Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti adau-nun 80 illik yubileyinə həsr edilir adau-nun elmi ƏSƏRLƏRİ g əNCƏ 2009, №3




Yüklə 2.11 Mb.
səhifə13/22
tarix22.02.2016
ölçüsü2.11 Mb.
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   22

ƏDƏBİYYAT


  1. Əliyev E.İ. Camış embrionlarında immun səriştəli orqanların ontogenezdə inkişafı. AKTA-nın elmi əsərləri. Zootexniya. Bakı, 1997, s. 113-115.

  2. Əliyev E.İ. Kəlçələrin immun səriştəli orqanlarının postnatal ontogenezdə inkişının öyrənilməsi. AKTA-nın aqronomluq və zoobaytarlıq fakultəsi elmi əsərlər toplusu., Bakı, 2003, s. 105-107.

  3. Александровская О.В., Радостина Т.Н., Козлов Н.А. Цитология, гистология и эмбриология. М.: Агропромиздат, 1987, 448 с.

  4. Жаров А.В. Практикум по патологической анатомии сельскохозяйственных животных. М.: Агропромиздат, 1989, 288 с.



УДК 619:616.136-981.42
Иммуноморфологические изменения в селезенке и гемолимфоузлах буйволят, иммунизированных против бруцеллеза
Е.И.Алиев

РЕЗЮМЕ
В эксперименте изучили морфологические изменения в селезенке и гемолимфоузлах буйволят, иммунизированных против бруцеллеза. Установлено, что при вакцинации против бруцеллеза в селезенке и гемолимфоузлах отмечаются аналогичные иммуноморфологические изменения. Это подтверждает участие гемолимфоузлов в иммунном процессе.


Immunomorfological changes in the spleen blood lymph nodus of immunization

against brucellosis buffalos

E.İ.Aliyev

SUMMARY
Against brucellosis in the experiment condition in the spleen and blood lymph nodus of buffalos been morphological changes happening in to learn. It have been specified that time against brucellosis immune in the spleen and blood lymph nodus of the bufalloes analogous immunomorfological happens changes. This shows immune taking part in the process of the blood lymph nodus.

UOT 636.293.2:636.03
AZƏRBAYCAN CAMIŞININ MURRAH CİNSİ ƏSASINDA TƏKMİLLƏŞDİRİLMƏSİ
Kənd təsərrüfatı elmləri namizədi S.M.Surxayev

Azərbaycan Dövlət Agrar Univeristeti.


Azərbaycan respublikasının heyandarlığı müxtəlif növ genofondları ilə zəngindir.Bu genofondları içərisində camış məhsuldarlığı və ekoloji amillərin təsirinə dözümlülüyü baxımından daha üstün olub, xalqımızın həyatında böyük rolu olmuşdur. Odur ki, bu sahənin əhəmiyyətini nəzərə alaraq Azərbaycan camışı üzərində məqsədyönlü seleksiya işi aparılması və tədqiqatlar əsasında onun təkmilləşdirilməsi zəruriyyəti meydana çıxmışdır.

1970-ci ildə Qafqaz camış cinsi keçmiş SSRİ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən cins kimi təsdiq edilmişdir. Cins üzərində planlı olaraq seleksiya işi aparılmış və 1996-cı ilin ststistik məlumatına əsasən keçmiş SSRİ məkanında yetişdirilən camışların (380 min baş) 83,2%-i (316 min başı) Azərbaycan Respublikası ərazisində yetişdirilirdi 7. Azərbaycan Respublikası öz müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra 1993-cü ildə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin xüsusi qərarı əsasında Azərbaycan ərazisində yetişdirilən camışların Azərbaycan camış cinsi adlandırmağı tövsiyyə etmişdir 8.

Azərbaycan camılşının təkmilləşdirilməsi işi, hələ cins təsdiq edildikdən sonra, cinsin müəllifi mərhum akademik A.Ə.Ağabəylinin təklif etdiyi tövsiyyə əsasında həyata keçirilmişdir 1.

Azərbaycan camışının təkmilləşdirilməsi məqsədi ilə 1981-1983 –cü illərdə keçmiş SSRİ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin xüsusi qərarı əsasında Bolqarıstan Xalq Respublikasından 65 baş Bolqar mənşəli murrah camış cinsinin törədici buğaları və 301 baş camış düyələri respublikamıza gətirilmişdir. Bu heyvanlar respublikamızın müxtəlif damazlıq təsərrüfatlarına damazlıq material kimi paylaşdırılmışdır. 1983-cü ildə yenidən 72 baş murrah cinsindən olan düyələr gətirilərək Samux rayonunun “Qırmızı Samux” sovxozuna verilmişdir (8.səh.31).







Şəkil 1. Murrah camış cinsi


Azərbaycan camışının yaxşılaşdırılması məqsədi ilə Şəki rayonunun “Daşüz” damazlıq camışçılıq müəssisəsində, Göy-göl rayonunun “Bağmanlar toxumçuluq- camışçılıq müəssisəsində və Səfərəliyev rayonunun “Qırmızı Samux” damazlıq müəssisəsində təsdiq edilmiş metodikaya müvafiq olaraq (8.səh.30-34) tədqiqat işi aparılmışdır. Çarpazlaşdırmada istifadə olunan bolqar mənşəli törədici camış buğaları mürrah cinsinin IV nəsil mələzləri olmaqla, yüksək bonitrə sinfinə -El.Rekord sinfinə aid edilmişdir. Analarının süd məhsuldarlığı 2276-2568 kq, süddə orta yağlılıq 7,8-9,6% arasında tərəddüd etmişdir.

Çarpazlaşdırma nəticəsində müxtəlif qan dərəcələrinə malik olan F1, F2a və F2b (Murrah X Azərbaycan camışı) mələzləri müxtəlif səviyyədə böyümə xüsusiyyətlərinə malik olmuşdur 5. Zootexniki tələblərə uyğun 500 q gündəlik artım təmin edə bilən yemləmə və bəsləmə şəraitində saxlanılmış azərbaycan camış cinsinin kəlçələri doğulduqdan 24 ayliğa qədər orta hesabla 397,7 q gündəlik artım verməklə 337,8 kq canlı kütləyə çatdığı halda, F1 nəsil mələzlər 402,1 q-la 344,6 kq-a, F2a nəsil 410 q-la 348,0 kq-a və F2b nəsil mələzlər 400 q-la 347,5 kq-a çatməşdər. Mələz camışlarda çarpazlaşdırmanın təsiri ilə baş verən bioloji təkan murrah cinsinin qan qrupunun 25, 50 və 75% olmasından asılı olaraq böyümə və inkişafı xarakterizə edən bütün göstricilərə görə Azərbaycan camış cinsi ilə müqayisədə üstünlüyə malik olmaları aşkar edilmişdir 4. Ət məhsuldarlığını öyrənmək məqsədi ilə 24 aylıq yaşda kəlçələr 3 aylıq kğkəltməyə qoyulmuşdur. Kökəltmə dövründə mələz kəlçələr qan dərəcələrinə uyğun olaraq çəki artımı vermişdir. Belə ki, kökəltmə zamanı F1 və F2a mələzlər, xüsusilə murrah cinsin qan payı daha çox olan F2a nəsli Azərbaycan camış cinsinin həmyaşıdları ilə müqayisədə (51,4 kq-a qarşı 65,7 kq) yüksək çəki artımı verir. Eyni zamanda mələzlər hər kiloqran çəki artımına nisbətən az yem məsarif edir. (12,6 yem vahidinə qarşı 9,98 yem vahidi). Nəzarət zamanı mələzlərdən alınmış cəmdəklər yüksək çəkidə olmaqla (183,9 -190,7 kq) qruplar üzrə ətin keyfiyyət və kəmiyyət göstəriciləri arasında fərqlər müəyyən edilmişdir 4,7. Belə ki, mələzlərdən alınmış ətdə zülalın bioloji dəyərliliyi ( triptofanın oksiprolinə olan nisbəti) F1 və F2b qruplarda nisbətən yüksək olmuşdur 8 səh.87-90.

Kökəltmənin sonunda 27 aylıq yaşda kəsilmiş kəlçələrin dərisi, gön-dəri sənayesinin əmtəəlik keyfiyyətini əks etdirən ( çəki, sahə, qalınlıq və s.) tələblərinə tam cavab verir. Bu heyvanlar sahəsi 3843,3-4451,0 kv. dm., çəkisi 25,8-31,3 kq olan ağır kateqoriyalı dəri verə bilir. F2a və F2b mələzləri dərinin sahəsi və çəkisinə görə yüksək olması ilə səciyyələnmişdir 8 səh.91-95.

Azərbaycan camışlarının təkmilləşdirilməsi istiqamətində aparılmış yetişdirmə üsulu onların süd məhsuldarlığına da müsbət təsir göstərmişdir. Müəyyən olunmuşdur ki, Azərbaycan camış cinsi üç laktasiya üzrə orta hesabla 8,08 % yağıllıqda 1301 kq süd vermiş, süddə zülal 4,42 %, canlı kütlə 419,3 kq olmuşdur. Təcrübə qruplarındsan olan F1 nəsil mələzlər Azərbaycan camış cinsi ilə müqayisədə süd sağımı üzrə 203,2 kq, süd yağlılığı 14,0 kq, süd zülalı 8,3 kq, canlı kütlə 33,9 kq yüksək olmuşdur. F2a nəsl mələzlər də məhsuldarlıq üzrə uyğun göstəricilər nəzarət qrupuna nisbətən daha yüksək olmuş, orta sağım səviyyəsi 1504,9 – 1566,6 kq süddə yağlılıq 7,91 – 8,05 %, canlı kütlə 441,3 – 456,7 kq olmaqla mələzlərin yüksək genetik potensiala malik olduğu aşkar olur 6,8 səh. 96 – 115.

Daşüz damazlıq camışçılıq müəssəsində Azərbaycan camışının məhsuldarlığının yaxşılaşdırılması istiqamətində uzun müddətdir ki, çarpazlaşdırma ilə yanaşı təmizlikdə yetişdirmə üsulu tətbiq edilir. Uzunmüddətli tədqiqatların son nəticəsi seleksiya səmərəliliyini hesablamaqla qiymətləndirilir. Bu məqsədlə camış naxırı süd sağımı, süddə yağ faizi, canlı kütlə və zülaləlamətlərinə görə istiqamətli seçilmiş, taylaşdırılmış və nəticədə damazlıq nüvə yaradılmışdır.

Süd sağımı və südün yağlılıq əlamətlərinə görə camışların paylanması cədvəlindən məlum olur ki, naxırda aşağı məhsuldar camışlar ilə yanaşı məhsuldar camışların sayı ümumi naxıra görə azlıq təşkil edir. Camışların əsas hissəsi (75 % - ə qədər) orta məhsuldarlıq göstəricisinə yaxındır. Belə ki, 1400 – 1900 kq arasında süd verən camışların sayı 55 % - ə yaxındır. Lakin yüksək məhsuldar camışların südündə yağ faizi aşağı olan camışlar da çoxdur. Buna görə həmin camışlar damazlıq nüvəyə daxil edilmir. Damazlıq nüvəyə yalnız süd məhsuldarlığı 1500 kq və yuxarı, süddə orta yağlılıq 80 % və yuxarı olan camışlar aid edilir. Belə göstəriciyə malik olan camışların sayı naxırın 35,8 % - ni təşkil edir 10. Apardığımız tədqiqatlarda müəyyən olunmuşdur ki, camışlarda bir nəsil dəyişmə müddətində ümui naxır üzrə orta süd məhsuldarlığı 1300 kq – dan 1550 kq – a, damazlıq növü üzrə isə 1550 kq – dan 1760 kq – a çatmış və süşmənin effekti (1550 - 1300) 250 kq, seleksiya səmərəliliyi isə (1760 - 1550) 210 kq olmuşdur 8. səh. 122 – 124.

Azərbaycanda camış sahəsinin tanınmış alimləri A.Ə.Ağabəyli (1), S.M.Axundov 2, B.E.Əliyev 3, T.M.Turabov 12 və başqaları camışın hərtərəfli tədqiqi ilə məşğul olaraq respublikamızda bu sahənin nə dərəcədə əhəmiyyətli olduğunu qeyd etmişlər. Azərbaycan Respublikası müstəqillik əldə etdikdən sonra mövcud təsərrüfat formaları dağıldı, yeni mülkiyyət formaları yarandı və bununla əlaqədar olaraq yeni yaranmış və yaradılmaqda olan özəl camışçılıq fermer təsərrüfatlarında işə yeni münasibətlər yarandığı üçün damazlıq işinin yenidən qurulması zəruriyyəti meydana gəldi 11.

Azərbaycan camışının təkmilləşdirilməsi işinə müxtəlif vaxtlarda xaricdən gətirilmiş Murrah törədiciləri yaxşılaşdırıcı kimi istifadə edilmiş və müxtəlif istiqamətlərdə tədqiqat işləri aparılmışdır. Tədqiqatlar müsbət nəticə vermişdir. Belə ki, Qafqaz camış cinsi təsdiq edildikdə cinsin meəyyən edilmiş standart göstəriciləri (süd sağımı 900 – 1200 kq, südün yağlılığı 7,6 %, süd yağı 68,8 kq, canlı kütlə 380 – 450 kq) kifayət qədər arxada qalmış və hazırda camışların süd məhsuldarlığı damazlıq təsərrüfatlarda orta hesabla 1300 – 1500 kq, süddə yağlılıq 8,0 – 8,3 % və canlı kütlə 450 – 600 kq və daha yüksək olur.



ƏDƏBİYYAT


  1. Ağabəyli A.Ə. Azərbaycan camışları, Azərnəşr, Bakı, 1980, 168 s.

  2. Axundov S.M. Südçülük, Azərnəşr, Bakı, 1963, 195 s.

  3. Алиев М.П. Физиология лактации буйволиц, Баку, АН. Азерб. ССР, 1964, 183 с.

  4. Surxayev S.M. Murrah, qafqaz camış cinsləri və onların mələzlərinin ət məhsuldarlığı, // inf.vərəqi,Az.ETETİİ, ser. Kənd təsərrüfatı, Bakı, 1986, N 19,4 s.

  5. Сурхаев С.М. Использование породы муррах в улучшение кавказской породы // Информ. листок. Аз. НИИ НТИ, сер. сел. хоз., Баку, 1986, № 26, 4 с.

  6. Surxayev S.M. Çarpazlaşdırma varıyantlarının camışların süd məhsuldarlığına təsiri. // Elmi əsərlər, ser. Zootexniya, Bakı, 1999, S.47-52.

  7. Вердиев З.К., Турабов Т.М., Сурхаев С.М. Современное состояние селекционной работы с породой молочный буйвол в Азербайджане и пути его дальнейшего совершенствование. // THIRD WORLD buffalo congress, PAPERS proceedings volume II Bulgaria, Varna, 1991.

  8. Surxayev S.M. Azərbaycan camış cinsinin bioloji-təsərrüfat xüsusiyyətləri, genetik-seleksiya üsulları ilə qiymətləndirilməsi və təkmilləşdirilməsi yolları. Bakı,2000,160 s.

  9. Surxayev S.M. Azərbaycan camış cinsinin təkmilləşdirilməsi sahəsində elmi nailiyyətlərimiz. // Gəncə-Qars baytarlıq simpoziumun materialları, Gəncə,2003, S. 148-152.

  10. Surxayev S.M. Camış naxırının seleksiyası və onun səmərəliliyinin qiymətləndirilməsi. //Beynəlxalq Elmi simpoziumun külliyatı, Gəncə,2004, S.99-102.

  11. Surxayev S.M. Fermer təsərrüfatlarında camışçılığın inkişaf etdirilməsi və elmi nəticələrin istehsalata tətbiqi. // Akademiyanın elmi əsərlər toplusu, Gəncə,2005, S.30-33.

  12. Турабов Т.М. Селекционное - племенной работы с буйволами кавказской породы, Баку, 1991, 145 с.



УДК. 636.293.2:636.03
Усовершенствование Азербайджанской буйволицы

на основе породы мурраха.
Кан.с/х. наук С.М.Сурхаев

Азербайджанский Государственный Аграрный Университет

РЕЗЮМЕ
Буйволоводство является одним из важных отраслей животноводства в Азербайджане. В настоящее время буйволоводство составляет 17,5%-ов от всей отрасли животноводства.

Учитывая высокий генетический потенциал и хозяйственное значение буйволицы, разработаны научно-практические основы её развития в республике.

В диссертации проанализированы историческое значение буйволицы в Азербайджане, её распространение, продуктивность, усовершенствование и др. перспективные вопросы, на основании общих результатов даны определённые научные рекомендации.

Использованная с целью улучшения буйволицы в Азербайджане порода муррах Болгарского происхождения оказала свое положительное влияние. Так, у гибридов (Ф, Ф) 2-го и 3-го поколений по трём лактациям средний надой молока составил 1509,4-1566,6 кг, жирность молока – 7,91-8,05%-ов, живая масса – 441,3-456,7 кг, продолжительность лактации – 270-280 дней. В целом, такие ценные производственные показатели как скороспелость, суточный прирост, способность перевода кормов на продукт, показатели молочной и мясной продуктивности у опытных групп по сравнению с Азербайджанской буйволицей были достаточно высокими.

Были разработаны требования по бонитировке буйволиц в племенных хозяйствах и определены направления селекционной работы.

Проведение селекционной работы рекомендовано на основе показателей передачи необыкновенных биологических преимуществ буйволиц по наследству (щ2), их повторности (ра) и биологической взаимосвязи между признаками .

В связи с развитием сельского предпринимательства разработаны экономически обоснованные рекомендации по организации буйволоводства в фермерских хозяйствах и их развитию.

Improvement of Azerbaijan buffaloes based on Murrah breed
S.M.Surkhayev
SUMMARY
Buffalo-breeding is one of the important spheres of cattle-breeding in Azerbaijan. At present 17,5% of cattle-breeding belongs to buffalo-breeding.

Taking into consideration high genetic potential and economic significance of buffalo, the scientific and practical principles of the development of buffalo-breeding in our Republic were prepared.

Historic significance, area of distribution, productivity, improvement of buffaloes in Azerbaijan and other perspective matters were investigated and based on the general results the certain scientific recommendations were given in the dissertation.

Murrah buffalo breed of Bulgarian origin used for the purpose of improving buffaloes in Azerbaijan had its positive influence. So, average milk yield on three lactations in the 2nd and 3rd generation hybrids (F2a, F2b) was 1509,4-1566,6 kg, fatness of milk - 7,91-8,05%, live weight - 441,3-456,7 kg, lactation length - 270-280 days. Generally, the characteristics valuable for farm (early maturation, daily growth, capacity for converting fodder to product, milk and meat productivity) in the experimental groups were at an advantage in comparison with Azerbaijan buffaloes and the validation criterion of the experiment was high.

The requirements on bonitation of buffaloes in pedigree farms were developed and the directions of selection works were defined.

It is recommended to conduct selection works based on calculation of the following characteristics: descending of uncommon biological advantages of buffaloes to generations (h2), repeatability (r2) and biological interconnection among the characteristics.

In connection with the development of entrepreneurship the scientific recommendations for organizing and developing buffalo-breeding in farms were prepared, substantiated from economic point of view and recommended for applying.

UOT 63632/38
AZƏRBAYCANIN «MİL» ZONASINDA ƏMTƏƏLİK QOYUNCULUQ FERMER TƏSƏRRÜFATINDA YETİŞDİRİLƏN QOYUNLARIN, ZƏRİF YUNLU QOÇLARLA CARPAZLAŞDIRILMASININ NƏTİCƏLƏRİ
Respublikanın əməkdar kənd təsərrüfatı işçisi P.A.Cəfərov

Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti


Keçən əsrin 50-60—ci illərindən məlum olmuşdur ki, Azərbaycanda qoyunculuğun elmi əsaslarla inkişafı və qoyunçuluq təsərrüfatında intensiv yolla məhsul istehsalı yüksək səviyyədə inkişaf etdirilir. Ona görə də Azərbaycan qoyunculuğu XX əsrin axırlarına kimi qonşu respublikaların hər ikisinin qoyunculuğundan, daha yüksək inkişaf yolunda olmuşdur.

Bu baxımdan respublikada hazırda qoyunculuğun inkişafı daha yüksək səviyyədədir. Azərbaycanda yetişdirilən 8,3 ml başdan çox qoyunların demək olar ki, 60-70 faizdən çoxu qaba və yarımqaba yunlu qoyunlardan ibarət olmaqla, bazar iqtisadiyyatına görə qoyun əti istehsalı üzrə qarşıya qoyulan məqsədə çatmaq üzrədir. Lakin qoyunların keyfiyyətcə yaxşılaşdırılması, ölkədə toxuculuq sənayesinin zəif inkişafı ilə əlaqəli, keyfiyyətli yun istehsalı və zərif yunlu qoyunculuqdan geniş istifadə olunması, fermerlər tərəfindən arxa plana keçirilmişdir.

Qeyd olunan cəhəti nəzərə alaraq, 2007-2008-ci illərdə Beyləqan rayonunun «Əmtəəlik qoyunculuq» fermer təsərrüfatında yetişdirilən qoyunlara, həmin rayonun «Dostluq» damazlıq qoyunçuluq təsərrüfatının yetişdiryi zərifyunlu, yunluq-ətlik qoyunların təsirini öyrənmək məqsədi ilə, müxtəlif yun örtüyünə malik qoyunların çarpazlaşdırılması işini yerinə yetirdik. Mayalama 2007-ci ilin yayında yüksək çəkiyə malik zərifyunlu qoyunların törədici qoçları ilə yerinə yetirilmişdir. Mayalanmada, kütlə və digər məhsuldarlığı bir-birinə uyğun olan 3 baş törədici qoçdan istifadə olmuşdur.

Törədici qoçların hər birinin canlı kütləsi orta hesabla 78,7 kq, yun məhsulu isə 7,2 kq olunmuşdur.

Qeyd olunan fermer təsərrüfatında yetişdirilən qoyunların erkək quzularının 0,1 kq dəqiqliklə 2008 –ci ilin aprel ayında müəyyən edilmişdir. Əldə olunan nəticə aşağıdakı kimi olmuşdur.




Cədvəl 1.
Fermer təsərrüfatında yetişdirilən erkək quzuların 5 ayındakı canlı kütlələri (n=50).



Qruplar

Quzuların kütləsi kq

Limit

Zərif yunlu

33,5

28-36

Yarım zərif yunlu

27,9

24,36

Yarım qaba yunlu

25,8

21,31



1 saylı cədvəldən aydın olmuşdur ki, zərif yunlu mələz quzuların 5 aylıq orta canlı kütləsi 33,5 kq, ən yüksəyi isə 36 kq olmuşdur. Yarım zərif yunluların kütləsi isə müvafiq olaraq 27,9; 32 kq təşkil etmişdir.

Yarım qaba yunlu quzuların kütləsi isə orta hesabla 25,8kq, ən yüksəyi isə 35 kq olmuşdur.

Həmin quzuların 2-ci dəfə kütlələrinin çəkilməsi işi yay otlaq bəsləməməsindən sonra 2008-ci ilin oktyabr ayı 10-15 arasında yerinə yetirilmişdir. Alınmış nəticə 2 saylı cədvəldə qeyd edilmişdir.



Cədvəl 2
Erkək toğluların 10 aylıqdakı canlı kütlələri


Qruplar

Orta hesabla canlı kütlə, kq

Limit

Zərif yunlu

43,7

38-48

Yunların zərif yunlu

41,2

37-45

Yarım qaba yunlu

36,8

38-41












Cədvəldən müəyyən olunur ki, zərif yunlu erkək mələzlərin canlı kütlələri yarım qaba və yarım yunlulara nisbətən, müvafiq olaraq 7,1 və 2,5 kq artıq olmuşdur. Lakin, onların 150 gün müddətindəki əvvəlki kütlələrinə nisbətən, artımları müxtəlif olmuşdur. Yəni, yarım zərif yunlular 13,3 kq və yarım qaba yunlular isə əvvəlki kütlələrin 11 kq artmışlar. Qeyd olunlardan müəyyən olmuşdur ki, zərif yunlulara nisbətən yarımzərif və yarımqaba yunlu mələz erkək toğlular tez yetişkən olduqlarına görə əvvəlki kütlələrini müvafiq olaraq 47,5 və 43,2 faiz artmışlar. Zərif yunluların kütləsi isə 30,4 faiz artmışdır. Deməli, əmtəəlik fermer təsərrüfatlarında yunluq-ətlik zərif yunlu qoçlarla müxtəlif yun örtüyünə malik qoyunların carpazlaşdırılması, həm yun örtüyünün yaxşılaşmasına həm də autbridinq taylaşdırılması olduğuna görə, tezyetişgənlik xüsusiyyəti, daha yüksək olmaqla, kütlə artımlarına müsbət təsir edir və məhsuldarlıgı yüksək olur.

Aparılmış tədqiqat işlərinə əsasən aşağıdakı nəticələrə gəlmək olar.





NƏTİCƏ


1.Respublikada gələcəkdə yüngül sənayenin inkişafını nəzərə alaraq, zərif yunlu qoyunların yetişdirilməsi müasir dövrün tələbindən irəli gəlir.

2. Əmtəəlik fermer qoyunculuq təsərrüfatlarında zərif yunlu qoçlarla, yarım zərif yunlu və yarım qaba yunlu ana qoyunların carpazlaşdırılması nəticəsində müəyyən olmuşdur ki, 10 aylığa qədər olan erkək toğluların otlaqda bəslənməsi nəticəsində anadan ayrılma dövründəki kütlələrinə nisbətən, zərifyunlu mələzlər öz kütlələrini 30,4 faiz yarımzərif yunlular 47,5 faizdən çox yarım qaba yunlular isə 43,2 faiz artırılmışlar.

3.Ona görə də, müxtəlif yun örtüyünə malik qoyunların zərif yunlu qoçlarla carpazlaşdırılması qeniş tədbiq edilməlidir.




ƏDƏBİYYAT


  1. Cəfərov P.A. Genefonlardan səmərəli istifadə yolları. Cəncə 2003-cü il AKTA-nın elmi əsərləri.

  2. Cəfərov P.A. Azərbaycan heyvandarlığın inkişaf tarixi. Gəncə-Qars simpozimunun materialları. Gəncə 2003-cü il

  3. Cəfərov P.A. Əmtəəlik qoyun südü istehsalının texnologiyası. Gəncə 2003 AKTA-nın elmi əsərləri.

  4. F.A. Məlikov Qoyunçuluq Bakı 1953 –cü il.

  5. Mehdiyev R.M.- Azərbaycan qoyunçuluğun inkişafı. Kirovabad 1978-ci il

  6. Sadıqov M.N. Qoyunçuluq. Bakı – 1965-ci il.

  7. Yesaulov T.A., Ditovçenko O.R. Qoyunçuluq. 1963-cü il

  8. T.Q.Çaparadze və başqaları. Qoyunçuluq. Moskva 1983-cü il

УДК 636.32/8

Результаты скрещивания тонкорунных поместных овец в фермерских овцеводческих хозяйствах в «Мильских» зонах Азербайджана
Заслуженный работник сельского хозяйства,

доцент П.А.Джафаров

1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   22


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə