DİKSİyon ve TÜRKÇE’Nİn etkin kullanilmasi ders Notu İÇİndekiler




Yüklə 87.61 Kb.
tarix26.04.2016
ölçüsü87.61 Kb.


DİKSİYON ve TÜRKÇE’NİN

ETKİN KULLANILMASI

Ders Notu

İÇİNDEKİLER





1

İÇİNDEKİLER 2

DİKSİYON & ETKİLİ KONUŞMA 3

İLETİŞİMİN TEMELİ 3

İLETİŞİM SADECE KONUŞMA DEĞİLDİR 3

DİKSİYON NE DEMEKTİR? 4

SES AYGITIMIZ 4

DİKSİYONUN YARDIMCILARI 4

BOĞUMLAMA ( ARTİKÜLASYON) VE SÖYLENİŞ (FONETİK) 4

PROSODİE (VURGU) 6

SES TEKNİĞİ 8

SOLUMA 8

LARENKSİN AÇILMASI 10

TINLATICILAR 10

TEMRİNLER 11

ETKİLİ KONUŞMA İÇİN 10 KURAL 16

1. SEMPATİK VE DOSTÇA DAVRANIŞ 16

2. EŞİT DAVRANMAK 16

3. SABIRLI OLMAK 17

4. ANLAYIŞ VE ALÇAK GÖNÜLLÜLÜK 17

5. DİSİPLİN ORTAMI OLUŞTURMAK 17

6. YETERİ BİLGİ SAHİBİ OLMA 17

7. KONUYA İLGİ VE MOTİVASYON 17

8. DOYURUCU AÇIKLAMA 18

9. ETKİLİ KİŞİLİK VE GÖRÜNÜŞ 18

10. DİNLEYİCİ KİTLENİN DÜZEYİNE UYMAK 18




DİKSİYON & ETKİLİ KONUŞMA


İLETİŞİM

İnsanlar arası iletişim; kişilerin birbirlerine bilinçli veya bilinçsiz olarak iletmek istedikleri duygu ve düşüncelerini aktardıkları bir süreçtir.


İLETİŞİMİN TEMELİ


İletişim, karşımızdaki kişilere saygı duymakla başlar.Diğer kişilerle olan ilişkilerde gerçekçi ve doğal, abartıya kaçmadan, olduğu gibi davranmak amaçlanmalıdır. İletişimin belki de en önemli öğesi empatidir. Empati kavramını, “dış dünyayı karşımızdakinin penceresinden görmeye çalışmak” olarak tanımlayabiliriz. Kurulan bu duygu ortaklığı, iletişimin gücünü arttırır.

İLETİŞİM SADECE KONUŞMA DEĞİLDİR


İletişim ayni zamanda;

  • Ne söyleyeceğimizi bilmek,

  • Bunu ne zaman söylemenin daha uygun olacağına karar vermek,

  • Nerede söylemenin doğru olduğuna karar vermek,

  • En iyi nasıl söyleneceğini düşünmek,

  • Olayları basitçe anlatabilmek,

  • Akıcı bir dille ve karşımızdaki kişinin ilgisini çekerek , göz kontağı kurarak konuşabilmek,

  • Dikkati yoğunlaştırmak ve verdiğimiz mesajların alınıp alınmadığını fark edebilmektir.

DİKSİYON NE DEMEKTİR?


Diksiyonu söyle tanımlayabiliriz: söz söylerken, duygu ve düşünceleri doğru, üslubuna uygun olarak anlatmak için sesin uyumunu, söylenişini, sözcük hecelerinin uzunluğu, kısalığı ve vurguları bakımından doğruluğu; jesti, mimiği, takınılacak tavırları yerinde ve güzel kullanma sanatıdır. Doğru bir diksiyon için gerekli iki temel koşul vardır.

Birincisi: ses aletini doğru kullanmak. Yani konuşma için yeteri kadar havayı ses yollarını kasmadan içeri almak, gereğinden fazla durak kullanmamak, durakları doğru yerde gerektiği gibi kullanmak ve sesi duyulur ve net bir hale getirmek.
İkincisi: söz söylerken konuştuğumuz dili düzgün ve doğru söylemek için düzeltmeye çalışmak ve mimiği, jesti,tavrı yardımcı olarak kullanmak.

SES AYGITIMIZ


Ses aygıtımızı doğru kullanmayı doğal hale getirebilmek için günlük yaşantımız içerisinde de onu kullanmalı ve önce kendimizi sonra çevremizi gözlemlemeyi unutmamalıyız.

DİKSİYONUN YARDIMCILARI




BOĞUMLAMA ( ARTİKÜLASYON) VE SÖYLENİŞ (FONETİK)



BOĞUMLAMA (ARTİKÜLASYON): Konuşma organlarının boğazdan çıkan sese biçim vermek için topluca çalışması. Kapımızın önünden geçen sokak satıcıları bağırarak sattıklarını herkese duyurmak isterler. Yine de ne dediklerini anlamak için çıkıp sorma ihtiyacı duyarız. Önemli olan denilenin anlaşılmasıdır. Söylenen sözlerin anlaşılması için temel sesler ünlüler değil ünsüzlerdir. Seslerin ağızdan çıkışına, dilin konumuna dikkat etmek gerekir.
SÖYLENİŞ (FONETİK): Sadece söylenişi göz önünde tutar. Diksiyon, güzel bir söylenişin asal kurallarını verir ve söylenişteki ihmali yenmeye çalışır. Fonetikse diksiyonda seslerin meydana gelmesini ve ses organlarının durumlarını inceler.
Genel olarak söyleniş bozuklukları ünlülerin fonetik yönünden biçimlenmelerindeki yanlışlıklardan doğar. Örneğin: açık E yerine kapalı E, kalın E kalın A yerine ince A söylemek gibi. Boğumlanma bozukluklarıysa ünsüzlerin fonetik yönünden biçimlenmelerindeki yanlışlıklara denir. Örneğin:gilama, şeleme, leleştirme gibi.
Her ikisi de düzgün söz söylemekte önemli yer tutar. Böyle söyleniş ve boğumlama bozuklukları olan kimseler alıştırmalar üzerinde çalışarak bu sorunlarını yenebilirler. Doğuştan ileri gelen sorunlar o engellerin ortadan kalkmasıyla giderilebilir. Boğaz ve burundaki et fazlalıkları, küçük dilin görevini yapamaması, dişlerin seyrek oluşu ve onların üst üste binerek sıralanması, üst dudağın kısa ve yukarı doğru çekik oluşu, çenelerin dışarı doğru çıkıklığı ve içeri doğru çekikliği vb.
Diğer fonetik hatalara şöyle bir göz atalım:

Atlama: pek yaygın olan bir söyleniş bozukluğudur.

Örneğin: (kendisi) yerine (kensi), (karşılaşma) yerine (kaşlaşma), (hanımefendi) yerine (hamfendi), (nasılsınız) yerine (nassınız), (Galatasaray) yerine (gassay), (kalk oradan) yerine(kak ordan), (kilitledim) yerine (kitledim) vb.

Harflerin çıkarılışına özen gösterip başlangıçta ağır konuşarak bu bozukluğun önüne geçilebilir.

Gevşeklik: bir boğumlama tembelliğinden ileri gelir. Bu bozukluğun önüne geçmek için dişler arasına bir kurşun kalemi sıkıştırıp heceleri söylerken onların iyice anlaşılmasına çalışılır. Dişler arasından kalem çekildiği zaman, boğumlanma daha açık olarak anlaşılan bir biçim alıp dil, yanaklar ve dudaklar görevlerini yapmaya başlarlar.
Gılama: (R) ünsüzünün, küçük dilin titremesiyle boğazda meydana gelmesidir. Bu bozukluğu gidermek için ( R) ünsüzünü doğru boğumlandırmaya çalışalım. (R) ünsüzü dilin ucunu damağa kadar kaldırarak verilir. Öyle ki dil şiddetle çıkan havaya dokununca geri çekilir ve bir çeşit titreme yaparak yerine gelir. Böylece dilin ucunu uzun zaman titremeye çaba harcamakla iyi bir sonuç alınabilir.
Islıklama: (s) ünsüzünün şiddetini abartmaktan ileri gelir. Dil üst dişlerin iç tarafina dayanıp hava dişlerin arasından sızarsa bu yanlış ortaya çıkar.
Değiştirme: bir ünsüzün yerine başka bir ünsüzü söyleme alışkanlığı olup bir çok çeşitleri vardır.
Sert ünsüzlerle olanına sık rastlanır. (zeleştirme) (j) yerine (z) söylemek örneğin: (şarj) yerin (şarz). (Seleştirme) (ş) yerine (s) söylemek. Örn: (paşam) yerine (pasam)vb. (jeleştirme) (c) yerine (j) söylemek. Örn: (kucak) yerine (kujak) (şeleştirmek): (s) yerine (ş) söylemek. Örn: (sana) yerine (şana)
Diğer ünsüzleri ilgilendiren değişmeler. (leleştirmek) (r) yerine (L) söylemek. Örn: (merhem) yerine (melhem), (birader) yerine (bilader) bazen de (n) yerine (L) söylenir (fincan) yerine (filcan)
Yerleştirme: bazı yerine veya arasına (y) ünsüzünü sıkıştırmaktan ileri gelir. (Müezzin) yerine (meyzin), (iade) yerine (iyade), (gönlüm) yerine (göynüm). Bazı ağızlarda (b) yerine (p), (d) yerine (t) olduğu görülür. Örn: (Kıbrıs) yerine (Kıprıs), (leblebi) yerine (leplepi) vb.
Yutma: genellikle içinde (h) ünsüzü bulunan kelimelerde sık görülür. Örn: (Ayhan) yerine (ayan), (Mehmet) yerine (memet) vb.
Söyleniş bozukluları: ünlüleri ilgilendiren değişmeler. (ince a) yerine (kalın a) söylemek. Örn: (Kemal) yerine (kemal) vb. (e) yerine (a) söylemek. örn: (elektrik) yerine (alektrik)vb. (a) yerine (e) söylemek. Örn: (Azrail) yerine (ezrail)vb. (ince o) yerine (kalın o) söylemek (lokma) yerine (lokma) vb.

PROSODİE (VURGU)

Sözcük vurgusu, dilin en doğal söyleniş özelliklerindendir. Sözcük vurgusu hecenin şiddetiyle ilgili olduğu gibi birde hecenin süresi yani uzunluğu kısalığı ile ilgili olan (nicelik)i vardır. Sözcüklerde bu iki özellik birbirini karıştırmamalıdır. Nicelik , bir hecenin uzunluğu ve kısalığı ile ilgilidir. Halbuki şiddet ise bir hecenin vurgusuyla ilgilidir.


Dilimizde süresi uzun olan heceler hep yabancı sözcüklerde bulunur. Örn: katil, kase, cahil, ebedi, hazine vb yanlış söylememek için kelimelerin kökenlerini araştırmak gerekir.
Türkçe de (ğ) ünsüzü kendinden önce gelen ünlü üzerinde etki yaparak bulunduğu hecenin uzamasına neden olur. Örn: yağmur= yaamur, öğretmen= ööretmen, öğle=ööle , çağdaş= çaadaş. İlk hecelerde (y) nin de gevşeyip kendisinden önceki ünlüyü etkileyip heceyi uzattigi görülür. Örn: böyle=bö-le, şöyle= şö-le, öyle=ö-le, söylemek=sö-lemek vb.
(Ğ) ünsüzünün bir etkisi de şöyledir: yapacağım= yapıca-m (ğ) demin bahsettiğimiz uzatma etkisini yaparken kendisinden sonra gelen ünlünün de düşmesine sebep olur. Bu durum genellikle eylemlerde görülür. Örn: edeceğim= edice-m, oturacağım= oturuca-m vb.
BİR kelimesinden biraz konuşalım. Adet belirttiği zaman yani kendi sayı anlamıyla kullanıldığında (bir) herhangi bir şeyden bahsederken (bi) olarak söylenir. Örn: adam bir gün bir sinemaya gitmiş. Soru: adam ne gün gitmiş? Her hangi bir gün gitmiş. Yada söyle sorabiliriz bu soruyu adam yalnızca bir gün mü bir tek sinemaya gitmiş? Burada (bir) kendi sayı anlamıyla değil (herhangi) anlamıyla kullanıldığı için (bi) olarak söylemek daha doğrudur.
Orada, burada, şurada kelimeleri de (bir)e benzer özel bir söyleniş biçimi taşirlar. Burada = burda, şurada= şurda, orada= orda, olur ve aradaki a harfi düşer.
Kelime sonlarındaki -yor heceleri üzerine birkaç söz: -yor hecesi fazla bastırılmadan yada bastırmayacağı diye yok saymadan söylenmelidir.

Son uyarı da çok sık kullandığımız (değil) kelimesi için. Değil kelimesi söylenirken (e) harfi düşer ve yerini (i) harfi alır. DEĞİL=DİĞİL olur.


SES TEKNİĞİ


İyi iletim gücüne sahip gerekli olan iki koşul şudur:

a) sesi taşıyan hava kolonu güçlü olmalı ve hiçbir engelle karşılaşmadan dışarı çıkmalıdır. Örneğin: larenksin kapalı olması veya çenenin yetersiz açılması.

b) Fizyolojik tınlatıcılarla ses güçlendirilmelidir.

Bunların hepsi doğru solumayla çok yakın ilişkilidir. Eğer kişi yalnızca karnından ya da göğsünden soluk alırsa, yeterli havayı toplayamaz; bu durumda kendini tutumlu bir şekilde hava kullanmaya zorlar, larenksini kapatır, sesi bozar ve sonunda vokal bozuklukların oluşmasına neden olur. Bütünsel solumayla (üst göğüs ve karın) kişi yeterli miktardan biraz daha fazla hava biriktirebilir. Bunun için hava kolonlarının hiçbir engelle karşılaşmaması yaşamsal bir önem taşır.


SOLUMA

Üç çeşit soluma vardır.

a) üst göğüs ve göğüs boşluğu soluması (özellikle kadınlarda gözlenir)

b) alt soluma veya karından soluma. Karın, göğüs kullanılmadan şişirilir.

c) Bütünsel (üst göğüs ve karın) soluma. Karın aşaması baskındır. Bu biçim en sağlıklı ve en işlevsel solumadır. Özellikle çocuklarda ve hayvanlarda gözlenir.
Solunumun bütünsel olup olmadığını anlamak ve geliştirebilmek için çeşitli alıştırmalar vardır.

a) yere veya herhangi bir sert zemin üzerine yatın, böylece omurga kendiliğinden düz duracaktır. Bir eli göğsüne, diğerini karına yerleştirin. Soluk alırken önce karnın üstündeki elin, daha sonra göğsün üstündeki elin yükseldiği duyumsanır: bu yumuşak ve sürekli bir harekettir. Bütünsel solumayı iki ayrı evreye bölmemeye özen gösterilmelidir. Göğüs karın genişlemesinde gerilim olmamalı ve iki evrenin ardışıklığı fark edilmemelidir. Bu ardışıklık gövdede küçük şişmeler oluşturmalıdır. Evrelerin bölümlere ayrılması vokal organlarda ödemlere yol açabilir.

b) Yogadan uyarlanan bir yöntem: sert bir zemine yatılır. Burun deliklerinden biri kapatılır ve diğeriyle soluk alınır. Soluk verilirken açık olan delik kapatılır ve önceden kapalı olan burun deliğinden hava dışarı verilir. Üç evre birbirini şöyle takip eder : soluk alma 4 saniye, soluk tutma 12 saniye, soluk verme 8 saniye

c) Ayakta dururken, elleri en alttaki kaburganın üstüne yerleştirin. Soluk alma başlangıçta elleri yerleştirdiğiniz noktada bir etki yaratmalıdır ( elleri dışarı itecektir.) ve göğüs boyunca bunu sürdürdüğümüzde hava kolonunun doğruca kafaya ulaştığı şeklinde bir duygu oluşur. (bunun anlamı şudur: soluk alındığı zaman önce alt kaburgalar, hemen ardından yumuşak bir geçişle göğüs genişler.) karın duvarları kaburgalar genişlediğinde kasılır, toplanan hava için bir temel oluşturur ve böylece ağızdan çıkan ilk sözcükle soluğun dışarı çıkması engellenir. Karın duvarı ( dışarı doğur daralır) alt kaburgaları genişleten kasları tersyönde çeker ( dışarı doğru büyür), ve onları soluk alıp verme sırasında mümkün olduğunca uzun süre bu durumda tutar. (En çok karşılaşılan hata , bütün soluma tamamlanmadan karın kaslarının sıkıştırılmasıdır. Bu yalnızca üst göğüs solunumuyla sonuçlanır.) soluk verme bunun tersidir: kafadan başlayarak, göğüs boyunca avuçların durduğu noktaya doğru. İçeriye alınan havayı çok fazla sıkıştırmamaya özen gösterilmelidir, ve -önceden de belirtildiği gibi bütün süreç yumuşakça yerine getirilmelidir: başka bir deyişle,karın ve üst göğüs solumaları arasında hiçbir bölünme oluşturulmadan soluma tamamlanmalıdır. Böylesi bir alıştırma solunumu solunum olsun diye öğretme niyetinde değildir; sesi taşıyacak bir solunumu hazırlar. Bu alıştırma kolay ve etkin bir soluk vermenin gerçekleşmesi ve ses çıkması için bir temelin nasıl oluşturulması gerektiğini öğretir.


Hızlı ve sessiz soluma için alıştırmalar:

a) ellerinizle kalçanızı tutarak ayakta durun. Söz söylemeden önce alabildiğiniz kadar havayı çabuk ve sessizce dudaklarınızın ve dişlerinizin arasından alın.

b) Aşamalı olarak hızınızı arttıracağınız bir dizi kısa ve sessiz soluk alin. Doğal bir şekilde dışarı verin.

Soluma organik ve kendiliğinden oluşan bir süreçtir ve çalışmalar onun çok sıkı denetimini sağlamak için değil, doğal olmayan kimi olguları düzeltmek için yapılır. Her şeye karşın solumanın kendiliğindenliği korunmalıdır.


LARENKSİN AÇILMASI

Konuşurken ve soluk alırken larenksinizi açık tutmaya özel önem veriniz. Larenksin kapalı olması havayı etkili biçimde dışarı çıkarmayı engeller, böylece kişinin sesini doğal olarak kullanmasını olanaksız kılar.


Larenksin kapalı olduğu aşağıdaki koşullarda anlaşılır:

a) ses yavansa

b) eğer kişi gırtlağında larenksi hissediyorsa

c) soluk alırken küçük bir ses işitiliyorsa

d) adem elması yukarı doğru hareket ediyorsa ( yutkunurken larenks kapalıdır ve adem elması yukarı doğru çıkar.)

e) ense kasları kasılıyorsa

f) çene altı kasları kasılıyorsa ( bu baş parmağı çenenin altına, işaret parmağının da alt dudağın altına yerleştirilmesiyle denetlenebilir.)

g) alt çene kemiği çok fazla önde veya gerideyse

eğer kişi ağzının arka kısmında çok geniş bir boşluk olduğunu duyumsarsa, larenks mutlaka açıktır. ( esnerken olduğu gibi)

TINLATICILAR

Fizyolojik tınlatıcıların görevi dışarı çıkarılan sesin iletme gücünü arttırmaktır. İşlevleri, hava kolonlarını vücudun ses yükseltici olarak seçilen bölümlerine sıkıştırmaktır.


a) en çok kullanılan, kafa tınlatıcısı veya üst tınlatıcı. Teknik olarak hava akışının başın ön tarafına doğru yönlendirilmesiyle çalışır. Kişi elini alnının üst kısmına yerleştirerek ve “m” sözünü söyleyerek kesin bir titreşim duyabildiğinde bu tınlatıcının kolaylıkla farkına varır. Gündelik konuşmada üst perdeden konuşulduğunda üst tınlatıcı kullanıma girer.

b) göğüs tınlatıcısı- nadiren bilinçli olarak kullanılır-. Alçak perdeden konuşulduğu zaman devreye girer. Çalışıp çalışmadığını denetlemek için bir eli göğsün koyup titreşip titreşmediğine bakmak gerekir. Bu tınlatıcıyı kullanmak için ağız göğüsün üstündeymişçesine konuşmak gerekir.

c) Burun tınlatıcısı. Bu tınlatıcı “n” ünsüzünü söylendiğinde otomatik olarak ortaya çıkar.

d) Larenks tınlatıcısı. Çıkardığı ses vahşi hayvanların kükremesine anımsatır. Kimi caz şarkıcılarının karakteristiğidir. Luis Armstrong.

e) Kafa tınlatıcısı. Çok yüksek perdeden konuşulduğunda ulaşılabilir. konuşursa, hava akımı art kafaya yönelir.

f) En verimli olan vücudun bir tınlatıcı olarak kullanılmasıdır. Baş ve göğüs tınlatıcılarının eş zamanlı kullanılmasıyla elde edilir. Teknik olarak, dikkatin, konuşulduğu anda kullanımda olmayan tınlatıcıya yoğunlaşması gerekir. Örneğin yüksek perdeden konuşulduğunda doğal olarak kafa tınlatıcısı kullanılır bu nedenle aynı anda göğüs tınlatıcısı kullanmaya yoğunlaşılmalıdır. Burada yoğunlaşmanın anlamı hava kolonunun etkin olmaya tınlatıcıya itilmesidir. Alçak perdeden konuşurken bunun tersi gerekmektedir. Doğal halde göğüs tınlatıcısı kullanılıyorsa kafa tınlatıcısına yönlenilmelidir.


TEMRİNLER


A” ÜNLÜSÜ:



  • Aç at yol almaz, aç it av almaz.

  • Adam adamı bir kez aldatır.

  • Ağlarsa anam ağlar, kalanı yalan ağlar.

  • Ademe adem gerektir, adem anlar ademi. Adem adam olmayınca nitsin adem ademi.

  • Amcanın arsız atı Azdavay’daki Allahlık Ahmet2in ahırındaki aygırları azdırdı.

  • Anam anam ah anam, Allah aldı vah anam.

  • Ankara’daki ahlaksız amcam akşam akşam ağlayarak apansız ayağa kalktı, ağaçtan armut aldı.

  • Alem ala dana aldı ala danalandı da biz bir ala dana alıp ala danalanamadık.

  • Akrabanın akrabaya akrep etmez ettiğini, akrabanın akrabaya kimse bilmez ettiğini.

  • Abanadan Adana’ya abarta abarta apar topar ahlatla ağdalı avuntucu ahmak Ahmet’in avadanlıklarını aparanlardan acar Abdullah ile aptal Abdi bize geldi.

  • Al bu takatukaları takatukacıya takatukalatmaya götür. Takatukacı takatukaları takatukalamam derse, takatukacıdan takatukaları takatukalatmadan al da gel.



“E” ÜNLÜSÜ


Açık “e” Tekerleme Örnekleri

  • Edremitli ela gözlü esmer Esma ile elmacı efenin eşi Eşref, eylülde el altından emanetçinin eşeğine bindiler.

  • Ne emekçiler emeklerine ne de ekmekçiler ekmeklerine entrike karıştırılmasına müsaade ederler.

  • Evet benim edepli, eğitimli, efe beyefendim.

  • Egemen edepsizse, edepsizlik egemendir.

  • Eğer Eleşkirli eleştirmen Eşref ile Edremitli elekçi Erdi’yi Ege’nin en iyi eyercisi biliyorlarsa, ben de Ermenekli eskici Erdem Ergene’nin en iyi elektrikçisidir derim.

Kapalı “e”




  • Gece penceredeki tekir kedi kendi tenceresindeki eti yedi.

  • Mendil, Benzin, Hemşire, Sevmemek, Kedi, Tencere, Pencere, Gece, Kendi

“I” ÜNLÜSÜ


  • Ilfazlı Itrı ılıcalarda ıslıkla ısına ısına ılık ıhlamurunu ısıttı.

  • Ismarlama ırgat Işıklının ıssız ırmağında ıkına ıkına ıvır zıvırını ıslattı.

  • Iğdır’ın ığıl ığıl akan ılıman ırmağının kıyıları ıklım tıklım ılgın kaplıdır.

  • Ikıl ıkıl ıkınan ırgatlar ıstıraplı ılgarcılara ısrarla ıskota ısmarladılar.

  • Isınakta ısınan ırzı kırık Isfahanlı, ımızganan ıslahatçının ıskarmozunu ısırdı.

  • Izbandut ışıkçı, ıstakozcunun ıtırlı ıslak ıstakozlarını ıssızda ızgaraladı.

“İ” ÜNLÜSÜ


Kısa “i”

  • İş ister işten kaçar.

  • İstediğini söyleyen istemediğini işitir.

  • İbibiklerin ibiklerini iyice iyileştirmek için İstinyeli istifçi İbiş’in istif istiridyeleri mi yoksa İskilipli ispinoz işportacı İshak’ın işliğindeki ibrişimler mi daha iyi bilemiyorum.

  • İpil ipil işleyen istemli istemsiz iz izleyen İstinyeli İstemi, işlediği işleri incelediğinde işte işlerim, işte de izlerim diyerek ibrişimle iğneleyip gösterdi.

  • İbişle Memiş mahkemeye gitmiş. Mahkemeleşmiş mi, mahkemeleşmemiş mi?

Uzun “i”


  • Biçare Veli canilerin iptidai idamını izledi.

  • İki emini bir yemin aralar.

“O” ÜNLÜSÜ


Kalın “o”

  • Olmaz olamz deme, olamz olmaz.

  • Oğlum oldu oydu beni, kızım oldu soydu beni.

  • Okmeydanı’ndan Oğuzeli’ne otostop yap; Oltu volta at, olta al; Orhangazi’de Orhanelili Orhan’a otostopçulukla orostopolluk öğret; sonra da Osmancıklı Osman’a otoydu, totoydu, fotoydu say dök.

İnce “o”


  • Alkolik lord lokantanın locasında lokumları lokma lokma yuttu.

  • Lobutları loş locasında losyonlayan normal lort, losyoncunun lokantasındaki nohutlarla lokumları karıştırdı.

Ö” ÜNLÜSÜ:



  • Öküz ölür gönü kalır, yiğit ölür ünü kalır.

  • Öteden beri örekeyle öküzü örten örtü örerek övünürdü.

  • Özbezön’ün özbeöz Ödemişli öngörülü öğretmeni Özgüraslan ile Özgür uslan özellikle özerk ön öğretimde öylesine özverili, övünç verici ve övgüye değer kişiler ki hani tüm öğretim örgütleri içinde en özgün örnek onlardır diyebilirim.

  • Özellikle özerklik üzerine Özdemir’e özgü özgün ve özgül özellikleri izleyen Özbekli Özkan’la Özakman Özülken öğrendiklerinin özgürce özetlediler.

  • Ödemişli ödlek Ömer öksürüklü Özdemir’in örsünü örseledi.

  • Öykücü Ömer öykülerindeki önsözlere özenen ve öykünen öküz Önder’e öğürerek özöğrenimli öğretmenine özeleştiride bulundu.

  • Özensiz Özlem’e özgü özentisizlik özlemini özentili ödev özellikleriyle özdeşleyen özgüvensiz öğrenciler özverili öğretmenlerinden özür dilediler.

  • Özgürlüklerini özleyen Özbek örgütçüler özgeçmişlerini örseleyen önderlerini öldüresiye dövdüler.

  • Ödeyeceğin ödentiyi önce öğretmen Öncül’den, Ödemişli Özgül’den özellikle öğren, öğretime özgü özgün övünçlü özgül özellikleri önemse.

U” ÜNLÜSÜ:



Kalın “u”

  • Umdum umdum; geri yumdum.

  • Uyku uykunun mayasıdır.

  • Uma uma döndük muma.

  • Uyku uyku getirir, uyku et bitirir.

  • Ulusunun sözünü dinlemeyen uluya uluya gider.

  • Unkapanı’nda uğradığı uğursuzluktan upuzun uzandı.

  • Uluorta utanmazlıklarla umumu usandıranlar uslandılar.

  • Uykudaki ustasının usturasına usanmadan, usulcacık, upuzun uzandı.

  • Uluborlulu utangaç Ulviye ile Urlalı uğursuz Ulvi, uğraşa uğraşa Urfa’daki urgancılara uzun uzun, ulam ulam urgan uzattılar.

  • Umumhaneye uğrayan ukala ulema, umulmadık ustalıkla uçkurunu umacıya ulandı.

  • Ucuz ubudiyet uman ucube, uşaklardan utandı.

İnce “U”


  • Guya Hulya’nın nurlu ufuklar ruyası Lutfi’yi ilgilendirirmiş.

Ü” ÜNLÜSÜ:



  • Üremesini bilmeyen köpek sürüye kurt getirir.

  • Üzüm üzüme baka baka kararır.

  • Ülkü üzüntüden üzüm üzüm üzüldü.

  • Ülker’e Ülfet, üslupsuz üstatla ülviyet ümidiyle ümitlendiler.

  • Ürdünlü ünlü üfürükçü üryani, Ünye, Üsküdar, Ürgüp üzerinden ülküdaşlarına üstüpü, üstübeç, üvez, üzüm, üzengitaşı, üzünç götürürken üveyikten ürüyerek, üvendirelerini sürüyerek yürüyen ülkücülerin ürküntü üreten ünlemleriyle ürküverdi.

  • Ücra ülkelerde üçboyutlu üçkağıtçılık üzerine ünlenen ütopyacı Ümit, üçüz ümmilere ütüldü.

  • Ürününü ücretli ücretsiz üleştiren Üsküplü üretici, üründen ümitli ümmetini üzdü.


ETKİLİ KONUŞMA İÇİN 10 KURAL




1. SEMPATİK VE DOSTÇA DAVRANIŞ

Dinleyicilere, bir konuşmacıda aranan en önemli özelliklerin neler olduğu sorulunca, yaptıkları değerlendirmede bu iki özellik çoğunlukla en başta yer alır. Bu özellikler, dinleyicilerin konuşma ile ilgili bütün görüşlerine etki eder. Söz konusu özellikler zaten birbirleriyle yakından ilgilidir ve biri olmadan diğeri de olmaz.


2. EŞİT DAVRANMAK

Dinleyiciler, konuşmacıdan özel bir ilgi veya hak etmedikleri bir iyilik gördükleri durumlarda son derece hassaslaşırlar. Konuşmacılar bütün dinleyicilere aynı hak ve fırsatlara sahip olabilmeleri için, eşit şans tanıma konusunda dikkatli olmalıdırlar.


3. SABIRLI OLMAK

Sunuş yapan herkesin sabra gereksinimi vardır. Her konuşma gününün, konuşmacının sabrını taşıran birçok sinir bozucu olayla dolu olabileceği bir gerçektir. Yoğun çaba ve sabır gerektiren bir konuşma da, yavaş anlayan dinleyicilerle birlikte olmaktadır.


4. ANLAYIŞ VE ALÇAK GÖNÜLLÜLÜK

Dinleyicilerin yalnız başlarına düşünebilmelerinin sağlanması amaç olduğuna göre, onların kendi fikirlerini söylemekte kendilerini serbest hissetmeleri için konuşmacılar gerekli atmosferi yaratmalıdırlar. Diğerlerinin fikirlerini anlayış ile karşılayamamak bu ortamın oluşmasını engeller. Alçak gönüllülük anlayış ile yakından ilgilidir. Gereğinden fazla egoist bir konuşmacı, serbest fikir alışverişini olanaksızlaştırır.


5. DİSİPLİN ORTAMI OLUŞTURMAK

Konuşmacı sunuş sırasında tüm dinleyicilerin dikkatlerini koruyabilmelidir. Bunu yapabilmek için de iyi bir disiplin ortamı oluşturmalıdır. En iyi disiplin ortamı ancak karşılıklı saygı ve ekip olarak birlikte çalışma isteğini geliştirdikten sonra ortaya çıkar. Her iyi konuşmacının bildiği gibi, sunuşun yönetilmesi için belli bir derece dostça davranışın yanında tatlı sertlikte gerekebilir.


6. YETERİ BİLGİ SAHİBİ OLMA

Bir konuşmacı eğer sunduğu konuda yeterli bilgiye sahip değilse kuşkusuz başarılı bir iş yapamaz. Sadece konusunu tam anlamıyla bilmekle kalmamalı, bunun yanında bilgiyi dinleyenlere en iyi şekilde aktarmak için gereken yöntemlere ve onları kendi konusuna uyarlama becerisine de sahip olmalıdır.


7. KONUYA İLGİ VE MOTİVASYON

İlgi ve motivasyon adeta bulaşıcıdır. Kuşkusuz, eğer bir konuşmacı konusuna karşı gerekli heyecanı, ilgiyi gösterir ve konusunu dinleyiciler için son derece önemli görürse, yapacağı konuşma daha etkili olur. .


8. DOYURUCU AÇIKLAMA

Konuşmacının en önemli görevlerinden biri de bir problemi analiz ederek kısımlarına ayırmak ve aktardığı bilgi ve becerilerin, dinleyiciler tarafından kolaylıkla anlaşılmasını sağlayacak bir biçimde yaymaktır.


9. ETKİLİ KİŞİLİK VE GÖRÜNÜŞ

Etkili bir konuşmacı uygun bir şekilde giyinir ve davranır. Ses tonunu kontrol eder ve onu etkili bir biçimde kullanır. Bu faktörlerin tümü etkin kişilik ve görünüşü tamamlar.


10. DİNLEYİCİ KİTLENİN DÜZEYİNE UYMAK

Etkili bir konuşmacı, dinleyici kitlenin kültür, bilgi ve deneyimlerini dikkate alarak konuşmasını bu verilere göre hazırlamalıdır. Bu durum, ya dinleyici kitlenin düzeyine çıkabilmek ya da inebilmek şeklinde ortaya çıkabilir.






Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə