Ebso uluslararası İlişkiler Şefliği GÜney afrika cumhuriyeti GÜney afrika ülke profiLİ




Yüklə 175.41 Kb.
tarix23.04.2016
ölçüsü175.41 Kb.


EBSO Uluslararası İlişkiler Şefliği
GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ


GÜNEY AFRİKA ÜLKE PROFİLİ



  1. Genel Bilgiler




Resmi Adı

: Güney Afrika Cumhuriyeti

Yönetim Biçimi

: Demokrasi

Resmi Dili

: Afrikaanca, Güney Ndebele dili, Güney Sotho dili, İngilizce, Kuzey Sotho dili, Swati dili, Tsonga dili, Tswana dili, Venda dili, Xhosa dili, Zuluca

Başkenti

: Pretoria (yürütme), Bloemfontein (yargı), Cape Town (yasama)

Devlet Başkanı

: Jakob Zuma

Yüzölçümü

: 1.219.090 km2

Nüfusu

: 48,3 Milyon Kişi

Para Birimi

: Rand (ZAR)

Para Birimi Paritesi

: 1 TL= 5 ZAR

Kaynak: Trademap ve CIA World Factbook Country Report



  1. Temel Ekonomik Göstergeler (2013)



GSYİH

: 595,7 milyar $

Kişi Başına Milli Gelir

: 11.500 $

GSYİH Büyüme Oranı

: % 2

Enflasyon Oranı

: % 5,8

İşgücü

: 18,5 milyon kişi

İşsizlik Oranı

: % 24,9

İhracat

: 95,2 milyar $

İthalat

: 103,4 milyar $

Kaynak: Trademap ve CIA World Factbook Country Report


  1. Dış Ticaret Verileri



  1. Genel Dış Ticaret Verileri



(Milyar $)

2009

2010

2011

2012

2013

İhracat

53,8

82,6

108

99,2

95,2

İthalat

63,7

82,9

102,6

104,1

103,4

Ticaret Hacmi

117,5

165,5

210,6

203,3

198,6

Denge

-9,9

-0,3

5,4

-4,9

-8,2

Kaynak: Trademap



  1. Başlıca İhraç Ürünleri (2013):



GTIP

Ürün

Tutar

(Milyar USD)

71

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli metaller, inciler, taklit mücevherci eşyası, metal paralar

17,5

26

Metal cevherleri, cüruf ve kül

13,6

27

Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler, bitümenli maddeler, mineral mumlar

10,2

87

Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları, bunların aksam, parça, aksesuarı

8,2

84

Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler, bunların aksam ve parçaları

6,6

Kaynak: Trademap

  1. Başlıca İthal Ürünleri (2013):




GTIP

Ürün

Tutar

(Milyar USD)

27

Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler, bitümenli maddeler, mineral mumlar

22,2

84

Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler, bunların aksam ve parçaları

14,9

85

Elektrikli makina ve cihazlar, ses kaydetme-verme, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları,aksam-parça-aksesuarı

10,5

87

Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları, bunların aksam, parça, aksesuarı

9,2

99

Kişisel eşyalar, deniz ve hava taşıtlarına verilen kumanya ve malzeme (yakıtlar hariç)

6,2

Kaynak: Trademap

  1. İhracatında Başlıca Ülkeler (2013):




Ülke

Tutar (Milyar USD)

%

Çin Halk Cumhuriyeti

12

12,7

Area Nes (Başka yerde belirtilmemiş bölge)

7,1

7,5

Amerika Birleşik Devletleri

6,8

7,2

Japonya

5,5

5,8

Botswana

4,6

4,8

Kaynak: Trademap


  1. İthalatında Başlıca Ülkeler (2013):




Ülke

Tutar (Milyar USD)

%

Çin Halk Cumhuriyeti

16

15,5

Almanya

10,6

10,3

Suudi Arabistan

8

7,8

Amerika Birleşik Devletleri

6,5

6,3

Hindistan

5,3

5,2

Kaynak: Trademap


  1. Türkiye – Güney Afrika Ticari İlişkileri



  1. Türkiye – Güney Afrika Arasındaki Karşılıklı Ticaret Verileri (Milyon $)




 

İhracat

İthalat

Hacim

Denge

2001

77,9

345,0

422,9

-267,2

2002

85,5

207,0

292,4

-121,5

2003

121,5

335,7

457,2

-214,2

2004

190,1

1.006,7

1.196,8

-816,6

2005

315,7

1.260,0

1.575,7

-944,2

2006

598,5

1.791,6

2.390,1

-1193,1

2007

571,2

1.960,9

2.532,1

-1389,7

2008

1.238,6

1.502,5

2.741,1

-263,9

2009

866,7

1.102,5

1.969,2

-235,7

2010

369,2

889,6

1.850,5

-181,1

2011

508,5

1.954,6

2.463,1

-1.446,1

2012

381,9

1.289,8

1.671,8

-907,9

2013

619,9

1.479,3

2.099,3

-859,4

Kaynak: TUİK



  1. Başlıca Ürünler Bazında Türkiye’nin Güney Afrika’ya İhracatı (2013)




GTIP

Ürün

Tutar (Milyon $)

87

Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları, bunların aksam, parça, aksesuarı

175

27

Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler, bitümenli maddeler, mineral mumlar

105

84

Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler, bunların aksam ve parçaları

71

85

Elektrikli makina ve cihazlar, ses kaydetme-verme, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları,aksam-parça-aksesuarı

25

40

Kauçuk ve kauçuktan eşya

23

Kaynak: TUİK



  1. Başlıca Ürünler Bazında Türkiye’nin Güney Afrika’dan İthalatı (2013)




GTIP

Ürün

Tutar (Milyon $)

71

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli metaller, inciler, taklit mücevherci eşyası, metal paralar

558

27

Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler, bitümenli maddeler, mineral mumlar

395

84

Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler, bunların aksam ve parçaları

126

72

Demir ve çelik

112

76

Alüminyum ve alüminyumdan eşya

74

Kaynak: TUİK


  1. Türkiye ile Güney Afrika Arasında İmzalanan Yürürlükteki Anlaşma ve Protokoller

.

Güney Afrika Cumhuriyeti ile serbest ticaret anlaşmamız bulunmamaktadır. Ancak söz konusu anlaşmanın imzalanmasına yönelik ön görüşmeler başlamıştır.




ANLAŞMA ADI

İmza Tarihi

İmza Yeri

Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması

03.03.2005

Pretorya

Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması

03.03.2005

Pretorya

Gümrük İdarelerinin Karşılıklı Yardımlaşması Anlaşması

03.03.2005

Pretorya

Eğitim, Sanat, Kültür, Bilim, Teknoloji, Gençlik ve Spor Alanında İşbirliği Anlaşması

14.10.2003

Ankara

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması

23.06.2000

Ankara

Turizm İşbirliği Anlaşması

23.06.2000

Ankara

Hava Taşımacılığı Anlaşması

23.01.1998

Pretorya

KEK 1. Dönem Toplantısı Ortak Bildirisi

01.04.2008

Pretorya

KEK 2. Dönem Toplantısı Ortak Bildirisi

16.02.2012

Ankara

Kaynak: Ekonomi Bakanlığı


  1. İzmir – Güney Afrika Arasındaki Karşılıklı Ticaret Verileri (Milyon $)




YILLAR

İHRACAT

İTHALAT

DENGE

HACİM

2009

15,2

7,9

23,1

7,3

2010

13,7

11,6

25,3

2,1

2011

16,7

22,8

39,5

-6,1

2012

17,1

15,6

32,7

1,5

2013

17,6

11,3

28,9

6,3

Kaynak: TUİK


  1. Başlıca Ürünler Bazında İzmir’in Güney Afrika’ya İhracatı (2013)




GTIP

Fasıl

Tutar (1.000 $)

84

Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler, bunların aksam ve parçaları

5.026

85

Elektrikli makina ve cihazlar, ses kaydetme-verme, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları,aksam-parça-aksesuarı

3.537

48

Kağıt ve karton, kağıt hamurundan, kağıttan veya kartondan eşya

1.462

9

Kahve, çay, paraguay çayı ve baharat

968

25

Tuz, kükürt, topraklar ve taşlar, alçılar, kireçler ve çimento

937

Kaynak: TUİK


  1. Başlıca Ürünler Bazında İzmir’in Güney Afrika’dan İthalatı (2013)




GTIP

Fasıl

Tutar (1.000 $)

72

Demir ve çelik

3.851

29

Organik kimyasal ürünler

3.369

23

Gıda sanayiinin kalıntı ve döküntüleri, hayvanlar için hazırlanmış kaba yemler

1.428

27

Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler, bitümenli maddeler, mineral mumlar

1.004

89

Gemiler ve suda yüzen taşıt ve araçlar

530

Kaynak: TUİK


  1. Güney Afrika İle İlgili Bilinmesi Gereken Diğer Bilgiler




  1. Tarım ve Hayvancılık Sektörü

Tarım sektöründe yıllar itibariyle üretim nispeten artış göstermekle birlikte, imalat ve hizmet sektöründe gözlenen önemli gelişmelere bağlı olarak ekonomideki payı sürekli azalmıştır.




  1. Sanayi Sektörü

GAC’da geniş bir imalat sanayi üretim yelpazesi bulunmaktadır. Bunlar arasında gıda, tekstil ve giyim, ayakkabı imalatı, metal, kimyasallar ve kağıt gibi tüketim malları üretimi yer almaktadır. Ayrıca, madencilik makineleri, ulaştırma ekipman ve araçları, elektrikli makineler, elektronik ve otomotiv sektörleri son yıllarda önemli ölçüde artmıştır.


Yönetim, küçük ölçekli yatırımlar aracılığı ile istihdamın geliştirilmesine öncelik verdiğini belirtmekle birlikte; Alusaf, Saldanha Çelik ve Colombus gibi girişimler ile sermaye yoğun şirketleri güçlendirme yoluna gitmiştir. İmalat sanayisi, koruma ile ikame edilmeye başlanmış ve ardından liberalleşme ile yeniden yapılandırılarak dünya pazarlarına uyum yoluna gidilmiştir. Bu durum; tekstil ve giyim sektörü gibi alanlarda rekabet gücü azalması ile daralma ve beraberinde taşıt araçları gibi yeni ihraç sektörlerinde büyüme getirmiştir.
İmalat sanayisi; madencilik ve enerji, ağır kimyasal ve mineral işletmeciliği ile demir-çelik gibi endüstrilere dayalı olarak büyük ölçüde sermaye yoğundur. GAC çelik endüstrisi dünyanın en büyük 25 üreticisi içinde yer almakta ve bünyesinde Columbus Stainless gibi küresel çapta yüksek rekabet gücüne sahip bir dizi üretici bulundurmaktadır.
Anahtar konumdaki üreticiler arasında Volkswagen (Almanya), Toyota (Japonya), Daimler-Chrysler (Almanya-ABD) ve Ford (ABD) artan ihracat içinde önemli kazanımlara ulaşmış şirketlerdir. Ayrıca, General Motors (ABD) da Port Elizabeth bölgesinde başlıca ihracat hedefli olarak Hammer H3 model araç üretimi için girişimde bulunmuştur.


  1. Müteahhitlik Hizmetleri Sektörü

Son yıllarda GAC inşaat sektöründe gayrimenkul piyasasına getirilen kolaylıklar doğrultusunda canlılık doruk noktasına ulaşmıştır. Bir dizi kentsel bölgede ticari faaliyetler ofis ve “Mall” tarzında büyük mağazaların sayısı katlanarak artmaktadır. Yönetim özel mesken sahibi olmayı desteklemek üzere faizleri düşürmüş ve gelir vergilerini azaltmıştır. Ayrıca yabancıların talebi de yükselmiş ve mülke yatırım daha cazip hale gelmiştir. Bu durumda inşaat sektöründe kuvvetli ek talep doğmuştur.İnşaat sektöründeki yükseliş diğer bağlı sektörlerde de canlanma anlamına gelmektedir.



  1. İnşaat Sektörü

Son yıllarda GAC inşaat sektöründe gayrimenkul piyasasına getirilen kolaylıklar doğrultusunda canlılık doruk noktasına ulaşmıştır. Bir dizi kentsel bölgede ticari faaliyetler ofis ve “Mall” tarzında büyük mağazaların sayısı katlanarak artmaktadır. Yönetim özel mesken sahibi olmayı desteklemek üzere faizleri düşürmüş ve gelir vergilerini azaltmıştır. Ayrıca yabancıların talebi de yükselmiş ve mülke yatırım daha cazip hale gelmiştir. Bu durumda inşaat sektöründe kuvvetli ek talep doğmuştur. İnşaat sektöründeki yükseliş diğer bağlı sektörlerde de canlanma anlamına gelmektedir.




  1. Enerji Sektörü

GAC dünyada en düşük maliyetle elektrik üreten ülkeler arasında yer almakta, üretilen elektrik, talebin üzerinde gerçekleşmektedir. Bu talep fazlası enerji aslında komşu ülkelerin ihtiyaçları bakımından da önemli işleve sahiptir. Ülkede enerji devi ESKOM'un 2008-2012 dönemi için 343 milyon Rand’lık yatırım planını bitirmesi ve 2013 yılında yeni nesil nükleer santraller yapması planlamaktadır.

ESKOM nükleer enerjide iki yıl içinde toplam 50.000 Megavat gücünde iki adet yeni nükleer santral yapmayı planlamaktadır. Ülkede hali hazırda Western Cape’de Koeberg de 1800 Megavat gücünde bir adet nükleer santral bulunmakta ve 17 milyar Rand değerinde yüksek ısılı helyum gaz soğutmalı nükleer reaktör için de bir proje bulunmaktadır.
GAC, ticari anlamda anlamlı sayılabilecek miktarlarda ham petrole sahip değildir. Ülkede petrol ihtiyacı Orta Doğu (İran ve S.Arabistan) ile Nijerya’dan karşılanmaktadır. Fakat son zamanlarda Mozambik’ten boru hattıyla getirilmeye başlanan gazın yakıt olarak kullanımına yönelme gözlenmektedir.
Sınırlı rezervlerine rağmen ülkede petrol rafineri kapasitesi anlamlı büyüklüğe ulaşmış ve kıtada Mısır’dan sonra ikinci konumdadır. GAC petrol ihtiyacındaki açığı kapatmak için ileri seviyede bir sentetik yakıt sektörü geliştirmiş durumdadır. Ham petrolden sentetik yakıt üretimi ülkedeki en büyük petro-kimya şirketi Sasol tarafından gerçekleştirilmektedir. Devlet tarafından 1993 yılında kurulan Mossgas; doğal gaz dönüşüm ve yoğunlaştırma yoluyla petrol, gaz yağı ve alkol gibi ürünler üretmektedir.


  1. Doğrudan Yabancı Yatırımların Görünümü

Güney Afrika, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları tarafından, yatırım derecesi notunun uygun ve elverişli olarak değerlendirildiği birkaç Afrika ülkesinden biri konumundadır. Son yıllarda, tüm uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının, ülkedeki ekonomik gelişme ve mali istikrar sonucu Güney Afrika’nın kredi notunu yükselttikleri görülmektedir.




  1. Dış Ticaret Politikası

Güney Afrika’da, dış ticaret politikalarının belirlenmesi konusunda yetkili kuruluş International Trade Administration Commission (ITAC)’dır. Söz konusu kuruluş, gümrük tarifelerinin belirlenmesi, anti-damping, telafi edici vergiler ve koruma önlemlerinin uygulanması, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı tarafından belirlenen ihracatı ve ithalatı koruma önlemlerine tabi ürünler için gerekli izinlerin verilmesi konularında yetkilendirilmiştir.

Güney Afrika’da gümrük tarifeleri ITAC tarafından belirlenmekte, ancak üreticiler, ihracatçılar ve ithalatçılar ITAC tarafından belirlenen gümrük tarifelerinin gözden geçirilerek artırılması veya azaltılması talebinde bulunabilmektedirler.
2002 tarihli ‘International Trade Administration Act’ yasası uyarınca Ticaret ve Sanayi Bakanlığınca belirlenen bazı ürünlerin ithalatı ve ihracatı kontrol önlemlerine tabidir.

Bu çerçevede, 208 kalem ürünün Güney Afrika’ya ithalatı izne tabi olup, ithalatı izne bağlı ürünler ana hatlarıyla balık ve balıkçılık ürünleri, hidrokarbonlar, radyoaktif kimyasal elementler, petrol ürünleri, lastikler, adi metaller, ateşli silahlar ve mühimmatlar, kumar makineleri, çeşitli kimyasal maddeler ve karboksilik asittir. Ayrıca, tüm kullanılmış ve ikinci el ürünlerle birlikte, hurda ve döküntülerin Güney Afrika’ya ithalatı kontrol önlemlerine tabi bulunmaktadır.


Öte yandan, gümrük tarife cetvelinde yer alan 171 adet ürünün Güney Afrika’dan ihracatı kontrole tabi olup, ihracatı kontrole tabi ürünler ormancılık, madencilik, sınai ürünler, motorlu araçlar, sağlık ve mineral yakıtlar sektörlerinde yer almaktadır. İhracat için gerekli kontroller ürünün çeşidine göre ‘ITAC’, Madenler ve Enerji Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çevre ve Turizm Bakanlığı, Su İşleri ve Ormancılık Bakanlığı ve Güney Afrika Polis Teşkilatı tarafından yapılmakta, nihai ihraç izni ise ITAC tarafından verilmektedir.


  1. İthalat Rejimi

Güney Afrika’ya ithalatta gümrük vergilerinin dışında %14 KDV uygulaması bulunmaktadır. İthal edilen ürünlerin tamamına yakınında KDV uygulaması bulunmakta, ancak ülkedeki kayıtlı tüccarlar, yerel üretimde kullanılacak veya yeniden satışı yapılacak ürünlerin ithalatında KDV’den muaf tutulabilmektedir.

Gümrük vergisi ve KDV’nin haricinde, Güney Afrika’ya ithalatta, tütün, tütün mamulleri ve petrol ürünlerinde özel tüketim vergisi tahsil edilmektedir. Alkollü içkilerde, perakende satış fiyatlarına göre sabitlenmiş oranlarda vergi alınmakta, bazı lüks tüketim mallarının ithalatında ise %5 ila %7 oranlarında özel tüketim vergisi uygulanmaktadır.


  1. Gelir Vergisi

Devletin gelirlerinin büyük kısmını gelir vergisi oluşturmaktadır. Devletin gelirlerinin yaklaşık üçte biri dolaylı vergilerden, büyük ölçüde de katma değer vergisinden kaynaklanmaktadır.


Güney Afrika Cumhuriyeti’nde şirketlere uygulanan normal vergi oranı 30% civarındadır. Güney Afrika’da yerleşik olmayan ancak şubeleri yoluyla Güney Afrika’da faaliyet gösteren şirketlerden 35% oranında vergi alınmaktadır. 2000 yılından bu yana şirketleri gelirlerine göre dilimlere ayırarak vergilendirme uygulanmaktadır. En alt gelir grubundaki küçük şirketlerden 15% vergi alınmaktadır. 2003 yılında küçük şirketlerin gelir sınırı 3 milyon Rand’tan 5 milyon Rand’a yükseltilmiş olup yeni kurulan işletmelerin kuruluş masraflarının 20.000 Rand’lık bölümü ile dört yıl süresince yapılan Ar-Ge harcamalarına da vergiden muafiyet getirilmiştir.
Kişilere uygulanan gelir vergisi de kademeli uygulanmaktadır. Yıllık geliri 60 000 Rand’dan az olanlar gelir vergisi ödememektedir. Geliri 100 000 Rand’a kadar olanlar %18, 160 000 Rand’a kadar olanlar%25, 220 000 Rand’a kadar olanlar %30, 220 000-400 000 Rand arasında olanlar 35%-38% ve 400 000 Rand’ın üzerinde olanlar 40% vergi ödemektedir. Vergi yılı 1 Mart ile 28 (veya 29) Şubat arasındadır. Mükellefler, önceki yıl yapılan ödeme temel alınarak tahmine göre, iki taksitle vergilerini yatırmaktadırlar. Daha sonra gerçekleşen fark ödenecekten az ise fark istenmekte, fazlaysa ödeyene iade edilmektedir.


  1. Kurumlar Vergisi

Yukarıda ifade edildiği gibi vergi mükellefi olabilmesi için kişinin Güney Afrika’da ikamet ediyor olması ya da senenin en az 183 gününü Güney Afrika’da geçiriyor olması gerekmektedir. Güney Afrika’da her birey ayrı olarak vergilendirilir. Erkekle bayan veya evli olanlarla bekarlar arasında herhangi bir ayrım söz konusu değildir.

Güney Afrika’nın uluslararası holdinglerin ülkede bulunmalarını istemesinin sonucu olarak belli şartları yerine getirdiklerinde bu şirketler yerleşik sayılmamaktadırlar.

Bu şartları yerine getiremeyen şirketler ise düşük vergi ödemek için Güney Afrika ile hukuki olarak güçlü bağları olan Morityus, Cayman Adaları gibi yerlerdeki off-shore hesaplarını kullanarak, Güney Afrika’daki şirketlerinin normal vergilendirilmesini off-shore hesabındaki varlıklarının da düşük vergilendirilmesini sağlamaktadırlar. Ancak off-shore şirketinin yarıdan fazlası Güney Afrika’ya ait ise şirketler böyle bir yola başvuramamaktadır.


Söz konusu uygulamaların Güney Afrika’ya şirket yatırımlarını olumsuz etkilediğinin fark edilmesi üzerine, şirketlerin başka ülkelerdeki kazançlarından alınan vergide 30% indirime gidilmiştir. Ayrıca katılım muafiyeti de 25% artırılmıştır.
İşçilerin vergileri ise maaşlarından işveren tarafından kesilerek hükümete ödenir. Personel istihdam eden bir yan kuruluş veya şube SARS’a işveren olarak kaydolmak zorundadır. Bu şirketler, çalışanlara ödenen ücret üzerinden vergi kesmekle mükelleftirler. Eğer söz konusu şirketler mal veya hizmet satıyorsa gene SARS’a satıcı olarak kaydolmalı ve KDV’yi keserek ödemelidir.


  1. Sermaye Geliri Vergisi

Güney Afrika’da yerleşik kişi ve kuruluşlar 2002’de yürürlüğe giren sermaye geliri vergisine tabidirler. Bu kişi ve kuruluşların yabancı ülkelerdeki varlıkları da sermaye geliri vergisine tabi iken Güney Afrika’da yerleşik olmayan kişi ve kuruluşların sadece Güney Afrika’daki varlıkları sermaye geliri vergisine tabidir.


İlk 10.000 Rand’lık sermaye geliri vergiden muaftır. Ayrıca, sigorta ve emeklilik gelirleri gibi diğer bazı gelirler de vergiden muaf tutulmuştur. Kişilere uygulanan yıllık sermaye geliri vergisi 1% ile 10,5% arasında değişmektedir. Şirketlerde ise bu oran 14,5%’tir.


  1. Katma Değer Vergisi (KDV)

Yıllık cirosu 300.000 Rand’ın üzerinde olan işletmeler katma değer vergisine tabidir. Cirosu bir milyon Rand’ın altında olan işletmeler her dört ayda bir, bir milyon Rand’ın üzerinde olanlar ise her iki ayda bir katma değer vergisi ödemek zorundadırlar. KDV oranı 14%’tür. Bazı gıda maddeleri ve malların ihracatında KDV sıfırdır. Finansal hizmetler ve ikametgah gibi bazı konular da KDV’den muaftır.


Bunların dışında, tüm teşebbüsler brüt gelir ve ücretler üzerinden bölgesel hizmet konseyleri vergisi ödemektedir. Oranlar değişmekle birlikte, yüzde 0.14 ve yüzde 0.35 civarındadır. Maaş bordrosu üzerinden yüzde bir oranında beceri geliştirme vergisi kesilmektedir.
Gümrük ve istihlak vergileri bulunmaktadır. Düşük sayılabilecek miktarlarda, Zorunlu Çalışanlar Tazminat Garantisi ve İşsizlik Sigortası Fonu Pirimleri yatırılmaktadır. Bunların dışında sosyal güvenlik ödemesi yoktur.
Ayrıca, arsa ve binaların alım ve satımı için devir vergisi ödenmektedir (alıcı şirket ise bu oran yüzde 10’dur fakat KDV alınırsa bu orandan muaftır) Hisselerin devri ve tahsisi için yüzde 0.25 oranında damga vergisi alınmaktadır. Kira, ipotek gibi bazı sözleşmelerden de damga vergisi alınmaktadır.


  1. Ticareti Etkileyen Kültürel Faktörler

Güney Afrika Cumhuriyeti iş dünyası ziyaret eden yabancılar için eşine az rastlanır belirgin çelişkilerin görülebildiği bir ülkedir. Nüfus yapısındaki çeşitlilik ve ülke yönetimin yakın bir geçmişte ırk ayırımı ile yöneten beyazlardan bağımsızlık için mücadele eden siyahların eline geçmiş olması ve gelir dağılımdaki uçurum bu çelişkilerin başlıca kaynağıdır.


GAC insanları oldukça sıcak ve misafirperver özellik taşımaktadır. Misafir olarak kabul ettikleri ziyaretçileri evlerinde yemeğe davet etmeleri sıkça görülen bir olgudur. Bu ziyaretlerin geri çevrilmemesi ve sadece küçük hediyeler düşünülmesi yeterlidir.

Gökkuşağı ülkesi diye de anılan GAC’da gelişmiş ülke standartlarında ve yeni altyapı ile azgelişmiş ülkelerde görülebilen yoksulluk iç içe geçmiş durumdadır. Afrika ülkeleri içinde en zengin sayılabilecek ülke dünya klasmanında neredeyse yoksullar arasında yer alabilecek konumda olduğundan ülkede yaşayanlar bir süper güç ülkesinde mi yoksa yoksulluğun hüküm sürdüğü arka bahçe sayılabilecek bir ülkede mi oldukları konusunda emin değillerdir. Bu nedenle altyapısını hızla geliştirmeye çalışan ve zengin ülkeler arasında yer alma gayreti içinde olan ülkede kültürel yapı da dinamik ve değişken yapı göstermektedir.


Irk ayrımı ile uzun yıllar yaşayıp bundan kurtulma mücadelesi vermiş ve sonunda başarıya ulaşmış bir ülke olarak bu olgunun derin izlerin halen canlı bir şekilde yaşamakta ve iş kültürü içerisinde de birçok motif görülmektedir.

GAC’de önemli yönetim kademelerinde siyahlar mutlaka ön planda yer almaya ve ekibi içinde de siyah olmayan tecrübeli ve temsil yeteneği bulunan diğer renklerde kişiler birlikte görülmektedir. Yine iş dünyası ırk ayrımından çekilen çilelerin yansımalarını yönetimi ellerine geçirdikten sonra beyazlara karşı özellikle asayiş anlamında göstererek yansıtmakta fakat uluslar arası dünyadan uzaklaşma endişesi ile de yaşanabilecek olumsuzlukları engelleme gayreti içindedir. Bu bakımdan GAC ve dünya medyasında yoğun güvenlik uyarısına sıkça rastlanır. Özellikle yabancı ziyaretçi beyazların sokağa çıkarken çok dikkatli olmaları, bulundukları binadan ancak kendilerini alacak araç geldiğinde ve sürücünün refakatinde ayrılmaları çok önemlidir. Ayrıca, üzerlerinde göze çarpacak elektronik ve diğer kıymetli eşyaları kolay görülecek şekilde taşımamaları, dışarıda etrafa yabancı olduklarını belli edecek görüntü vermekten kaçınmaları ve diğer güvenlik tedbirler ve uyarılarına sürekli özenle uymaları gerekmektedir.


Ülke koşulları güvenlik konularında taviz vermeden tanıyarak iş yapma imkanı arayanlar için çok sayıda önemli fırsat sunabilecek ve iş yapmanın da oldukça kolay olduğu bir ülke yapısındadır.
Türkiye’nin GAC tarihinde çok belirgin varlığının olmaması ve iki ülke arasında son yıllardaki ilişkiler Türk işadamları için nispeten daha cazip ve sempatik unsurlar içermektedir. Bu unsurlar olumlu iş görüşmeleri için iyi bir zemin teşkil etmektedir.

Yönetsel olarak yansıtılabilecek uygun tutum; kişiye bağlı talimatlardan ziyade konu ile duruma ilişkin gerçekleri izleyen ve diğerlerinin fikirlerine açık görünüm tavsiye edilmektedir. Ayrıca, yönetimde özellikle orta kademede siyahların daha fazla yer almakta oldukları gözlenmekte, siyahların bu duruma uyumu açısından görüşmelerde müspet ve onaylayıcı ifadeler yansıtılması özgüvenlerinin kuvvetlenmesi bakımından hassas bir konu olarak belirtilmektedir.


GAC iş dünyasında şaşırtıcı sayılabilecek kadar İngilizce konuşma aksan ve tarzı ile karşılamak mümkündür. Fakat kullanılan tarz görüşülen kişinin hangi sosyal gruptan ve hangi pozisyonda olduğuna bağlı olarak da farklılık göstermektedir. Örneğin birçok beyaz olumlu izlenim konusunda risk oluşturma ihtimaline rağmen, diplomatik tarzdan ziyade yalın bir İngilizce konuşmayı tercih edip ve fikirlerini doğrudan iletmeye yönelmektedir. Fakat siyahların birçoğu bunun aksine; iletişimde diplomasiyi vurgulamaya özen göstererek, karşındaki ile fikir ayrılığı oluşabilecek veya yanıtı bilinemeyebilecek soru sorup üzme endişesi taşıyarak çekingen kalabilmektedir.
Gelişmiş ülke ve Batılı ölçeklerde medeniyet standartlarına kendi ülkesinin kültürel motifleriyle ulaşma konusunda özel bir heyecan ve arzu gözlenmekte, yönetim de buna destek sağlamaktadır. Spor konulu etkinlik ve ülkenin doğal güzellikleri GAC günlük yaşamında sıklıkla rastlanan ve toplantılarda kaynaştırma işlevi gören bir alandır.
Ülkede son yıllarda BEE (Black Economic Empowerment) terimi ile ifade edilen ve siyahların iş dünyasında güçlendirilmesi anlamında bir politika kuvvetli bir şeklide yürütülmektedir. Bu olgunun ülkenin 1994 öncesine göre büyük değişim anlamı ifade etmesi ve çok yeni olması iş görüşmelerinde hassasiyet şeklinde kendisini belli etmektedir.


  1. Para Kullanımı

Döviz değiştirmek isteyen herkesten pasaport fotokopisi alınmaktadır (kendi vatandaşları dahil). Ayrıca, hem alış satış fiyat aralığı karı ve hem de %2–3 ila %10 arasında değişen komisyon ücreti de alınmakta, tabelalardaki kurlar değil içerdeki kurların geçerli olduğu ve önceden sorarak değişim yapılması tavsiye edilmektedir.




  1. Pasaport ve Vize İşlemleri

Türk vatandaşları, turizm ve iş amaçlı seyahatlerinde 30 günü aşmamak kaydıyla kapı vizesi alarak Güney Afrika’ya giriş yapabilmektedir.




  1. Kullanılan Lisan

Toplam 11 resmi dil bulunmaktadur. bunlar; Afrikaans, İngilizce, IsiNdebele, Sepedi, Sesotho, Swazi, Xitsonga, Setswana, Tshivenda, IsiXhosa and IsiZulu olup; diğer Afrika, Asya, Avrupa dilleri de yaygındır.


Toplantılarda İngilizce yaygın olarak kullanılan bir dil olmakla birlikte yerel dil kullanılması bazen ihtiyaç bazen de olumlu izlenimi güçlendirmek bakımından önem taşıyabilmektedir. Örneğin Afrikaan diline çevrilmiş dokuman temini ve tercüman kullanılması özellikle Bloemfontein ve Pretorya (başkent) bölgesinde oldukça sempatik bir intiba uyandırabilir.
GAC iş dünyasında şaşırtıcı sayılabilecek kadar İngilizce konuşma aksan ve tarzı ile karşılamak mümkündür. Fakat kullanılan tarz görüşülen kişinin hangi sosyal gruptan ve hangi pozisyonda olduğuna bağlı olarak da farklılık göstermektedir. Örneğin birçok beyaz olumlu izlenim konusunda risk oluşturma ihtimaline rağmen, diplomatik tarzdan ziyade yalın bir İngilizce konuşmayı tercih edip ve fikirlerini doğrudan iletmeye yönelmektedir. Fakat siyahların birçoğu bunun aksine; iletişimde diplomasiyi vurgulamaya özen göstererek, karşındaki ile fikir ayrılığı oluşabilecek veya yanıtı bilinemeyebilecek soru sorup üzme endişesi taşıyarak çekingen kalabilmektedir.

GAC'da gelişmiş ülke ve Batı ölçülerinde medeniyet standartlarına ulaşma konusunda, kendi ülkesinin kültürel motiflerini kullanmada özel bir heyecan ve arzu gözlenmekte, yönetim de buna destek sağlamaktadır. Spor konulu etkinlik ve ülkenin doğal güzellikleri GAC günlük yaşamında sıklıkla rastlanan ve toplantılarda kaynaştırma işlevi gören bir alandır.




  1. Ulaşım

Ziyaretçiler kalacakları otel veya tur operatörlerinden kendilerini havaalanında taksi veya eğer varsa yolcu servisi ile karşılamalarını isteyebilirler.

Bazı havaalanlarından ticari merkezlere takribi taksi ücretleri şöyledir:


  • Johannesburg havaalanından: 150 Rand

  • Cape Town havaalanından: 100 Rand

  • Urban havaalanından: 60 Rand




  1. İklim

GAC ılıman, sıcak ve güneşli bir iklime sahiptir. Western Cape’de kış yağmurlu geçer fakat diğer eyaletlerde yaz yağmurlu, kış ise kuru geçer.

Hava koşulları:

Johannesburg Cape Town

En sıcak ay Ocak (14-26 °C) Şubat (16-26 °C)

En soğuk ay Temmuz (4-16 °C) Temmuz (7-17 °C)

En kuru ay Haziran(6 mm aylık ortalama yağış) Şubat(10 mm aylık ortalama yağış)

En yağışlı ay Ocak(150 mm aylık ortalama yağış) Temmuz(92 mm aylık ortalama yağış)


  1. Güvenlik

Bu ülkeyi ziyaret edecek yabancılar için azami seviyede dikkatli ve tedbirli olunması gerektiği sürekli vurgulanmaktadır. Özellikle yabancıların bilmedikleri yerlere gitmemeleri, kişisel cüzdan, değerli mücevher, cep telefonu, taşınır bilgisayar ve benzeri elektronik eşyaların fark edilecek şekilde taşınmamasına özen göstermeleri duyurulmaktadır. Ayrıca, dışarıda yabancı olduğunu belli edecek davranışlardan kaçınılması, risk alınacak yerlere gidilmemesi tavsiye edilmektedir.

Ülkede tüm koşulların cazip durumda olduğunu söylemek zordur. Güvenlik ve sağlık konusunda dünyada riskli ülkeler arasında ön sıralarda görünmesine neden olan hususlara azami dikkat edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.


  1. Tarım ve Gıda Ürünleri İhraç Potansiyelimiz

Tütün, Şekerli ve çikolatalı mamuller, Bira, Makarna, Zeytinyağı, Fındık




  1. Sanayi Ürünleri ve Hizmetler İhraç Potansiyelimiz

Otomotiv Ana ve Yan Sanayi, Petrol Yağları, İnşaat Makineleri Aksam ve Parçaları, İlaçlar, Tıbbi Alet ve Cihazlar, Kağıt ve Kağıt Ürünleri, Elektrik Jeneratörleri, Transformatörleri, Konvertörleri, Ferro Alaşımlar, Demir Çelikten İnşaat Aksamı, TV'ler, Monitörler, Pompalar, Mobilya, Tarım Traktörleri, Güç Aktarımı Ekipmanı ve Aksamı, Musluk ve Boru Malzemeleri, Kablo ve Teller, Mutfak Eşyası, Ev Tekstili




  1. Güney Afrika Sermayeli Şirketler




  • Türkiye’deki Güney Afrika sermayeli şirket sayısı: 36




  • İzmir’deki Güney Afrika sermayeli şirket sayısı: 1 (A&L Aviation Consultants Hava Araçları San. Tic. Ltd. Şti.)



  1. Turizm Verileri




  1. 2013 yılında Türkiye’yi ziyaret eden Güney Afrika Cum. Vatandaşlarının sayısı: 44.798




  1. 2013 yılında İzmir’i ziyaret eden Güney Afrika Cum. Vatandaşlarının sayısı: 2.628




  1. 2014 yılında İzmir’i ziyaret eden Güney Afrika Cum. Vatandaşlarının sayısı: 1.943 (Ocak-Kasım 2014)



  1. Havayolu Ulaşımı

Türk Hava Yolları ile haftanın her günü İstanbul Atatürk Havalimanı’ndan Cape Town ve Johannesburg’a karşılıklı seferler düzenlenmektedir.





Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə