Bir Üniversite Televizyonunun Kuruluş Süreci: Ege Üniversitesi Örneği Uzm. Yiğit Açık1, Uzm. Dr. Erhan Parıltay1, Prof. Dr. Fazıl Apaydın1




Yüklə 51.35 Kb.
tarix20.04.2016
ölçüsü51.35 Kb.
Bir Üniversite Televizyonunun Kuruluş Süreci: Ege Üniversitesi Örneği
Uzm. Yiğit Açık1, Uzm. Dr. Erhan Parıltay1, Prof. Dr. Fazıl Apaydın1

1 Ege Üniversitesi, Bilgi ve İletişim Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi, İzmir

yigit.acik@ege.edu.tr, erhan.pariltay@ege.edu.tr, fazil.apaydin@ege.edu.tr


Özet: İnternet alt yapısının ve servislerinin sürekli gelişimi kitle iletişim araçlarının dönüşümünü de beraberinde getirmiştir. Karasal ve uydu yayıncılığı yapan pek çok televizyon kanalı seyircilerine web üzerinden de ulaşabilmek için bu alanda yeni oluşumları hayata geçirmiştir. Bu makalede, web yayıncılığı alanında faaliyet göstermek amacıyla kurulan bir televizyon kanalının kuruluş öncesi planlama, idari ve teknik yapılanma, içerik üretimi ve yayına başlandıktan sonra belirlenen hedeflerin gerçekleştirilme düzeyi konusunda genel bir değerlendirme amaçlanmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Yeni Medya, Web TV, Televizyon Yayıncılığı.
Abstract: Traveling Salesman Problem (TSP) is one of the extensively studied combinatorial

optimization problems. A variety of heuristic algorithms are available for solving TSP. In this

paper, we developed a Java-based software, which can be used interactively on the Web, to

solve Planar TSP using genetic algorithms. We presented and compared the results, which are

obtained for different parameter values. As a result, advantages of this flexible and interactive

program as a simulation tool for researchers and other users are briefly discussed.



Key Words: New Media, Web Tv, Electronic Broadcasting, Television Broadcasting


1. Giriş

Televizyon latince kökenli bir sözcük olup uzağı görmek anlamına gelir. [1] 20. Yüzyılın başında ses ve görüntünün elektromanyetik sinyallere dönüştürülerek dünyanın farklı noktalarına gönderilmesiyle başlayan süreç günümüzde elektronik ve telekomünikasyon alanındaki gelişmelere paralel olarak yapı ve içerik açısından radikal değişimler yaşamaktadır. Geleneksel karasal yayıncılığın yerini sayısal uydu yayıncılığı, sayısal video yayıncılığı (digital video broadcasting, DVB), IPTV, sayısal ses yayıncılığı (digital audio broadcasting, DAB) gibi farklı tekniklerin kullanıldığı yayıncılık anlayışı almıştır. Kullanılmaya başlanan yeni teknolojiler radyo ve televizyon yayınlarının izler kitleye ulaştırılmasının ötesinde Marshall McLuhan’ın “araç mesajdır” ifadesinde vurgulandığı biçimiyle içeriğin ve buna bağlı olarak yayın kuruluşlarının yeniden şekillenmesiyle sonuçlanmıştır. [2]


Bu çalışmaya konu olan televizyon kanalının kurulması üniversite içinde üretilen bilim, sanat, spor etkinlikleri ile sosyal ve kültürel faaliyetlerin geniş bir alana yayılan üniversite yerleşkesi ve kent ile etkili bir şekilde paylaşılma gereksiniminden doğmuştur. 2005 yılında 3984 sayılı Radyo Televizyon Kuruluşlarının Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun 24. maddesine dayanılarak VHF bandı 9. Kanal, Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından Ege Üniversitesi’ne tahsis edilmiştir. Ancak televizyon ve radyo yayıncılığı sektöründe RTÜK tarafından başlatılan frekans planlaması çalışmaları nedeniyle bu platformda yapılacak yayının süresinin belirsiz olması internet üzerinden yapılacak yayını orta ve uzun vadede daha önemli duruma getirmiştir. Bu yayın platformlarına ek olarak üniversite araştırma hastanesi içinde kurulmuş olan head-end anten dağıtım sistemi aracılığıyla tüm yataklı servis odaları, yemekhane ve bekleme salonu gibi alanlarda kanalın yayınlarına erişim sağlanmıştır.

2. Planlama Süreci

Planlama sürecinin en önemli aşaması kurulacak kanalın formatının belirlenmesi olmuştur. Format, kanalın organizasyon ve teknik planlamasını doğrudan etkilemektedir. Kanalın formatının eğlence öğeleri de içeren bilgi tabanlı medya içeriği anlamına gelen “infotainment” olması kararlaştırılmıştır. [3] Kanalın formatı teknik ve organizasyon yapısının planlanmasında en önemli aşamadır.
2.1. Organizasyon Yapısının Planlanması

Bir televizyon kanalı çok sayıda insanın ve farklı bölümlerin belirlenen esaslar ve hedeflenen amaçlar doğrultusunda eşgüdümlü çalışmasıyla faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu husus göz önünde bulundurularak öncelikle bir televizyon kanalının en önemli unsuru olan insan gücünün belirlenmesiyle çalışmalara başlanmıştır. Kamu kurumu olarak televizyon yayıncılığı yapmanın bir takım zorlukları bulunmaktadır. Televizyon yayınlarını gerçekleştirecek personelin oluşturulması bile bürokratik ve mali bir takım engellerin ortadan kaldırılmasına bağlıdır. Televizyon bünyesinde öğrencilerin çalışmasına imkân verecek düzenlemelerin yapılmış olmasına karşın idari ve teknik açıdan çekirdek ekibin tam zamanlı çalışan personelden olması bir zorunluluktur. Ancak bu personelin istenildiği anda tahsis edilemediği bilinmektedir. Bu alanda yaşanan sıkıntılar üniversite bünyesinde çalışan ve önceden bu alanda tecrübesi olan personelin televizyonda görevlendirilmesi suretiyle çözülmüştür.
Üniversite bünyesinde Bilgi ve İletişim Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi, İletişim Fakültesi, Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı gibi kurumların kurulacak televizyonun hedef kitlesi, yayın ilkeleri, organizasyon yapısı ve teknik altyapısı ile ilgili görüşleri alınmıştır. Gerekli görüşmelerin ardından organizasyon ve teknik planlama faaliyetlerini sürdürecek personel belirlenerek çalışmalar başlatılmıştır.

2.2. Haber Merkezi

Bir haber merkezi kurulmuş ve bu merkezin koordinatörlüğüne özel sektör deneyimi olan ve üniversite bünyesinde uzman olarak çalışan bir personel atanmıştır. Haber merkezine sağlıklı haber akışının sağlanması amacıyla Ege Üniversitesi Basın ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü, fakültelerin halkla ilişkiler bölümleri, üniversitenin haber ajansı, belediyelerin basın ve halkla ilişkiler bölümleri ile bir haber ağı kurulmuştur. Haber merkezinin ürettiği haberlerin yerel ve ulusal basına servis edilebilmesi için bir sunucu sistemi kurulmuş, yerel basının ve haber ajanslarının bu sistemden haber çekebilmeleri ve kendi ürettikleri haberleri de servis edebilmeleri için gerekli ayarlamalar yapılmıştır. Haber merkezi tarafından kullanılacak aktüel iki adet yeni haber kamerası ve telsiz mikrofon seti temin edilmiştir. Ders müfredatlarında habercilik ile ilgili dersleri görmelerinin yanı sıra iletişim fakültesine bağlı haber ajansında zorunlu staj yapıyor olmaları nedeniyle haber merkezinde çalışacak öğrencilerin iletişim fakültesi radyo televizyon sinema ile gazetecilik bölümü öğrencilerinden oluşması tercih edilmiştir. Ancak haberciliğe ilgi duyan diğer bölüm öğrencileri de habercilik, kamera, kurgu ve ses konularında eğitilerek televizyon bünyesinde görev almaları sağlanmıştır.
2.3. Program Üretim Bölümü

Haber merkezi dışında televizyonda üretilecek programların kararlaştırılması ve üretim süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi amacıyla program üretim bölümü oluşturulmuştur. Kampüs televizyonunun 7 gün 24 saat yayın yapması kararlaştırıldığından üretilecek programların sayısı ve niteliği önemli bir unsurdur. Programların belirlenmesi aşamasında daha önce faaliyete geçmiş olan ve yayınlarını televizyonun planlama çalışmalarının yapıldığı dönemde de sürdüren üniversite radyosundan istifade edilmiştir. Buna göre bazı radyo programların televizyon için de üretilmesi görüşü genel kabul görmüştür. Ayrıca çevre, ekonomi, müzik, felsefe, gençlik ve eğlence içerikli programların kimler tarafından yapılabileceği program üretim bölümünün çalışmaları sonunda belirlenmiştir. Program yapmak isteyen öğrenci ve öğretim üyelerine gerekli duyurular yapılmıştır.
İzleyiciye ulaşan yayınların kalitesinde en önemli payı içerik almaktadır. En gelişmiş yayın ve yapım donanımları kullanılsa bile izleyicinin ilgisini çekecek içerik oluşturulmadığı müddetçe yayınların izlenebilirliğini arttırmak mümkün değildir. Televizyon yayınlarında herkesi ilgilendirdiği için sağlık konusu daima önemli oranda izleyiciyi ekran başına çekmektedir. Üniversite bünyesinde Türkiye’nin en eski tıp fakültelerinden birini bulunasından dolayı sağlık programlarına ayrı bir önem verilmiştir. Genel sağlık konularının işlenmesinin yanı sıra organ nakli bilincinin oluşturulması ve pekiştirilmesi konusunda 115 program hazırlanmıştır. Buna ek olarak Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nin katkılarıyla ağız ve diş sağlığıyla ilgili 20 adet program yayınlanmıştır. Bunun yanı sıra türüne göre program sayıları şu şekildedir.

Programın İsmi

Böl. Sayısı

Ege’den Sağlık

115

Ege Çevre

29

Bizim Kuşak

42

Deklanşör

20

Düşünü’yorum

22

Girişim Benim

38

Sportal

38

Polen Ege

6

Çevreden Çevremizden

40

Organ Nakli Dosyası

9

Egonomi

36

Ağzınıza Sağlık

20

Tarım ve Gıdamız

20

Rektörümüz ile Başbaşa

7

Atölye

14

Sinemadan

16

Tablo 1 Ege Üniversitesi Televizyonu’nda yayınlanan programların sayıları
Bu programların tekrarları yayın akışında verildiği gibi internete de yüklenerek istenildiği zaman izlenebilmektedir.
2.4. Halkla İlişkiler

Televizyon kanalının tanınırlığının arttırılması ve izleyiciler ile sağlıklı iletişim kurulması amacıyla oluşturulan birimin başına bir öğretim görevlisi getirilmiştir. Öğrenci topluluğunda halkla ilişkiler bölümünde görev almak isten öğrenciler departmanda tanıtım faaliyetlerine katılmışlardır.
Televizyonun bilinilirliğini artırmak için sosyal medyada sürekli güncellenen hesaplar üzerinden faaliyetler yürütülmüştür. Haber merkezi tarafından hazırlanan haber görüntüleriyle birlikte televizyon programları da video paylaşım sitelerine yüklenmiştir. Sadece youtube sayfasına 2500’ün üzerinde video yüklenmiştir.

2.5. Öğrenci Topluluğu

Televizyonun ihtiyaç duyacağı insan kaynağının ağırlıklı olarak öğrenciler tarafından karşılanması kararlaştırılmıştır. Bu nedenle mevcut radyo topluluğu ile temasa geçilerek topluluğun televizyonu da kapsayacak şekilde radyo ve televizyon topluluğuna dönüşmesi sağlanmıştır. Bu sayede topluluğun üye sayısının ilgi alanının çeşitlenmesine paralel olarak artacağı ve bu sayede topluluk üyelerinin radyoda olduğu gibi televizyon yayıncılığı alanında da pratik yapma imkânı yakalayacakları vurgulanmıştır. Topluluk bu konuda gerekli düzenlemeleri yaparak televizyonun en önemli insan kaynağı haline gelmiştir.
2.6. Teknik Yapının Planlanması
Kanalın kurulum süreci teknik altyapı ile yayın ve yapım donanımının planlanmasıyla başlamıştır. Öncelikle eldeki mevcut donanımın ne kadarının bu projede kullanılabileceği belirlenmiştir. Buna göre Bilgi ve İletişim Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi (BİTAM) bünyesinde telekomünikasyon teknolojileri kullanılarak bir mesafe üzerinden sağlık hizmetlerinin sağlanması, klinik bilgilerin iletilmesi ve tıp eğitiminin verilmesi olarak da tanımlanan telemedicine alanında faaliyet gösteren televizyon stüdyolarının kullanılması kararlaştırılmıştır [4]. Mevcut stüdyo olanakları ve teknik alt yapısında iyileştirmeler yapılarak televizyon yayınına uygun hale getirilmiştir.
Teknolojinin gelişim yönü ve kurulum maliyetlerinin azalmasından dolayı HD (High Definition) stüdyo altyapısı kurulumu tercih edilmiş ve tüm cihazlar iki boyutlu HD uyumlu olarak planlamıştır. Ayrıca ana görüntü taşıyıcı kablolama 3G-SDI (Serial digital interface SMPTE 424M) altyapısı kullanımı, yayın iç sinyalleşmesi için 1080i50 formatı tercih edilmiştir.
Yayın otomasyon sistemleri son yıllarda televizyon kanallarındaki iş akışlarının daha sağlıklı ve hızlı bir şekilde sürdürülebilmesi için önemli imkânlar sunmaktadırlar. Yayın akışını oluşturacak ve sürdürecek bu sistemin sağlam olması ve 24 saat sorunsuz çalışabilmesi gerekmektedir. Kendine özgü gereksinimlere uygun farklı çözümler üretecek kadar çok yönlü olmalıdır. Her boyutta performans ve yedekli çalışmaya göre ölçeklendirilebilmelidir. [5] Bu özelliklere sahip bir sunucu üzerinde yayın otomasyonu ve arşiv için digital video kütüphanesi oluşturulmuş bunun için yüksek işlemci gücüne ve 60 TB disk kapasitesi sağlanmıştır.
Sistemin omurgası 3G-SDI uyumlu 8X8 matrix router üzerine kurulmuştur. Çeşitli video sinyallerinin spesifik noktalar gönderilmesi amacıyla kullanılan “matrix router”lara routing switchers” da denilmektedir. [6] Ana kumanda masası olarak HD/SD 1M/E 8 girişli video switcher kullanılmıştır. Stüdyo içerisinde üç adet Full HD 1/2" CMOS sensöre sahip kamera, haber ve dış kullanım amaçlı iki, adet Full HD 2/3" CMOS sensöre sahip kamera kullanılmıştır. Ayrıca yayın otomasyonu için mevcut dijital video kütüphanesi ile senkron çalışabilen playout, altyazı - logo uygulamaları için cg (character generator) yazılım ve donanımı ana kumandaya bağlanmıştır. Stüdyo aydınlatması için DMX kontrol masası ve 16 adet soğuk ışık kaynağı kullanılmıştır. Ses için 16 kanal ses mikseri ve 6 adet yaka ve el tipi telsiz mikrofon 6 adet sabit mikrofon kurulmuştur. Ses ana çıkışı compressor ve limiter üzerinden geçerek embedded SDI audio’ya dönüştürülmüştür.
Ana yayın çıkışı SD formatına dönüştürülerek radyo link üzerinden vericiye gönderilmekte ve VHF 11’den yayınlanmaktadır. Ayrıca HD görüntü SDI yakalama kartı bulunan bir encoder makinası ile H.264 multiple bitrate sıkıştırılmakta ve internet yayını için HTTP adaptive dynamic stream sunucusuna gönderilmektedir. Yayın web arayüzü ile son kullanıcıya ulaştırılmaktadır. Ayrıca ana çıkış sayısal VTR ve ingest yazılımıyla kayıtlanmakta ve arşivlenmektedir. Prodüksiyon ve post prodüksiyon için on adet kurgu iş istasyonu kullanılmaktadır.
Kanalın sayısal altyapısına ek olarak analog yayın platformlarının da kullanılması nedeniyle yayının dağıtımı süreci özel bir teknik planlama gerektirmiştir. Televizyonun faaliyetlerine öncelikle VHF verici sisteminin devreye alınarak İzmir ve çevresine test yayınlarının ulaştırılmasıyla başlanmıştır. Kullanılan verici VHF vericisidir. Bu nedenle yayınlar analog PAL yayın formatında yapılmıştır. İş akışının tüm süreçleri yüksek tanımlı (HD) olmasına rağmen verici için yayın sinyalinin PAL (720x576) çözünürlüğe dönüştürülmesi gerekmiştir. Bunun için çeşitli sinyal dönüştürücüleri kullanılmıştır. PAL sinyale dönüştürülen yayın verici için link sistemine gönderildikten sonra ayrıca Ege Üniversitesi Hastanesi içindeki analog merkezi TV dağıtım şebekesi ile digital signage sistemine de yönlendirilerek ana ve ek binalardaki televizyonlar ve bilgi ekranlarında da izlenebilir hale getirilmiştir.

Sonuç ve Tartışma

Üniversiteler bilimsel bilginin yanı sıra kültürel, sanatsal ve sportif pek çok etkinliğin gerçekleştirildiği toplum açısından son derece önemli kurumlardır. Bu kurumların yapacakları televizyon ve radyo yayınları topluma fayda sağlayacaktır.

1994 yılında kabul edilen 3984 sayılı kanunun 15.05.2002’de değiştirilen 24.maddesinde iletişim fakültesi radyo televizyon sinema bölümü bulunan üniversitelere frekans ve kanalların yerel bazda ücretsiz olarak tahsis edileceği hükmü bulunmasına rağmen bu durum 15.02.2011’de çıkarılan 6112 sayılı kanunla ortadan kaldırılmıştır. [6] Buna neden olarak yayıncılık alanında faaliyet göstermek isteyen şirketlerin sayısının artması ve piyasaya girmek için devletten frekans talepleri önemli rol oynamıştır. Bu frekansları kullanabilmek için devlete ödenecek lisans ücretleri ve daha sonra reklam gelirleri gibi kalemler frekans tahsisi ve planlaması sürecinin ciddi bir mali gelir kaynağı yaratacağını ortaya koymuştur. Bu durum üniversitelerin ücretsiz yararlanmayı umduğu frekans ve kanalları kullanabilme şansını ortadan kaldırmıştır. Mevcut şartların karasal yayıncılığın sürdürülebilirliğini engellediği için yeni bir planlamaya gidilmiş ve televizyon yayınlarının web üzerinden yapılmasına ağırlık verilmiştir.
Üniversite televizyonları mevcut kanunlar nedeniyle internet dışında bir platformda yayın yapamamaktadırlar. Günümüzde UHF ve VHF bandı üzerinden yayın yapan bazı üniversiteler olmasına rağmen sayısal karasal yayına geçiş ve frekans planlaması sürecinde yaşanan aksaklıklar nedeniyle süren belirsizlik devam etmektedir. Üniversitelere ait radyo ve televizyon kanalları analog karasal yayınlarını bir süre daha sürdürecekmiş gibi görünse de orta ve uzun vadede bu yayınların sonlandırılması planlanmaktadır. Bu noktadan itibaren internet üzerinden yapılan yayınlar daha da önem kazanacaktır.
İleriye yönelik planlamalar web ağırlıklı olmakla birlikte yeni yasal düzenlemeler dikkatle takip edilerek farklı platformlarında yer almanın yolları araştırılmaktadır. Devletin yasal düzenlemeler yoluyla üniversitelerin radyo ve televizyon yayıncılığı yapmasına olanak tanıması üniversiteler açısından öğrencilerine güçlü bir pratik eğitim altyapısı sunacağı gibi izleyicilerin ticari kaygıdan uzak ve kaliteli programlar izlemesine imkan verecek yeni kanalların hayat bulmasına katkı sağlayacaktır.
Kaynaklar

[1] Mutlu, E., 'Televizyonu Anlamak', Ankara, 1991, s.15.


[2] Rigel, N., Batuş, G., Yücedoğan G., Çoban, B., 'Kadife Karanlık 21. Yüzyıl İletişim Çağını Aydınlatan Kuramcılar', 2005, s 15.
[3] Demers David ‘Dictionary of Mass Communication and Media Research: A Guide for Student, Scholars and Professionals”, Marquette, 2005, s.143
[4] Maheu, M.M., Whitten, P. and Allen, A. "E-Health, Telehealth and Telemedicine A Guide to Start-Up and Success", Jossey-Bass A Wiley Company, San Francisco (2001).
[5] Allard M., Derleyen: Alper Metin “Medya Sunucusu Seçerken Bilinmesi Gerekenler” Broadcasterinfo Aylık Televizyon, Radyo Sinema Teknolojileri Dergisi, Sayı: 90, Sayfa: 129, Kasım 2011
[6] Zettl H., “Television Production Handbook 6th Edition”, San Francisco State University, 1996, Sayfa: 336
[7]http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6112.pdf, Erişim tarihi 24.10.2014



Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə