Edisiòn lengoa veneta




Yüklə 430.58 Kb.
səhifə1/6
tarix23.04.2016
ölçüsü430.58 Kb.
  1   2   3   4   5   6

Raffaele Serafini

SCHEI

Diti e fraxe sora i schèi





Edisiòn

LENGOA VENETA





SCHEI

Diti e fraxe sora i schèi

autòr


Raffaele Serafìni

No ghe xè copyrights e tute łe parte de sta publicasiòn łe poł èsar copià o invià co tuti i mexi, eletroneghi, mecaneghi, conprendeste someje, copie, rejistrasiòn, e anca ła pol èsar imagaxinà sensa parmeso scrivesto de ł’autor o dea caxa editora.


stanpà in Veneto 1° Edisiòn 2005

ŁENGOA VENETA Edisiòn



Ghe dèdico sta racolta scrita a chi ca no’l ga paura e no el se vargogna de parlar e darghe łustro a ła nostra Łengoa

Co San Marco comandava, se disnava e se senava

Soto Fransa, brava xente, se disnava sołamente.

Soto Caxa de Lorena, non se disna e no se sena.

Soto caxa de Savoia, de magnar te ga voja, i ne gà portà na fame roja.


INTRODUSION
Ł’idea de scrìvar sta racolta de diti e fraxe sora i schei ła me xè vegnesta ani indrìo. Da łora, go tacà conservàr fraxe e diti de parsone ca speso a cato fòra al laoro. In altri caxi a xè stà ł’espariensa ca ła ga jenerà ste sentense. Confeso ca molte de ste fraxe e diti, i xè nasù da esperiense negative ca le xé sta vere e propie disfate economeghe de xente onesta. Inisialmente sta òpara, de diti e fràxe, ła ghea par titoło : “fraxe pa no perdar schèi”, e xera propio sta scuminsià col propoxito de jutàr tanta xente onesta e axiende a salvarse da łe trufe e bandùni ca ocòre de sti tenpi. Ente na faxe posterior, invese, go tólto ła desixiòn de métar tuto chel ca ghéa afàr coi schei e el laoro.

Na bòna parte de dìti e fràxe de sta lista a li gò tòlti sù in volta pal mondo dài mejari de Veneti ca a scominsìar da la anesiòn, dominasiòn e colonixasiòn italiana de la nostra tera Veneta inte'l 1867. Da oramài on secolo e mèxo el pòpolo de le Venetie el xè oprimesto e ocupà dai italiani ca sèvita doparàr na politega de discriminasiòn, derixiòn e opresiòn colturàl, politega, militàr, economega. La nostra coltura Veneta la vièn sistemategamente discriminà da i italiani, in televixiòn, a la ràdio so i jornali, i Veneti e la so Lengoa li vien sistemategamente sensurà. A scola i nostri fioli li xè discrimenà e ogni manifestasiòn de Venetisità la vièn reprimesta co punisiòn de tuti i tìpi.

La stòria la xè stà conpletamente falsà e ai nostri tòxi li ghe insegna i 7 re de roma, mentre invese 1000 àni de glorioxa republica Veneta li xè conpletamente sensurà. Ai Veneti vièn parfìn negà la storia antiga inte la coàl a ghevimo on nostro antigo alfabeto ca ncora deso serti archeoloji italiani li ciàma : "graffiti".

Le Venesie a le produxe el 50% de l'ativo de la bilansa comersiàl de el stàto italiàn. Le Venesie a le gà la tera pì fertile d'Europa, el pì gràn basìno idrego de acqua dolse d'Europa. Produxemo el dòpio dela corente eletrega ca consumemo, ma purtropo la vièn tuta robà dai italiani e a naltri ne tòca pagarla 2 o 3 olte pì càra ca el resto dei Europei. Ghemo 70 milioni de turisti ogni àno e suparemo coaolsiasi altro paexe mondiàl. Ghemo pì aeroporti ca tuta l'italia insieme, pì fàbriche, pì dìte. El nostro pòpòlo vanta artisti in tuti i canpi de l'arte prexenti e pasà. Vivaldi xera Veneto!

Da Ponte, Mantegna, Caravajo, Tiepolo.........

Pigafeta, Goldoni, Marco Polo, Casanova, Galileo, li scriveva inte la nostra Lengoa, ma savemo puito ca i italiani li gà ben provedesto a sensuràr e tignìr sconti tuti sti libri e li se xè aproprià dela nostra stòria.

Eneide, Iliade, Bìbia, li xera sta traduxesti in Lengoa Veneta sentenari de àni vanti ca l'italia a ghe fùse.

Cò xè rivà l'italia le minoranse Lengoisteghe e Colturali Armene e Ebree ca pa secoli le gheva vivesto in paxe, le gà dovesto fàr fagoto o li xe stà masacrà e i Armeni li gà piàn pianelo perdù propietà e i ebrei li xè sta confiscà dei propi avèri, deportà e masacrà dai italiani. Purtropo la stesa sorte la ghe xè tocà ai Veneti e Croà ca viveva inte i veci teritori de l'Istria e de la Dalmasia : italiani e serbi li se xè macià de jenosidi, deportasiòn, masacri, torture contro mejari de parsone ca pa secoli gheva convivesto in pàxe soto la Republica Veneta.

Masacri, fame, malatie, deportasiòn, opresiòn fiscàl, espropri, derixiòn, discriminasiòn, tute ste ròbe le gà obligà mejàri de mejari de Veneti a scanpàr e sercàr la libartà in Braxile, in Romania, in Canada, in Australia....................a ndò li se xè e li se fà onòr co la costrusiòn de fàbriche, bonifegando paludi, costruendo strade e ponti, fìn sità intiere in mèxo a la jungla.

La mensogna italiana la gà sercà de apropriarse anca de sti mèriti, ciamandoli "italiani inte'l mondo". I Veneti no ndàva a Chicago o New York a parasitàr, a vendar droga, a far contrabando. Naltri Veneti a no ghemo gnente da spartìr co i italiani dei tradiminti, de le racomandasiòn, de le trufe, dei ribaltoni.

Dopo 150 àni de dominasiòn italiana el nostro teritorio de le Venetie el xè inquinà, invadesto da xente foresta e Carabinieri italiani ca li gà ocupà fìn i paeseti de montagna co le so caxerme militari. Mejari de fàbriche le xè drìo saràr e senpre pì xente la porta lontàn dal Veneto i propi schèi e beni mòbili asandoghe el posto a disparà ca pretende de darne lesiòn de siviltà e coltura.

NOTE DE SCRITURA
Łe regołe grafeghe, łe xè fasiłi e imediate, a “C” a se lèxe [K] frente a o/a/u e frente a e/i a deventa “CH“ tipega de ł’Italiàn, par exenpio : “acua“, “anca”, “schei”. Se invese a “C” xè par exenpio : “ciào”, “xa”, a se lèxe cofà i ne gà costumà ente ła scola itałana.

A “S” a xè doparà cofà na sorda, par exenpio : “Go masa mistieri pa a testa”.

A “X” a xè doparà cofà na sonora, par exenpio : “caxa”

A “Z” a ga isteso vaeor fonetego de a “X”, par exenpio : “caza”, “Xè fasie tàxer” se podarìa scrivar anca “ caza”, “Zè fasie tàzere”.

A “Ł” tajada a raprexenta do varianti foneteghe parchè ghe xè parti de el Veneto ca dixe : “A gaina magna e erbe” e altri invese dixè “La gaina la magna le erbe”. Cusita, pa respetar e do varianti serte volte xè scrivesto : “Ła gaina la magna łe erbe”. E dòpie in Veneto no łe ghe xè, e forse xè par sta raxòn chìve ca ła scoła itałiana a ne ga tratà cofà fùsimo dei mùsi. Naltri a no dixemo “egli ha” ma dixemo “el gà” par sta raxòn chìve no ghemo metù ła “h” frente el verbo “vèr” e anca par sta raxòn a scoła i ne ga fato crèdar ca fùsimo àxeni!

El problema vero xera e xè ca el Veneto el xè na Lengoa ca i ne ga proibesto de scrìvar e anca parlàr. L’obietivo primo xera chel de convinsarne ca no a savìmo parlàr e no ca parlemo n’altra Lengoa! Se i ghese ametù ca el Veneto el xè na lengoa i gavarìa da confesàr ca a semo on popolo co na storia, ma soto a dominasiòn Italiana ła nostra storia i ne a ga sempre scondesta e fata desmentegàr. No go vołesto èsar pedante cofà on acadèmego, vanti tuto parchè go senpre vardà co sospeto chi ca el ghe insegna a chealtri parlar puito, e pò parchè na lengua ła ga da èsar descrivesta par come ca ła vien parlà e inte el modo pi fasie par tuti. Penso ca in stì oltimi sento ani, chi ca el ne ga faxesto pì mal a ła nostra lengoa, xè stà a nostra masa granda prexunsiòn. El me parèr xè de scrìvar, parlar e pensar in Veneto, no vargognarse, e mołargheła de scrìvar sol ca poexie, rime e memorie de sti ani. In Veneto podimo parlar de matemadega, de fiłoxofia, de storia, atuaità e de połitega…….. El letòr el podarà vèdar ca el testo xè stà trà xò doparando dea nostra lengoa varietà nove, vecie, e de parte difarenti de el Veneto, parchè a richesa de na lengoa a xè propio inte a so diversità, in sto modo a grafìa a xè sta doparà bastansa libaramente al fìn propio de rèndar sta diversità.

Ma in sti oltimi àni a partìr da on sciàpo de xente, gà scuminsià la rivinsita e la riapropriasiòn d el anostra Lengoa, storia e cultura. Par àni a ghemo fàto vèdar la nostra forsa militàr e comersiàl in tuto el mondo, deso farèmo vèdar al mondo chi ca a xé I VENETI.

Ghe ne profito pa ringrasiar chi ca el me ga dà sponti, idee e diti pa sta publicasiòn : Francesco Contro, Nildo Cellore, Mussolìn Pietro, Mussolìn Antonio, Mussolìn Mario, Uberto Serafini, Serafino Serafini, Vania Viale, Vanessa Cross, Lidia Toniolo, Marine Suchiasyan, Franco Cantoni, Danilo Da Re, Paolo Mambrìn, Sergio Bonollo, Mario Masenello, Guido Barbòn e signora, Minuzzo Ivano, Maurizio Maselli, Artàn Gorica, Francesco La Zia, Adelino Frisòn, Modesto Scalcòn, Giuseppe Marchetti, Mauro Zanoni, Giovanni Munaretto, Carlo Viviàn, Carlo Pertile, Tito Missaglia, Vivian Davide, Giorgio Moresco, Bruno Moresco, Silla Martini, Duzel Janko, Kreshmir Jenbec, Denis Rubina, Crestani Roberto, Crestani Diego, Giorgio De Polo, Caneva Massimo, Giuliano Morasco, Giuseppe Todeschini, Toni Pulita, Livio Barbiero, Renzo Pitterl, Batista, Ivano&Claudio Minuzzo, Pozza Bortolo, Eduard Kurti…….....



  1   2   3   4   5   6


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə