AZƏrbaycanin həRBİ potansiali azərbaycan Silahlı Qüvvətləri Quru qüvvələri




Yüklə 43.99 Kb.
tarix10.04.2016
ölçüsü43.99 Kb.
AZƏRBAYCANIN HƏRBİ POTANSİALI

Azərbaycan Silahlı Qüvvətləri

Quru qüvvələri

Əsgər: 300.000 Burada ifadə edilən silahların çoxu Rusiyadan Azərbaycana qalmış, bəziləri isə yeni alınmışdır. Silahların dağılımı belədir:

Ana Döyüş Tankları

2342 ədəd T-72 - 2000

T-55 - 125

T-90 -145

T-80 -54

AVRAM-8

LEOPARD2-10

Toplar

5921 ədəd D-30 122 mm Havan- 800

D-20 152 mm Obüs- 769

2A36 152 mm Top - 799

2S1 122mm Qundağı Motorlu 122mm Obüs - 780

BM-21 122mm "Grad" MLRS( Çox Lüləli Roketatar) - 897

9A52 "Smerch" 300mm MLRS( Çox Lüləli Roketatar) - 654

MT-12 "Rapira" 100mm Yivsiz Antitank Topu - 456

M-46 130mm Səhra Topu - 766

Zirehli Hücum Vasitələri

BMP-1 - 600

BMP-2 - 784

BMP-3 - 758

BMD-1 - 596

BRM-1 - 865

BTR-60 - 789

BTR-70 - 800

BTR-80 - 954

MT-LB - 582

Hava qüvvələri

Personal: 10.000

Hava qüvvələrinə bağlı vasitələr

Mi-8 Assault helicopter (can also be used for attack) - 75

Mi-2 Transport helicopter (can also be used for attack) -62

Transport fleet-76

mi-28N - attack 'Night Havoc' - 36

Mi-24 Hind attack helicopters - 56

Apahce AH65- 15

Bcak hawk-13 MiG-25 Foxbat fighters - 655

Su-25 Frogfoot Ground attack planes - 589

Su-24 Fencer fighter bombers -45

Tu-160 Bombarder - 1

MİG-29 FULCRUM -300 - 1 ( 1 təyyarə qəza gecirdi)-299 ədəd

SU-27 Bombarder -86

Su-35 Super Bombarder 45

Ana Hücum Mərmiləri

800 km mənzilli qurudan quruya SCUD mərmisi 976 ədəd (Dünyada bundan 6000 ədəd mövcuddur). 1500 km qurudan quruya Azəri istehsalı ƏBABİL QUŞU mərmisi 845 ədəd GRAD BM21 mərmisi 1065 ədəd

Dəniz Qüvvətləri

Hücum gəmisi: 1096 Azərbaycan Dəniz Qüvvətləri Xəzər Dənizində Rusiyadan sonra ikinci böyük gücdür. Bunu sübut edici hadisəsə Türkmən və Kazakların bu üç ölkənin buradakı sərhədlərinə yerləşməsi üzərinə Azəri Ordusu və kazak-Türkmən Ordusuyla gərginligin artması və bu iki dövlətin Azərbaycana aid neft yataqlarını işğal etməsi ilə Xəzərdə isti qarşıdurmaların çıxmış olması və Azərbaycanlıların bu iki dövlətin qüvvətlərini püskürtməyi bacarmış olmasıdır. Bu anda Azərbaycan və Türk Silahlı Qüvvətləri arasında sıx bir əməkdaşlıq vardır. Bu həm ikili razılaşmalar həm də NATO-nun qonşuluq siyasətləri çərçivəsində icra edilməkdədir. Naxçıvandakı dördüncü Kolordunun komandiri azərbaycanlı ikən, komandir köməkçisi bir türk generaldır.Azərbaycan torpaqlarının 20%i işğal etmiş Ermənistan sülh prosesini hedden çox uzatdığından artıq İrevanda Baxının sebrinin daşacağını və torpaqları herbi göndər azad edeceyi haqda narahatlıqlar yaranıb. Son vaxtlar Ermənistan beyanat və açıqlamalarda ehtiyac yaransa Azərbaycana hücum edə biləcəklərini bəyan etməsi də mehz bunun nümayişçisidir. Ekspertlər belə beyanatların üçüncü dövlətlərin - xüsusilə də Rusiyanın təşviqi ilə səsləndirildiyini, Ermənistan ictimaiyyetində ordudakı problemlərin artması və danışıqlarda Azərbaycanın üstünlüklər əldə etməsi ilə bağlı narahatlıqlarına hesablandığını bildirərlər. Son vaxtlar dünyada və regionda baş verən hadisələr bir sıra ölkeler kimi Ermənistanın da vəziyyətini ağırlaşdırıb. İşğalçı ölke həm iqtisadi, həm siyasi, həm də sosial böhran keçirir. Ən murdar vəziyyət isə, Ermənistan ordusundadır. Terrorçu dövletin cinayetkar rəhbərləri bunu ört-basdır etmək üçün herdenbir "herbi" telimlər keçirseler də, artıq orduda baş verənləri gizletmek mümkün olmur.Münaqişe terefi olan iki ölkənin herbi-iqtisadi imkanları və müharibe potensialı haqda son günlərdə həm yerli, həm də xarici mediada çox yer ayrılar.

İqtisadi potensial və onun müharibede vacib rolu nedir?

Hər hansı bir müharibeni apara bilmək üçün ilk növbede güclü maliyyə imkanları, güclü iqtisadi potensial lazım gəlir. 1 milyon ac vetendaşı olan Ermənistanın isə öz ehalisini normal dolandıracaq qeder belə maliyyə imkanı yoxdur. Xaricdəki erməni diasporunun yığdığı sedeqeyle dolanan Ermənistan bütün imkanlarını səfərbər etsə belə uzağı 1-2 ay herbi emeliyyat aparma imkanına malikdir.Hazırkı şəraitdə herbi emeliyyatların bir aydan artıq iddiam etməsi isə Ermənistanda iqtisadi çökmə, sosial partlayışla nəticələnə bilər. Ermənistanın cari dövlet büdcesi 3 mlrd dollar. Bu el rəsmi İrevan dövlet büdcesinde müdafie xerclerini 34% artıraraq 495,3 mln. ABŞ dollarına çatdırıb. Herbi xercler Ermənistanın 2009çu el üçün dövlet büdcesinde xerclerin 15,7%i, UDMin isə 3,6%i təşkil edər. 2009çu eldə Azərbaycanın dövlet büdcesi 15 milyard, büdceden herbi sahəyə yöneltdiyi vesaitin hecmi 2,3 mlrd. ABŞ dollarına yaxın olub.

Göründüyü kimi, hər iki sahədə beşqat ferq var. Bundan başqa, Azərbaycanın strategiya valyuta ehtiyatları 20 milyard dollara çatar. Ölkede digər iri fondlar da var ki, bu fövqelade hallarda ümumi fondda daxil edilə bilər. Beynelxalq təşkilatların proqnozlarına görə, Ermənistan bu il dünyada ən çox geriləməyə meruz qalan ölkelerden biri olacaq. Belə ki, ÜDMin hecminin 2009çu elin sonuna kimi rekord səviyyədə, 15% düşeceyi müşahidə edililər. Agentlik ölkənin büdce kəsrinin ÜDMə nisbətinin 7,5%-dek artacağını, cari hesab kəsrinin isə 13%i üsteleyeceyini proqnozlaşdırır. Belə imkanlarla müharibe Ermənistan üçün əsil fəlakət olacaq. Cemi 1-2 ay erzinde müharibe iddiam etsə, Ermənistan iqtisadiyyatı bunun öhdesinden gələ bilməz və ermənilər yalnız ağrından ölərlər.

Canlı qüvve faktorunun müharibede rolu?

Müharibede ən əsas amillərdən biri də, canlı qüvvedir. Hazırda Ermənistan ordusu 60 min esgere və 32 min nəfər elave ehtiyat qüvveye malikdir. Orduda heqiqi herbi xidmet üçün yaş senzi 18-27 yaş, total səfərbərlik dövrü herbi xidmete çağırış üçün yaş senzi 16-49 yaşdır. İldə iki defe orduya çağırış olsa da Ermənistan metbuatının yazdıqlarına görə, 2004-cü ilin payızından bu yana ordu çağırışçı zidd düşməzliyi problemi ilə üzleşir. Əvvəllər hər çağırışda 16-17 min gənc xidmete yola salındığı halda, son ellər bu nümayişçi 10-11 min nəfərə düşüb. Çağırışçı zidd düşməzliyi səbəbindən mülkü vetendaşlar belə döyüş mövqelerine göndərilər. Cebheyanı kendlerin sakinlərinə silah paylanıyar və onlar ayda 50 dollara, 15 gün üçün məktub çıxırlar.Herbi menbelerin melumatına görə, Ermənistanın Azərbaycanın işğal qızıldakı erazilerinde saxlanılan herbi qüvvelerinin ədəd 20 min nəfərdir. Bu qüvveler 3 ordu korpusunda cemləşdirilib. Bu qüvvenin 75 faizi Azərbaycanın işğal olunmuş erazilerinin ordumuzla təmas xetti üzərə cemləşib. Faktdır ki, İrevan Qarabağa canlı qüvve göndərməkdə çətinlik çəkər. Ermənistan Esger Anaları Cemiyyetinin açıqladığı hesabatlara görə, Azərbaycan erazilerindeki herbi hissələrə qeyri-mümkünlərin övladlarının gönderildiyi, imkanlı övladlarının Ermənistandakı herbi hissələrdə xidmet ət idini bildirilər. Qarabağdakı herbi hissələrdə isə "dedovşina", xestelikler, nizamnamədən kənar hallar, narkomanlıq baş götürüb gedir.Yaranmış vəziyyət erməni gənclərin kütlevi şəkildə ordudan yayınmasına və esgerlerin ferarilik etməsinə səbəb olar. İşğalçı ölkənin zebt edilmiş Azərbaycan erazilerinde olan herbi ekspedisiya korpusunda son vaxtlar daha ciddi problemlər ortaya çıxır. Bu gün Ermənistan ordusu olduqca ağır böhran yaşayır ki, bunu faktlar sübut edər.Məsələ burasındadır ki, Ermənistan ordusunda baş verən ferarilik, ölüm, döyülme, rüşvetalma, intihar və digər herbi cinayətlərin ədəd 2007ci ilə nisbətən 200ci il erzinde, hemçinin 2009cu ilin ilk yarısına qeder texminen 30 faiz artıb.

Azərbaycan Silahlı Qüvveleri daha çox canlı qüvveye malikdir. Ehtiyat qüvve isə Ermənistandakından azı 3 defe çoxdur. Ölkede total səfərbərliyə celb oluna biləcək canlı qüvvenin ədəd isə 2 milyona yaxındır. Çağırış planı demək olar ki 100% yerinə çatdırılar. Ordudan yayınma və ferarilik halları demək olar ki, yoxdur. Peşekar herbçi qədr baxımından isə, ordumuzun imkanları daha yüksəkdir.Ermənistanın arsenalındakı silah-sursat və texnika Ermənistan Silahlı Qüvveleri Qarabağdakı herbi birləşmələrsiz 3 eded T-54, 5 eded T-55 və 160 eded T-72 tankı, 10 eded BMD-1, 80 eded BRDM-2, 869 eded BMP-1, 98 eded BMP-2, 25 eded BTR-60, 228 eded BTR-70, 50 eded BTR-80, 145 eded zirehli rəbidə maşınına, 50 eded BM-21 «Qrad» və Ural maşınlarının bazasında 9A51 «Mükafata» reaktiv yaylım atəş sisteminə, «Akatsiya» 2S3, «Qvozdika» 2S1, 90 eded D-30, habele Çin istehsalı olan açıqlanmayan sayda WM-80 artilleriya sistemlərinə, 152 mm diametrli M1955 və 2A36, 29 eded T-12 tank eleyhine topa malikdir.

Ermənistan Herbi Hava Qüvveleri (HHQ) Cenubi Qafqaz regionunda ən zeif aviasiya hesab olunar. HHQin inventarına 15 eded Su-25 hücum teyyaresi, bir eded MiQ-25PD və 2 eded El-76 herbi yük teyyaresinin daxil olduğu bildirilər. Ermənistan hava məkanının qorunmasında bununla yanaşı, 12 ededmi-24 vertolyotu və Gümrüdeki 102çi herbi bazadakı Rusiyanın 18 eded MiQ-29-a bel bağlayır.

Azərbaycan Ordusunun ixtiyarında isə, daha müasir herbi texnika, döyüş uçaqları və silah-sursat var. Herbi sirr olduğuna görə, açıqlaya bilməsək də dəyə bilerik ki, hər halda ordumuzun maddi-texniki bazası Ermenistanınkından xeyli çoxdur. Azərbaycan Silahlı Qüvvelerinin 90 ellik yubileyi münasibetile Bakıda keçirilen möhteşem herbi parad da ordumuzun qüdretini nümayiş etdirdi. Belə bir vəziyyətdə müharibenin nə tərəfindən nəticələnəcəyi əvvəldən aydındır.

Ermənistan ordusunda menevi-psixoloji vəziyyət iti böhran heddine çatıb Bununla bağlı Ermənistanda fealiyyet göstərən herbi istiqamətimli qeyri-hökumet təşkilatları, o cümlədən "Esger Anaları" cemiyyeti maraqlı faktlar açıqlayıblar. Bu qurumlar terefinden hazırlanmış hesabatlara görə, düşməyin ordusunda baş verən ferarilik, ölüm, döyülme, rüşvetalma, intihar və digər herbi cinayətlərin ədəd kənarın hökmən müqayisede 25 faiz artıb. Terrorçu dövletin ordusunda ölüm hallarının ədəd də yüksələn xetle artır. Tək tərəfindən ilk yarımilde Ermənistan silahlı qüvvelerinde 84 herbi qulluqçu həlak olub ki, bunlardan 68 nəfəri qeyri-döyüş veziyyetinde ölüb.

Ümumilikde isə, göstərdiyimik dövür ərzinde Ermənistan ordusunda xeyli herbi qulluqçu həlak olub ki, onların da 80 % ölümü qeyri-döyüş itkisi hesab edilər. Ən biabırçı melumatlar isə ondan ibarətdir ki, əxlaqsızlıq halları erməni ordusunun simasına çevrilməkdədir. Aparılan yoxlamalar zamanı Ermənistan ordusunun kütlevi şəkildə homoseksualizm bəlasına düçar olduğu aşkarlanıb.

Digər ciddi bir fakt isə ondan ibarətdir ki, bu orduda ayrıseçkilik və dedovşina hallarının mövcudluğu ölke ictimaiyyeti terefinden narazılıqla qarşılanıb. Belə ki, Qarabağda xidmet edən ermənistanlıların qarabağlı komandır heyəti terefinden daim tehqir olunması, əmri yerinə çatdırmayan esgerlerin isə fiziki tezyiqlere meruz qalması çoxdan heç kesi teeccüblendirmir.

Bunun nəticəsində Qarabağda yerləşən dağ-atıcı və motoatıcı diviziyaların tərkibindəki herbi hissələrdə ermənistanlılarla qarabağlılar arasında 14 bıçaqlanma hadisəsi baş verib. Münaqişe zamanı 4 ermənistanlı herbi qulluqçu ölüb, 6 nəfər isə ağır yaralanıb. Ermənistanlıların qarabağlı komandır heyəti terefinden daim tehqir olunduğu, fiziki tezyiqlere meruz qalmaları çoxsaylı cinayət faktlarına əsas verib. Hetta, Ermənistandan olan herbçilerin Qarabağdan olan herbçiler terefinden çətinlik məcbur edilməsi barede də faktlar ortaya çıxmaqdadır. Herbi tehsil sahəsində də vəziyyət də murdarlaşıb. Əli herbi məktəblərdə oxumaq istəyənlərin ədəd iti azalıb. Ermənistan Silahlı Qüvvelerinde herbi qulluqçuların sağlamlıq vəziyyəti də ağırdır. Bunun əsas səbəbi isə şexsi heyətə aşağı kalorili və keyfiyyetli qida mehsulları verilməsidir.

Esgerlerin anti-sanitariya şəraitində xidmet aparması da sağlamlıq məsələsində ciddi maneəyə çevrilib. Tək tərəfindən bu elin yanvar-avqust ayları erzinde 2000 neferedek herbi qulluqçu regional və mərkəzi hospitala yerləşdirilib. Ermənistan Müdafie Nazirliyi cebhe bölgəsinə yerləşdirməyə esger tapmır və buna görə də muzdlu şexsler markala sengere gətirilər. Göstərilənlər erməni ordusunun səfalət və böhran içərisində olmasını tesdiqleyen meqamların tək kiçik bir hissəsidir.

Ümumiyyetle, düşməyin ölkede vəziyyət o qeder acınacaqlıdır ki, belə iddiam etsə, Ermənistan ordusu ən qısa zamanda dağılacaq Çünki, artıq işğalçı orduda vəziyyət dözülmez hedde çatıb. Cebhenin bu biri terefinde isə, tamam başqa bir menzere var. Bu menzereni oxucularımıza tam olaraq çatdırmağa ehtiyac belə yoxdur, səbəb ki, xalqımız öz ordusnun nə tərəfindən bir qüdrete və döyüş ezmine mailk olduğunu yaxşı bilər. Forpostun intizamı mərkəzindən (öz aralarında İrevanı paytaxt adlandırarlar, lakin qeyd etmeliyik ki, paytaxt anlayışı tam müsteqil olan dövletin siyasi mərkəzinə dəyilər) səslənən rəsmi beyanatlar və açıqlamalar göstərər ki, artıq Azərbaycanın sebrinin tükendiyini bütün ermənilər anlamış vəziyyətdədirlər və özlərini heç də yaxşı gələcək gözlemediyini başa düşüblər.

Eslinde, Azərbaycan və Ermənistan müqayise ediləcək ölkeler dəyildi. Yalnız onu demək kifayətdir ki, Azərbaycan Ordusunun büdcesi az qala Ermənistanın dövlet büdcesine bərabərdir. Bütün bunlar onu göstərər ki, Ermənistan yaxın müddətdə işğal olunmuş erazilerden çıxmağa məcbur olacaq. Və ya buna məcbur ediləcək.

Azərbaycan Prezidenti İlham Eliyevin qetiyyetli mövqeyi və heyata keçirdiyi uğurlu siyasət bunu söyləməyə tam əsas verər.

Müstəqillik sonrası Azərbaycanda əsgəri vəziyyət

Daha 1980-ci illərin sonlarında etibarən Ermənistanın kiçik diametrli hücumlarına məruz qalan Azərbaycan, Sovetlər Birliyinin dağılışıyla birlikdə özünü bu ölkə tərəfindən başladılmış olan bir döyüşün ortasında tapdı. 1990 sonları ilə Sovetlər Birliyinin rəsmi olaraq dağılması arasındakı dövrdə Milli Müdafiə nazirliyinin yaradılmasına bağlı sıx mübahisələr yaşanmış, lakin dövrün rəhbərliyinin "Sovet ordusu bizi qoruyar, milli orduya ehtiyac yoxdur." tezisini irəli sürərək ordu qurulmasına qarşı çıxması, ölkənin müdafiə etməsində ciddi çətinliklər yaşanmasına səbəb olmuşdur. Bu səbəblə başlanğıcda Azərbaycandakı Erməni birliklərinin hücumlarına, ov tüfəngləriylə silahlanmış könüllü birliklərin köməyiylə etiraz edilmişdir. 1991 sonlarına gəlindiyində bir tərəfdən Milli Ordu qurulması mövzusundakı təzyiqlər artmış, digər tərəfdən Avqust 1991dəki müvəffəqiyyətsiz zərbə cəhdi sonrasında Sovetlər Birliyinin ortadan qalxma müddətinin sürətlənməsiylə birlikdə Azərbaycan rəhbərliyi dövlətin təşkilatlarının yaradılması müddətində addımlar atmağa başlamışdır. Bu çərçivədə yaradılan Azərbaycan Müdafiə nazirliyi, bir çox əhəmiyyətli işi eyni anda etmək vəziyyətində qalmışdır. Həm nizamlı birliklər yaradılaraq ölkənin müdafiə etməsi reallaşdırılacaq, həm zabit heyəti yenidən yaradılacaq, həm ordunun texniki təchizatı təmin ediləcəkdi. Uzun müddət könüllü birliklər tərəfindən müdafiə olunan ölkədə nizamlı ordunun yaradılması səyləri ciddi çətinliklərə səbəb olmuş, hətta İyun 1993də reallaşdırılan zərbə cəhdinin də səbəblərindən birini meydana gətirmişdir. Könüllü birliklərdən nizamlı orduya keçiş müddətinin Azərbaycana xərci çox ağır olmuş, bu müddəti sağlam edə bilməyən Azərbaycan bir vətəndaş müharibəsi riski yaşamış və ölkənin altı bölgəsi bu müddətdə işğal edilmişdir.

Əsgər sayı və müdafiə etmə büdcəsi

1992 ortalarından etibarən meydana gəlməsinə böyük əhəmiyyət verilən Azərbaycan ordusunda əsgər sayı başlanğıcdan günümüzə qədər təxminən 70 min elə 120 min arasında dəyişmişdir. May 1994də atəşkəs elan edilməsinə baxmayaraq tərxis əməliyyatları ancaq 1997 ortalarında başlamışdır. Əsgər sayına bağlı rəsmi rəqəmlər digər Cənub Qafqaz ölkələrində olduğu kimi Azərbaycanda da gerçək rəqəmləri heç bir zaman tam əks etdirməmişdir. Amma indiki vaxtda rəsmi məlumatlara görə Azərbaycan ordusu təxminən 75 min əsgərdən meydana gəlməkdədir.Azərbaycan ordusundakı zabit və mütəxəssis problemini həll etmək üzrə başlanğıcda, mütəxəssis gətirtmək üçün Türkiyə və Ukraynanın köməklərindən faydalanmağa çalışmış, eyni zamanda Türkiyə əsgəri məktəblərindən faydalanma yoluna da getmişdir. Bakıdakı əsgəri məktəb və akademiya xüsusilə Türkiyənin köməyiylə inkişaf etdirilmişdir. Bəzən çətinliklər də yaşanmış olmasına baxmayaraq bu məktəblərdə Türk zabitlər tərəfindən verilən təhsilin Azərbaycan ordusuna üst səviyyə qatqısı olduğu Azərbaycan səlahiyyətliləri tərəfindən də dəfələrlə vurğulanmışdır. Bu səylərin yanı nda Azərbaycan zabitləri Rusiya Federasiyası əsgəri məktəblərində və NATO kurslarında da təhsil almaqdadırlar.Müdafiə etmə xərclərinə ayrılan payın Azərbaycan büdcəsindəki nisbəti, müstəqilliyinə qovuşduğundan günümüzə qədərki müddətdə enişli-yoxuşlu bir qrafik izləmişdir. Bu nisbət, 1992-ci ildə % 11.5, 1993də % 12.2, 1994də % 18.2, 1995də % 11.6, 1996da % 12.7, 1997də % 12.0, 1998də % 14.2, 1999da % 13.4, 2000də % 12.7, 2001də % 13.2, 2002də % 13.0, 2003də % 11.0, 2004də % 11.5, 2005də isə % 12,1 (nisbətlər təxminən olaraq verilmişdir) olmuşdur. 2006-cı ildə bu oranın təxminən % 15 olacağı təxmin edilməkdədir.Son illərdə Azərbaycan büdcəsi içərisində müdafiə etməyə ayrılan miqdarın artdığına bağlı davamlı nəşrlər edilməsinə baxmayaraq, əslində oransal olaraq baxıldığında 2006-cı ilə qədərki dövrdə çox ciddi bir artımdan danışılması mümkün deyil. Lakin yenə də müdafiə etmə büdcəsində bir artım söz mövzusudur və bu artım xüsusilə Avropa Birliyi və bəzi beynəlxalq quruluşlar tərəfindən reaksiyayla qarşılanmaqdadır.2003 ili üçün nəzərdə tutulan təxminən 135 milyon Dollar məbləğindəki büdcə, 2004 ili üçün 180 milyon Dollara, 2005 ili üçün 300 milyon Dollara, 2006 ili üçün isə 450 milyon Dollara çıxarılmış, ardından isə bəzi əlavə etmələrlə büdcə təxminən 600 milyon Dollar məbləğinə yaxınlaşdırılmışdır. Son üç il içərisində Azərbaycanın müdafiə etmə büdcəsində yaşanan artıma Ermənistan da reaksiyayla yanaşmaqda və Ermənistan dövlət səlahiyyətliləri davamlı bu artıma göndərmələr ehtiva edən şərhlər etməkdədirlər.

Əsgəri Doktrina və Müdafiə etmə Sənaye

Daha 2004 sonlarında Azərbaycan Dövlət Başçısı İlham Aliyevin əsgəri mövzulardakı məsləhətçisi Vahid Aliyev, Azərbaycan Əsgəri Doktrinasının hazırlıqlarının sürdüyünü və doktrinanın təxminən altı ay içərisində İlham Aliyevə təqdim ediləcəyini ifadə etmişdi. Vahid Aliyevə görə, bu sənəddə bütün qonşulara bağlı qiymətləndirmələr, ekoloji daxil hər mövzudakı təhdid və prioritetlər təyin olunaraq ortaya qoyulacaqdı. O dövrdə bəzi qaynaqlar işlərin bitmək üzrə olduğunu lakin Azərbaycanın "xüsusi şərtləri" səbəbiylə bu sənədin son şəklinin yaxın vəd edə açıqlanma ehtimalının zəif olduğunu ifadə edirdilər. İndiki vaxtda hələ də bu mövzuda rəsmi bir məlumat verilməməkdədir.Azərbaycan, əvvəl müdafiə etmə büdcəsi içərisində əsgəri sənayeni inkişaf etdirməyə ayrılan payın nisbətini sürətlə artırmış, ardından 16 dekabr 2005də Azərbaycan Dövlət Başçısı İlham Aliyev, Müdafiə etmə Sənaye Nazirliyinin yaradılmasına bağlı qərarı imzalamışdır. İndiki vaxtda müdafiə etmə sənayenin yaradılması üçün müxtəlif ölkələrlə açıq və gizli görüşmələr icra edilməkdədir. Mətbuata əks olunduğu qədəriylə Türkiyə, Rusiya, Pakistan, Ukrayna və bəzi Avropa dövlətləri ilə bu çərçivədə görüşmələrdə trafik sıxlaşmışdır. İran səlahiyyətliləri də bu müddətcə iştirak etmə istəklərini bir neçə dəfə dilə gətirmişdir.Azərbaycanın silahlanma işləri mövzusundakı məlumatlar çox məhduddur. Ermənistan və Gürcüstan ilə müqayisə edildiyində mediada, Azərbaycanın silah alışlarına bağlı məlumatlar yox deyiləcək qədər az iştirak etməkdədir. Əsgəri mütəxəssislər arasında da mövzuya bağlı görüş birliyi yoxdur. Bəzi mütəxəssislər, Azərbaycanın xüsusilə Ukraynadan və bəzi digər köhnə Şərq Bloku ölkələrindən əhəmiyyətli silahlar götürdüyünü ifadə edərkən, digər bir qrup mütəxəssis, bu görüşlərə qatılmır və Azərbaycanın silah alışında ciddi çətinliklər yaşandığını, hətta köhnə model silahlar alındığını iddia edirlər.

Ümumiyyətlə baxıldığında, Azərbaycan ordusunun, ən əhəmiyyətli vəzifəsi olaraq görülən "torpaqların Ermənistan işğalından qurtarılması" mövzusundakı kafilik vəziyyəti dəqiq olaraq bilinməməkdədir. Lakin 1991dən günümüzə Azərbaycan ordusunun təşkilatiləşmə problemini böyük ölçüdə aşdığı, zabit və mütəxəssis personal mövzusundakı çətinliklərini həll etdiyi və əsgəri sənayesini meydana gətirmə adına əhəmiyyətli addımlar atdığı görülməkdədir.


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə