarətdir.

TALA - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Qazax qəzasında (indi Ermənistanın İcevan r-nunda) kənd adı [133]. 1978-ci ildə kənd ermənicə Qetahovit adlandırılmışdır. Türk dillərində tala-”hamar”, “düzən”, “meşə içərisində açıq yer” sözündəndir.

TALAQIŞLAQ - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Zarzəmin nahiyəsində qışlaq adı (23, 123). “Heç kim yaşamır” (yenə orada).

TALAS - XVIII əsrin ortalarında İrəvan əyalətində kənd adı [150, 115].

TALASAVAN - İrəvan xanlığının Vedibasar mahalında kənd adı. 1828-1832-ci illərdə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır [159]. Talas (ehtimal ki, XVIII əsrdə monqolların tərkibində Ön Asiyaya gəlmiş Tulas tayfasının adından) və avan-”kənd” sözlərindən (bax: Avan) ibarətdir.

TALASAVAN - İrəvan xanlığının Sürməli mahalında kənd adı [159]. 1828-1832-ci illərdə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır [159].

TALED - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında dağ adı [133]. Mənası məlum deyil.

TALİN - İrəvan xanlığının mahallarından birinin adı (bax: 159). XX əsrə aid məlumatda Talın kimidir (133, 236). İlk dəfə bu yaşayış məntəqəsi Alban tarixçisi Mxitar Qoşun “Alban xronikası” əsərində (XII əsr) çəkilir [32, 252]. Daha sonra XIV əsrdən məlumdur [107, 74]. 1590-cı ilə aid mənbədə Rəvan əyalətində nahiyənin adı idi [169, 243]. XVIII əsrin əvvəllərinə aid mənbədə də yalnız Talin kəndinin adı çəkilir [150, 368]. Lakin 1728-ci ilə aid mənbədə Talin Saqir [170, 7], XIX əsrin əvvəllərində İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında Yuxarı və Aşağı Talin kənd adları qeyd olunur [133]. Kəndin adı qədim türk dillərində tal “söyüd” (93, 528) sözündəndir. Ərzrum əyalətində Tal (Strabonun əsərində Talina) toponimi ilə (159, 21) əlaqəli ola bilər. XIX əsrdə Şimali Qafqazda Ter əyalətinin Teymurxanşura, Xasavyurt və Qroznı dairələrində Tal toponimləri [133, 236] ilə mənaca eynidir. Ehtimal ki, “Kitabi-Dədə Qorqud” eposunda “Talı Sazı” (27, 72) toponimi də bu sıraya aid edilə bilər.

TALİNTƏZƏ - İrəvan xanlığının Talin mahalında kənd adı (159). Mənşəcə qədim Talin (XIX əsrdə Yuxarı Talin) kəndindən çıxmış ailələrin başqa yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.

TALİNBULAQ - 1590-cı ildə Rəvan əyalətinin Abnik nahiyəsində yaylaq adı [160, 258].

TALIBABAD - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Sisyan nahiyəsində kənd adı (20, 151). “Başqa adı Varqa” (yenə orada). Mənbədə kənddə 2 xristian (xristian albanlar nəzərdə tutulmalıdır) ailəsinin yaşadığı qeyd olunur. (yenə orada).

TALIBOĞLU - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında kənd adı [133, 236]. 1878-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuş və 1880-ci ildə Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1948-ci ildə kənd ermənicə Lyusakert adlandırılmışdır.

TALIŞ - İrəvan xanlığının Karnibasar mahalında  [159], sonra Eçmiadzin qəzasında (133, 236) kənd adı.  1728-ci ildən məlumdur [170, 53]. 1920-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuş, 1922-ci ildə geri qayıdaraq yenidən məskunlaşmışdır. 1948-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana köçürülmüş və yerinə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1970-ci ildə kənd ermənicə Aruc adlandırılmışdır. 1720-ci ilə aid mənbədə kəndin adı “Talış- i Atık” kimi qeyd olunmuşdur [170, 53]. Qızılbaşların Talış tayfasının [15] məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Tayfa isə Azərbaycanın Talış mahalında yaşayan İran dilli talışlardan ibarət idi (138). XIX əsrdə Cənubi Qafqazda Talış adlı 6 kənd vardı (133Ö 236).

TALIŞ - İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında kənd adı [133]. Tam adı Talış-Əkərək, yəni “Əkərək kəndi yaxınlığında yerləşən Talış kəndi”. 1919-cu ildə əhalisi qovulmuşdur.

TAMAMLI - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı [133, 237]. 1590-cı ildən məlumdur [169, 207]. Digər adı Qara Həmzəli. XIX əsrin 70-ci illərində kənddə ermənilər yerləşmişlər. 1886-cı ildə kəndin əhalisi qarışıq - azərbaycanlılardan və ermənilərdən ibarət idi. XX əsrin əvvəllərində azərbaycanlılar sıxışdırılıb çıxarılmışdır. 1970-ci ildə kənd ermənicə Burastan adlandırılmışdır. Tamamlı kəndin əsasını qoymuş nəslin adıdır.

TAMAMLI - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Qarni nahiyəsində Təğanşahlu kəndindən yaranmış məntəqə adı (23, 99).

TAMAMLIQ - İrəvan xanlığının Dərələyəz mahalında kənd adı. 1828-1832-ci illərdə əhalisi qovulduqdan sonra kənd ddağılmışdır [159].

TAMARTAŞ - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında köçün (elatın) yaşadığı qışlaq adı [133, 237]. Yerli tələffüz forması Dəmirdaş. 1728-ci ilə aid türkcə mənbədə Şirakel nahiyəsində Tomardaş kənd adıdır (23, 129). 1878-ci ildə qışlağın əhalisi qovulmuş və orada ermənilər yerləşdirilmişdir [159]. 1946-cı ildə kənd ermənicə Vardakar adlandırılmışdır. 1728-ci ilə aid mənbədə Tumar Taş kimidir [170, 131]. Lakin həmin əsrə aid ermənicə mənbədə Tamir yazılmışdır [150, 368]. Yerli tələffüz forması Tomar=Daş. Türk dillərində tomar “otlaq bitkili sucaq yer” (belə yerlər, adətən, maldar ellərin yaylaq və qışlaqlarda düşərgə yerlərinə çevrilir), yaxud türkcə tomor-”torpaq sahəsi”, “təpəcik” (126, 556) sözlərindən biri ilə bağlıdır. Toponimdəki taş “daş”, “qaya” sözü göstərir ki, bu adda tomor “təpəcik” sözü vardır. Qazaxıstanda Kara-Tomar [126, 556], Türkmənistanda Tomar-övliyə (S.Ataniyazov. Türkmenistanın qeoqrafik atlarının düşindürişli sözlüği. Aşqabat, 1980, s. 269)) və Türkiyədə Van gölünün içərisində Ax-Tamar adasının adı ilə mənaca eynidir. Van gölünün içərisində Axtamar mənbələrdə X əsrdən məlumdur [132]. Axtamar adasının (IV əsrdə qala və XI-XIV əsrlərdə Axtamar monastırının) adı da məhz türk dillərində rəng bildirən aq (görünür, adanın vulkan mənşəli süxurunun ağımtıl rəngini bildirir) və tomor-”təpəcik” sözlərindən ibarətdir. Ona görə tədqiqatçıların bu adın erməni dilində “Vişab gölü” mənasın-da olması fikri (132, 26) qondarmadır.

TAMCƏRLU - İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında kənd adı (133, 237). Yerli tələffüz forması Təmcirli. 1935-ci ildə kənd Mravyan adlandırılmışdır.

TANDİLU - İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında dağ adı (133, 237).

TANDURƏK - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kənd adı (133, 237). Tandurək dağının adındandır.

TANDURƏK - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında dağ adı (133, 237). Tandurək toponimi IX əsrdən məlumdur (57, 477). Erkən orta əsrlərdə mahal adı kimi çəkilir (bax: 79, 136). Ehtimal ki, qədim türk mənşəli Dondar tayfasının adını əks etdirir.

TANDURƏK - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında çay adı [133, 237].

TANZAVAR - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan mahalında) kənd adı (133, 237). 1918-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır. Əhalinin hərəkəti ilə gətirilmə addır. Orta əsrlərdə Şərqi Anadoluda Boxtan əmirliyində Tanza qala və mahal (90, 77) adından ibarətdir. Tanzavar "tanzalıların yeri (məskəni)" mənasındadır. XIX əsrdə Borçalı qəzasındakı Tanziya kənd və xarabalıq adları ilə [133, 237] mənşəcə eynidir.

TANZATAP - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan r-nunda) kənd adı (133, 237). İlk dəfə 1468-ci ildən məlumdur [134, 160].  Əhalinin hərəkəti ilə Şərqi Anadoludan gətirilmə addır. Bax: Tanzavar.

TANTAQ - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Qarni nahiyəsində kənd adı (23, 49). “Kəndin başqa adı Ağacəridir” (yenə orada). Bax: Ağacəri.

TANTUR-TORPAQ - İrəvan quberniyasının Novobayazid qəzasında Hüseyn-quluağalı (sonra Basarkeçər r-nunda Hüseynağalı) kəndinin maldarlarına məxsus yaylaqda yurd yerinin adı. Tantur toponiminin əsli Tonturdur. Bu ad türk dillərində ton “uzunvari təpə” və tor “yüksək dağ örüşü” (126) sözlərindən ibarətdir.

TAP - 1616-ci ildə İrəvan əyalətinin Qapanat nahiyəsində kənd adı [35, 221]. Azərbaycan dilində tap-”su çıxmayan yer”, “dağ döşündə düzən”, “təpə” mənasındadır. Azərbaycanda Qalatap (Oğuz r-nunda Qayabaş kəndinin cənub-qərbində, Əlcikinçayın sağ sahilində qala adı), XIX əsrdə Tapdərəsi (Zəngəzur qəzası), Tap-Qaraqoyunlu və b. toponimlərdəki (133, 238) “tap” sözü əksini tapmışdır. Ermənistan ərazisində “tap” sözü ilə düzəlmiş toponim orada o vaxtlar türk mənşəli əhalinin yaşadığını göstərir və ona görə erməni dilindəki “tap” sözünün özü də Azərbaycan dilindən alınmışdır.

TAPTAN - 1590-cı ildə Rəvan əyalətinin Aralıq nahiyəsində kənd adı [169, 269]. Ehtimal ki, tap (Bax:Tap) sözündəndir.

TAPANLI - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında kənd adı [133, 237]. 1829-cu ildə kəndin əhalisi qovulmuş və gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1978-ci ildə kənd ermənicə Qexasar adlandırılmışdır. Orta əsrlərdə Anadoluda yaşamış, mənşəcə Ağqoyunlulara mənsub Boz-Ulus tayfa birləşməsinin (bu birləşmə Tabanlı, Mosullu, Purnək və Şeyxlu qollarından ibarət idi). Tabanlı qolunun məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır [36, 135]. Bax: Topanlu. Erməni mənbələrində XVIII əsrin əvvəllərində Topanlu kimi [46, 213] çəkilir və onun Eçmiadzin kilsəsinə mənsub vəqf kəndi (mülkü) olduğu qeyd olunur (yenə orada). Diqqəti bu cəlb edir ki, əhalisi türklərdən ibarət Kiraşlu, Kiranlu və Topanlu kəndlərini Eçmiadzin kilsəsinin istismarına elə Səfəvi şahları bağışlamışdılar. Bu göstərir ki, Səfəvi şahlarının özləri də o vaxtlar milli hissdən məhrum idilər və erməni kilsəsi çox məharətlə onları dolaşdıra bilirdi.

TAPARLI - İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında kənd adı [133, 238].  1878-ci ildə azərbaycanlı əhalisi qovulmuş və ermənilər yerləşdirilmişdir. (6, 184). 1945-ci ildə kənd ermənicə Hatsik adlandırılmışdır. Taparlı kəndin əsasını qoymuş tayfanın adıdır.

TARATUMB - İrəvan xanlığının Dərələyəz mahalında kənd adı [159]. 1727-ci ilə aid mənbədə “Tərətum” kimidir (32, 282). Mənbədə qeyd olunur ki, bu kənddə adam yaşamır (yenə orada).  XIX əsrin ortalarından sonra kəndin adı çəkilmir. Türk dillərində tara-”çayın ağzında şaxələnmə”, “delta” və tumb-”təpə” sözlərindən ibarətdir. Erməni tədqiqatçıları tumb sözünü mənşəcə ermənicə sayırlar, halbuki Altay dillərinin hamısında bu söz vardır. (126, 186-187 və 564). Habelə bax: "Gtimoloqiə -1965", M. 1967, s. 335.

TARATUN - İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında kənd adı (133, 238). Türk dillərində tarau-”çay, yaxud böyük kanal üstündə arxların bölünməsini tənzim edən bənd” sözündəndir.

TARAŞGÖY - İrəvan xanlığının Qarnibasar mahalında kənd adı [159].  XX əsrin əvvəllərinə aid məlumatda  Sürməli qəzasında  Taraş kimidir (133, 238)..

TARMUS - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Qarni nahiyəsində kənd adı. Mənbədə kəndin həm də Qızılvəng adlandığı göstərilir [170, 74]. Ehtimal ki, gətirilmə addır. XVIII əsrə aid ermənicə mənbədə Şərqi Türkiyədən Terma əyalətinin adı qeyd olunur [150, 115].

TARNALU - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan r-nunda) kənd adı [133]. 1918-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır. Mənşəcə xəzərlərin tarna tayfasının adını əks etdirir [78, 44]. XIX əsrdə həmin qəzada Tarnavuş (103, 164) və Şuşa qəzasında iki Tarnaut,  bir Tarnavar kənd  vardı [133]. Azərbaycanda Tərnəqut (Ağdam r-nu) kənd adı ilə mənşəcə eynidir. Bax Tərnəqut.

TARNİS - 1577-ci ildə İrəvan əyalətində Eçmiadzin kilsəsinə məxsus vəqf kəndlərindən birinin adı [135, 196].

TARP - İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında kənd adı (133, 238). 1960-cı ildə kənd ermənicə Saravan adlandırılmışdır. 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. Yerli tələffüs forması - Darp. Ərəb dilində dərb “dağ keçidi”, “aşırım”, “dərə” (145, 69) sözündəndir.Oradan axan kiçik çay da kəndin adı ilə Darp adlanır.

TAS - 1468-ci ildə İrəvan əyalətinin Sisəcən nahiyəsində kənd adı [134, 167]. 1621-ci ilə aid mənbəyə görə oradakı Bununis kəndinin məzrə yerinin adıdır [135, 198]. Qədim türk dillərində tas (daş, qaya) sözündəndir.

TATAR - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Qafan r-nunda) kənd adı [133, 239]. 1988-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır. Kənd XIII əsrdə monqolların tərkibində Ön Asiyaya gəlmiş Tatar tayfasının adını əks etdirir.

TATARLI - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Maku nahiyəsində kənd adı (23, 41).

TATAR OSMAN - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Abaran mahalında kənd adı [170, 99].

TATEV - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Gorus r-nunda Gorus şəhərindən 12 km cənub şərqdə) kəndin adı [133, 239]. Kənd oradakı Alban monastırının adı ilə adlanmışdır. Monastırın adı Musa Kalankatlının “Alban tarixi” əsərində çəkilir. Albanlar xristianlığın diofizit məzhəbinə mənsub olduğu üçün erməni kilsəsi tərəfindən sıxışdırılmışdır. XVIII əsrin əvvəllərinə aid erməni mənbəyinə görə Tatev monastırı Eçmiadzin kilsəsinə (bu, 1441-ci ildən sonra ola bilər, çünki Kilikiyada yerləşən Erməni katolikosluğu həmin ildə indiki Eçmiadzinə köçmüş-dür) mübarizə aparırdı [150, 6]. Monastırın adı mənası məlum olmayan tat və qədim türk dillərində ev-”bina”, “düşərgə” (bax: Alpevi) sözlərindən ibarətdir. Albaniya da Ay məbədinin “Ayev” adı fonetik formada indi Qazax r-nunda Avey (Ayev) dağının adında qalmışdır (bax: Aydın-ev). IV əsrin əvvəllərində Albaniyada xristianlığın qəbulundan sonra tikilmiş qədim kilsələrdəndir. Tatev adının türkcə olması monastırın yaxınlığında Ağoğlan dağının adı ilə də təsdiqlənir. Azərbaycanın bir neçə müqəddəs sayılan Ağoğlan yeri vardır. 1. Dağlıq Qarbağda Amaras kəndi ərazisində pir və monastır adı (burada Albaniyada xristianlığı yaymış, alban tarixçisi Musa Kalankatlıya görə “ağ paltar geymiş” Qriqorinin qəbri vardır). 2. Qazax r-nunda Əskipara kəndi ərazisində Ağoğlan məbəd xarabalığı. 3. Laçın r-nunda həm də “Göyərçin” adlanan Ağoğlan piri və kilsəsi.

TATLUQIŞLAQ - İrəvan xanlığının Göycə mahalında kənd adı [159]. XIX əsrin sonlarında dağılmışdır. Tatlu tayfasının adındandır. Ehtimal ki, orta əsrlərdə Anadoluda yaşamış Ulu Yeruk tayfa birləşməsinin Tatlu qolunun (36, 186) məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.

TAXTA YURT - İrəvan quberniyasının Novobayazid qəzasında Ərdəniş kəndinə məxsus yaylağın adı (136, 33).

TAXTAKƏND - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Qafan r-nunda) kənd adı [133]. XX əsrin əvvəllərində kənd dağılmışdır. Azərbaycan dilində taxta-”dağ döşündə hamar yer” sözündəndir. Azərbaycanda Taxtaçay (Dağlıq Qarabağda vulkan mənşəli yaylada yaranmış) düzənlikdən başlayaraq adlanmış çay) və Taxtayaylaq (Qobustan yaylasının şimal-qərbində Dübrar dağında cənub qərbə dağ düzənliyi) Beynəltaxta (Daşkəsən r-nu) və Taxtabaşı (Kəlbəcər r-nu) dağ adları ilə mənaca eynidir.

TAXTAKÖRPÜ - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Qazax qəzasında (indi Ermənistanın Dilican r-nunda) kənd adı [133]. 1939-cu ildə ermənicə Tequt adlandırılmışdır. 1728-ci ilə aid mənbədə iki Taxtakörpü adlı kənd İrəvan əyalətinin Qarni və Vedi nahiyələrində qeyd olunur [150, 75]. “Taxtadan (yəni ağacdan) körpü” mənasındadır.

TAXTAKÖRPÜ - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin “Qarni və Vedi nahiyəsi”ndə kənd adı [170, 75].

TAXTALAR - İrəvan xanlığının Dərələyəz mahalında kənd adı [159]. XX əsrin 30-cu illərində kollektivləşmə ilə əlaqədar olaraq dağılmışdır. Bu toponimdə taxta sözü “şumlanmış yer”, yaxud “şumlanmış sahədə saxlanmış (şumlanmamış) sahə”, “çəltik əkilmiş sahənin bir kvadratı” mənasındadır. Azərbaycanın Dəvəçi r-nu Taxtalar kəndinin adı ilə mənaca eynidir.

TAXTATƏPƏ - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Qazax qəzasındja (indi Ermənistanın Krasnoselo r-nunda) qışlaq adı. XX əsrin 30-cu illərində kollektivləşmə ilə əlaqədar olaraq ləğv edilmişdir.

TAXCA - İrəvan quberniyasının Novobayazid qəzasında Toxluca kəndinə məxsus qışlaqlardan birinin adı (136, 34).

TAŞ ABDALLAR - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı (133, 239). Daşlıq yerdə yerləşən Abdallar kəndi mənasındadır. Bax: Abdallar.

TAŞ AĞAL - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında dağ adı [133, 239].

TAŞANLI - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Aralıq nahiyəsində kənd adı [170, 20]. İrəvan  əyalətində yaşamış 124 ailəlik Taşanlı tayfasının (bax: 159) adındandır. Bax: Ayrum.

TAŞQALA - İrəvan xanlığının Talin mahalında kənd adı. 1828-1832-ci illərdə azərbaycanlı əhali qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır [159]. Sonra əhali yenidən məskunlaşmışdır. XIX əsrdə İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında Taşkala kimidir (133, 239). 1728-ci ilə aid mənbədə Taşqala kənd adı çəkilir [170, 70]. Taş (burada “qaya” mənasında) və qala sözlərindən ibarətdir. Kənd “Taşqala” qalasının adı ilə adlanmışdır.

TAŞBULAQ - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Şirakel nahiyəsində kənd adı [170, 147]. Mənbədə kəndin həm də Alı köy adlandığı göstərilir (yenə orada).

TAŞLU - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı (133, 239).

TAŞLIGÖL - İrəvan quberniyasının Novobayazid qəzasında göl adı (133, 239).

TAŞLICA - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Xınzirək mahalında kənd adı [170, 7].

TAŞU - 1468-ci ildə Sisəcan nahiyəsində kənd adı [134, 168].

TAŞUÇAN - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kənd adı [133, 240]. XIX əsrin sonlarından sonra kəndin adı çəkilmir. XIX əsrin ortalarında qışlaq əsasında yaranmışdır. Qışlaq isə “Daşuçan” (yəni “Qayauçan” yaxud “uçmuş qaya) yerinin adı ilə adlanmışdır.

TEĞİT - İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında kənd adı (133, 240). 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Abaran nahiyəsində kənd adı (23, 54) kimi məlumdur.

TEY - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Meğri r-nunda) kənd adı [133, 240]. Başqa adı Hacılu (yenə orada) Gedi Sallı və Əcili də adlanmışdır [20, 76]. 1948-ci ildə əhalisi qovulmuş, 1922-ci ildə bir qismi geri qayıtmışdır. XX əsrin 60-cı illərində kənd ləğv edilmişdir [20, 76]. Türk dillərində tey-”təpə” [126, 548] sözündəndir.

TEYMURLU QIŞLAĞI - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin İqdır nahiyəsində kənd adı [170, 19].

TEYMURXAN KƏNDİ - İrəvan xanlığının Sərdarabad mahalında kənd adı [159]. Digər adı Dövlətabad. 1828-1832-ci illərdə əhalisi qovulmuş və kənd dağıdılmışdır (yenə orada) Etkotoponimdir.

TEYMURXAN KOLANI - İrəvan xanlığının Karbibasar mahalında kənd adı [159]. XIX əsrin ortalarından sonra kəndin adı çəkilmir. “Teymurxan kəndi yaxınlığında “Kolanı kəndi” mənasındadır”. Kolanı tayfasının adındandır. Bax: Kolanı.

TEYMURÇIXAN - 1718-ci ildə İrəvan əyalətinin Sürməli nahiyəsində kənd adı [170, 17].

TEZ ƏRVAN - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Qırxbulaq nahiyəsində kənd adı (23, 84). “Başqa adı Örən otbağı” (yenə orada). Bax: Örənotbağı.

TEZBAXAR - Amasiya r-nunda kənd adı. 1921-ci ildə kənddə yaşayan qarapapaqlar Türkiyəyə köçdükdən sonra burada ermənilər yerləşmişdir. 1940-cı ildə kənd ermənicə Qdaşen adlandırılmışdır.

TEZKEÇİ - 1590-cı ildə İrəvan əyalətinin Abaran mahalında kənd adı [169, 232].

TEZXARAB - XVIII əsrin ortalarında Dərəçiçək mahalında kənd adı [150, 362].

TEZXARABA - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı [133, 240]. 1728-ci ildən Qırxbulaq nahiyəsində məlumdur (28, 77). 1828-1832-ci illərdə kənddə xaricdən gəlmə ermənilər də yerləşdikdən sonra əhali qarışıq yaşamışdır. 1918-ci ildə kəndin azərbaycanlıları qovulmuşdur. XX əsrin 30-cu illərində kənd dağılmışdır. İlk dəfə 1590-cı ildən məlumdur [169, 65]. 1728-ci ilə aid mənbədə kəndin “Dərviş vələdi İsmayıl” adlı şəxsə məxsus olması göstərilir (yenə orada).

TEKNİS - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Abaran nahiyəsində kənd adı [170, 12].

TELSİN - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Dərələyəz nahiyəsində kənd adı (23, 58). Mənbədə qeyd olunur ki, burada indi adam yaşamır (32, 278).

TERP - Əzizbəyov r-nunda kənd adı (60, 97). Bax: Tarp.

TERCANİS - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Sürməli nahiyəsində kənd adı [170, 17]. Bax: Dərdcan.

TEX - Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Gorus r-nunda) kənd adı [133]. İlk dəfə 1686-cı ilə aid ermənicə mənbədə qeyd olunmuşdur [135, 231]. XVIII əsrin əvvəllərinə aid ermənicə mənbədə İrəvan əyalətinin Kotayk mahalında Texi kənd adı göstərilir [150, 362].

TECİRDİNK - 1728-ci ildə İrəvan əyalətinin Qırxbulaq nahiyəsində kənd adı (23, 80).

TECİRƏBƏK - İrəvan xanlığının Qırxbulaq mahalında kənd adı [159]. 1828-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuş və İrandan gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1946-cı ildə kənd ermənicə Dzoraxpyur adlandırılmışdır. XVII əsrdən məlumdur [150, 350].

TEC-ƏHMƏD - İrəvan quberniyasının Novobayazid qəzasında Pəmbəkdağ silsiləsinin zirvələrindən birinin adı (136, 2).

TECURLU - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kənd adı [133, 240]. 1728-ci ilə aid mənbədə İrəvan əyalətinin İqdır nahiyəsində kənd adı kimi qeyd olunmuşdur (23, 66). XIX əsrin 70-ci illərində azərbaycanlılar sıxışdırılıb çıxarılmışdır. 1886-cı ilə aid məlumata görə kəndin əhalisi erməni idi. Orta əsrlərdə Anadoluda Osman-Nur bölgəsində (Maraş əyalətində) yaşamış Dulqədirli tayfasının Tecurlu qolunun [36, 18 və 204] məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.

TƏZƏ AĞDAŞ - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kənd adı [133]. Ağdaş kəndindən (bax: Köhnə Ağdaş) XIX əsrin ortalarından yaranmış məntəqədir. 1918-1919-cu illərdə dağılmışdır.

TƏZƏ QARAHACILI - İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında kənd adı (133, 235).

TƏZƏ DARĞALU -İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında  kənd adı (133, 235).

TƏZƏKƏND - Vedi nahiyəsində kənd adı. 1949-cu ildə kəndin əhalisi Azərbaycana köçürülmüşdür. XIX əsrin ortalarında həmin rayondakı Ərmik kəndindən yaranmış məntəqədir.

TƏZƏKƏND - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kənd adı [133]. Digər adı Qraçbağ (Qaraçibaq). Bax: Qaraçıbağ.

TƏZƏKƏND - Qukasyan r-nunda kənd adı. 1920-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuş və ermənilər yerləşdirilmişdir. 1935-ci ildə ermənicə Tazaqyux. 1967-ci ildə Tavşut adlandırılmışdır.

TƏZƏKƏND - Abovyan r-nunda kənd adı. 1946-cı ildə kənd ermənicə Nor=Qyux adlandırılmışdır. 1949-cu ildə kəndin əhalisi Azərbaycana köçü-rüldükdən sonra kənd dağılmışdır.

TƏZƏKƏND - Noyemberyan r-nunda kənd adı. Ləmbəli kəndinin əhalisi 1949-cu ildə Azərbaycana köçürülmüşdür. Lakin az sonra onlar geri qayıdaraq Təzə-kənd salmışlar. 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur [20, 330].

TƏZƏKƏND - İrəvan xanlığının Zəngibasar mahalında kənd adı [159]. 1918-ci ildə əhalisi qovulmuş və ermənilər yerləşdirilmişdir. 1970-ci ildə kənd ermənicə Ayntap adlandırılmışdır.

TƏZƏKƏND - İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında kənd adı [133, 235]. 1918-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır.

TƏZƏGÖY - Qukasyan r-nunda kənd adı. 1921-ci ildə kəndin əhalisi Türkiyəyə köçdükdən sonra ermənilər yerləşdirilmişdir. 1935-ci ildə kənd Tazaqyux, 1967-cə ildə Tavşut adlandırılmışdır.

TƏZƏKƏND -  Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında (indi Ermənistanın Taşir r-nunda) kənd adı [133]. 1918-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır. Türk Qarakilsəsi də adlanmışdır.

TƏZƏKƏND - İrəvan quberniyasının Eçmiadzin qəzasında kənd adı [133. 235]. 1918-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır.

TƏZƏKÇİ - İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında kənd adı (133, 235).

1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   15


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə