ƏHLİ SÜNNƏ VƏl cəmaat səLƏFİ saliHİN ƏQİDƏSİ İslam nəŞİDLƏRİ




Yüklə 130.18 Kb.
tarix21.04.2016
ölçüsü130.18 Kb.
ƏHLİ SÜNNƏ VƏL CƏMAAT

SƏLƏFİ SALİHİN

ƏQİDƏSİ

İSLAM NƏŞİDLƏRİ

TOPLAYAN VƏ TƏRTİB EDƏN

K.HÜSEYN



ÖN SÖZ

Xutbətul-Hacə

Həmd ancaq Allahadır, Ona həmd edir, Ondan yardım və məğfirət diləyirik. Nəfslərimizin şərindən və pis əməllərimizdən Allaha sığınırıq. Allah kimi hidayətə yönəltmişsə, onu heç kəs azdıra bilməz, kimi də azdırmışsa, heç kəs onu hidayətə yönəldə bilməz. Mən şəhadət edirəm ki, Allahdan başqa ilah yoxdur. O, təkdir, şəriki də yoxdur və şəhadət edirəm ki, Məhəmməd onun qulu və elçisidir.



«Ey iman gətirənlər! Allahdan lazımınca qorxun. Yalnız müsəlman olduğunuz halda ölün». (Ali-İmran 102).

«Ey insanlar! Sizi tək bir şəxsdən (Adəmdən) xəlq edən, ondan zövcəsini (Həvvanı) yaradan və onlardan da bir çox kişi və qadınlar törədən Rəbbinizdən qorxun. (Adı ilə) bir-birinizdən (cürbəcür şeylər) istədiyiniz Allahdan, həmçinin qohumluq əlaqələrini kəsməkdən qorxun. Şübhəsiz ki, Allah sizin üzərinizdə nəzarətçidir». (ən-Nisa 1).

«Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun və doğru söz söyləyin! (Əgər belə etsəniz) Allah əməllərinizi islah edər və günahlarınızı bağışlayar. Hər kəs Allaha və Peyğəmbərinə itaət etsə, böyük bir səadətə (Cənnətə) nail olar». (əl-Əhzab 70-71)1.

Şübhəsiz ki, sözlərin ən doğrusu Allahın kəlamı, yolların ən xeyirlisi Muhəmməd - sallallahu aleyhi və səlləm - in yoludur. Əməllərin ən pisi sonradan uydurulanlardır. Sonradan uydurulub dinə salınan hər bir əməl (iş) bir bidətdir, hər bir bidət isə bir zəlalətdir (sapmaqdır), hər bir zəlalət isə oddadır2.



«Ey Rəbbim! köksümü açıb genişlət, işimi yüngülləşdir, dilimdəki düyünü aç ki, sözümü yaxşı anlasınlar». (Ta ha 25–28).

Möhtərəm müsəlman qardaş və bacılarım! İlk öncə hamınızı Allahın salamı ilə salamlayıram. Allahın kitabına və Rəsulullah - sallallahu aleyhi və səlləm in yoluna (Sünnəsinə) uyaraq öz risaləmi «Bismilləh» ilə başlayıram. Çünkü Allah Rəsulu - sallallahu aleyhi və səlləm - də öz məktublarını «Bismilləh» ilə başlamış və buyurmuşdu: «Hər mühüm bir işə «Bismilləh» ilə başlanılmazsa, o işin sonu kəsikdir»3.

Allahdan əməlimi onun üçün ixlaslı olmasını, məndən qəbul edib onunla müsəlmanları faydalandırmasını diləyirəm. Əgər hardasa xəta etmişəmsə bu nəfsimdən və şeytandandır. Burada düzəldilməsi mühüm olan yerləri tapdıqdan sonra mənə öyüt-nəsihət verməkdən çəkinməyə-cəyinizi ümid edirəm.

Güvəndiyim Allahdır, işlərimi ona həvalə edirəm və ona arxalanıram. Həmd və nemət yalnız onadır. Müvəffəqiyyət bəxş edən və xətalardan qoruyan da odur. «Məni yaradan və məni doğru yola yönəldən Odur! Məni yedirdən də, içirdən də Odur! Xəstələndiyim zaman mənə yalnız O şəfa verir. Məni öldürəcək, sonra dirildəcək də Odur və Qiyamət günü xətamı bağışlayacağına ümid etdiyim də Odur! Ey Rəbbim! Mənə hikmət bəxş et və məni salehlərə qovuşdur! Sonra gələnlər arasında mənə yaxşı ad qismət et! Məni Nəim Cənnətlərinin varislərindən et». (əş-Şuəra 78-85).

Allahın salat və salamı onun Peyğəmbəri Muhəmməd - sallallahu aleyhi və səlləm - ə, onun ailə üzvlərinə, səhabələrinə və Qiyamətə qədər onun yolu ilə gedən saleh möminlərin üzərinə olsun.

Bitirdim: Miladi 2006-ci il 22 İyun

Hicri 1427-ci il Cəmədiəl Əvvəl 26


Həmd Olsun Aləmlərin Rəbbi Olan Allaha! (Yunus 10)

İSLAM NƏŞİDLƏRİ

İslam Nəşidləri (Şerlər) Nəşid – şer və ya yüksək səslə şer söyləmək deməkdir4. Günümüzdə melodik şəkildə Nəşid oxumaq şer söyləmək kimidirmi?

“İslam Nəşidlərinin” qadağan olunması barədə Sələf alimləri arasında heç bir ixtilaf yoxdur. Sələflərdən heç kəs Nəşidləri Allaha dəvət, Allaha yaxınlaşmaq üçün bir vasitə (üsul) etməyi, həmçinin Nəşidlərdə cəlb edici gözəl (kişi və qadın) səslərində istifadə etməyi, başı əsdirərək, səsi incələdərək, qrup halında, xor şəkilində onları oxumağı, arxa plandan (fondan) sintezator, təbil (baraban) və s. alətlərdən istifadə edərək Nəşid (şer) söyləməyi qadağan ediblər.

Şer formasında olan mahılara gəldikdə isə: “Tələffüzü şer formasında olub, dəvət və ibadət vasitəsi kimi istifadə edilmirsə, xor və melodik (səsi incələdəcək, başı əsdirəcək) şəkildə oxunmursa bunda heç bir qadağa yoxdur”. İnsanların bu gün adlandırdığı “İslam Nəşidləri” çox yüzilliklər bundan qabaq da var idi. Lakin illər keçdikcə bu adlar dəyişməyə başladı. Əvvəllər bu Nəşidlər “Təqbir” “Qəsidə” adlanırdı. Onlar ortaya çıxdığı zaman ümmətin alimləri bu kimi əməlləri bidət və zəlalət adlandırdılar. İmam Əhməd – rahmətullahi aleyhi – dən soruşurlar ki: «Qəsidə oxuyan kimsələr barəsində sözün nədir?”. Şeyx: “Bu bir bidətdir və bu işlə məşğul olan kimsələrlə eyni məclisdə oturmayın” dedi5. İslam dinində “İslam Nəşidləri” deyilən bir anlayış yoxdur. Bu ifadənin özünü İslama nisbət etmək belə qadağandır. Lakin günümüzdə bir çox qadağan olunmuş şeyləri İslama nisbət edilər: İslam Fəlsəfəsi, İslam Musiqisi, İslam filimləri, İslam Teatırı və s. halbuki İslamın bunlarla heç bir əlaqəsi yoxdur.

İslam Nəşidlərinin” Qadağan Olunmasına Birinci Səbəb – “İslam Nəşidlərini” Dəvət Məqsədilə İstifadə Etmək Olarmı?: “İslam Nəşidlərinin” qadağan olunmasına başlıca dəlil günümüzdə onların Allaha və Onun dininə dəvət metodu (vasitəsi) kimi istifadə olunmasıdır. Onun vasitəsilə insanlar Allaha yaxınlaşmağı axtarırlar. Bir qrup oxuyur, digər qrup isə qulaq asır. Nə Quranda, nə də Sünnədə əsası olamyan istənilən bir şey (söz, əməl) Allahın dininə nisbət edilərsə Bidətdir və rədd olunandır.



Bidət – Bəd – sözündən götrülmüşdür. Uydurma, yeni bir şey irəli sürmək deməkdir. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in vəfatından sonra ibadət və Allaha yaxınlıq niyyətilə qondarılmış, lakin nə Quranda, nə də Sünnədə dəlili olmayan hər hansı bir etiqadi sözə və əmələ deyilir. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Şübhəsiz ki, sözlərin ən doğrusu Allahın kəlamı, yolların ən xeyirlisi Muhəmməd - səllallahu aleyhi və səlləm - in yoludur. Əməllərin ən pisi sonradan uydurulanlardır. Sonradan uydurulub dinə salınan hər bir əməl (iş) bir bidətdir, hər bir bidət isə bir zəlalətdir (sapmaqdır), hər bir zəlalət isə oddadır6. İbn Ömər - radıyallahu anhu – deyir ki: «İnsanlar gözəl görsələrdə hər bir bidət zəlalətdir»7. Aişə – radıyallahu anhə – rəvayət edir ki, Peyğəmbər - səllallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Hər kim bizim bu işimizlə əlaqəli ondan olmayan bir şeyi sonradan ortaya çıxararsa o, rədd olunacaqdır (Başqa rəvayətdə: Hər kim bizim işimizə uyğun olmayan bir əməl etmiş olarsa o (əməl) rədd olunacaqdır)»8. Əli - radıyallahu anhu – deyir ki: «Əgər din ağıla görə olsaydı (xufun) alt tərəfinin məst edilməsi, üst tərəfin məst edilməsindən daha uyğun olardı. Lakin mən Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in (xufun) üst tərəfinə məst etdiyini gördüm»9. İbrahim ən-Nəhai – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: «Əgər Muhəmmədin səhabələri bir dırnağı belə məst etmişlərsə mən də onlara uymağın fəzilətini əldə etmək üçün (ayağımı) yumazdım»10. Sufyan əs-Souri – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: «İblis bidəti günahdan daha çox sevir. Çünki günahdan tövbə edilir, bidətdən isə tövbə edilməz»11. Günah edən kimsə günah etdiyini bildiyi üçün tövbə etməsi və günahları səbəbilə məğfirət diləməsi umulur. Bidət sahibi isə itaət və ibadət içərisində olduğuna inanır. Tövbə də etməz, məğfirət də diləməz. İblisdən nəql edilən: «Adəm oğullarının belini günahlarla qırdım. Onlar isə tövbə etməklə, məğfirət diləməklə belimi qırdılar. Mən də onlar üçün məğfirət diləmələri, tövbə etməyəcəkləri günahlar ortaya qoydum. Bunlar isə ibadət şəkilində olan bidətlərdir». İbnul Məcisun – rahmətullahi aleyhi – deyir ki, İmam Malik – rahmətullahi aleyhi – belə dediyini dinlədim: «Hər kim İslamda gözəl görərək bir bidət ortaya çıxararsa, Muhəmməd – sallallahu aleyhi və səlləm – in risalətə qarşı xainlik etdiyini iddia etmiş olur. Çünki Uca Allah: «Bu gün dininizi tamamlayıb mükəmməl etdim….». (əl-Maidə 3) deyə buyurdu. Bu baxımdan da o, gün din olmayan heç bir şey bu gün də din olmaz»12. İmam Malik – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: «Bu ümmətin başı nə ilə islah olunmuşsa, bu ümmətin sonu da ancaq onunla islah olunur (düzəlir). O, gün din olmayan heç bir şey bu gün də din olmaz»13. Şeyx İbn Qasım – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Allaha dəvət metodunda iki qaydanın olması şərtdir (vacibdir). Birinci: Dəvət yalnız Allah rızası üçün olmalıdır. İkinci: Dəvət Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in sünnəsinə uyğun olmalıdır. Birinci şərti itirən müşrikdir, ikinci şərti itirən isə bidətçidir”14. Həsənul Bəsri - rahmətullahi aleyhi - deyir ki: «Əməl olmadıqca söz səhih olmadığı kimi, niyyət olmadıqca da, əməl və söz də səhih deyildir. Bir kimsə sünnət üzərə olmadıqca da, nə söz, nə əməl, nə də niyyət səhih olur»15.

Artıq bizə bəlli oldu ki, dəvət qapıları bağlıdır. Allah və Rəsulunun əmr etdiyi (din etdiyi) yollardan başqa qeyri yollarla Allahın dininə dəvət etmək olmaz və heç kəsə də səlahiyyət verilməyib ki, özündən yeni dəvət üsulları icad etsin hansı ki, nə Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – bunu edib, nə də səhabələri. Çox böyük bir xəta edərək deyirlər ki, “İslam Nəşidləri” günümüzdə əcnəbi vətəndaşlar üçün ən yaxşı dəvət üsuludur. Allahu Əkbər! Nə Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in, nə Səhabələrin, nə də ki, Tabiinlərin (dəvətdə) istifadə etmədiyi üsul necə yaxşı (gözəl) dəvət üsulu ola bilər?

İbn Abbas - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, bir gün Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – xütbə verərkə ayaq üstə dayanan bir kimsəni gördü və onun kim olması barəsində soruşdu. İnsanlar: “O – Əbu İsraildir, günəş altında dayanmağı, oturmamağı, kölgələnməməyi, danışmamağı və oruc tutmağı nəzir etmişdir”. Peyğəmbər: “Əmr edin ona danışsın, kölgələnsin, otursun, lakin orucunu axıra çatdırsın”16. İbn Teymiyyə – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm –o, kimsəyə bütün şeyləri qadağan etdikdən sonra yalnız oruc tutmağı (davam etməyi) əmr etdi. Çünki Oruc - Allahın sevdiyi bir ibadətdir. Orucdan qeyri etdiyi əməllər isə Allaha yaxınlaşdıran bir ibadət olmadığı üçün (qadağan edildi). Hətta kimsə bunları (ibadət) hesab etsədə belə”17. İmam Şatibi – rahmətullahi aleyhi – İmam Məlik – rahmətullahi aleyhi –sözlərini qeyd edərək deyir ki: “Diqqət edin! Necə İmam Məlik – rahmətullahi aleyhi – günəş altında dayanmağı, (bütün gün ərzində) susmağı, Şama və Misirə piyada getməyi nəzir etməyi qadağan edərək bütün bunları günahlardan saymışdır. Halbuki bu əməllər özü-özlüyündə icazəlidir. Lakin bu əməlləri İslam dininə nisbət etdikdə və bunlar vasitəsilə Allaha yaxınlaşmaq üçün ibadət edilməyə başladıqda İmam Məlik bunları günahlardan saymışdır”18. İbn Teymiyyə – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Allaha ibadət məqsədilə yun gödəkçə geyinmək bidətdir”19.

Bütün bu misallardan bəlli oldu ki, istənilən əsli halal olan bir şeyi Allaha yaxınlaşmaq üçün ibadət üsulu edilərsə qadağandır. “İslam Nəşidləri” də belədir nə vaxt ki, onlar Allaha yaxınlaşmaq üçün bir üsul (vasitə) seçilərsə.

İslam Nəşidlərinin” Qadağan Olunmasına İkinci Səbəb: Kitab Əhlinə, Kafirlərə və Azğın Sufilərə bənzəmək olduğu üçün qadağan edilmişdir. Kitab Əhlinə gəldikdə Xristian Katoliklər öz kilsələrində Allaha yaxınlıq məqsədilə müəyyən mahnılar oxuyurlar. Bütpərəst olan Qirşnaçılarda Allaha yaxınlaşmaq üçün bu üsullara əl atırlar. Bidət əhli olan Sufilərə bənzəməyə gəldikdə isə: İlk olaraq İslam ümmətində Allaha yaxınlaşmaq üçün Nəşidlərdən istifadə edənlər onlar olmuşlar. Bununla Allahı zikr edir və Allaha yaxınlaşırdılar. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurmuşdu: «Kim bir qövmə bənzəmək istəyərsə o, da onlardandır»20. İmam Nəvəvi, əl-Munaui, əs-Sənani, İbn Abidin – Allah Onlrdan Razı Olsun - deyirlər ki: “Bənzəməyə gələn qadağa istənilən qövmə, cəmiyyətə, millətə aiddir. İstər kafirlər olsun, istər gühkarlar olsun, istərsə də bidət əhli olsun”21.

Lakin bəzi kimsələr qeyd edilər ki: “Biz Nəşidləri dinin bir parçası olaraq adlandırmırıq. Bu bizə atılan böhtandır”. Onlara demək istəyirəm ki, günümüzdə çox eşidirik: “Mən Nəşidlərə qulaq asdığım zaman imnım artır”, “Mən elə zənn edirdim ki, Nəşidlərə qulaq asmağa görə savab yazılır”, “Nəşidlər – dəvət üçün ən gözəl üsuldur” və s. Hətta bəzi ölkələrdə Nəşidlərlə bağlı kassetlərin çıxması və üzərində: Zikrullah – Allahı zikr etmək kimi sözlərin yazılması onu göstərir ki, İslam Nəşidləri Allaha yaxınlıq üçün bir vasitə edilmişdir.

İslam Nəşidlərinin” Qadağan Olunmasına Üçüncü Səbəb: Nəşidlərin oxunma tərzinə görədir. Buda günümüzdə olan Nəşidlərin melodik (Təlxin) və Xor şəkilində oxunmasıdır. Bununla da Nəşidlər İslam dinində qadağan edilmiş musiqiyə çevrilir ki, buna da əl-Ğinə deyilir. İmam Şatibi – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Günüüzdə bir çox insanların etdikləri kimi (bədəvi) ərəblərdə melodik oxuma tərzi yox idi. Onlar şerləri mənalı (ifadəli, təsirli, aydın, səlis) surətdə söyləyər, indikilər kimi (səslərini gözəlləşdimək) üçün müəyyən kurslar keçməzdilər. Səslərini yumşaldar və uzadardılar, musiqidən xəbəri olmayan ərəblər kimi...”22.

Nəşidlərin qadağan olunmasına qarşı çıxan müsəlmanların bir çoxları görürsənki cahillikdə musiqi ilə yaşayan, nəfəs alan, musiqinin fanatı olan kimsələr olublar. Lakin tövbə edib İslamı qəbul etdikdən sonra, musiqinin haram olduğunu bildikdən sonra əvəz olaraq (nəfsi-istəklərini sakitləşdirmək) üçün Nəşidləri tapdılarr. Məst oxunma tərzinə (səsin gözəlliyiə) görə Nəşidlər bir çoxları üçün Allahın haram etdiyi musiqini əvəz etmişdir. Günümüzdə isə bir çoxları Nəşidlərin mənasını başa düşmədiyi halda belə onları dinləyirlər. Nəşidlərin mənasını bilməyən bir kimsə haradan bilə bilər bu Nəşidlərin nəyə dəvət etdiyini, kimləri tərif etdiyini. Məgər azdı müəyyən cəmaatlara çağıran Nəşidlər, İxvan əl-Muslimin cəmaatını onların başçılarını tərif edən nəşidlər. Lakin haqqı axtaran, öz nəfsi-istəklərinə qalib gələn bir kimsə üçün yuxarıda qeyd edilən dəlillər kifayət olmalıdır ki, bundan tövbə edib çəkinsin.



Səid b. Museyyib – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Mən musiqiyə nifrət edirəm, lakin şeri sevirəm”23. İmam b. Abidin – rahmətullahi aleyhi – deyir ki:”Musiqi – haramdır”24. İmam b. əl-Həc əl-Maliki – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Həqiqətən şerlər qadağan olunur nə vaxt ki, onları uzada-uzada oxuyarlarsa”25.

Müasir Sələf Alimlərinin “İslam Nəşidlərinin” Qadağan olunması Barəsində Fətvaları: Onlar qeyd edirlər ki, Nəşidlər barəsində alimlər arasında fikir ayrılığı vardır. Lakin qeyd etmək istəyirəm ki, günümüzdə olan Nəşidlərin qadağan olunmasında alimlər arasında heç bir fikir ayrılığı yoxdur.

Şeyx əl-Albani – rahmətullahi aleyhi – dən “İslam Nəşidləri” barədə soruşduqda o, dedi: “İslam Nəşidləri” adlandırılan bu (şerlər) əvvəllər Sufilərin (digər məzhəb və təriqətlərdən) əsas fərqlənmə sifəti idi. Bir çox cavanlar da bu kimi Nəşidləri sözlərinə görə - Peyğəmbər sallallahu aleyhi və səlləm tərif etməkdə həddi aşdıqları və Ona sallallahu aleyhi və səlləm Allahdan qeyrisinə yönəldikləri üçün (dua etdikləri üçün) məzəmmət edirdilər. Sonra isə yeni Nəşidlər meydana çıxdı. Mən inanıram ki, bu Nəşidlər əvvəlki Nəşidlərdən qaynaqlanaraq meydana çıxdılar. Köhnə (Sufi) Nəşidlərində olduğu kimi bu Nəşidlərdə şirk və cahilik (bütpərəstlik) sözlərindən bir şey yoxdur. Lakin hər hansı bir kimsə Allahın Kitabına, Peyğəmbər sallallahu aleyhi və səlləm in Sünnəsinə və Saleh Sələflərin yoluna baxdığı zaman orada günümüzdə olan “İslam Nəşidləri” adlandırılan Nəşidlərdən heç bir əsər-əlamət tapmaz. Hətta bu Nəşidlər dəyişilərək əvvəlki (Sufi) nəşidlərinə oxşamasa da belə, hansıki onların sözlərində Peyğəmbər sallallahu aleyhi və səlləm tərif etməkdə həddi aşmaq vardır, iki səbəb bu Nəşidlərin də qadağan olunması üçün bizə kifayət edər: 1. Bu Nəşidlər Sələflərin mənhəcindən (üsul, yol, qayda) deyildir. 2. Gerçəklik (həqiqət) – şahidi mən özüməm. Çox təhlükəlidir, artıq müşahidələrimizdən görürük ki, gənc müsəlmanlar daha çox Nəşid oxuyur və əylənirlər. Bu onları o, qədər məşğul edir ki, onlar Quran oxumaq, Allahı zikr etmək və Peyğəmbər sallallahu aleyhi və səlləm salavat gətirməkdən belə yayınırlar”26. Şeyx əl-Albani rahmətullahi aleyhi - «İslam Fiqhində Çalğı Alətləri» adlı əsərində deyir ki: «Bir neçə kəlimə söyləmək istəyirəm və Allahın izni ilə xeyirli və faydalı olan risaləni bu sözlərlə bitirmək istəyirən o, da “İslam Nəşidləri” barəsindədir: Yeddinci bölümdə söylənilməsi caiz olan və olmayan şer haqqında danışdıq. Eyni şəkildə ondan öncəki bölümlərdə də bayram (Ramazan və Qurban) və toy məclislərində qadınların dəf çalmalarından başqa bütün çalğı alətlərinin haram olduğunu da açıqladıq. Bu son bölümdən də aydın oldu ki, Uca Allaha yalnız Allahın şəriət etdiyi yollardan qeyri yollarla yaxınlaşmaq qadağandır. Allahın haram etdiyi bir yolla Allaha necə yaxınlaşmaq caiz ola bilər? Buna görə də elm adamları Sufilərin musiqilərini haram görmüş və bunu halal qəbul edənlərə qarşı da mübarizə aparmışlar. Oxuyucu bu qaydaları bildikdən sonra çox açıq bir şəkildə Sufilərin musiqiqsi ilə “İslam Nəşidləri” arasında hökm tərəfdən heç bir fərq olmadığını görər. Hətta bunda başqa bir müsibət də var: Əxlaqsız musiqilər kimi Nəşidlərin (Təlxin) oxunması, Ritm olaraq şərq və qərb musiqilərinə bənzəməsi, dinləyənləri hərəkətə gətirərək oynadan, coşduran olmasıdır. Bununla da aydın olur ki, onlara qulaq asmaqda məqsəd Nəşidlərin sözləri deyil, əyləncə və musiqidir. Bu da şəriətə zidd olan bir şeydir ki, bu da kafirlərə və həyasızlara bənzəməyə çalışmaqdır. Bundan sonra isə bir hərəkət də ortaya çıxa bilər: O, da Qurandan üz döndərmək və ondan uzaq düşmək. O, vaxtı bu nəşidləri dinləyənlər Peyğəmbər sallallahu aleyhi və səlləm in Uca Allahı buyurduğunda olduğu kimi Allahın ərz etdiyi şikayətinə daxil olmuş olurlar: «Allah Rəsulu: Ya Rəbbim! Həqiqətən mənim qövmüm bu Quranı büstbütün tərk etdilər, dedi». (əl-Furqan 30)27. Mən yaxşı xatırlayıram: Bura Əmmana hicrətimdən iki il öncə Dəməşqdə müsəlman gənclərdən birisi mənası etibarı ilə pislik olmayan bir neçə Nəşid söyləməyə başladılar. Bunu bir kassetə yazmışdılar. Aradan qısa bir müddət keçmişdi ki, onunla bərabər dəf də çalınmağa başlandı. Sonra bunu dəf halaldı deyə toy mərasimlərində qulaq asıldı. Daha sonra kassetlərə köçrülərək yayıldı. Bir çox nüsxələri çıxdı. Bir çox evlərdə dinlənilməyə başlandı. Bunun tək səbəbi nəfsin qalib gəlməsi və şeytanın hiylələrini bilməməkdir. Şeytan onları Quranı öyrənmək bir tərəfə, onu dinləməkdən, hörmət etməkdən də qoydu. Ayədə buyrulduğu kimi Quran onlar tərəfindən tərk edildi. «Kafir olanlar dedilər ki: Bu Quranı dinləməyin və oxunduğu zaman mənasız səslər çıxardın» (əl-Fussilət 26). Quran onlara oxunduğu vaxt çox danışar və mənasız sözlər deyərdilər ki, Quranı dinləməsinlər. Bu da Quranı dinləməyi tərk etməyin və ona iman etməyi tərk etməyin bir şəkilidir. Onu təsdiq etməyi tərk etməkdə onu tərk etməyin bir şəkilidir. Onun üzərində düşünməyi, onu anlamağı tərk etməkdə onu tərk etmək şəkillərindəndir. Lazımınca əməl etməyi, əmirlərinə uyub qadağalarından çəkinməyi tərk etmək də onu tərk etməyin bir şəkilidir. Quranı buraxıb şerə, hər hansı bir sözə, musiqiyə, əyləncəyə yönəlmək də onu tərk etməyin şəkillərindəndir». əl-Albani deyir ki: “Nəşidlər – bidətdir”28.

Daimi Fətvalar Komitəsi №3259, Hicri 1400-ci il, 30 il bundan qabaq deyirlər ki: “(Bir şeyi də unutmayaq ki, 30 il bundan qabaq olan Nəşidlərlər ilə indiki Nəşidlər arasında göylə yer qədər fərq vardır. Günümüzdə olan musiqi studiyaları, Nəşidlər bəstələnən kompyuterlər, arxa plandan (fondan) gələn müsiqi səsləri və s. 30 il bundan qabaq yox idi). Səhabələr şer və Huda adlanan şerlər söyləyərdilər. Xəndək döyüşündə, məscid tikintisində, cihada gedərkən”.

İbn Bazz – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “İslam Anaşidləri (şerləri) müxtəlifdir. Əgər onların sözlərində xeyirə dəvətdən və onu xatırlamaqdan, Allaha və Rəsuluna itaətdən, vətəni düşmənlərin hiyləsindən qorumağa çağırışdan, düşmənlərə qarşı hazırlıq görməkdən və s. buna bənzər sözlər olarsa bunda heç bir qəbahət yoxdur. Lakin Nəşidlərin sözlərində günaha dəvət, kişi və qadınların bir məclisdə olaraq bir-birilərinin qarşısında soyunmalarından və s. günahlar olarsa bu zaman bunları dinləmək qadağandır”29. İbn Bazz – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “İslam Nəşidləri” barəsində olan sualın açıqlanmasına ehtiyac vardır. Bu suala bir mənalı cavab vermək olmaz. İstənilən şer və ya Nəşid, istər İslami adlansın istərsə də yox, vacib olan (nəşidlərin sözlərində) pak (saf) şəriətə zidd olan bütün şeylərdən uzaq olmasıdır. Əgər Nəşidlərin sözlərində xeyir olarsa – gözəl əxlaqı və mərhəmətli olmağı tərif edən, Allah yolunda cihad etməyə həvəsləndirən, ixlaslı olmağa, valideyinlərə və qonşuya qarşı gözəl münasibətdə olmağa və s. şəriətə zidd olmayan (sözlər) olarsa bunda heç bir problem yoxdur. Bu da İmam Şafii – rahmətullahi aleyhi – şerlər barəsində olan sözləri kimidir: “Gözəl olanı gözəl, çirkin olanı da çirkindir”. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Şübhəsiz ki, şerin bir qismi hikmətdir»30. Həmçinin İbn Bazz – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Mühümdür ki, hər bir Nəşid elm əhlinə və ya bir qrup elm əhlinə həvalə edilsin. Onlar da onun icazəli olub-olmadığını yoxlasınlar. Bu Nəşidləri bir başa hamıdan götürmək də olmaz. Vacibdir ki, onlara alimlər nəzər salsınlar”31.

Şeyx Useymin – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Nəşidlər barəsində çox danışılıb. Lakin mən uzun vaxtdır ki, onları eşitmirəm. (Nəşidlər) ilk çıxdığı vaxt onlarda şərr olan bir şey yox idi. Nə dəf (qaval), nə də qaranlıq (qarmaqarşıqlıq) bir şey, nə də onlar qadağan olunmuş musiqiyə bənzəyirdi. Lakin vaxt keçdikcə (Nəşidlər) inkişaf edərək müsirləşdilər. İndi biz onlarda təbil (baraban) səsinə bənzər səslər eşidirik, bəlkə də bu təbil deyil (başqa bir musiqi alətinin) səsidir. Həmçinin onlarda gözəl, yoldan çıxardan səslərdən də istifadə edilməyə başlamışlar. Sonra onlar bir az da müsirləşərək qadağan olunmuş musiqiyə bənzədilər. Buna görə də Nəşidlərlə bağlı mənim qəlbimdə həyacan baş qaldırdı. İnsanlar içərisində heç kəs bütün Nəşidlərin halal olmasına fətva verə bilməz, həmçinin heç kəs də onların hamısının haram olmasına fətva verə bilməz. Yuxarıda xatırladıqlarımın heç biri (nəşidlərdə) olmazsa bu zaman onlar icazəlidir. Əgər (Nəşidlərdə) dəfdən (qaval), gözəl, cəlb edici səslərdən istifadə olunarsa və həmçinin də onlar musiqi kimi oxunarsa bu zaman onlara qulaq asmaq olmaz”32. Cəlb edici gözəl səsin təsiri barəsində İbn Teymiyyə – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Həqiqətən səsin insanın qəlbinə çox böyük təsiri vardır. İnsanı sevincə, kədərə, qəzəbə və qorxuya və s. sala bilər. Bura həmçinin daxildir səs ilə uşaqlara və heyvanlara təsir etmək. Məxluq nə qədər zəif olarsa səs ona bir o, qədər də çox təsir göstərər. Məs: Səs qadına daha çox təsir edir nəinki kişiyə, uşaqlara təsiri daha çoxdur nəinki böyüklərə, heyvanlara daha çox təsir edir nəinki insanlara. Bütün bunlar ona dəlalət edir ki, səsin gücü dərrakənin (ağıl, idrak) zəif olmasından aslı olaraq daha çox təsir edir. Bu təsirdə nə qədər xeyir olsa da, zərərləri daha çoxdur”33.

Şeyx Useymin – rahmətullahi aleyhi – dan Nəşidləri dinləmək barəsində şəriətin hökmünü soruşurlar o, deyir ki: “Bir çox illər bundan öncə Nəşidləri dinlədiyim zaman onlarda qadağan olunası bir şey yox idi. Lakin sonuncu dəfə onları eşitdikdə Nəşidləri melodik – musiqiyə bənzər (müsiqi alətləri) ilə müşayət olunduğunu gördüm və mən hesab edirəm ki, insanlar bu Nəşidlərə qulaq asmamalıdırlar”34. Şeyx Useymin – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “İslam Nəşidlərinə” gəldikdə isə mən hesab etmirəm ki, kimsə onları ibrət (fayda) kimi istifadə edə bilər. Birinci - Nəşidlər əsil olaraq Sufilərdən gəlmədir. Çünki ilk olaraq onlar Allahı zikr etmək üçün Nəşidlərdən istifadə ediblər. İkinci – Həqiqətən Nəşidlər insanın qəlbini ibrət alınası iki şeydən Quran və Sünnədən uzaqlaşdırır. Ona görə də bir kimsə bu Nəşidləri ibrət (fayda) mənbəyi seçməməlidir. Lakin bir kimsə şəriətə zidd olan melodik oxuma (sözləri uzadaraq, başı əsdirərək), musiqi alətləri olmadan Nəşidləri dinləyərsə bunda heç bir problem yoxdur. Əksi təqdirdə bu şərtlərə riayət edilməzsə Nəşidləri dinləmək haramdır”35. Şeyx Useymin – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “Artıq mən görürəm ki, “İslam Nəşidləri” əvvəlki Nəşidlərdən çox fərqlənirlər. Əvvəllər onlarda gözəl, cəlb edici səslər yox idi, lakin idi Nəşidlərdə bu kimi səslərdən istifadə edilməyə başlanılmışdır. Həmçinin deyirlər ki, onlarda dəf (qaval) səsləri də müşayət olunur. Bütün bunlar bizə onu deməyə əsas verir ki, insan bu kimi şeylərdən çəkinməlidir. Lakin bizim yanımıza biri gəlib gözəl niyyət ilə, tək, öz səsi ilə, heç bir musiqi aləti olmadan, mənasız olan (sözlərdən) uzaq olaraq Nəşid (şer) söyləyərsə bunda heç bir problem yoxdur, çünki Həsən b. Sabit - radıyallahu anhu – Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in məscidində şer söyləmişdir”36. Şeyx Useymin – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “İslam Nəşidləri” bidətdir və onlar Sufilərin dinə daxil etdikləri Nəşidlərin mislindədir (oxşarıdır)”37. Şeyx Useymin – rahmətullahi aleyhi – deyir ki: “(Ey Nəşidlərə qulaq asan kimsə!) Mən sənə nəsihət edirəm ki, Allahın Kitabına, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in Sünnəsinə və Onun həyatına (Sıra) qayıdasan. Vallahi, bunlar sənin üçün Nəşidlərə qulaq asmaqdan daha xeyirlidir. Eşitmişik ki, bu Nəşidlər dəyişilərək musiqi formasında oxunmağa başlanmış və onlarda ehtiras oyadan səslərdə vardır. Əgər məsələ belədirsə bu cür Nəşidlərə qulaq asmaq olmaz. Əgər onlarda təbil (baraban) olarsa bu artıq günahdır”38.

Bu Nəşidlərə qulaq asmaq və ya onlarla məşğul olmaq bir çox haramlara gətirib çıxarmışdı. Subhənəllah! Nəşidlərlə məşğul olan, oxuyan və yazanlar artıq bir müddətdən sonra disk buraxmağa başladılar, bir müddətdən sonra klip çəkməyə başladılar, bir müddətdən sonra diskin üzərinə şəkillərini vurmağa başladılar – Allah Qorusun – bir çox ölkələrdə artıq “İslam Repi” kimi nəşidlər də çıxmağa başladı. Bütüün bunlar da İslama nisbət edilir. Halbuki İslam bütün bunlardan uzaqdır.



Şeyx Tuveycri – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: “Bir kimsə günümüzdə musiqi formasında yayılan Nəşidlər ilə səhabələrin Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in məscidini tikdikləri zaman, Xəndək qazdıqları zaman və həmçinin səhabələrin səfərdə dəvələri qovduqları zaman söylədikləri şerlərlə müqayisə etməyə, (bənzətməyə) çalışarsa artıq bu müqayisə yalandır. Səhabələr - Allah Onlardan Razı Olsun – şerləri melodik formada Lyaxin kimi oxumazdılar necə ki, bunu tələbələr müəyyən yığıncaqlarda və yay düşərgələrində edirlər. Səhabələr şer söylədikləri zaman yalnız uca səslə söyləməklə kifayətlənərdilər. Səhabələrdən - günümüzdə olan tələbələrin etdikləri kimi xor şəkilində oxumaq varid olmayıb. Həqiqətən bu “İslam Nəşidləri” öz ardıyca bir çox şərrin gəlməsinə səbəbdir. Həqiqətən bu İslama nisbət edilən bir bidətdir”39.

Saleh əl-Fovzan – Hafizahullah - gəldikdə isə Nəşdilər barəsində ən şiddətli fətvalar ona aiddir. O, deyir ki: “Nəşidləri “İslami Nəşidləri” adlandırmaq xətadır. Bu sonradan uydurulmuş bir addır. Sələf kitablarında belə bir şey yoxudur. Alimlərə məlumdur ki, ilk olaraq Nəşidləri din olaraq Sufilər götürüblər. Günümüzdə isə partiya və cəmaatların sayı çoxaldığı üçün hər biri bu Nəşidlərdən istifadə etməyə, faydalanmağa başladılar və onları “İslam Nəşidləri” adlandırdılar. Bu adla adlandırmaq da qadağandır, Nəşidlərin özləri də qadağandır və onları insanların arasında yaymaq da qadağandır”40. Şeyx Fovzan – Hafizahullah - deyir ki: “Cavanlar arasında “İslam Nəşidləri” deyə adlanan və xor şəkilində oxunan Nəşidlərlə yazılı kassetlər geniş yayılmışdır. Bu da musiqi olan əl-Ğinənin bir növüdür və onlarda gözəl, cəlb edici səslər də ola bilər. Nəşidlər, Quran və Dini dərslər satılan maqazinlərdə satılırlar. Nəşidləri “İslam Nəşidləri” adlandırmaq xətadır. Çünki İslam, Nəşidləri bizim üçün şəriət etməyib, lakin şəriət edib Quran oxumağı, Allahı zikr etməyi və elm almağı. Nəşidlərə gəldikdə isə onlar bidət əhlinin dinidir – Sufilərin, hansıki öz dinlərini oyun-oyuncaq ediblər. Həmçinin Nəşidləri Dinə nisbət etmək Xristianlara bənzəməkdir. Çünki onlar qrup halında oxumağı dindən hesab ediblər. (Hər bir müsəlmana) Vacibdir ki, Nəşidlərin satışının və yayılmasının qarşısını alsın və (insanları) ondan çəkindirsin. Bundan da çox Nəşidləri dinləmək müsəlmanlar arasında qarmaqarışıqlıq, nifaq, kin-kudurət salır. Nəşidləri yayanlar onların icazəli olmasına dəlil gətirirlər ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in zamanında şerlər oxunar və Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – onları bəyənər və heç bir söz də deməzdi. Buna cavab olaraq deyilir ki: Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – in zamanında oxunan şerlər xor şəkilində (qrup) halında oxunmaz, musiqiyə bənzəməz və “İslam Nəşidləri” də adlanmazdı. Bu özündə fayda və hikməti əhatə edən ərəb şerləri idi. Onlarda cəsarət və comərdlik vəsf edilirdi. Səhabələr də bu şerləri onlarda olan mənalara görə oxuyar və bunu da ayrı-ayrı edər, qrup (xor) şəkilində etməzdilər. Onlar şerləri ağır işlər zamanı və ya gecə ikən səfərə çıxdıqlarında oxuyardılar. Bütün bu hallar onu göstərir ki, bu növ şerlər məhz belə hallarda (vəziyyətdə) oxumaq olar. Bu rəvayətlərdə Nəşidləri dəvət və tərbiyə metodu kimi istifadə etməyə dair heç bir dəlil yoxdur. Lakin günümüzdə isə bunun əksini görürük. Tələbələr isə bu Nəşidləri yayır və onları İslami və dini adlandırırlar ki, bu da dində olan bidətdir. Bu azmış Sufilərin adətindədəndir. Onlar Nəşidləri din ediblər. Vacibdir ki, müsəlmanları bundan uzaqlaşdırmaq və onların (kassetlərin) satışını isə qadağan etmək lazımdır. Bu cür sualların açıqlanması mühümdür. Çünki şər kiçik olaraq başlayar və doğduğu zaman onun qarşısı alınmazsa böyüyər və yayılar”41. Şeyx Fovzan – Hafizahullah - deyir ki: “Əgər onları “İslam Nəşidləri” deyil, Ərəb Nəşidləri adlandırsaydılar daha doğru olardı”. Şeyx Fovzan – Hafizahullah - dan soruşurlar ki: “Nəşidlərin qadağan olunmasına səbəb Sufilərə bənzəmək olduğu üçün qadağandır, yoxsa digər səbəblər də var? Axı Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – və Səhabələr Xəndək günü şer söyləmişlər?”. Şeyx: “Sufilərə oxşamaq yeganə səbəb deyildir. Bu səbəblərdən yalnız biridir. Qadağan olunmasına səbəb – Nəşidlərin səsi uzadaraq (melodik) oxunmasıdır ki, bu da Ğinədir – haramdır. O, ki qaldı səhabələrdən Abdullah b. Ravaha - radıyallahu anhu – onlar fərd olaraq bir səslə bunu oxuyar, xor (qrup) halında oxumazdılar. Buda İnşad adlanır, Anaşid yox”42. Həmçinin ondan soruşurlar ki: İslamı yeni qəbul etmiş bir xanım soruşur ki: Bəzi bacılar qadağan olunmuş musiqini dinləməyin əvəzi olaraq mənə İslam Nəşidləri adlanan bir neçə (kassetləri) dinləməyi nəsihət ediblər. Mən onlara qulaq asdıqdan sonra musiqiyə bənzər olduğunu anladım. Adi musiqilər kimi onlar da məni Allahı zikr etməkdən və Quran oxumaqdan yayındırır. Mən sizdən həm özüm, həm də bacılar üçün bu Nəşidlərə qulaq asan və oxuyanlar üçün bir açıqlama və nəsihət etməyinizi xahiş edirəm”. Şeyx: “Mənim müsəlmanlara olan nəsihətim Nəşidlərdən uzaqlaşmaq, Allahı zikr etmək və Quran oxumaq ilə məşğul olmaqdır. Biz insanı günahdan çəkindirərək digər günaha salmamalıyıq. Əksinə biz insanı günahdan uzaqlaşdırıb onu Allaha tövbəyə və itaətə yönəltməliyik”43.

Şeyx Bakr Abu Zeyd – Hafizahullah - deyir ki: “Şer və Mahnıları - Allahı zikr etmək, dua və s. ibadət vasitəsi kimi istifadə edilərsə bu bidətdir”44.

Şeyx Əhməd ən-Nəcmi – Hafizahullah - deyir ki: “Nəşidlər vasitəsilə onlar çalışırlar ki, xeyiri və axirəti xatırlatsınlar, bu da ibadətdir və o, ibadət ki, Allah Rəsulu şəriət etməyib yenilikdir. Buna görə də biz deyir ki: Bu Nəşidlər – Bidətdir”45.

Şeyx AbduAziz Əli Şeyx – Hafizahullah - dan soruşrlar ki: “İslam Nəşidləri” ilə bağlı olan kassetləri qulaq asmağın hökmü nədir?”. Şeyx: “İslam Nəşidləri” adlanan bu Nəşidlərdən bəzilərinə mən qulaq asmışam. Çox təəssüf ki, mən onları musiqiyə bənzər gördüm. (İnsanların) Qəlblərinə təsir edən incə, gözəl və cəlb edici səslər seçilir. Bütün bunlar da Ğinədir. Bəzi səslər isə (insana) musiqini xatırladır. Bütün bunlara da İslam donu geydirirlər, halbuki İslam bütün bunlardan uzaqdır. İslam güclü və əzəmətli bir dindir. Nəşidlərlə maraqlananlara gəldikdə isə onlar Quran oxumaqdan uzaqlaşırlar. Çox təəssüf ki, bu Nəşidlər təbil, dəf və s. alətlərlə müşayət olunur və bunu da İslam adlandırırlar. Heç şübhə yox ki, bu xətadır və mən ümüd edirəm ki, qardaşlarımız bundan uzaqlaşarlar.”46.

Şeyx AbdulAziz ər-Racihi – Hafizahullah - deyir ki: “Günümüzdə cavanlar Nəşidlərə qulaq asır və deyirlər ki: “İslam Nəşidləri”, “İslam Nəşidləri”. Haradan götürülüb bu ad – “İslam Nəşidləri”. İslam dinində Nəşid yoxdur! Biri var ki, insan şer söyləsin, digərləri isə ona qulaq assınlar. Lakin qrup halında, xor şəkilində bu edilərsə bunda heç bir xeyir yoxdur. Günümüzdə olan Nəşidlər çox dəyişilmiş və onları musiqi kimi oxumağa başlamışlar. Bu gün sən musiqi ilə Nəşidi bir-birindən ayrıd edə bilməzsən. Mən cavanlara nəsihət edirəm ki, bu Nəşidlərə qulaq asmasınlar. “İslam Nəşidləri” deyilən bir anlam yoxdur, bunlar Sufi Nəşidləridir. Səhabələr belə edərdilər: biri Quran oxuyar, digərləri isə qulaq asar, niri hədis söyləyər, digərləri isə qulaq asar, biri şer söyləyər (faydalı) digərləri isə qulaq asardılar. Cavanlara vacibdir ki, bu Nəşidlərdən uzaqlaşsınlar. Sadə bir səslə, melodik, xor olmadan biri şer söyləyərsə bunda problem yoxdur. Nəşidlərə gəldikdə isə onu Sufilər edərlər”47.

Şeyx Racihi – Hafizahullah - dan soruşurlar ki: “Cavanların qulaq asdıqları “İslam Nəşidləri” barəsində olan suallar çoxalmışdır. Sizin buna olan fikriniz nədir?”. Şeyx: “Mən belə hesab edirəm ki, İslam Nəşidləri qadağandır. Günümüzdə yayılan Nəşidlərə gəldikdə onları elə bir melodik tərzdə oxuyular ki, (musiqidən) fərqləndirmək mümkün deyildir. Mənə çatan məlumatlara görə Nəşidlərdə musiqi alətlərindən istifadə olunur və hətta onlara ad günü mərasimlərində qulaq da asırlar. Bütün bunlar günahdır. Xor şəkilində Nəşidləri oxumağa gəldikdə, orada musiqi alətləri olmasa da belə bunda Sufilərə bənzəmək vardır. Çünki onlar Nəşidlər vasitəsilə ibadət edirlər. Bu Nəşidlərdə ehtiras oyadan səslər də vardır. Nəşidlərin sözlərində hikmət, fayda olsa da belə görürsən ki, bir kimsə sözləri (anlamadığı) halda və ya onlara əhəmiyət vermədən yalnız səsdən həzz alır”48.

Şeyx Cibrin – rahmətullahi aleyhi – dən soruşurlar ki: “Bir çox buraxılan kassetlərdə melodik və xor şəkilində oxunan Nəşidlər vardır. Onlara qulaq asmaq olarmı?”. Şeyx: “Əgər onlar melodik şəkildə oxunursa – Qadağandır”. Ondan: “Bəs xor şəkildə onunuşa nə deyirsiniz”. Şeyx: “Bu da – Qadağandır”. Ondan: “Cavanlar Nəşidləri dəvət vasitəsi kimi istifadə edirlər. Bu icazəlidirmi?”. Şeyx: “Qadağandır”.

Şeyx AbdurRahman əl-Barrak – Hafizahullah - deyir ki: “Nəşidlər – Sufi bidətləridir”49.

Şeyx Saleh Əli Şeyx – Hafizahullah - deyir ki: “Alimlərin sözlərindən və fətvalarından bildiyim qədər Nəşidlər qadağandır. Bu ümmətə Nəşidlər İxvan əl-Muslimin partiyası tərəfdən gəlmişdir. Çünki bu onlarda tərbiyyə üslubudur. Həmçinin bu Nəşidlər Sufilərin də dəvət üslubudur. Sonra onlar bu ölkəyə (Səudiyyə Ərəbitanına) daxil olaraq Nəşidləri kasset formasında buraxmağa başladılar. Onlar yayıldıqları zaman alimlər Nəşidləri qadağan olunması barədə fətvalar verdilər”50.

Kim istəsə yazılı və ya səsli formada bu kitab və kassetlərə qayıda bilər: İbrahim b. Abdullah əl-Mutlaq “Əqvalul Uləma Fil Anaşid Vət Təmsil”, “əl-Anaşid əl-İsləmiyyə Bəynə əl-İbəhə Vət Təhrim”, Usamə AbdulMunim “əl-Qovlu Mufid Fi hukmu Anaşid”, AbdulAziz ər-Reys b. Reys “Hukmu Mə Yusəmmə Bil Anaşid əl-İsləmiyyə”, “əl-Ədillə əş-Şəriyyə Fi Hukmu Anaşid əl-İsləmiyyə”.



Alimlərin Sözlərinə Əsaslanaraq Nəşidlərə Qulaq Asmaq Üçün İcazə Verilən Zəruri Şərtlər:

1. Nəşidləri dəvət və ibadət məqsədilə istifadə etməmək.

2. Nəşidləri “İslami Nəşidləri” adlandırmamaq. Bunun qadağan olunması barədə alimlərin sözləri zikr edildi.

3. Vacibdir ki, Nəşidlərin sözləri özündə xeyirdən başqa bir şey əhatə etməsin və şəriət çərçivəsindən kənara çıxmasın.

4. Nəşidləri onlarda olan mənalara görə qulaq asmaq lazımdır, səsin gözəlliyinə görə deyil.

5. Nəşidlər musiqi alətləri ilə müşayət olunmamalıdır.

6. Nəşidlər Xor şəkilində oxunmamalıdır.

7. Nəşidlər şer formasında oxunsun, melodik şəkildə deyil.

8. Nəşidlərdə gözəl, cəlb edici (kişi və qadın) səsləri olmasın.

9. Nəşidlər qrup halında oxunmasın.



10. Bütün bu şərtlərə əməl edilsə də belə Nəşidlərlə çox vaxt keçirməmək. Əbu Hureyrə - radıyallahu anhu – rəvayət edir ki, Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Sizdən birinizin içi irin ilə dolub xarab olması, onun üçün şer ilə dolmasından daha xeyirlidir»51.

Daha Geniş Məlumat Üçün Bax: Musiqi Saqqal İsbal - Kitabına

1 Xutbətul-Hacə - adı ilə məşhur olan bu duanı, cümə və s. xütbələrdə Peyğəmbər - sallallahu aleyhi və səlləm – oxumuşdur. Səhabələrinə də bunu əmr etmiş və özü də onları öyrətmişdir. Hədisin ilk hissəini bizə: – Əhməd 1/392-393,432, Əbu Davud 2188, Tirmizi 1105, Nəsəi 3/104-105, 6/69 və «Əməlul Yəum Vəl Leyl» 488, İbn Məcə 1892, Darimi 2202, Tayalisi «əl-Musnəd» 1557, AbdurRazzaq «əl-Musənnəf» 10449, Bəzzar «əl-Musnəd» - Kəşful Əstar 1/314, Əbu Yəla «əl-Musnəd» 5233-5234,5257, Tahavi «Şərhul Müşkilil Asar» 1-3, Təbərani «Məcmuul Kəbir» 10/10079-10080, Həkim «əl-Mustədrək» 2744, Beyhəqi «Sünnənul Kubra» 3/214-215, Bəğavi «Şərhus Sunnə» 2268 İbn Məsud - radıyallahu anhu – yolu ilə, Müslim «Şərhu Nəvəvi» 6/156-158, Əhməd 1/302,350, Nəsəi 6/89-90, İbn Məcə 1893 və Tahavi «Şərhul Müşkilil Asar» 4 İbn Abbas - radıyallahu anhu – yolu ilə, Tahavi «Şərhul Müşkilil Asar» 5, Beyhəqi «Sünnənul Kubra» 3/215 Nubeyt b. Şərit - radıyallahu anhu – yolu ilə, Əbu Yəla «əl-Musnəd» 7221, Nəsəi «Sünnənul kubra» bax: «Tuhfetul Əşraf» 6/472 № 9148 Əbu Musa əl-Əşari - radıyallahu anhu – yolu ilə.

2 Hədisin Ikinci Hissəsini – Müslim «Şərhu Nəvəvi» 6/153-156, Əhməd 3/319,371, Nəsəi 3/188-189, Beyhəqi «Sünnənul Kubra» 3/214 Cabir b. Abdullah - radıyallahu anhu – yolu ilə. Bu ləfz Nəsainin ləfzidir. Hədisi Əhməd 3/371 və Müslim: «Sözlərin ən doğrusu» ləfzi yerinə: «Sözlərin ən xeyirlisi» ləfziylə rəvayət edilmişdir. İmam Əhmədin digər rəvayətlərində isə 3/319: «Sözlərin ən gözəli» şəkilindədir. Müslim: «Sonradan uydurulub dinə salınan hər bir əməl (iş) bidətdir» ləfzi yerinə: «Hər bir bidət bir zəlalətdir (sapıqlıqdır)» ləfziylə ravayət etmişdir. Hədisin sonunda olan: «Hər bir zəlalət isə oddadır» ləfzini zikr etməmişdir. Bu beş səhabədən başqa hədsi: Aişə - radıyallahu anhə –, Səhl b. Sad - radıyallahu anhu – mərfu olaraq. Hədis səhihdir. Muhəddis Muhəmməd Nəsrəddin əl-Albani – rahmətullahi aleyhi – hədisin bütün rəvayətlərini bir yerə toplayaraq «Xutbətul Həcə» isimli bir kitab yazmışdır. İstəyənlər bu kitaba baxa bilərlər. Ayrıca bax: əl-Albani «Muxtəsər Səhih Müslim» 409, «Mişkətul Məsabih» 3149,5860.

3 Əbu Davud.

4 “Lisanul Arab” 13/256, “Qamus əl-Muhit” 411.

5 Məsələtus Səma 124.

6 Müslim «Şərhu Nəvəvi» 6/153-156, Əhməd 3/319,371, Nəsəi 3/188-189, Beyhəqi «Sünnənul Kubra» 3/214.

7 Darimi.

8 Buxari 2697, Müslim 1718.

9 İbn Əbi Şeybə «Musənnəf».

10 Əbu Davud «Sünnən».

11 Bəğavi «Şərhu Sunnə».

12 Şatibi «əl-İtisam».

13 Qadi İyad «əş-Şifa» 2/88.

14 “Xaşiyə Kitabu Tovhid” 55.

15 Lələkai «Şərhu Usulu Etiqad Əhli Sünnəti vəl Cəmaat» 1/57, “Təlbisu İblis” 9.

16 Buxari 6704.

17 “Məcmuul Fətava” 11/614.

18 “əl-İtisam” 2/534.

19 “Məcmuul Fətava” 11/555.

20 Əhməd 2/50, Beyhəqi 1199, Səhih Əbu Davud 4031. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Başqasının sünnəti (adət ən-ənələri) ilə əməl edən bizdən deyildir». Səhihul Cəmi 5439. Peyğəmbər – sallallahu aleyhi və səlləm – buyurdu: «Kişi dostunun dinindədir. Buna görə də kiminlə dostluq etdiyinizə baxın». əl-Albani «Səhihul Cəmi» 3539.

21 “Raudatut Talibin” 8/206, “Sublus Salam” 4/238, “Buluqul Amani” 22/40.

22 “əl-İtisam” 1/368.

23 AbdurRazzaq 19743, əl-Albani “Səhih”.

24 “Xaşiyə İbn Abidin” 4/322.

25 “əl-Mədxəl” 3/106.

26 “Bəyənu Mufid Hukmu ət-Tamsil əl-Nəşid” 27-36.

27 İbn Kəsir – rahmətullahi aleyhi - deyir ki: «Müşriklər Quranı dinləmir və onu eşitmək də istəmirdilər».

28 “Silsilətul Huda Vən Nur” № 22,25,71,313.

29 “Məcmuul Fətava” 3/437.

30 Buxari 2/426, Silsilatul Ahadisi Sahiha 2851, 2057.

31 “Ədilə Adciba əl-Cami əl-Kabir” № 90, A üzü.

32 “əs-Sahvatul İslamiyyə” 185.

33 “İstiqamə” 1/373.

34 “əs-Sahvatul İsləmiyyə” 123.

35 “Bəyan əl-Mufid” 12.

36 “Fətava” sual № 18.

37 “Fətava əl-Aqidə” 651.

38 “Nasixa əl-Muşfik əl-Mauvan Limən İbtulya Bil Anaşidul Əlhan”.

39 “İqamətul Dəlil əl-Məni Minəl anaşid əl-Mulyaxanat Tamsil” 8-11.

40 “Məcəllətul Dəuvə” № 1632.

41 “əl-Xatab əl-Minbəriyyə” 3/184-185.

42 “Fətava əl-Fovzan” № 3621,9880.

43 “Fatava əl-Fovzan” № 13146. Kim Şeyxin Fətvalarını səsli olaraq dinləmək istəyirsə onun saytına daxil olaraq Fətvalar bölümündə ərəb dilində “Anaşid” sözünü yazsın 15 yaxın Nəşidlər barədə fətvaları dinləyə bilər.

44 “Tasxixud Dua” 97.

45 “əl-Mouridul Azb” 196.

46 “Məcəllə əl-Buhus əl-İsləmiyyə” № 66, səh: 86-87.

47 “Şərh Kitab əl-İbanə”.

48 “Ulama Fi Hukmu Tamsilul Anaşid”.

49 “Adillə əş-Şəriyyə Fi Hukmi Anaşid əl-İsləmiyyə” 33.

50 “Fətava Uləma Fi Mə Ysammə Bil Anaşid əl-İsləmiyyə”.

51 Müslim 2257.





Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə