Cevat Erder




Yüklə 33.59 Kb.
tarix26.04.2016
ölçüsü33.59 Kb.
15 Şubat 2011

Türkiye’deki kültür değerlerinin korunması ve sürdürülebilir kalkınmanın birbiriyle çelişen uygulamalarına bir çözüm üretmek amacıyla Orta Doğu Öğretim Elemanları Derneği tarafından yapılan davet üzerine 15 Şubat 2011 Salı günü bir toplantı yapılmıştır.

Bu toplantının ODTÜ’de düzenlenme fikri Ali Gökmen ve İnci Gökmen’in Aralık 2010 tarihinde Mimarlar Odası İstanbul Şubesi tarafından düzenlenen “Allianoi Etkinlikleri” kapsamında düzenlenen toplantıda yaptıkları konuşma sonrasında oluşmuştu. Toplumumuzda kültür varlıklarının korunması konusunda farkındalık nasıl artırabiliriz sorusuna “Arkeoloji ve Sanat” dergisi editörü Nezih Başgelen “ODTÜ’nün TAÇDAM projesi ile Keban Barajı alanındaki eserleri kurtarmak için yaptığı çalışma uluslararası boyutta büyük ses getirmişti. Keban’dan Allianoi’ye başlıklı bir proje ile kültür varlıklarımızın korunmasına yönelik yeni bir projeye önderlik edebilir. Bu ODTÜ’ye yakışır” demişti.

Bu toplantıya katılanlara kültür varlıklarımızın korunmasının ve ekonomik gelişmenin birbiriyle çelişki yaratmadan nasıl degerlendirdikleri sorusu sorulmuştur. Katılımcıların bu konudaki düşünceleri aşağıda özetlenmiştir:

Numan Tuna

Kültür varlıklarının korunması ile ilgili Türkiye uluslararası taahütlerini yerine getirememektedir. Kültür değerlerini korumak aynı zamanda bir vatandaşlık görevidir. Bu değerlerimiz fütürsuzca yok edilmektedir. Koruma ve gelişme iki çelişen kavramdır. Arkeolog kültür varlığının korunmasını istemektedir.

Cevat Erder

Kültür varlıkları ile ilgili Sinop’ta bir toplantı yapılmıştı. Kültür Bakanı Hasankeyf örneğinde baraj yapmanın hükümette zorunluluk olduğuna buna karşı çıkamadığını ifade etmişti. Doğa Derneği Arkeolojik değerlerimizin korunması için çok etkin mücadele ediyor. Bu konuda ODTÜ Uluslararası bir panel düzenleyebilir. Keban Barajı altında kalacak arkeolojik değerlerin kurtarılması için ODTÜ Uluslararası bir çalışma başlatmıştı. Abdi İpekçi (Milliyet Gazetesi) projeyi desteklemiş açılan kampanya ile 500.000 TL para desteği bulunmuştu. ODTÜ Rektörü Kemal Kurdaş bu süreçte bize önderlik yapmıştı.

Emine Saltık

İlke kararları işlemiyor. Belki bundan sonra barajlar yapılırken değerlendirilebilir. Baraj suları altında kalacak arkeolojik alanın üzerini kaplasak ve 100 yıl sonra tekrar çıkarsak. Genelde kazı ile açığa çıkarılanlar korunamıyor. Allianoi örneğinde alanın üzerinin kaplanması yanlış olabilir. Uygulamanın doğruluğunu bilmiyorum. Bu korumanın 100 yılda etkisini ne olabileceğini bilemiyorum. Konu deneysel olarak araştırılmalı. Uluslararası bir toplantı yapılabilir.

Cevat Erder

Assuan Barajı örneği var. Ancak Ilısu Baraj alanının özelliği daha farklı. Bugünkü koruma kavramı 1950’lerden daha farklı.

Güliz Altınöz

Uluslararası kuruluşlar baraj yapılmasını istemediler. Bu disiplinlerarası bir konu. Farklı disiplinler bir arada çalışmalı. Ekonomi-Mimarlık-Çevre işbirliği yapabilir. Yapılacak çalışma farklı bir bakış açısı getirebilir. Hasankeyf’in etrafı Bulgaristan örneğinde olduğu gibi beton ile çevrilebilir. Açılmamış yerler için modeller oluşturulabilir.

Nimet Özgönül

Farklı disiplinlerin katkısı ile yürütülmeli. Sivil toplum yer almalı. Devlet yetersiz kalıyor. 70’lerdeki Keban anlayışı değişti. ODTÜ tarafından yapılan TAÇDAM projesinin gerçekleşmesinde rektör Kurdaş önemli rol oynamıştı. Allianoi’nin su altında korunması bir kazanç olabilir. Allianoi örneğinde paydaşların sürece dahil olması önemli. Sürekli çatışma bizi geri götürüyor. Assuan barajında yapı farklı idi. Uluslararası bir yapı oluşturabiliriz. Üniversitemizdeki farklı disiplinler işbirliği yapabilir. Siyasileri ikna etmeliyiz. Sivil toplum örgütlenmesi önemli.

Refik Toksöz

Hukuk tüketildi. Alternatif sivil toplum örgütleri kurularak yapılan mücadele sulandırılıyor. Kültürel mirasımızın uluslararası boyutu var. Kültür endüstrisinin yeni farkına varmaya başladık. Müze yapma ekonomik bir değer olabilir. HES mütaahitlere para aktarmanın bir yolu. Ekonomik getirisi var. Zeugma Müzesi arkeolojik alanın yerinde açıkhava müzesine dönüştürülebilseydi ekonomik olarak çok daha büyük değer yaratabilirdi.

Nimet Özgönül

Suç bizde de var. Bizim de sahaya inmemiz lazım. Korunacak yerleri önerebilmemiz lazım.

Güliz Altınöz

Baraj altında kalan köy-TV disisi. Arkeolojik alan ve köyler . Facebook kullanılarak insanların örgütlenmesi.

Numan Tuna

İki öneri ortaya çıktı:


(1) Cevat Erder’in uluslararası bir platformda tartışma,
(2) Uluslararası hukuk yoluyla savunma. Danıştay gibi kurluşlar son düzenlemelerle devre dışı kaldı.

Keban-Aşağı Fırat bölgesi kurtarma projesi TAÇDAM’a Halet Çambel, Ufuk Esin gibi önemli isimler destek vermişlerdi. Karkamış ve Ilısu barajlarındaki kurtarma çalışmalarında sorunlar oldu. Kıskançlıklar araya girdi.

Mehmet Özdoğan ve Prof. Hawkman ile baraj alanını gezdik. Kazılan alanların nasıl tahrip olduğunu gördük. Höyüklerin tabakaları yok oldu. Balık için atılan ağlar eserleri tahrip etti. 10 m’den az derinlikler su altında korunamıyor. Baraj seviyesinin inip çıkması da katmanları eritiyor. Samsat bozuldu.

Başarılı bir kongre iyi olabilir. Zeugma ile ilgili New York Times’da çıkan yazı çok etkili oldu. Zeugma’da vali ortak akıl oluşturacağız dedi. Genel ilke kararları uygulanmadı. Arkeolojik alanlar için ÇED nasıl olmalıdır? Bakü-Ceyhan iyi bir örnektir. Dünya Bankası yüzey kurtarma projesi bakanlık tarafından iyi yönetilemedi. Düzenleyeceğimiz toplantı öncekini aşacak nitelikte olmalı.

Esin Bölükbaş

Mimarlar Odası olarak Hafleti’de yaz okulu düzenledik. Yerleri değiştirilen insanlar mutsuz oldular. Bundan sonra yapacağımız toplantıya davet edeceğimiz paydaşlar,


(1) Teknik, akademik ve uzmanlar,
(2) Sivil toplum örgütleri (Cevat Erder’in önerisi Doğa Derneği ve Mimarlar Odası)
(3) Hukukçular.

Bundan sonrası için kazı alanları için hızlı hafriyat, etnografik ve ekonomik değerler değerlendirilmeli. Keban projesinde su altında kalan arkeolojik alanların durumu tesbit edilmeli.

Halil Önder

Bence Allianoi kaybedilmiş bir alan. Mühendislik yapılarında bunda sonrası için yol gösterebilir. Olay siyah/beyaz duruma getirilmemeli. Birleşmiş Milletlerin sürdürülebilirlik ile ilgili Gündem 21 presnipleri uluslararası alanda bize katkı sağlar. Kültürel, sosyal, ekonomik, teknik boyut uluslararası alanda destek bulabiliyor. Dünya Bankası ve benzeri kuruluşlardan destek bulunabilir.

Allianoi örneğinde arkeolojik eserler ikincil nitelikte idi. Çalışmalar Kültür Bakanlığından izin almadan yapıldı. Kültür Bakanlığı’nın parası yok, DSİ’nin var. Ben inceledim, burası 1000 yıl önce toprak altında kalmış. Baraj doldurulmasa bile baraj bendi yapıldığı için burası sel suları altında kalacaktır. Allianoi’yi kurtarmak için iki baraj daha yapılması gerekiyor. 100 yıl sonra baraj işlevini bitirince tekrar açılır. Fransızların bağımsız bir koruma kuruluşu var.

Numan Tuna

Kültürel mirası değerlendirme-value assessment- yapılabilir.

İnci Gökmen

Allianoi sergisi ODTÜ’de açılacak. Sergi öncesi 1 günlük toplantı yapabiliriz. Bu toplantıya Doğa Derneği, sanatçılar, Ahmet Yaraş, Belediye, Valilik ve öğrencilerimiz katılabilir. Tepeden bir çözüm yerine alttan kamuoyu oluşturma daha etkili olabilir.

?

26 Mart’ta Mezunlar Derneği’nde “Barajlar ve Kültür Varlıkları” başlıklı bir toplantı yapılacak.



AB koruma ağı araştırma laboratuvarı ODTÜ’de kurulabilir.

Cevat Erder

Tübitak hizmet ödülü aldığımda Başkan Nüket H koruma için destek veririm dedi. Tübitak bunu üstlenecek bir kurum arıyordu. Üstlenen olmadı. Üniversitemizde bu konuya destek verebilecek çok disiplin var. Bir enstitü veya bir kurum oluşturabiliriz. ODTÜ müzesine Kurdaş çok önem verirdi. Müzemiz yerleşkesinden çıkan eserleri sergileyen tek üniversite müzesi. Kurdaş politikacılara müzeyi gösterir ve buranın çok önemli bir yer olduğunu anlatır para alırdı.

Bundan sonraki toplantı için öneriler:

(1) Allianoi sergisi için tarih önerileri:

26 Mart Mezunlar Derneği “Barajlar ve Kültür Varlıkları” toplantısı
18 Nisan “Su Mimarisi” toplantısı

(2) Çalıştay düzenlenmesi

(3) Uluslararası toplantı

(4) Ulusal bir birim (enstitü) kurulması




İSİM

KURUM

TEL




Cevat ERDER

ODTÜ Mimarlık Bölümü







Numan TUNA

ODTÜ Şehir Bölge Plan. B.

6208, 6881

tnuman@metu.edu.tr

Nimet ÖZGÖNÜL

ODTÜ Mimarlık Bölümü

6217

nimet@metu.edu.tr

Güliz ALTINÖZ

ODTÜ Mimarlık Bölümü

6207

restor@metu.edu.tr

Neriman ŞAHİN

Mimarlık Bölümü

6211, 6772

neriman@metu.edu.tr

Emine SALTIK

ODTÜ Mimarlık Bölümü

2229, 6221

saltik@metu.edu.tr

Refik TOKSÖZ

ODTÜ End. Ü. Tasarımı B.

6205, 6605

toksoz@metu.edu.tr

Esin BÖLÜKBAŞ

Mimarlar Odası







Halil ÖNDER

ODTÜ İnşaat Bölümü

5457, 6620

onde@metu.edu.tr

İnci GÖKMEN

ODTÜ Kimya Bölümü

5122

igokmen@metu.edu.tr

Ali GÖKMEN

ODTÜ Kimya Bölümü

5122

agokmen@metu.edu.tr

Ali Gökmen


Orta Doğu Öğretim Elemanları Derneği
Yönetim Kurulu Başkanı


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə