BİNNƏt eloğlu elin dəRDİ, HƏSRƏTİ (şeirlər və poemalar)




Yüklə 2.06 Mb.
səhifə16/20
tarix22.02.2016
ölçüsü2.06 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   20

Düz - Cırdaxan sənə qayıdacağam
Epiloq
1. Yordum daş-kəsəkli, yoxuş yolları,

Düz-Cırdaxan, ömrü elədim yarı.

Elə bilirəm ki, mən səndən ayrı

Atasız, anasız yetim uşağam,

Düz-Cırdaxan, sənə qayıdacağam.

2. Bu sənsiz günlərim mənə dərd olur;

Həsrətin boynuma bir kəmənd olur,

Hər səni ananda gözlərim dolur,

Bir himə bəndəm ki, leysan tək yağam,

Düz-Cırdaxan, sənə qayıdacağam.

3. Bir xoş gün görmədim çıxalı kənddən;

Əllərim uzalı qalıb həsrətdən,

Bu acı həsrətin verdiyi dərddən,

Ölüb qurtarmıram, hələ ki, sağam,

Düz-Cırdaxan, sənə qayıdacağam.

4. Qolumdan tutası əmim, dayım –yox;

Talehdən, qismətdən, bəxtdən payım- yox,

Könlümü oxşayan yazım, yayım- yox,

Sənsiz sanki odu sönmüş ocağam,

Düz-Cırdaxan, sənə qayıdacağam.

5. Sənsiz açılmayır qaşım, qabağım,

Pərişan üzümə gülmür sabahım.

Sənsiz elə bil ki, əlim, ayağım

Zəncirlə bağlanıb, sanki dustağam,

Düz-Cırdaxan, sənə qayıdacağam.

6. Bizi ayrı salıb dövranın əli,

Ayrı düşənlərin ömrü gödəli.

Eldən ayrılalı, kənddən gedəli,

Kəsilmiş ağacam, sınmış budağam,

Düz-Cırdaxan, sənə qayıdacağam.

7. Şəhərə bağlanıb, düşmüşəm bəndə,

Ya toya, ya da yasa gedirəm kəndə.

Elimdən-obamdan ayrı düşəndə,

Sanıram dünyadan tamam uzağam,

Düz-Cırdaxan, sənə qayıdacağam.

8. Ayrılıq əbədi sinə dağımdır,

Ayrılıq törədən yadım, yağımdır.

İndi elli-günlü olan çağımdır,

Elsiz bir sahilə düşmüş balığam,

Düz-Cırdaxan, sənə qayıdacağam.

9. Əlli ildir səndən aralanmışam;

Əlli yol həsrətdən yaralanmışam,

Əlli yol üst-üstə uralanmışam,

Pozulmuş bostanam, qurumuş tağam,

Düz-Cırdaxan, sənə qayıdacağam.

10. Bir sənsən cahanda arxalandığım,

Ümidim, gümanım, arxa sandığım.

Sənsən fikrim-zikrim, hər vaxt andığım,

Neçə ki, sən varsan, vüqarlı dağam,

Düz-Cırdaxan, sənə qayıdacağam.

11. *Ay ata, sevirsən ana Vətəni,

Öz doğma kəndini, öz məskənini.

Anamtək, qızıntək, ay ata səni

Kaş sevə istəyə Düz-Cırdaxan da,

Nənəm fərəhlənə sənə baxanda!

11ci bəndi qızım Vəfa yazıb.

III Hissə
«Həsrət» poemasına şərhlər və izahatlar
Düz-Cırdaxan- Tovuz şəhərinin bir kilometrliyində, Bakı-Qazax dəmir yolunun gün çıxan tərəfində düzəngahda, insanları mehriban, abad bir kənddir. Bakı-Qazax avtomobil yolu və Qazax-Şəmkir suvarma kanalı kəndimizin içindən, “Hasadar” adlı bir arx da qəbiristanlığımızın içindən keçir.

Mənə dünya, vətən, həyat,ana, övlad qədər əziz olan bu şenlikdə cahana gəlmişəm.

Sənədlərdə “Düz-Cırdaxan” yazılsa da, kəndimizə çox vaxt “Cırdaxan” deyirlər, adının mənası heç bir lüğətdə açıq­lan­mayıb.

Nəslim - Aşırlıdır, köküm - Əsgərlidir.

Arzum - Dünyanı şen, Azərbaycanı –bütöv, qüdrətli, abad və azad görməkdir.

Məqsədim - Vətənimə, xalqıma xidmət etmək, şagird­lə­rimə əla təlim-tərbiyə vermək, öz vətəndaşlıq və müəllimlik bor­cumu layiqincə yerinə yetirməkdir. To­paq­qala- kəndimizdən 8-10 km aşağıda, kür çayının üstyanında Hunun düzündədir .

Ağdağ - kəndimizin üst tərəfində dağdır.

Murğuz - Ağdağdan yuxarıda, Tovuzun 20-30 km-də dağdır, Tovuz camaatının yaylağı idi, indi Ermənistan ərazisi sayılır.

1941-45-ci illər kəndimizdən 100 nəfərdən çox cəbhəyə gedib, 50 nəfəri qayıtmayıb.Davadan sonra kəndimizdə Novruz bayramı daha təntənəli olmağa başladı.

Məhəmməd babam - Anamın atasıdır. Yaxşı dülgər imiş, elsevər imiş.

Əhməd babam - Atamın atasıdır, çox səxavətli, qonaq­pər­vər idi. Qapıya gələn dilənçiyə pay verib deyərdi: - Yığdığını özünə yük etmə, burda qoy, gecə qonağım ol, sabah da yığ­dı­ğını da götür get.Atam davada olanda yorğandan açdığı deşik­dən əlini gibləyə tərəf uzadaraq deyərdi: - Allah, oğlum gələ­nədək mənə ömür ver, oğul həsrətinə dözməyib, axırda dedi:-Daha dözə bilmirəm, Allah, mənə ölüm ver. Bir neçə gündən sonra cənnətlik oldu. Uzun müddət kəndimizin cuvarı olub.

Şövkət - kəndimizin klub müdiri idi.

Islam əmi - kəndimizin abadlığı üçün yuxarı təşklatlara ərizə göndərərdi, çox vaxt ərizələri mənə yazdırardı. əksər hal­da ərizələrin xeyri olardı.

Qəssab Avil - hazırcavab və zirəng idi. Bozalğanlı aşıq Hüseyinlə məhkəm dostluğu və zarafatı varmış.

Mətioğlu İsə - kənddə icra başçısı olanda, çoxlarını sür­gün­dən xilas edib.

İmiroğlu Qara - Qori seminariyasını bitirmişdi, çox sa­vadlı idi.

Ağalıq Novruz, Mənaf Mərdan oğlu, İmirli Qasım kəndin mötəbər kişiləri idi.

Yetim Cəfər - El qeyrəti çəkən kişi imiş.

Dərzi Səməd - Əla tüfəng atarmış. Yaylada bəylər beş sapın hərəsinə bir kişmiş bağlayıb kişmiºləri güllə ilə vurmağı qərara alırlar. Hərəsi bir neçə güllə atır, kişmişləri vura bil­mir. Orada olan bəylərdən biri: A Səməd, bunlar güllələri hayıf edirlər, gəl o kişmişləri vur. Səməd kişi: kişmişlər də hayıfdır, mən sapları vurum, kişmişləri uşaqlar yesin, deyib kişmiş asıl­mış sapları güllə ilə vurub qırır, kişmişləri uşaqlar dənləyir

Hümbət – ticarət işini əla bilir. Rayonun və kəndin hör­mə­tini qazanıb, əziz sirdaşım, qohumumdur.

İsrail - orta məktəbi qızıl medalla qurtarıb. Rayon bay­tar­lıq idarəsinin müdiri idi. Çox istiqanlı, qohumcanlıdır, nüfuz və hörmət sahibidir, lirik şerlər yazır.

Isrəfil qağa – müəllim, kolxoz sədri, rayon başçısı Res­publi­kanın mərkəzi idarələrində şöbə müdiri, ali sovetin depu­tatı olub, nürani, mehriban şəxsiyyət idi, böyük hörmət və nü­fuz sahibi idi.

Mətilər Söyümü – rəvayət və nağılları nəsihətamiz hekayə və hədisləri çox məharətlə danışan, el qeyrəti çəkən, xətrini istədiyim qohumdur, ağsaqqaldır.

Şair Haqverdi - turşməzə qoşmalar yazardı.

Rza baba - Məclisdə başa dəvət olan ağsaqqal idi.

İsə - nə qədər içsə də, sərxoş olmayan əhli- hal idi.

Səkinə - yaxşı kimya müəllimidir, yaxşı qohumdur.

İbrahim - yaxşı riyaziyyat müəllimi idi yaxın dostum idi.

Isməndər - sevimli müəllimim idi, incə xətti, həlim xasiyyəti vardı.

Atam Dilən (Əli) – 7 il kəndimizdə molla Musanın şagirdi olub. Quranı əzbər bilirdi. Bir müddət Goranboyda Növrəs İmanla bir məktəbdə müəllimlik edib, bir evdə yaşayıblar. Iman­la möhkəm dost olub, çox səxavətli, qonaqpərvər, nurani bir kişi idi. Əlindən gələni qohum – qonşuya, dost-tanışa əsir­gə­məzdi, aşıq ədəbiyyatını mükəmməl bilirdi, özü də hərdən şi­rin qoşmalar yazırdı. Qazax müəllimlər seminariyasını bitir­mişdir.

Müsəllim – çox güclü hafizəsi var idi. Bir dəfə oxuduğu dastanı, şeri əzbər bilirdi. Aşıq ədəbiyyatını heç kim onun kimi bilməz.

Bayramalı babam- Əhməd babamın atası imiş; mis sinini qaval kimi çala-çala, axşamdan sabaha kimi şeir deyər­miş. Sədət nənəm deyərdi ki, sini qızıb qızarardı, hərdən sinidən qı­ğılcım çıxardı. Bir qalayçı-şair ləzgi ilə ax­şam­dan səhərə kimi deyişib, sabaha yaxın ləzgi şairi bağlayıb. Təəsüf ki, əldə bir şeiri də qalmayıb.

Çoban Ələsgər, Quzuçu- çoban yoldaşlarımdır.

Arıx Məcid- atamın əmizadəsidir,çoban yoldaşım olub.

Cəlilli “Vərəjəm yolçu” uzun müddət kəndimizin sədri olub. Camaatın qeydinə qalan, kasıblara kömək edən comərd kişi idi.

Muxtar baba-Xeyirhax ağsaqqal idi.

Troktorçu Paşa – kəndimizin əksər traktorçularnın ustası, ağsaqqalıdır, kəndin xeyir-şərinə yarıyandır, hörmətə layiq ağsaqqaldır.

Zirəddin – özündən başqa neçəsini traktorçu edən, əlindən ancaq yaxşılıq gələn kişidir.

Həmid – zəhmətkeş, şagirdlərinə qayğı görtərən ustadır, 5-6 ay şagirdi olmuşam, mehribandır, sadədir, yaxşı traktor­çudur, motorçudur.

Sədət nənəm - atamın anası, 15-20 nəvənin nənəsi idi. Bizi elə çox istərdi ki, o, öləndən sonra nəvələri onun goruna and içərdi.

Həlmə nənəm - ananın anasıdır. Gülər üzlü, şirin sözlü, xanım-xatın nənə idi, atam onun, o da atamın xətrini istərdi. Atam onu yayda yaylağa, qışda qışlağa aparardı.

Qızdarxan- böyük hörmətə layiq kiçik bacımdır.

Salatın – xətrini istədiyim mamam qızıdır.

Gülzadə - bütün qohumlar xətrini istədiyi xalam qızıdır.

Nana - bir gün də yadımdan çıxmayan, şəfa dilədiyim dayım qızıdır.

Balaqız - Əlizadənin yoldaşıdır hörmətli gəlindir.

Gülcahan- Elbəyin yoldaşıdır, anama, Rizvan dayıma et­diyi xidmətə, göstərdiyi qayğıya görə ona minnətdaram,əsil qo­humdur,üzü, günü ağ olsun!

Səlminaz – Hümbətin yoldaşı idi. Kənddə hamı onun xətrini istəyirdi. Əziz gəlinimiz, bacımız idi.

Imran dayım - anamın böyük və əziz qardaşıdır. Məclis­lə­rimizin ağsaqqalı, yaraşığı idi, qayğıkeşimiz, ümid və and ye­rimiz idi.

Səməd ağa, Məhəmməd ağa- iki qardaş, yoldaş, mahir sənətkar idilər.

Ağca xala – anamın bibisi qızı idi, çox təmizkar idi.

Astanlı Sineyvar – çox ləzzətli xörək bişirər,nazik yuxa yayardı.

Camal dayı – partkom, briqadir, cuvar olub. Təmiz ge­yər­di, arabir pəsdən oxuyardı. Sakit, rahat kişi idi.

Xanlar - qoltuqfuruş (qoltuğunda mal satan), əldən –ayaq­dan zirək idi.

Balakişi baba - anamın yaxın qohumudur. Həmişə qayğı­mıza qalardı, çox mərhəmətli idi.

Əli baba məktəbdə qaravulçu idi.Zarafatla soruşardılar:-Əli baba nə vaxt öləcəksən? Deyərdi: -Oğul, o Stalin sağdırmı? O ölən günü öləjəm. Stalin ölən gün Əlibaba vəfat etdi.

Töyzəl oğlu- anamın bibisi oğludur, rus ordusunda yavər olub, uca boylu, gülər,hamının hörmət etdiyi bir ağsaqqal idi.

Oruc – Bütün fənnləri əla bilirdi, yaxın dostum idi.

Əsgər (Mustafa oğlu), Tapdıq, Polad – yas yerlərində əla halva bişirərdilər.

Avdıl, Yunus – məclislərdə çayçı olardılar.

Kübrə bibim- yaxın qohumların yas məclislərində yasin oxuyardı. Çox mehriban, istiqanlı qohum idi.

Suqra – yaxın qonşumuzdur. Hərdən o da cümə axşam­lar­da molla olmayanda öz bildiyi kimi fatihə verir.

Allahverdi – yaxşı səpin səpirdi, hamı istəyirdi ki, məh­ləsinə taxılı o səpsin.

Kor qulu – Söyün kişinin qonşusudur. Gündüz Qulu öz bağına çəpər çəkibmiş, gecə öz oğlu Həsən, Söyün kişinin oğlu İskəndərlə çəpəri söküblər ki, sabah ataları dalaşsın. Sabah Qulu elə bilir çəpəri Söyün söküb, onun qapısına gəlib,gül ağ­zını açır, nurlu gözünü yumur, Qulu söydükcə Söyün gülür, daha da pərt olan Qulu: - A it oğlu,nəyə gülürsən, mən söyü­rəm, sən də söysən. Söyün gülə-gülə: - A başın batsın, ölülə­rimizə sən söydüyün bəs deyilmi?

Həmid əmim – atamın əmizadəsidir. Nurani mərhəmətli kişi idi.

Daqqa Abbas – atamın əmizadəsidir, nalbənd idi. Uşaq kimi kövrək, sadəlövh kişi idi.Atamı çox istərdi, atam da onu ağsaqqal sayar,məclisin başına çəkərdi.

Yaxşı bibi - zəhmətkeş, qohumsevər xanım idi. Həyətində arı pətəkləri olanda aruquşlarına güllə atardı, ara həkimliyi də vardı.

Calaq Səfər - atamın əmizadəsidir- Tiflisdə Stalinin babası ilə bir dükanda çəkməçilik edib. Stalinlə dostluğu da olub. Bir dəfə Məti oğlu Söyünlə (bizim məhləyə yaxın yerdə) ortaqlı qarğıdalı əkiblər, qarğıdalı bir az boy verəndə,Söyünün oğlu İsə Səfər əminin qızı Zinyəti qaçırdır.Bu xəbəri eşidən Səfər əmi qarğıdalını yolmağa başlayır. Bunu görən atam: - Ay əmi, qarğıdalını niyə yolursan? Səfər əmi:- daha onlarla ortaq olmuram, deyir.

Qəmbər dayı - anamın yaxın qohumudur, çox vaxt bostan briqadiri olardı, yaxşı qarpız əkərdi, biz də hərdən o bostana “yaxşı əl çəkərdik”. Bizi tutanda deyərdi: -Qorxmayın, dayısın­dan oğurluq edən döyülməz.

Yaxşı bir qarpız verib, yola salardı.

Keçəl Vəli - tərləyənədək oynardı, tərləyəndə üst paltar­larını çıxarıb atardı, oyunu davam edərdi, çox gözəl oynardı, qıv­raq kişi idi.

Ağanisə bibi- qohumcanlı, zəhmətkeş, qoçaq, hazırcavab idi,hər sözə şerlə cavab verərdi.

Səlim Sinədəftər - aşıq şerinin əksər formalarında şerlər yazır, bəzən satirik şerlər də yazır.

Əhəd dayım- anamın dayısı oğludur. Mərddir bir az mübaliğəli danışmağı var.

Eynal (Eynullah)- anamın xalası oğludur. Qoçaq və mərd idi, özü boyda 4-5 adama dov gələrdi.

Usuf müəllim - bir dəfə bir gülləyə 40 sərçə vurmuşdu.

Qara dayı - çox mərd kişi idi, mübaliğəli danışmağı se­vərdi. Ona görə tay-tuşları ona “Gop Qara” deyərdilər. o da deyərdi:-sizi kimilərinə ancaq gop yaraşır.

Yolçu- böyük və istəkli qardaşımdır, mərd, qorxmaz, zi­rək­dir. Şıx geyinməyi, şəhər-şəhər gəzməyi, qazandığından artıq xərcləməyi sevirdi. Çox səxavətli idi.

Abuzər - sinif, əsgər, yataqxana yoldaşım, sədaqətli dostum, sadiq sirdaşım idi. Mərd, qorxmaz və zirəng idi. Yaşıd idik, həmişə məni böyük sanırdı, çox halallığı sevən idi.

Mələksə, Temiş, Xanım – atamın əmisi qızlarıdır. Onları böyük bacı kimi istəyirəm.

Məlik, Sehvalı- mərd,qohumcanlı, arxalandığım əmizadə­lə­rimdir.

Mahal – qardaşım Yolçunun və mənim dostum, kəndin hörmətini qazanıb.

Eyvaz – yaxın qonşum uşaqlıq və məktəb yoldaşımdır.

Söyün əmi(Heşimoğlu) - yaxın və yaxşı qonşum, köhnə iş yoldaşımdır, həlim xasiyyətlidir,yaxşı yoldaşlığı, qonşuluğu var.

Qıllı Məcid, Beqon Əjdər, tat Rəşid- kəndin qoruqçuları idi.

Bığlı Bəşir - bir müddət qoruqçu oldu, sonra kəndin dəyir­mançısı oldu, qoçaq, qıvraq, çal bığlı kişi idi, Koroğludan oxumağı sevərdi.

Xənizə oğlu Şəmil – nağıl və dastanları elə danışardı ki, dinləməkdən doymazdım. Atamla onun söhbəti çox maraqlı olurdu, onlar danışdıqca əzbərləməyə çalışardım.

Budyonnu Mehman - atanın yaxın qohumudur. Heç kim öz arvadını onun kimi “məharətlə” döyə bilməz. Hündürboylu, Budyonnunun (Marşal) bığı kimi bığlı kişi idi.

Isaq qağa- çoban idi, qıvraq idi. Rahat adam idi. 2-ci dəfə evlənəndə soruşublar: - Ay qağa, bu arvadın neecədir? Isaq qağa: - Raykoma layiq arvaddır, demişdi

Məm­məd­cəfər əmi- Məsmə mamanın əri, çox zəhmətkeş nurani bir ağsaqqal idi, çayxor idi. Bəzən bir oturuma 15-20 istəkan çay içərdi. Toyda ma­mamla oynayanda onu öpər, məclisdəkiləri güldürərdi.

Züleyxa nənəm – anamın xalasıdır, kəndimizdə əksər qadın­ların doğuşuna kömək edərdi.

Ayaz, Niyaz - Fərhad əminin oğlanları – Qarabağ döyüş­lərində itkin düşüblər. Elman Əmirəhməd oğlu, Fərman Mi­kayıl oğlu,- Rəfail Qəşəm oğlu, Sadəddin Rəhim oğlu, Aydın Hüseyn oğlu İsmayıl Qəzənfər oğlu – Qarabağ döyüşlərində rəşadətlə, mərdliklə vuruşub, şəhid olublar. Allah şəhidlərimizə rəhmət eləsin!

Mayor Rizvan - Məşədi oğlu, Qarabağ döyüşlərində itkin düşüb çox vətənpərvər mərd və qorxmaz idi.

Məhəmməd (Kərəşdi)- Stalinin heykəli olan sahə Mə­həm­mədə məhlə yeri verilmişdi, heykəli uçurdular posta­mentin daşı Məhəmmədə qaldı.

Abbasəli dayı - müharibə (1941-1945) illərində kəndin məktub daşıyanı idi.

Əli dayı- Nəsrəddin Nəsirovun atası, Nəbi əmi (Balşevik), Hasanxan Həsənov, Söyün əmi - Hümbətin atası, Mirzə- çə­k­məçi (Vətənin atası), Heşimoğlu Cahan-1941-1945 illər mü­haribəsindən əlil qayıtmışdılar.

Zeynal oğlu Musa - kənddə kim vəfat ettsə, Musa kişi təklifsiz, minnətsiz belini götürüb təmənnasız qəbir qazmağa gedərdi. Savab qazanardı.

Fatma xala – Firudunun anası. Qohum, qonşu arasında yaxşı hörmət qazanmışdır

Nəcəf, (Əliş) Ələddin- Seyid İskəndərin oğullarıdır. Hər ikisi mərifətlidir.

Qara,Paşa – yaxşı qardaş idilər. Paşa çox mahir usta idi.Qara briqadir işləyirdi. Bəzən də qardaşı Paşaya ustalıqda yoldaş olurdu.

Murad - həzər peşədir (çox sənəddən başı çıxır). Yaxşı yoldaşlığı var. Bir dəfə onunla ova getmişdik.

Murad dedi:- sənin tüfəngiyin lüləsi gödəkdir. (mən tüfən­gin lüləsini 20-30 sm gödəltmişdim), 10 metrlikdəki hə­dəfi vurmaz. Dedim: - papağım 10 metr aralıdakı tənək dirə­yinin başına qoy, sınayaq. Murad sözümə əməl etdi, mən də onun papağından aşsüzən düzəltdim.

Tokovor- qərib idi. Ağdağda daş çıxarıb satırdı. Çox vaxt Bağırlı Nadirin evində qalırdı.

Nərgiz xala – anamın xalası qızı, məktəbdə çayçı işlə­yən­də Rayon maarif işçiləri məktəbi yoxlamağa gəlibmiş. (Mü­seyib müəllim) deyir: Nərgiz bacı, bizə bir yaxşı çay gətir. Dəm çayı yox imiş. Nərgiz xala istəkənlərə isti su töküb,üstünə mürəbbə şirəsi tökür, mü­rəbbə qabını və mürəbbəli çayları süfrəyə qoyanda deyir: - Nuş olsun, mürəbbəni təzə bişirmişəm, görün necə mürəbədir. Qo­naqlar gedəndən sonra Nərgiz xala soruşur:A Müseyib müəl­lim, çay xoşunuza gəldimi? Müseyib: - Allah atana rəhmət eləsin, yaxşı çay idi. Ayə, dəm çayı yox idi, qaynanmış suya mürəbbə şirəsi əlavə əlavə edib sizə verdim,- deyir. Belələri haqda çox gözəl deyilib:

“Arvad var- arpa unundan aş edər,

Arvad var- buğda unundan daş edər”, mən deyirəm:

“Arvad var kişinin ömrünü uzadar,

Arvad da var- kişinin ayağını uzadar”.

Əlyullah dayı- anamın xalası oğludur.Mərd, səxavətli qohum­canlı, ucaboylu adam idi. Köçəsgərli qoruqçusuna örüş­də çomaqla necə vurubsa, qoruqçu xosunbay olub. Qonşumuz Bəşir əmi yaxında imiş, xosunbayı eşşəyin belinə aşırıb qoruqçunun evinə aparıb. Əlyullah dayı kəndə gəlib, İsməndər əmiyə deyib ki, qoruqçuyla dalaşdıq. Bəşir kişi Xosunbayı eşşəyin belində kəndə apardı. Isməndər əmi soruşur:-Ayə, necə vurdun? Dayım deyir:- başın üçün ona əlim də dəyməyib. (Əlyullah dayəmla- İsməndər əmi dost idilər)

İsməndər əmi mənə zarafatla deyirdi: - A bala,ona dayı demə, qoruqçuya bir çomaq vurub,bir inəyi satıb,pulunu cəri­məyə verdi, uşağı qatıqsız – südsüz qoydu.

Bəşir əmi - yaxın və yaxşı qonşumuz idi. Çox rahat adam idi.

Çapay, Firdovsi - kənddə hörmət qazanmış, xətrini istə­diyim qohumlardır.

Əfqan - İmran dayımın oğludur. Qarabağ döyüşlərində fəal iştirak edib,hörmət qazanıb.

Vüsalə - Amilə-(adları dəyişmişəm) gözəl qızlar idi.

Keçəl əmi (İsgəndər) – atamın yaxın qohumudur, yaxşı dirrik əkirdi, qaz saxlayırdı.

Rəhim - gözəl xətti, yaxşı xasiyyəti vardı,müəllim deyildi, hamı hörmətlə ona “Rəhim müəllim” deyərdi.

Vəkil (Güloğlan)- yaxşı şəkil çəkir, daşdan büst düzəl­dir­di. Ovçuluğa meyil etdi. Şəkil çəkməyi, büst yonmağı tərgitdi.

Avtandil - rayon işıq idaarəsini baş mühəndisidir. Rayon­da, kənddə çox hörmət qazanıb, yaxın dostumdur.

Paşa (Qaz Paşa)- kənddə mavi qaz işinə baxır, yaxşı sə­nədkardır.

Qara Paşa - yaxşı şöferdir, hərdən, a var-yoxunu... deyir.

Kamil əmi - gürcü dilini yaxşı bilir, çox qıvrağ və zirəng və qohumcanlıdır.

Qıvret Məhəmməd- yaxşı qohumdur. Mamam qızının əridir, cavanlıqda bir azdan çox “rahat” olub.

Sabir İslam oğlu - çox etibarlı dostumdur, mərddir, səxa­vətlidir.

Yunus- zəhmətkeşdir, səxavətlidir, uşaqdan da kövrəkdir, etibarlı dostdur, yaxşı qonşudur, qohumdur.

Telman - dərzidir, özü yalan danışmadığı üçün yalana da inanır, yaxşı futbolçudur. Sadəlövhdir,balıq tutmağı sevir, saz, tar, kamança, dəf çalmağı bacarırdı.

Qəbilə - bircə dəfə Bakıda rəqs yarışında olub, 1-ci yerə layiq görülüb.

Qulam (Qələndər) - əksər aristləri yamsılayar, məclislər­dəkiləri güldürərdi, 3 ay onunla Ağdağda daş çıxarmışam, yax­şı yoldaş idi.

Qara Vəli, Qasımov Usuf- məktəb yoldaşlarım və dostla­rımdır. “Əla” oxuduqları, məktəbə və müəllimlərə hədsiz mə­həb­bətləri olduğu üçün, 7 illik mək­təbi 10 ilə qurtardılar. Mən eti­barsız yoldaş oldum, məktəbi tez qurtarıb, onlardan uzaq­laşdım.

Rəcəb – Nərgiz xalanın oğludur. 2-ci sinifdə qalmışdı. 5 il sinif yoldaşım olub. Ana dili müəllimi (Yaqut)deyəndə ki, Rə­cəb, gəl, dərsi danış. Deyərdi:-bilmirəm “birini” yaz. Rus dili müəllimi (Osman) deyəndə ki, Rəcəb, gəl, dərsi danış. Deyərdi: -bilmirəm “ikini” yaz.Bir dəfə Osman müəllimlə Rəcəbin atası – Novruz əmi rastlaşarkən Novruz əmi:-Osman müəllim, Rəcəb necə oxuyur? Osman müəllim deyir: - Rəcəb deyir: -Bilmirəm “ikini” yaz. Novruz əmi deyir:- Müəllim, onun gönünü al, əti sənin, sümüyü mənim.Sabahı gün Osman müəllim Rəcəbə:- Gəl dərsi danış,-dedi: Rəcəb yenə- bilmirəm “ikini yaz”, dedi: Müəllim Rəcəbi lövhənin qabağına çıxartdı, Rəcəbin ülgüclə dünən qırxılmış başına, üzünə şillə- şapalaq yağdırdı. Rəcəbin ağ turp kimi başını qırmızı turp kimi qızartdı. Rəcəb hıçqıra-hıçqıra:- Öldürmə, sabah dərsi məndən soruş,- dedi. O şapıltıdan sonra Rəcəb hər gün rus dilindən “5” alırdı.Pedoqoji şurada di­rektor- Qəfər müəllim:-Osman müəllim, sənin sinfində (Osman sinif rəhbərimiz idi) vəziyyət necədir?- deyir. Osman müəllim: - Mənim sinfimdə Rəcəb “2” alırdı, indi “5”alır, de­yir. Yaqut müəllim Osman müəllimlə yanaşı oturubmuş, Yaqut müəllim deyir:- nə edibsən ki, Rəcəb “5” alır? -Rəcəbi döy­mü­şəm. Növbəti ana dili dərsində Yaqut müəllim:-Rəcəb, gəl dərsi da­nış. - Bilmirəm, «birini» yaz»,-dedi.-Yaramaz, lövhənin qaba­ğına çıx. Rəcəb şəstlə lövhənin qabağına gəlib, -nə var?- Bu var,- deyib, Yaqut müəllim Rəcəbin ağ başına məhəbbətlə 5-10 dəfə “sığal» çəkdi. Yenə Rəcəbin başı qırmızı turpa döndü (Nərgiz xala hər bazar günü Rəcəbin başını ülgüclə qırxıb, sillə üçün hazırlayırdı) bu « sığallamadan» sonra Rəcəb hər gün ana dilindən, ədəbiyyatdan “5” alırdı.

Astan, Famil- minə xalanın oğlanlarıdır, əsil qohumla­rımdır, hər ikisi işguzardır.

Hərbi xidmətdən sonra Bakıda fəhlə yataqxanasında qalımışıam.Fəhlə - gənclər gecə məktəbində VIII-XI siniflərdə oxumuşam.Gündüzlər rəssam, dülgər işləmişəm.Rus dili və ədəbiyyatı pedoqoji institutunda gündüz oxuyanda gecə 6-cı türmədə dülgərlik dərsi keçirdim.O vaxt zurnaçılar toy evinin həyətində, ya da böyük bir tövlədə çalırdı. Aşıq böyük bir otaq­da çalıb oxuyardı, ona ancaq yaşlı kişilər qulaq asırdı. Ax­şamdan aşıq oxuyacağı evin yükünün arxasında gizlənər, sa­baha kimi aşığı dinləyər, yadımda saxlayar, əzbərləyərdim, sabah əzbərlədiklərimi dəftərlərə köçürərdim.
II Hissə
Söyün, Əbülfət- yaxşı qardaş, yaxşı qohum, yaxşı qonşu idilər, kəndin hər işinə yarayardılar.

Montyor Cəfər- işıqlar təsadüfən sönəndə hamı öz evində: -gözün işıq görməsin, a Cəfər,- deyərdi. Yazıq Cəfərin nə günahı var idi? Küləkdən,qəzadan və s.dən işıq sönər də.

Kababçı Fəxrəddin- çayçı Müzəffər yaxın yoldaşlarım, dostlarımdır.

Tamara bacı- atam onun, o da atamın xətrini çox istərdi. Hörmətə layiq bu xanıma mənim də böyük hörmətim var. Səfaləddin, Səyyaf- xoş xasiyyətli, mehriban, istiqanlı gənclər idi. Bu qardaşlar kənddə hamının hörmətini qazanmışdılar.Heç bir günahı olmayan bu məsumlar heç nəyin üstündə qətl olun­dular. Bütün kənd onlara yas saxladı. Elə bil, buludlar da yas tutdu, göylər ağladı. Kəndimiz heç vaxt belə müsibət, belə hüzünlü matəm görməyib.

Tapdıq- uşaq evində böyüyüb, kəndimizdə sovxoz direk­toru idi, kəndimizin abadlığına heç kim onun kimi qayğı gös­tərməyib.

Mir Ələsgər- çəpər qonşumuz idi, ağır seyid idi, qoca­landa içkiyə qurşandı, evdə tez-tez dava dalaş salırdı. Evi dağıldı, yurdu yadlara qaldı.

Rəzəddin- xətrini çox istədiyim hörmət etdiyim qohum-qonşu qədrini bilən,xeyirxah oğlandır.

Zepi-Zeynalavdi- yaxın və yaxşı qonşum, əla sənətkar, mehriban dost və yoldaş idi. Kanaldan matorla kəndə su vurub, savab iş görürdü.

Vahid- İmran dayımın böyük hörmətə layiq böyük oğlu­dur. Təəsübkeş qohum, etibarlı dost, sədaqətli yoldaş, yax­şı öv­lad, yaxşı qardaş, yaxşı ailə başçısıdır. Az danışır, düz danı­şır.Vahid, Nazim, Kamal, İsmayıl, Sədi- bir-birinə sədaqətli-dost, yoldaş,sirdaşdırlar.

Elmixan, Xanvəli, Sultan, Bəxtiyar- yaxın və yaxşı qo­hum­larım, qonşularımdır.

Avaz təpə - Tovuzun Qərbində, kəndimizə yaxın bir tə­pədədir.

Abdı (Abdiləzim)- anamın dayısıdır, çox qoçaq və mərd kişi idi.

Cünnəkli Şəmil - çox qoçaq, qıvraq kişi imiş, toyda hamıdan çox və yaxşı oynayarmış.

Qeyçəl Ənvər - çox güclü, pəhləvan cüssəli idi. Traktorun bir yanını qaldırırdı.

Ənvər, Qürvan - çox yaxşı calaq (peyvənd) edirlər, bağ işini əla bilirlər.

Lətif, Cəmil - hər ikisi elə məlahətli fışqırıq çalırdılar ki, onları dinləməkdən ləzzət alırdım. Heç bir musiqi alətində onların çaldığı fışqırığın səsisni ifa etmək mümkün deyil.

Əziz həmkəndlilərim, oxucularım, bəzən atam, babam yaşda kişilərin adından sonra “əmi”, “dayı” yazmamışam. Bunu- saymamazlıq, yekəxanalıq saymayın. Nəzmdə bu sözləri bəzən yazmaq mümkün olmur, misranın ölçüsü pozulur.Bir də, bəzi yaşlı adamları ayaması ilə yazmışam, böyük kənddə eyni adlı bir neçə şəxs olur. Onları fərqləndirmək üçün ayamasından istifadə etmək məsləhətdir. Bütün iradlarınıza görə Sizdən üzr istəyirəm. Bütün məsləhət və təkliflərə görə sizə minnətdaram. Yazıb göndərə, zəng edə bilərsiniz.
Müəllifin əlaqə nömrəsi: (050) 570 66 65
01.iyun -15 iyul - 1992


1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   20


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə