AZƏrbaycanşÜnasliğin aktual problemləRİ Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 87-ci




Yüklə 7.97 Mb.
səhifə39/62
tarix22.02.2016
ölçüsü7.97 Mb.
1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   62

ЛИТЕРАТУРА


  1. Баскаков Н.А. Тюркские языки. – М., 1960.

  2. Голубовский П.В. Печенеги, тюрки и половцы до нашествия татар. История южно-русских степей IX-XIII вв. – Киев, 1984.

  3. Миллер А.Ф. Краткая история Турции. – М., 1948.

  4. Новичев А.Д. История Турции. Эпоха феодализма (XI-XVIII вв.). – Л., 1963.

  5. Yıldız H.D. Tarih. Lise-1. – İstanbul, 1994.

  6. Caferoğlu A. Türk kavimler. – Ankara, 1983.

SUMMARY

Article is devoted studying and consideration of history of development Turkic общностей. In it the historical native land тюрок, the basic structure of the population, and also a national minority presented by various nationalities is exposed to judgement. In it monitoring and the detailed analysis of national structure of Turkey both for last period and for the present stage of existence of the state is carried out.




Гейдарова Эльмира
МЕСТО РУССКОГО ЯЗЫКА В СОВРЕМЕННОМ ОБЩЕСТВЕ
Преподавание русского языка в Азербайджане на современном этапе осуществляется в условиях глобальных перемен в системе образования – изменились цели обучения русскому языку, изменились потребности учащихся и условия обучения. Русский язык в Азербайджане получил такой же официальный статус иностранного языка, как и английский, французский и др. Такое положение следует признать вполне закономерным и исторически обоснованным, поскольку место государственного языка в суверенном Азербайджане по праву может принадлежать только азербайджанскому языку. Русский язык, обладая статусом одного из официальных языков ООН, выполняет уже иную функцию – функцию языка, изучение которого мотивировано многими факторами, сохранившимися на постсоветском пространстве, когда он служил языком межнационального общения.

В недалеком прошлом в качестве основной цели обучения русскому языку в общеобразовательных школах с азербайджанским языком обучения было установлено достижение: формирование адекватного азербайджанско-русского двуязычия (билингвизма). Подобная цель была продиктована реальным функционированием русского языка в национальных республиках в качестве второго родного языка.

Общественно-политическое развитие нашего общества в настоящее время диктует иные цели обучения русскому языку как одному из иностранных.

Теоретическая концепция, принятая в программе, всецело соответствует общей цели обучения русскому языку, которая предполагает комплексное решение задач, связанных с практической, образовательной и воспитательной целями.

Практическая цель предполагает комплексное решение задач, связанных с практической, образовательной и воспитательной целями.

Практическая цель предполагает достижение коммуникативно достаточного уровня владения русской речью, необходимой для осуществления полноценного общения на русском языке в типичных жизненных ситуациях.

Образовательная цель предполагает формирование у обучаемых представление о механизме выражения мысли на русском языке через призму языковых фактов и сопоставления их с фактами родного языка для идентификации сходств и различий в способах оформления и выражения мысли на родном и изучаемом языках.

Реализация образовательной цели делает возможным формирование в сознании обучаемых элементов культуры речи на русском языке, способствует обогащению знаний и правильному построению связного высказывания в продуктивных и репродуктивных формах.

Образовательная цель в начале учебного процесса осуществляется на элементарном уровне, а в последующем, когда учащиеся овладеют определенными умениями в способах выражения мысли, она будет способствовать расширению кругозора в различных сферах окружающей действительности через русский язык.

Воспитательная цель осуществляется одновременно с реализацией практической и образовательной целей на протяжении всего периода обучения. Успех достижения этой цели ставится в прямую зависимость от учебных материалов , обусловленных тем, что они должны явиться базой для решения задач межкультурной коммуникации, речевого этикета, а также способствовать устранению проблем, связанных с лингвострановедением и различными сферами социально-культурной деятельности.

Изменения основной цели обучения самым естественным образом приводит к пересмотру не только лингвистических основ обучения иностранному языку, но и принципов обучения, системы методических приемов на которых основывается сама научная концепция обучения русскому языку.

Русский язык должен стать активным пропагандистом азербайджанского языка и культуры в зарубежных странах. Большую работу в этой области проводит Московское представительство фонда имени Гейдара Алиева под руководством Лейлы Алиевой. Она же является редактором и издателем журнала «Баку».

Так, журнал «Баку» совместно с Московским домом фотографии открыл в Центральном манеже выставку «С любовью о Баку». Такой азербайджанскую столицу увидел фотограф знаменитого агентства Magnum Photos Георгий Пинсахов. Выставка – это около 60 снимков, сделанных в течении 2009 года. «В Баку я искал атмосферу, ее неповторимость в состоянии погоды людей, пространства» – говорит Г.Пинхасов. Баку на его снимках узнается насыщенному цвету лимона, лежащего на черной поверхности, по туманной дымке Каспия, сквозь которую миражами кажутся далекие нефтяные платформы.

По инициативе журнала «Баку» по британской столице второй месяц колесят двухэтажные автобусы, вопрошающие испуганных прохожих: Азербайджан – это где? В Лондоне проведен фестиваль азербайджанского искусства организованный центром искусств «Бута» - задача которого – популяризовать азербайджанскую культуру в Европе посредством организации масштабных международных арт-проектов. Бакинские огни будут гореть в британской столице 100 дней.

Наши современники известные люди вносят свой посильный вклад в дело популяризации нашего искусства за рубежом. Нашим современником является композитор и органист Ариф Мирзоев. Его считают крупнейшим мастером мемориальной музыки. Основа творчества – соединение музыки восточного возрождения, традиций мугама с полифонией европейского барокко и духовной музыки. Он дает концерты по всему миру.

Пианист Мурад Гусейнов представил московской публике произведения Кара Караева, Тофика Кулиева.

В память о Муслиме Магомаеве открылся новый концертный зал рассчитанный на 6 100 мест. Зал открылся концертом, посвященный памяти певца. Владелец группы компании «Crocus» Арас Агаларов поприветствовав собравшихся сказал: «Этот зал открыт в память о великом певце и моем друге Муслиме Магомаеве».

Недавно вышел в издательстве «Слово» сборник Леонида Зорина Северный Глобус». Это советский и российский драматург, сценарист, этнограф, телеведущий, переводчик и прозаик. Родился в Баку в 1924 году. Окончил АГУ имени С.М.Кирова (1946). Автор пятидесяти пьес, по одной из которых снят культовый советский фильм «Покровские ворота». Это писатель, в крови которого «все-таки юг, все-таки море, все-таки порох, кураж, азарт».

Айдан Салахова – дочь известного художника Таира Салахова, пионер галерейного дела, владелица «Айдан галереи» - фигура московского художественного пространства. Сама талантливый художник, она вывела на российскую арт-сцену немало новых персонажей, начинающих молодых художников.

В Баку открылся филиал МГУ им. М.В.Ломоносова. открытие филиала не только большое событие в сфере образования, но и очень важное межгосударственное дело, имеющее огромное общественно-культурное, гуманитарное значение.

В Московском государственном лингвистическом университете открыто новая специальность – англо-азербайджанский перевод. На факультете иностранные студенты изучают азербайджанский язык, литературу, получают регионоведческие и культурологические знания об Азербайджане.

Работа по пропаганде русского языка у нас в республике ведется Посольством Российской Федерации в Азербайджанской Республике и Посольством Азербайджанской Республики в Российской Федерации, Госзарубежцентром, Республиканским обществом солидарности народов Азербайджана «Содружество». Они работают под девизом «Русский язык – духовный мост между народами».

Но необходимо отметить, что последнее время в республике наблюдается сужение сферы функционирования русского языка и это не может не вызывать опасения. Поэтому в пропаганде русского языка должны принимать участие и учителя школ, вузов, чиновники, ответственные за культуру образование, социальную сферу. Русский язык и сегодня является волшебным ключом к овладению знаниями и профессиональными навыками.
Гусейнов Гaрун-Рашид
К ПРОТОЭТНОГЕНЕЗУ АЗЕРБАЙДЖАНЦЕВ И КУМЫКОВ В КОНТЕКСТЕ ДРЕВНЕЙШЕЙ ПРИКАСПИЙСКОЙ ПРАРОДИНЫ ТЮРКСКИХ НАРОДОВ
Как полагал в свое время известный азербайджанский ученый Играр Алиев, нынешние азербайджанцы - это потомки трех этнических групп: ираноязычных мидян (атропатенцев, азерийцев), кавказоязычных албан и тюркоязычных огузов, в каждой из которых воплощены также этносы предшествующихисторическихэпох.
В свою очередь, как было уточнено в настоящее время Г. А. Гейбуллаевым в его публикации «Этапы процесса формирования азербайджанского языка и этноса», выставленной в Интернете на сайте «Turkolog. Тюркологические публикации», процесс складывания азербайджанского этноса и языка охватывал период, длившийся с IV-III вв. до н.э. до X-XI вв. нашей эры, и мнение о том, что тюркизация в Азербайджане началась в основном со времени проникновения огузов, следует признать ошибочным. На его взгляд, азербайджанский является продуктом сложного этногенеза, в котором в качестве тюркских этнических компонентов приняло участие древнейшее тюркское ядро и проникавшие сюда с первых веков до ХII-ХIII вв. с севера тюркские племена.

Что же касается образования кумыкского этноса, то оно связывается лишь со второй половины 50-х гг. ХХв. с ассимиляцией пришлыми тюркскими племенами аборигенного кавказоязычного нахско-дагестанского населения. Оно, согласно мнению одного из сторонников данной точки зрения, занимало «предгорные и равнинные районы Дагестана с древнейших времен» и сыграло тем самым «основополагающую, главенствующую роль» в этногенезе кумыкского народа. В основу данной концепции, которая приобрела в настоящее время хрестоматийный характер, было положено ничем не мотивированное утверждения Н.Я.Марра начала ХХв. о том, что «кумыки – отуреченные лезгины» (дагестанцы), хотя вместе с тем данный исследователь, известный своей эксцентричностью, полагал, что сами яфетические народы продвинулись с юга на север Кавказа.

На самом деле, речь должна идти о вытеснении грузинами из Восточного Закавказья к Главному Кавказскому хребту на север (к IУ в. до н.э.) и северо-восток (к IУ в. н.э.) носителей нахских и дагестанских языков, а затем и с южных склонов Главного Кавказского хребта на Северный Кавказ и Дагестан. Последнее, могло иметь место, в принципе, на рубеже раннего и позднего средневековья (см.ниже). Не случайно, череп, обнаруженный в катакомбном погребении воина-мужчины гуннского времени (IУ-У вв.н.э.) у кумыкского с.Манас не только обнаруживает европеоидный характер, но и наибольшую близость к черепам современных аборигенных жителей равнины и, прежде всего, кумыков.

При этом следует иметь в виду, что заселение западного побережья Каспия в целом, включая нынешний Дагестан, было осуществлено еще в эпоху мезолита переселенцами из Южного Прикаспия. Они относились к южному длинноголовому доликефальному каспийскому типу средиземноморской европеоидной расы, который присущ тюркоязычным кумыкам, азербайджанцам и туркменам, ираноязычным курдам, а из представителей дагестанских народов лишь лезгинам, даргинцам-кайтагцам и цахурам. Именно в мезолите из алтайской языковой общности в юговосточноприкаспийской области – Средней Азии и Северном Иране – выделяются тюрки – предки протокумыков, которые и переместились в рассматриваемый регион. Причем некоторые исследователи, в частности, Миллер, помещают алтайскую прародину как раз-таки в конце мезолита-начале неолита (УII- У тыс. до н.э.) в степях Закавказья.

В свою очередь, каспийскому расовый тип представлен в палеоантропологических материалах Дагестана на всех последующих этапах исторического развития, а вслед за мезолитом, в энеолите (У-IУ тыс. до н.э.), стал известен на Северном Кавказе и Дагестане, Закавказье и Передней Азии, Иране и Месопотамии. Он количественно преобладал затем в эпоху бронзы на территории от Передней до Центральной Азии и Северо-Западной Индии, и только в неолите население Кавказа стало относиться к двум типам европеоидной расы, различавшихся по ширине лица и массивности черепа. В свою очередь, лишь в позднем средневековье (с ХIУ-ХУ вв.), когда завершился распад нахско-дагестанской языковой общности и оформились все современные относящиеся к ней языки и соответственно народы, каспийский тип сменяется в (северо)западной (высоко)горной части Дагестана, где проживают в настоящее время носители остальных дагестанских (аваро-андийских, цезских, лакского и собственно даргинского) языков, широколицым брахикефальным, характерным для остальных европеоидных народов Северного Кавказа.

Причем единственная известная в эпоху энеолита серия из нынешней Чечено-Ингушетии также грациальна, т.е. близка к каспийскому типу, отличаясь тем самым от близких к современности серий чеченцев и ингушей, но в остальных признаках сходна с ними. И, как отмечалось еще в начале прошлого века, чеченцы, особенно первые, и ингуши в сравнении с другими (видимо, собственно) кавказскими народами отличаются наибольшей долихоцефалией. Не случайно, еще на рубеже новой эры нахские племена еще занимают южные склоны Центрального Кавказа, и миграция (вай)нахских (будущие чеченцы, ингуши, орстхойцы и аккинцы) народов из Закавказья на север имела место в конце раннего - начале позднего средневековья, что, в принципе, коррелирует с началом вытеснения каспийского расового типа из (северо)западной (высоко)горной части Дагестана.

В свою очередь, отмеченная выше антропологическая близость кумыков прежде всего к таким же тюркоязычным, близким по языку к ним азербайджанцам, затем ино(восточнокавказо)язычным лезгинам, цахурам и даргинцам, вероятно, кайтагцам поддерживается дерматоглифическими (отпечатки пальцев) данными. Причем по усредненным показателям, включая женщин, наибольшую близость к кумыкам обнаруживают балкарцы, затем азербайджанцы и на третьем месте – грузины-мохевцы Дарьяльского прохода. За ними следуют карачаевцы, близки лезгины и аварцы, в мужских сериях удины из Азербайджана, несколько дальше отстоят кабардинцы, чеченцы и даргинцы и расходятся ногайцы и лакцы.

Вместе с тем ввиду отсутствия антропологической близости и при исключении матуризации соответствующие дерматоглифические показатели у балкарцев и карачаевцев, мохевцев, кабардинцев, удин и аварцев могут говорить и о возможности этнического смешения, обусловившего утрату в результате метисации первоначального каспийского расового типа. Представители последнего, видимо, оказались в соответствующих территориальных пределах, где проживают вышеупомянутые этносы, в меньшинстве.

Причем, какие-либо следы субстратного языкового воздействия на язык кумыков в результате упомянутого выше этнического смешения (прото, древних)кумыков с носителями нетюркских (см. выше) народов, т.е. мохевцев, кабардинцев, удин и аварцев, не обнаруживаются. Вместе с тем, учитывая общность антропологического типа носителей лезгинских, кумыкского и азербайджанского языков, следовало бы предположить наличие, например, в кумыкском языке собственно лезгинского языкового субстрата, каковой при этом в данном языке не только не обнаруживается, но не имеют даже места единичные лексические усвоения из данных языков.

При этом о сравнительно поздней миграции носителей нахско-дагестанских языков в пределы Северо-Восточного Кавказа говорит и отсутствие в данном ареале соответствующей праязыковой топонимики, которая, в принципе, должна служить главным доказательством локализации их прародины в данном регионе. В то же время названия местных географических реалий, впервые упоминаемых на Восточном Кавказе на рубеже эр-первых веков н.э. в исторических источниках, вполне удовлетворительно объясняются, если привлечь данные тюркских языков, в том числе местных – кумыкского и азербайджанского. Кроме того, отмеченные в предшествующем изложении сведения языкового, антропологического, дерматоглифического и генографического характера, указывающие на исходное распространении (прото)тюрок -предков кумыков, азербайджанцев и других тюркских народов в том числе за пределами территории Дагестана, прежде всего в смежных ареальных пределах Восточного Кавказа и Закавказья, подтверждаются и археологическими данными.



ЛИТЕРАТУРА

  1. Алародии (этногенетические исследования).- Махачкала, 1995;

  2. Алексеев В.П.Этногенез.-М.:1986.

  3. Брокгауз Ф., Ефрон И. Энциклопедический словарь. – СПб.:1903. Т.ХХХУIII «А».

  4. Вести Кумыкского научно-культурного общества.- Махачкала, 2001. Вып.1(5).

  5. Волкова Н.Г.Этнонимы и племенные названия Северного Кавказа. М.: 1973.

  6. Гаджиев А.Г. Происхождение народов Дагестана (По данным антропологии). - Махачкала,1965.

  7. Гаджиев М.Г. Раннеземледельческая культура Северо-Восточного Кавказа.- М.:1991.

  8. Гаджиев М.Г., Давудов О.М., Шихсаидов А.Р. История Дагестана. - Махачкала, 1996.

  9. История народов Северного Кавказа с древнейших времен до конца ХУIII в.-М.: 1988.

  10. Исчезнувшие народы. - М.:1988.

  11. Климов Г.А. Введение в кавказское языкознание.-М.:Наука,1986.

  12. Коряков Ю.Б. Атлас кавказских языков.- М.: 2006.

  13. Марр Н.Я. К истории передвижения яфетических народов с юга на север Кавказа//Известия Императорской Академии наук.-СПб.,1916.№15.

  14. Материалы по антропологии Дагестана.- Махачкала, 1959.

  15. Материалы Международной научной конференции «Новейшие археологические и этнографические исследования на Кавказе».- Махачкала, 2007.

  16. Народы Дагестана.- М.:2002.

  17. Старостин С.А. Алтайская проблема и происхождение японского языка.-М: 1991.

  18. Тезисы докладов и сообщений Всесоюзной научной конференции «Проблемы происхождения нахских народов».- Шатой: 1991.

  19. Хить Г.Л.Дерматоглифика народов СССР. - М.:1983.

  20. Этническая история и фольклор.- М.: Наука, 1971.



РЕЗЮМЕ

В докладе обосновывается новая концепция этногенеза тюркских народов Восточного Кавказа - азербайджанцев и кумыков, являющихся мезолитическими первопоселенцами этой области, в контексте древнейшей прикаспийской прародины тюркских народов. Лишь в позднем средневековье они сменяются в западной высокогорной части Восточного Кавказа носителями нахско-дагестанских языков.


RESUME

In paper in the oldest Turkish homeland’s context is found the new conception of ethnogenesis of the Eastern Caucasus’es Turkish peoples - azerbaijans and kumyks, which are mezolite firstsettlers of this area. Only in the Middle Ages in the Western high-mountain part of the Eastern Caucasus they were replaced by native speakers of the Nakh-Daghestanian languages.


Mehmet Mehdi Bayat

AYA SELAM) DESTANININ IRAK TÜRKMEN

EDEBIYATINDAKI YANKILARİ
Azerbaycanın en büyük şiir ustadı , aynı zamanda Türk şairlerinin büyüklerinden biri olan Şehriyar Fuzuli gibi ün salan bir şairdir.

İran şiirinin tarihinde Hafız,Sadi ,Hayyam gibi meşhur simalar olmuşsada bu çağında onlara benzeri Tebrizli şair Türkler içinde Şehriyar ve Farslar içinde Hafizi mahlası ile tanılan Seyyid Mehmet Hüseyin Behcettir(1)

Şair Haydar babaya selam adlı şiirini yayınlar, yayınlamaz Türk şiir dünyasında büyük bir yankı yaratıp özel bir yer tutmuştur.

Bellidir Haydar Baba şairin (kayış kurşak) köyünde bulunan bir dağın adıdır(2)

O adı kaldıran destan dünya Türkleri içinde büyük bir sevgi kazanıp ve birçok sayıda şairler onun izinde yürüyerek nazireler yazmışlardır örnek olarak güney Azerbaycanda Mehmet Hüseyin Sahhaf , Cabbar bahçaban, Nasratullah Fethi Tebrizli , Coşğun Haşturutlu ,İnayetullah , M.Şibisterli takma adlı Dr.Mehmet Taki Zehtabi ve diğerleri(3)

Kuzey Azerbaycan Halil Rıza, Memed Rahim,Süleyman Rüstem,Abulfazıl hüseyni (Hasret) ve başkaları(4)

Taşkentten Cafer İftihari (5)

Türkiyede Verdi Kankılıç ,İdil Erol , Ali Korkut Akbaş(6)

Irakta ise destan okadar sevilip her şair buna nazire yazmayı milli bir görev ödemiş gibi bilmişlerdir bildiğimize göre 25 şairden fazla bu konuyu ele alan olmuştur

Şehriyar destanını terkibibend tarzında ve 11 heceli (4+4+3) veya (6+5) vezni ile yazmışsa da aruz veznine olan kabiliyeti nedeni ile heceyle insicam edilen aruz vezninide bir çok mısralarında kullanıp özellikle Hezec ,Remel,Recez,Hafif bahirleridir

1.(bulut dağdan inip kende çökende) mısra mafailun,mafailu,faulu tefilesi hezec bahrindendir

2.(men senin tek dağa saldım nefesi)

(sende kayter göklere sal bu sesi) mısralar failatun,failatun,feilun tefilesi remeldir

3.(Haydar baba gül guncesi hendandır) mısra mustefilun,mustefilun,mustefil recezdir

4.(bir uçaydım bu çırpınan yelinen) mısra failatun,mustefilun,failun hafif bahridir

Bu gibi örnekler şairin şiirinde çoktur konuları ise felsefe ,insanlık duygusu,özgürlük,folklor gelenek ve görenek ve köyde olup biten olayları ifade etmiştir

Biz Irak Türkmenleri ilk kez olarak Şehriyarı ve onun ölmez şah eserini altmşlı yıllarda daha yakından tanıdık hakkında ilk yazı İbrahim Dakuklu tarafından (Şehriyar ve haydar babaya selam) adlı makale Bağdatta çıkan kardeşlik dergisinde 1964 yılında yayınlanmıştır(7) İbrahim Dakuklu Pr. Ahmet Ateş tarafından hazırlanan ankara Üniversitesi 1964te yayınladığı ve 76 beşlikten oluşan birinci haydar babayı okurlara tanıtmıştır . Arkasınca ustad Ata Terzibaşı bir Tebriz seyahetinde şair ile görüşüp (Şehriyar) adlı makalesini yine aynı yıl aynı dergide yayınlamıştır(8) .

Ustad Ata Terzibaşı makalesinde şair ile sohbetleri ve onun şahsi ve edebi hayatına dair bilgileri ve haydar babanın basınlarını ve onun ikinci bölümünü okurlara tanıtmıştır.işte ilk olarak bu iki yazı nedeni ile geniş bir şekilde haydar

baba destanı Irak Türkmenleri arasında revac bulup yayılmıştır ve bir çok şair kalemini oynatıp kendine güvenerek ona nazireler yazmaya başlamıştır .

Haydar Baba destanı Türk bölgleri arasında geniş bir şekilde ateş gibi yayılırken Irak Türkmenleri içinde daha çok sevilip ve bugüne kadar ona nazireler devam etmektedir çünkü Irak Türkmen ağzı aynı azeri şivesidir . Daha önceden söylediğimizde 25 şairi aşan nazirelerden kitap halinde piyasaya çıkan aşağıda sıraladığım 19 kitaptır ve bu kitapların bazıları istenilen seviyede değildir kimi yazar dost beni işte görsün veya fuzulinin dediği gibi (tıfıl hem cevlan eder amma kamıştan atı var) deyimi ile yola çıkmıştır







Kitap adı

Yazarı

Basım yılı

1

2

3



4

5

6



7

8

9



10

11

12



13

14

15



16

17

18



19


Gürgür babaya selam

Tuzhurmatu

Gürgür baba

Kaytaz baba bir ömür destanı

Vatan destanı

Gulam baba

Balım babaya selam 1nci cilit

Hıdır ilyas destanı

Nergiz hanım destanı

Balım babaya selam2nci cilit

El sevgisi destanı

Koca Hünkar destanı

Balam nurden

Dede kamber

Kerkük kalesinin destanı

İmam köyü

Azerbaycan destanı

Destan yazanlara destan

Davut babaya selam


İsmail Serttürkmen

Hüseyin Ali Mübarek

Abdullatif benderoğlu

Mehmet mehdi bayat oğlu

Sabah Abdullah kerküklü

Selahettin Naci oğlu

Hasan kevser

Rıza çolak oğlu

Sabah abdullah kerküklü

Hasan kevser

Hıdır ğalip kahyagil

Şemsettin Türkmen oğlu

Fevzi Ekrem

Sabır Demirci

Dr. Orhan Hasan Hüseyin

Necip şeyh Vahap

S. Demirci

Sabır Demirci

Hazım şukur dakuklu



1965

1965


1973

1979


1988

1993


1995

1998


1999

1999


2000

2001


2001

2001


2004

2005


2007

2008


2009

Amma bü hususta yazılan ve kıtap şeklınde olmayan şıırlerıse ( Koşa çoban) Mutasım namık selahiyeli ,(Gurgur baba) Faruk köpurlu , ( Gözlu baba) Sabah abdullah kerkuklu ,( Kaytaz baba şaırıne) "Felahı" mahlasıle tanılan Hasan Necef, (Tuzhurmatu ) Sabah Tuzlu,(Mursa Ali)Adnan Assafoğlu şairler tarafından yazılmışdır

Şehriyardan ilham alınarak ırakta yazılan ilk kitap 1965 yılında (gürgür babaya selam) adlı kitap İsmail Serttürkmen tarafından piyasaya çıkmışsada bildiğimize göre şair Hüseyin Ali Mübarek Serttürkmenden önce (Tuzhurmatu) şiir kitabını yazmıştır ve bir çok beşliklerini de 1964te kardeşlik dergisinde yayınlamıştı ancak kitap olarak 1965 yılında Serttürkmenın kıtabından sonra piyasaya çıkarmıştır(9)

Bu hususta örnek olarak Hüseyin Ali Mübarekin Tuzhurmatu başlıklı kitabını ayrıntılı bir şekilde ele alarak ve 1980 yılına kadar basılan kitaplardan bir takım beşlikleri aktarıp ve şaırlerin özet hayatlarını sızlere sunmayl yerinde görüyorum çünkü bu yıl Türkmen kültüründe bir dönem noktası sayılır ve bu yıldan sonra edebiyatımız büyük bir depreşmeye uğradı zira bu yılda ırak iran savaşı baş gösterirken dikta bir rijim ortaya atılmıştır ve bu yüzden milletimiz büyük bir baskı altında kalırken kimse içindekini kaleme alıp yansıtamadı.

1-Hüseyin Ali Mübarek

Tuz hurmatuda 1941,de doğdu ilk ve orta okulu memleketinde bitirdikten sonra ögretmen okulunu kerkukte tamamladi 40 yıl öğretmenlik ettikten sonra emekli oldu hala Tuzhurmatuda yaşıyor ,

İki kitap biri Turkce (Tuzhurmatu) o birside arapça( Title Bitle) adında yayınlamıştır.

Eskiden kerkük vilayeti şimdi ise selahettin vilayetine bağlı olan tuzhurmatu 60km uzaklığında kerkükün güneyine düşen bir Türkmen şehridir, bu şehır konumu önemli olduğu halde bayat köylerinin merkezi sayılır ve çoğu insanları bu aşiretten oluşur ve aynı şivede konuşurlar ve şairin şimdiye tek yuvası olan bu şehır bir çok şairlere esin kaynağı olmuştur ve bir çok Irak Türkmen edebiyatının parlak siamaları tuzlu oldukalrı herkesce bellidir(10) . Tuzhurmatu bir kültür kaynağı olarak folklor bakımından çok zengindir , eğer Kerkük Türkmenlerin merkezi sayılırsa Tuzhurmatu onların kültür merkezidir o yüzden şair Mübarek 4 heceli şehrini bir sembol edip Şehriyar gibi şiirlerini (sehlimumtenii) şeklinde açık bir dille halk için yazmıştır.

Şair Mübarekin kitabı mükemmel bir şekilde ister konu ister vezin ve kafiye ister islup ve anlam tarafından degerlidir ve bu kitap edebi çevrelerde ön salıp hatta Bakuda tebrizli şair Dr. (hasret) takma adlı Abulfazıl hüseyni (aksi sada ) adında ve 61 beşliği kapsayan Türk milletine sayğı ve sevgi dolu yanıt vermiştir

Şair mübarekin 127 beşlikten ibaret olan Tuzhurmatu adlı eseri 20 ağustos 1965 yılında kerkük basım evinde basılmıştır(11) Şair kitabında yurdu terennum ve toprağa ne kadar bağlı olduğunu gösteriyor ve halkının kalıtını dile getirip Irak Türkmenleri arasında geçmişleri canlandırıyor . kitabı okudukça ozaman toplumu ilgilendiren olaylar ile süsleyip çopan , çiftçi,tarla,zengin ve yoksul,yiğitlik ve şehitlik, hak ve nahak sözcüklerini işlediğini görüyoruz. Sonra şairin şehrinde bulunan kutsal yatırlar ve o dolaylara doğru akan aksu nehri , karavul ve mursa Ali adında dağları ve eskiden kalan yer adları ve halk tarafından işlenilen el işlerini ve Tuzhurmatunu folklor , gelenek ve göreneklerini işleyip ve Şehriyarın tam tersine dünyayı gerçek bir şekilde görüp iyimserlik gözüyle bakmıştır

Tuzhurmatu bu dünya çok şirindi

Sicağıysa savuğuysa serindi

Göze dayaz görünürse derindi

Akil adam vaktını boş geçirtmez

Hayat kuşun gam yelinde uçurtmaz

Bu kitabın bir özelliğide Şehriyarın izinde yürüyüpsede ama onun etkisi altında kalmamıştır ve Tuzhurmatu halkının ağzıyla yazılmasıdır ve bu ağız Türkiye türkcesine diğer Türkmen bölgelerin ağızlarından daha yakındır iran azerbaycanında olduğum zaman tuz hurmatu lehcesi tebrize bağlı olan (miyandap) şehri denılen koşa çayın tıpkı lehcesidir anladım., genel olarak Irak Türkmenleri kaf harfini x şeklinde telaffuz ederler ve burada şair aynı şekilde kullanmıştır

Şair kitabında bir parça ümittir(12) her gecenin arkasında bir ak gündüz olduğuna ve kıştan sonra bir yeşil bahar geldiğine inanmaktadır

İgide ver, kılınc meydan , kır atı

Hekime ver malı, mülkü,devleti

Ümitli ol, umit besler hayatı

İnan artık kış karnında bahar var

Murs geceden sora güler nahar var

Burada kullanılan yerli sözcükler murs = somurtkan, nahar = Arapça bir kelime gündüz , sora = sonra demektir

Şair bir peygamber gibi ona vahiy inerek geleceği bilen kimse olduğuna şairimiz inanmıştır, biz şimdiki Irakta yaşadığımız olayları sanki o biliyormuş ne tekim kardeş kardeşi acımadan öldürüp ve milleti parçalayan ve islam dinini zayıf düşüren ve suçsuz günahsız dökülen kanlar mezhep ayrımlarına değinerek ne güzel demiştir

Nanca getse mezheblerde ihtilaf

Onca kalmaz gönüllerde iitilaf

Mumin durar bu fitneden bir taraf

Hep mezhepler valla birdi cevherde

Bırak her şih bir söz desin menberde

Burada yerli sözcükler : nanca= ne kadar, onca= okadar, iitilaf= Arapçadır (koalisyon) , şeyh = din alimi demektir

Şairin kitabında yüzlerce bu gibi sözcükler yer almaktadır örnek olarak

1.cihan amme, gavuz tuluğ çalkardı

2.kamçı kuyruk annem kalav yağanda

3.günlüğümüzde çaklı mezrih alardığ

4.gözün tikip simsim ile şerbete

Mısralarında yerli sözcükler amme =hala , gavuz tuluğ = öküz derisinden yapılan tulum , annam kalavı: yağmurun biriken sularda yarattığı kabarcık, kilav = külah

Aanna = nine veya büyük anne, kamçı kuyruk= sağanak, merzih =Tobaç ,simsim arapça bir kelime susam , simsimle şeker= susamlı tatlı demektir

Tuzhurmatu şehrinde faslı bir ırmak olan aksunun kenarında (çay bostanı ) adında özel bir bostan yaz mevsimleri karpuz,börülce hiyar,taruzi adında salatalık ekilirdi o yaz hasılları okadar cok olduğu için ucuz fiyata satılıp her kes tartısız toptan alırdı

Kim görmüyüp tuzun üskek kalasın

Suyun dili kayaları yalasın

Lobya hiyar karpuza kol dolasın

Gel gideğin çay bostanına

Seyr edeğin aksuyun destanına

Tuzhurmatu aksu kavun karpuzu

Ne şavlıdı lale kimin kırmızı

Gelin barmağıdı o ya taruzi

Yaz günleri yükle satar ekenler

Kavun karpuz dolar hanlar dükanlar

Burada yerli sözcükler : lobya=börülce,şavlı = çok kırmızı bu terim sadece bu tür karpuz için kullanılır , taruzi = salatalık , han = eskiden köylülere misafirhane diye büyük bir evdir

Şair memleketin toplumsal hayatına dair özellikle düğün merasimlerine değinerek diyor: ozaman damda güveyin sağ tarafında duran sağdıc gelinin başına şeker veya para seperken onu avluda bulunan çocuklar kaparlardı sonra köy hayatında araba olmadığı için gelin atla getirilirdi ve o gelinin her kolundan bir kadın tutup onu eve giridirken güvey damdan ya elma veya turunc atardı

Tuzhurmatu atla gelin getmeği

Her kolundan bir hanımın tutmağı

Kürekenin damnan turunc atmağı

Bir tavıydı , bitti getti o günnen

Sanki indi geçer gözüm ögünnen

Erkeler toyda heley tepmeği

Sağ sağdıcın damnan şeker sepmeği

Uşağların onu yerde kapmağı

Her yadıma düşse gevlim hurc bağlar

Solmuş ömrüm birde baştan burc bağlar

Burada yerli kelimeler : küreken= güvey , tav = güc veya çok tez biten olay , halay tepmeğ= halay çekmek, hurc =heğbe ,hurc bağlar= altın dolu heğbe (mutlu olmak) ,burc = tumurcuk (yeşermek) demektir

Şair ozamanda olup biten çocuk oyunlarına da işaret ederek en güzeli (hamakul) oyunudur , çocukların kümbet şeklinde kum veya topraktan küme yaptıkları aynı zamanda o evin içini kazıp ortasında kağıtla ateş yakıp daha sonra yüksek bir sesle gülerek onu yıkmak

Hür toprağdan dak hamamkul yapardığ

Üstüne su avuç avuç seperdiğ

İçin oyup taph olanda kopardığ

Başkasına başlardığ gam yemeden

Dayanırdığ cafaya of demeden

Burada kelimeler : torpağ=toprak , hür torpağ= kırmızı ve sade toprak, dak= özenle yapılan,üstüne=üzerine ,taph= yıkılmak, kopmak=hızlı koşmak demektir

Konumuzda Tuzhurmatu kitabının iyi ve olumlu yönlerine işaret ederken buna rağmen bir şehirdeki Türkmen folklorunun bir çok yönlerine değinilmemiştir bilindiği gibi Türkmen köy ve şehirleri biri diğerlerinden farklı hemde bir özellikleri vardı ve bu şehrinde özelliklerinden biri folklor bakımından zenginliğidir şair hoyrtalarımızdan usul sahiplerinden (makamşinas) , milli halay , çocuk şarkısı halk hikayeleri , el işleri , eski mani , yiğitlikten bahs etimiş olsaydı sonra Tuzhurmatunun kısaca tarih ve coğrafyasını kitapta yer vermiş olsaydı ve kitapta zikr edilen yer adları ve yatırları ayak notunda açıklasaydı kitabın değeri daha artardı ayrıca yerli sözcükleri açıklamak için kitabın sonuna bir sözlük eklenseydi bu eserden bütün Türk dünyası yararlanmış olurdu bu yüzden eser dar bir çevrede yalnız Irak Türkmenleri içinde kalmıştı.

Önceden söylediğimiz gibi şair kitabını yayınlarken Azerbaycanlı şair abulfazıl hüseyni(hasret) Baküden (aksisada) adında yanıt vermiştir , bu yankılar yankısı henüz basılmamış 12/12/1966 yılında yazılıp derin manalı ve heyecanlı sözlerdir , lirik şiirlerle dolu olan kitap halinde Irak Türkmen tarihçisi rahmetli şakir sabır zabıt eliyle Baküden şairimize yetirilmiştir(13) ve o güzel bir ön sözle sunulmuştur

Şirazeden çıkmış ,azemetli tarih verekleri tek dağılan elime

Yaprakları yadlar hazanında saralan medeniyet gülüme

Şuleden yanar, kılıncdan keskin , zincirlenen dilime

Dostlara düşmanlara hamıya .

Ve bu güzel başlangıçla ne kadar sezgin bir şair olduğunu göstermiştir belkide bu nazik sözler bir kaside düzeyindedir şair kitabında milletine ve yurduna bağlı olduğunu belirtiyor ve halkının ölmez kalıtını dile getiriyor ve bizlere kanla sütle bağlı olduğunu gösteriyor

İki kardeş bir kişinin oğluyuz

Bir biriyle kanla sütle bağlıyız

İkimizde aşk oduyla dağlıyız

Baştan aşıp ayrılığın dert gemi

Hani bizim yaramızın merhemi


Kitabın aldım gece yatmadım

Men başımı naz başına atmadım

Rüyalara şehdü şeker katmadım

Çok yatmışam yukunun da vakti var

Tez yatanlar diyiller ki tez durar

Şair bizim dahi Fuzuliyi ne kadar sevdiğini ve onun ölmez eserlerine vakıf olduğunu gösteriyor zira her insan tarihiyle övünür ve tarihsiz bir millet köksüz ve dayancaksız bir ağaca benzer sanki şair Fuzuli ile onun dünya incisi sayılan gazellerinde (şebi hicran yanar canım ) ve şah eser leyla mecnununda olan (mende mecnundan fezun aşıklığ istidadı var aşıki sadık menem mecnunun ancak adı var ) beytlerini terennum etmek istiyor

Gelin açak tarihlerin faslını

Bir okuyak her bir kesin aslını

Bir dindirek fuzulinin neslini

Şebi hicran diyip yansın gazeller

Leyla olup kan ağlasın gözeller

Halkım için elde kuru canım var

Men insanam satılmaz vicdanım var

Damarımda babalardan kanım var

Yadigardır mısrı kılınc belimde

Başım gider sözüm kalar dilimde

Bir gün gelir baharımın gelini

Bezeyir bu insanlığın çölünü

Kızıl lale hınnalayar elini

Onda gidip navruz gülü dererdik

Bir birimize tebrik için vererdik

Ne kadar güzel ve ifadeli söylemiş (leyla olup kan ağlasın gözeller) zira leyla bir aşk harikası ise fuzulininde eseri bir hayat sembolü aşk denemesiydi. Şair dünyayı gücle değişmek ve her kes öz gücüne inanmasını uyğun görüyor şairin görevi en kutsal ve zor bir görevdir o

fidakarlık ve hak yolunda kan dökmek ve yüreğini bir mum edip halkı ışıklandırmak ister işte şair buna örnek hakkı terennum ederken (hellaci) dara çektirilmesini ve (ferhinin) dudağının diktirilmesini ve nesiminin derrisini yüzdürülmesini gösteriyor

Şair diye korkunc tufan görürüm

Dağdan muhkem odlu insan görürüm

Canı elde halka kurban görürüm

Hak üstünde mansur dara çekildi

Ferrehinin dudkları tikildi

Kimse gelmez yıkılanın hayına

Bakmak gerek milletlerin sayına

Her birinin nezer salak payına

Bir mecliste zamana tedbir alır

( Kim cennette başkası için yer alır )

Şairin şiiri yürek yandıran bir alevdir ana yurdundaki milletinin durumunu ve mertle namerdin arasındaki çekişmeyi ve yine dil ve elinin önemsiz kaldığını belirtiyor


Yeten mene sultan oldu han oldu

Gamli kalbim dert elinden kan oldu

Yazık yurdum yadlara meydan oldu

Yeten yetti yetmiyen bir daş attı

Saadetim ellerde bitti battı

Kabilemiz yiğilidir başıma

Nezer salır geçmişime yaşıma

Görüller ki neler gelip başıma

Zaman zaman men dilimi bağladım

Dirilere ölü tek yas sakladım

Şairin hayattaki dileği bir gün gelip bizim diyarlara hep beraber bir sofrada yemek yiyip güzel sohbetler etmektir insan gerek dost yolunda kenidini yorup ve zahmet çekip vefalı olmalıdır ve insan bir atılğan pehlivan gibi dünya ile uğraşıp

hayatta insan şan şerefle başı yüksek ve özgürlükle göğüsünü germezse o dünya yaşamaya değmez diyor

Minip çapıp geleceğim kerküke

İgid gerek dost yolunda ter töke

Sofranızdan halal çörek bir tike

Halal halal yemeliyem kardeşim

Sözlerimi demeliyim kardeşim

Türk oğluyam öz adıma hasretem

Aslan kimin birce parça giretem

Zencirimle yer üzüne ibretem

Bir destanam her varakım bir kitap

Bir kıtabam her mısraım inkilap

Bir güneşem dünya uça sönmerem

Yükselmişem birde yere enmerem

Akan selem asla geri dönmerem

Dağ sed ola kalasınnan aşaram

Azadelik terkisini koşaram

Haydar baba tuz hürmete çatanda

Kış dümanı başlarından atanda

Koyun kuzu eteginde yatanda

Çöllerimiz ellerini kınnalar

Beg milletim öz yurduna han olar

Buraya kadar Tuzhurmatu kitabı ve ona yanıt veren Abulfazıl Hüseyni'nin (Aksisada) kitabında bahsettik şimdi ise diğer şairlerin kitablarından bir takım beşlikleri buraya aktarıyorum .

2- İsmail Serttürkmen

Diyala velayetine bağlı kızlarbat ilçesinde 1926 ,da doğdu sonra ailesile birlikte önce Hanekin daha sonra kerkuke yerleşti ve orada öğretmen okulunda mezun olduktan sonra oğretmenlik mesleğine atıldı sonra ailesile birlikte yurdu terk ederek Kanadada yerleşmıştır . bir haç ziyaretinde 1999da mekkede vefat edip orada toprağa verilmiştir

Şehriyardan ilham alınarak ilk şiir kitabı İsmail Serttürkmen'in Gürgür Babaya selam adlı kitaptır Kerkük ağzıyla yazdığı küçük boy ve 101 beşliği kapsayan bu şiir kıtabı1965 yılında Belediye basım evinde basılmıştır şair kitabına ilk önce bu Hoyrat (bayatı ) ila başlıyor(14)

Şehreyar

Millete yar şehre yar

Gözum şair görmedi

Senin tekin şehreyar

Sonra şair bu beşliklerıle başlıyor
Gürgür baba selam olsun derinden

Yabancı degilem özler elinden

Nene kucağından mertler belinden

Gürgür baba salsav bizi yadıva

Adımız bağlıdı senuv adıva

Gürgür baba yaz gecesi işiğuv

Savuğlarda kızgın kızgın kışlığuv

Uşağları sevindiren hoşluğuv

Men beşigden işil işil bakardım

Uşağiyken hikmetivu okardım


Gürgür baba ışığuvda oynardığ

Kazandaki neftiv kimin kaynardığ

Sabah erken horozlardan baynardığ

Harda kaldı günlerimiz çağımız

Viran oldu bağvanımız bağımız


  1. Abdullatif Benderoğlu

Tuzhurmatuda 1937de doğdu ilk ve orta okulu Tuz ve kerkukte okumuştur uzun bir zaman ırak kultur bakanlığında Türkmen kültür müdürlüğile yurt gazetesinin baş yazarlığını yurutmuştur , görevinden istifade ederek bir çok turkçe ve arapça kitaplar yazmıştır Baku ünuversitesi ona fahri doktura diplomasını vermiştir sonra emekliye ayrılmıştır , rejim çökenden sonra Irakin kuzeyinde Irak kürtleri tarafından devlet naziri olup 2007de Ammanda vefat etmiş Necef şehrinde toprağa verilmiştir orta boy 46 beşliği kapsayan şairın Gürgür baba şiir kıtabı 1973,te yayımlanmıştır edebi bir dille yazılan ve sıyası konolara deginen bu kıtap Şehrıyarın Haydar Babasıle konu bakımınden hıç bır alakası yoktur kıtap Türkmen kültür müdürlüğü tarafından Bağdatta basılmıştır(15)
Dağlar gibi derdim vardır çekilmez

Şimşek çaksa seller esse sökülmez

Yanan yürek param parça dikilmez

Gürgür baba saç ateşi yad yansın

uykularda olanlarımız uyansın
Gürgür baba ateşini yan bırak

Ölenlerçin sevgi getir san bırak

Hiç ölmüyen tarih boyu şan bırak

Oğuz oğlu oğuzları sal yada

Bir dostunu gel satma sen bin yada
Gürgür baba kerkük elin satmadı

Dostunuda düşmanına katmadı

Ateş ateş alevlendi yatmadı

Yüzlerce yıl geçti yine uyaktır

Irak için sökülmiyen dayaktır
Gürgür baba haydar baba ağladı

Şehriyarın yarasını bağladı

Daşa dönen yürekleri dağladı

Sende biraz tebriz için yan baba

Kan kardaşı kan kusuyor kan baba
Tebriz yolu bulutlarla kablandı

Seller geldi gürdaplara dolandı

Tebriz türkü al kanına bulandı

Çek kılıncın koş atını kuş gibi

Özgürlüğün tad tadını kuş gibi
Dil açarkan açtım anam yanımda

İlk söz gezdi damarımda kanımda

Hala gezer yüreğimde canımda

Gürgür baba ana dilim unutmam

Halk yolundan başka bir yol hiç tutmam
Gürgür baba sönmez senin ocağın

Karanlıkta pırıl pırıl çırağın

Ver elini tut sözüme kulağın

Alevini gece gündüz saç bize

selam gönder şehriyara tebrize


  1. Mehmet Mehdi Bayat

1952' da Tuzhurmatu ilçesinde doğdu ilk ve orta okulu ve liseyi memleketinde bitirdikten sonra Bağdad edebiyat fakultesi Arap dili ve edebiyatı bölümünden 1974-1975 te mezun olmuştur sonra yuksek lisansı aynı Fakulteden alıp uzun bir zaman lise öğretmenliğini yapmıştır. 1991'de dikta rejim aleyhine millet ile kalkınmaya katılmıştır sonra Erdebil ünversitesinde bir ara Arap dili ve edebiyatı derslerini vermiştir rejim çöktukten sonra turkiye bilkent unuversitesi siyasi Bilgiler Fakultesinde yuksek diploma almıştır sonra Ankara Üniversitesi tarafından takdir Belgesi kazanmıştır yurt içinde ve dışında bir çok uluslar arası kurultaylara katılmıştır ve bir kaç kitap yayınlamıştır İrak ve Arap ve Azerbaycan yazıcılar birliğinde üyedir ve hala çalışmalarını sürdürmektedir.

Şair tarafından yazılan ve 110 beşliği kapsayan kaytaz baba bir ömür destanı kıtabı Tuzhurmatu şivesi ile yazılmışsada yazı dili tarzında kurallara dayanarak yazılmıştır . kitap yine Türkmen kültür müdürlüğü tarafından1979'da Bağdatta yayınlanmıştır (16)


Kaytaz baba yıldırımlar çakaydı

Gözlerimiz hak yoluna bakaydı

Dağıntılık aramızdan kakaydı

Ağaç kimin bir bağlama olaydık

Dertlerimiz duyup çare bulaydık
Kaytaz baba dolu olsun göllerin

koku saçsın güzellerin güllerin

Çiçeklensin dostlar geçen yolların

Dört bir yanın heyva olsun nar olsun


sizi gören çok yaşasın var olsun

Kaytaz baba oku hayat sılasın

Herkes kalksın kefenin parçalasın

Koklasınlar hürriyetin lalesin

Kaytaz baba iman eden millete

Hiç bir zaman boyun eğmez zillete


Bu diyardı şiirin taze gülşeni

Fuzulinin rüzgar açan meskeni

Yiğitlerin at oynağı meydanı

Hasta sesler şiiri derde salıptı

Fuzulinin ancak adı kalptı
Özgürlüğün ne aydındır ocağı

Dinçlik dolu çok serindir kucağı

Ona varsan görünmezde bucağı

Peri olur gölgesinde yaşıyan

Dertle ölür üzüntüsün taşıyan
İnsan olan cevherini itirmez

Az ömrünü boş boşuna bitirmez

Hiç kimseye kader zillet getirmez

Babam diyer taş yağmurdan ıslanmaz

Nanca kalsa altun yerde paslanmaz
Her bir millet tarihi ile ögünür

Kötü kimse tarih boyu sögülür

Kuşakların lanetiyle dögülür

İnsan gerek varlığıyla çalışsın

Aydın yüzle tarihlere kavuşsun
Tarihleri şanlandıran şehitti

Gönüllerde heykel kuran yiğitti

Şehitlere tarihler baş eğitti

Zaman geçer şehid yadı silinmez

Adi kalır kabri nerde bilinmez
Kaytaz baba sana vatan söyledim

Bas bağrına canım kurban eyledim

Torpağından yanğın bir ses dinledim

Vatan kadrin vatansızlar bilerler

Bir karışa bin can kurban dilerler
Hazan yeli yaprakları döksede

Yeni bir gün ömrümüzden söksede

Zaman yükü belimizi büksede

Seni görsem genc olaram kocalmam

Sana baksam dünya boyu acalmam
Kaytaz baba ey bereket kaynağı

Ey şan şeref mertlik sever yığnağı

Alem yatsa ey memleket oyağı

Aç kolların kokla beni kucakla

Tarih yapan kutsal dilim sen sakla
Kaytaz baba ey mertliğin sembolü

Şairlerin aşıkların sağ solu

Ak yüz ile aydınlattın hep yolu

Sende gönder selam haydar babaya

Şehriyara ilham veren her aya

Kaytaz baba güverçinler uçanda

Yavruları kanatların açanda

Seslenirdim güller koku saçanda

Kucak kucak selam sana şehriyar

Aşık olup eşarına bu diyar

Son olarak şehriyarın hakkında ne kadar nazireler yazılmışsada hiç biri onun tadını veremez çünkü şair Türk tarihine mal olan bir değerli yapıttır ve Şehriyar Türk şiirinin bir sembolü olarak Fuzuli gibi ölmeyen ve dünya durdukça gönüllerde yaşayan bir destandır.

1   ...   35   36   37   38   39   40   41   42   ...   62


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə