AZƏrbaycan miLLİ elmlər akademiyasi folklor institutu nigar həSƏnova yevlax şİVƏLƏRİNİn leksikasi




Yüklə 1.65 Mb.
səhifə8/9
tarix09.03.2016
ölçüsü1.65 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

NƏTİCƏ
Yevlax rayonu şivələrinin leksik xüsusiyyətlərini təsviri və tarixi-mü­qa­yi­səli metod əsasında təhlil etdikdən sonra aşağıdakı nəticəyə gəldik:

Yevlax rayonunun bəzi şivələrində (Əkşəm, Yenicə, Xal­dan, Aşağı Bu­caq, Aşağı Salamabad) şimal qrupunun, eləcə də Kü­rün sol sahili ərazilərində ke­çid şi­vələrinin bir sıra leksik xü­su­siy­yət­lə­rini əks etdirən faktlara rast gəlin­mə­sinə bax­mayaraq, ümu­­milikdə Yevlax şivələri dilimizin qərb qrupu şivə­lə­ri­nə aid­dir.

Şivələrdə müxtəlif dövrlərə aid külli miqdarda söz və ter­min­lər qorunub saxlanılmışdır. Belə ki, zaman keçdikcə köhnə ic­timai quruluşla əlaqədar söz­lər ədəbi dilin lüğət tərkibindən çıx­­sa da, şivələrin lüğət tərkibində yaşa­maq­dadır. Burada tarixi dövr­lərin izlərini əks etdirən sözlərdə tarixin silinməz izləri qal­mış­dır. Belə sözlərə aşağıdakıları misal göstərə bilərik: göy, bal­dız, quy­rux­do­ğan, bozay, duzgünü, ertə, adna, xalvar, çanax, ar­şın, qıvla.

Rayonun iqtisadiyyatı ilə əlaqədar şivələrdə xeyli sayda ter­minlər müşa­hidə edilir. Əkinçilik və heyvandarlıq təsərrüfatı sa­hələri, eləcə də arıçılıq, quş­çu­luq, baramaçılıq, balıqçılıq sa­hə­lə­rinə aid terminlər geniş yer tutur: nohur, güz­dəx1, yemlix1, ti­şər­məx1, höysüməx1, çəltix1, suluf, kətmənnəməx1, qərzəx1, to­xum­lux, şişəx1, öyəx1, tarxdiş, balax, kalça, düyə, bijəyinə, ma­ya, buğur, mum, pətəx1, şan, çəkil, ayar, sarığeləmə, bürən, xi­rix1, siyənəx1, lot, fətiyə, fərə, anaş töyüx, kürt töyüx, beçə.

Məişət leksikası, həmçinin müxtəlif peşə-sənət sahələri ilə bağ­lı leksika Yev­lax şivələrinin əsas leksik tərkibini təşkil edir və bu leksik tərkib öz lüğət zən­ginliyi ilə səciyyələnir: məhəx1, misqal-tərəzi, əlçim, yapağı, kilim, cejim, fər­məş, arxalıx, gem­ba­lax, dizdix1, patava, gülmaxmər, mitil, dilo, mejmahı, bay­­ram çö­rəyi, hə­lim­töh­məaşı, qurut.

Bundan başqa, Yevlax şivələrində qeydə aldığımız bir sıra söz­lər vardır ki, dilimizin digər şivələrində rast gəlmədik. Belə söz­­lərə aşağıdakıları misal gös­­­tərə bilərik: açılsaba (sarımsağa ox­şar bitki adı), aladərən (kətmən), ala­man­­çı (oğru, quldur), ası-ki­­fir (günahkar), aşafatma (qövsi-qüzeh), ayqul (la­qeyd), bir­hey­di (uşaq oyunu adı), buruxçu (heyvan axdalayan adam), civ (iynə-sap qutusu), cücə (cücü), cürəmirətdəx (bic), çarpala­mmax (çal­­xa­lan­maq), çəlləx1 (güclü, qüvvətli), çilməçilix1 (dirədöymə, uşaq oyunu adı), dav­rı­max (1. boylanmaq, 2. özünü itirmək), dəl­lə (bıcaq), helli (sulu), kot­dalamax (baş­­dan eləmək), kö:jə (mis kasa), qavazaxlammax (qabarmaq, şişmək), livə­ləm­məx1 (yal­­taqlanmaq), lort olmax (sıradan çıxmaq), lüən (məhsulun ye­tiş­­diyi vaxt), lütboğaz (boğazı tüksüz), mərə (pusqu), nü:ən (möv­süm), öldürməçə (ölüm­cül), süm (tamam), şalaxlamax (qo­cal­maq, əldən düşmək), şam­ka­vavı (xö­­rək adı), torvalamax (tor­ba­ya yığmaq), ziyvax (zəif).

Yevlax rayonu şivələrinin leksikası üçün səciyyəvi olan cə­hətlər onun mə­na xüsusiyyətlərində də özünü göstərir. Burada elə sözlərə rast gəlinir ki, on­lar ədəbi dilimizdə yoxdur, yaxud da ədəbi dilimizdə bu və ya digər mənada iş­lə­­dilən söz araş­dır­dı­ğımız şivələrdə fərqli mənada işlədilir:

Bu gün ədəbi dilimiz üçün arxaik hesab edilən yüzlərlə sö­zə Yevlax şi­və­lə­­rində təsadüf edilir: al, bağır, əppəx1, kilit, bəl­gə, yulğun, irağ, ağıl, ayğır, ün, şi­vən, qarğaşa, qut, çin.

Belə sözlərin bəzilərinin dilimizin digər dialekt və şivələri, qə­dim mən­bə­ləri, türk dilləri və onların dialektləri, türk dillərinə dair qədim yazılı abidələrlə müqayisəsi verilmişdir. Eləcə də şi­və­lərdə başqa qohum dillərdə bu gün işlən­mək­də olan kifayət qə­dər terminlər mövcuddur ki, onlar bir sıra sözlərin eti­mo­lo­gi­ya­sının araş­dı­rıl­ma­sında, bir çox dil hadisələrinin aydın­laş­dı­rıl­ma­sında xü­susi əhəmiyyətə malikdir: kür, küz//güz.

Alınma sözlər şivə leksikasının müəyyən hissəsini təşkil edir. Şivələrdə türk mənşəli sözlərlə yanaşı, ərəb (maxmər, cüp­bə, dür, sandıx, məfrəş, mi­tək­kə), fars (bafda, qanouz, avgərdən, dəs­dərxan, həvəx1dəsdə), rus (tiriqleyka, əd­yal, quruşka, me­şox, boş­qa), Avropa (qaravat, baldon, fartux, vannı, vaz­qal, qulub, kif­dansı) mənşəli söz­lər də işlənməkdədir.

Yevlax şivələrinin leksikasının araşdırılması Azərbaycan ədəbi dilindəki bir sıra sözlərin semantik və frazeoloji xüsusiy­yət­lərinin aşkara çıxarılması ba­xı­­mından faydalıdır. Çünki şivə­lə­rin lüğət tərkibində omonimlər, sinonimlər, an­­tonimlər, eləcə də frazeoloji sinonim və antonimlər geniş yer tutur.

Şivələrdə leksik və frazeoloji vahidlərin toplanılması, qrup­­­laş­dırılması və onların elmi təhlilinin aparılması ədəbi dilin eh­ti­yacı olan sözlərin üzə çıxa­rıl­ma­­sında başlıca amildir.



ƏDƏBİYYAT
1. Abbasova R.A. Azərbaycan dilinin Qubadlı şivələri. Ba­kı: Çinar-çap, 2006, 204 s.

2. Abdullayev B.T. Alınma sözlərin Azərbaycan dilinin si­no­­ni­mikasında rolu. «Dilçilik məcmuəsi». Azərb. SSR EA Ni­za­mi adı­na Ədəbiyyat və Dil İns­ti­tutunun əsərləri, XVII cild, Bakı: 1963

3. Abdullayeva M.Ə. Azərbaycan dilində xalçaçılıq ter­min­ləri: Filol.elm.nam. …dis. Bakı: 1996, 266 s.

4. Ağayev Ə.Q. Azərbaycan dilinin Cəlilabad rayonu şi­və­si: Filol.elm.nam. …dis. Bakı: 1975, 246 s.

5. Axundov A.A. Dil və ədəbiyyat. 2 cilddə. I cild. Bakı: Gənc­lik, 2003, 660 s.

6. Axundov A.A. «Kür» sözünün etimologiyası haqqında. ADU-nun «El­­­­mi əsərləri», 1956, №10, s. 51-56

7. Allahverdiyev E.İ. Qarabağ dialektinin əfşar şivəsi: Filol.elm.nam. …dis. Bakı: 1995, 217 s.

8. Azərbaycan dialektoloji lüğəti. I c., Ankara: Kılıçaslan Mat­­baaçılık Ltd., 1999, 374 s.

9. Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti. Bakı: Azərb. SSR EA nəşriyyatı, 1964, 480 s.

10. Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. Bakı: Elm, I c., 1966, 595 s.; II c., 1980, 576 s.; III c., 1983, 554 s.; IV c., 1987, 541 s.

11. Azərbaycan dilinin qərb qrupu dialekt və şivələri. I cild. Bakı: Azərb. SSR EA nəşriyyatı, 1967, 281 s.

12. Azərbaycan dilinin Muğan qrupu şivələri. Bakı: Azərb. SSR EA nəşriyyatı, 1955, 262 s.

13. Azərbaycan dilinin Naxçıvan qrupu dialekt və şivələri. Bakı: Azərb. SSR EA nəşriyyatı, 1962, 326 s.

14. Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası (on cilddə). Bakı: Azər­baycan So­vet Ensiklopediyasının Baş Redaksiyası. Baş re­dak­tor Quliyev C.B. IV c., 1980, 592 s.; V c., 1981, 592 s.

15. Azərbaycan SSR-in inzibati ərazi bölgüsü. Bakı: Azər­nəşr, 1961, 286 s.

16. Azərbaycan ədəbi dilində işlənən ərəb və fars söz­lə­ri­nin qısa lüğəti. Bakı: ADU, 1960, 212 s.

17. Bakıxanov A. Gülüstani-İrəm. Bakı: Azərb. SSR EA, 1951, 252 s.

18. Bayramov H. Azərbaycan dili frazeologiyasının əsas­la­rı. Bakı: Maarif, 1978, 176 s.

19. Behbudov S.M. Azərbaycan dili şivələrinin omonimlər lü­ğəti. Bakı: Nurlan, 2003, 206 s.

20. Behbudov S.M. Dərbənd dialektində və Zəngilan şi­və­sin­də za­­man anlayışını bildirən sözlər. Tədqiqlər II. Bakı: Elm, 2000, s. 177-179

21. Binnətova G.K. Azərbaycan dilinin Lerik rayonu şi­və­lə­ri. Bakı: Nur­lan, 2007, 176 s.

22. Cəfərli Ə. Qazax dialektində arxaizmlər. Azərb. SSR EA «Xəbərlər»i (ict.elm.ser.), Bakı: 1960, №1, s. 47-60

23. Cəfərov S.A. Müasir Azərbaycan dili (leksika). II hissə. Bakı: Maarif, 1982, 216 s.

24. Cəfərova A.S. Azərbaycan xalq təbabəti terminləri (leksik-semantik və qrammatik xüsusiyyətləri): Filol. elm. nam. …dis. Bakı: 1994, 133 s.

25. Cəfərzadə M.M. Azərbaycan dilinin İmişli rayonu şi­və­lə­ri: Filol.elm.nam. … dis. Bakı: 1968, 371 s.

26. Çəmənzəminli Y.V. Əsərləri. Üç cilddə. II c., Bakı: «Av­ra­siya Press», 2005, 664 s.

27. Çobanov M.N. Bolnisi rayonu şivələrində işlənən bəzi arxaizmlər. ADU nun «Elmi əsərlər»i, Bakı: 1973, s. 66-69

28. Çobanov M.N. Bolnisi rayonu şivələrinin leksikası. I. Bakı: Təhsil EİM, 1997, 210 s.; II. Bakı: Təhsil EİM, 1998, 64 s.

29. Dastani-Əhməd Hərami (ön söz, tərtib və lüğəti: Ə.Sə­fər­li­nindir). Bakı: Gənclik, 1978, 94 s.

30. Dəmirçizadə Ə.M. Azərbaycan dilinin üslubiyyatı, Ba­kı: Azər­­təd­ris­nəşr, 1962, 271 s.

31. Dəmirçizadə Ə.M. 50 söz. Bakı: Gənclik, 1968, 104 s.

32. Dəmirçizadə Ə.M. «Kitabi-Dədə Qorqud» das­tan­la­rı­nın dili, Bakı: APİ, 1959, 160 s.

33. Əfəndiyeva T. Azərbaycan dilinin leksik üslubiyyatı. Bakı: Elm, 1980, 251 s.

34. Əhmədov B.B. Azərbaycan dilinin Mingəçevir şi­və­lə­ri: Filol.elm.nam. …dis. Bakı: 1965, 378 s.

35. Əhmədov B.B. Azərbaycan dili söz yaradıcılığında sa­də­ləşmə meyli. Bakı: APİ, 1990, 90 s.

36. Əhmədov T.M. Azərbaycan toponimikasının əsasları. Ba­­kı: Bakı Universiteti nəşriyyatı, 1991, 312 s.

37. Əhmədov T.M. El-obamızın adları. Bakı: Gənclik, 1984, 128 s.

38. Ələkbərova E. N. Dilimizin ulu səsi – Dədə Qorqud abi­dəsi. Bakı: Nurlan, 2007, 240 s.

39. Əliyev V. Azərbaycanın toponimiyası. Bakı: ADPU, 1999, 278 s.

40. Əliyev Ə.İ. Azərbaycan dilinin Meğri şivələri. Bakı: Elm, 2003, 580 s.

41. Əsgərov H.A. Azərbaycan dilində zərgərlik leksikası: Filol.elm.nam. …dis. Bakı: 1995, 156 s.

42. Əzizov E.İ. Azərbaycan dilinin tarixi dialektologiyası. Dialekt sisteminin təşəkkülü və inkişafı. Bakı: BDU, 1999, 354 s.

43. Əzizov E.İ. Söz xəzinəsi. Söz haqqında araşdırmalar. Bakı: Maarif, 1995, 128 s.

44. Əzizov E.İ. «Yevlax» sözünün mənşəyi. Bakı: Elm və hə­­yat, 1981, № 2, s. 31

45. Fərzəliyev Ş. Azərbaycan XV-XVI əsrlərdə. Bakı: Elm, 1983, 152 s.

46. Hacıbəyli C. Qarabağ dialekti və folkloru (Qafqaz Azər­baycanı). Bakı: 1999, 48 s.

47. Hacıyev T.İ. Azərbaycan dilinin Cəbrayıl şivəsi: Fi­lol.elm.nam. …dis. Bakı: 1961, 437 s.

48. Hacıyev T.İ. Azərbaycan ədəbi dili tarixi: təşəkkül tarixi. Bakı: 1976, 156 s.

49. Hacıyev T.İ. Cəbrayıl şivələrində arxaizmlər haqqında. Azərb. EA «Xəbərlər»i (ict.elm.ser.), 1961, № 9, s. 60

50. Həmzəyev T.B. Ordubad dialektinin leksikası haqqın­da qeyd­­lər. Azərb. SSR EA «Xəbərlər»i (ict.elm.ser.), 1958, №2, s. 53-70

51. Həsənov H. Azərbaycan dilinin semasiologiyası. Bakı: ADU, 1978, 88 s.

52. Həsənov H. Müasir Azərbaycan dilinin leksikası. Bakı: Maarif, 1988, 306 s.

53. Hüseynov Ə.A. Azərbaycan SSR Qazax rayonu şivə­lə­rinin leksikası: Filol.elm.nam. …dis. Bakı: 1975, 244 s.

54. Xasıyev Z.Ə. Azərbaycan dili dialekt və şivələrinin qərb qrupunda hey­vandarlıq terminləri. Bakı: Nurlan, 2004, 146 s.

55. Xasıyev Z.Ə. Tovuzun toponim dünyası. Bakı: Sabah, 1997, 112 s.

56. Xəlilov X. Qarabağın elat dünyası. Bakı: Azərnəşr, 1992, 119 s.

57. Xəlilov Ş.X. Mustafa Zəririn «Yusif və Züleyxa» poe­ma­sının dilində türk mənşəli arxaizmlər. Azərbacan dilinin ta­rixi lek­si­kasına dair tədqiqlər (El­mi əsərlərin tematik məc­mu­əsi). Bakı: ADU, 1988, s. 32-39

58. İraq-Türkman ləhcəsi. Bakı: Elm, 2004, 422 s.

59. İsayev V. Yevlax sənədlərdə və yaddaşlarda. Bakı: Azər­nəşr, 2001, 456 s.

60. İslamov M.İ. Azərbaycan dilinin Nuxa dialekti. Bakı: Azərb. SSR EA, 1968, 274 s.

61. İslamov M.İ. Frazeoloji birləşmələr (Nuxa dialekti ma­te­rialı üzrə). Azərbaycan SSR EA-nın «Xəbərlər»i (ict.elm.ser.), 1957, №11, s. 127-140

62. İslamov M.İ. Termin yaradıcılığında dialektlər əsas mən­bə­lərdən biri kimi. Azərbaycan terminologiyası problemləri. Bakı: 1988.

63. Kaşğari M. Divanü lüğat-it-türk. Dörd cilddə / Tərcümə edən və nəş­rə hazırlayan: Ramiz Əskər, Bakı: Ozan, I c., 2006, 512 s.; II c., 2006, 400 s.; III c., 2006, 400 s.

64. Kazımoğlu M. Folklorun toplanması və sistem­ləş­diril­mə­sin­də bəzi təməl prinsiplər. Folklorun toplanması və sis­tem­ləş­di­ril­məsi problemləri mövzusunda elmi konfransın ma­te­rial­la­rı.Bakı: 2013, s. 4-15

65. Kazımov İ. Müstəqillik qazanmış türk xalqlarının di­lin­də alınma lek­sika. Türk dillərinin tarixi-müqayisəli leksiko­lo­gi­yası mə­sələləri. I c., Bakı: Ki­tab aləmi, 2004, s. 294-319

66. Kazımov Q.Ş. Dildən xüsusi seminar: Yazıçı və dil. Bakı: APİ, 1975, 228 s.

67. Kazımov Q.Ş. Dil, tarix, poeziya. Bakı: Nurlan, 2005, 600 s.

68. Kərimov Ş.M. Azərbaycan dilinin Çənbərək və Kar­van­saray şivələri. Bakı: Nurlan, 2004, 362 s.

69. Kitabi-Dədə Qorqud /Tərtib edənlər: F.Zeynalov, S.Əlizadə. Bakı: Yazıçı, 1988, 265 s.

70. Kitabi-Dədə Qorqud. Bakı: Yeni nəşrlər evi, 1999, 704 s.

71. «Kitabi-Dədə Qorqud»un izahlı lüğəti. Bakı: Elm, 1999, 202 s.

72. Qarayev A. Müasir Azərbaycan dilində Avropa mən­şəli leksik alın­malar. Bakı: Azərbaycan Universiteti, 1989, 95 s.

73. Qəhrəmanov C.V. Nəsimi «Divan»ının leksikası. Bakı: Elm, 1970, 568 s.

74. Quliyev İ.K. Azərbaycan dilinin Ağcabədi şivələri: Filol.elm.nam. … dis. Bakı: 1973, 211 s.

75. Qurbanov A. Cücəkənd şivəsi. Bakı: Elm, 2001, 39 s.

76. Qurbanov A. Müasir Azərbaycan ədəbi dili. Bakı: Maarif, 1985, 408 s.

77. Qurbanov A. Müasir Azərbaycan dilinin frazeologiyası. Bakı: APİ, 1963, 40 s.

78. Məhərrəmova R.C. Sabirin satirik şerlərinin leksikası. Bakı: Azərb. SSR EA, 1968, 142 s.

79. Məhərrəmova R.C. «Kitabi-Dədə Qorqud»un söz xə­zi­nəsi. Bakı: Nurlan, 2007, 192 s.

80. Məmmədov Ə. Qarayazı düzündən Xəzər dənizinə qə­dər (tarixi-etnoqrafik oçerk). Bakı: Maarif, 1979, 188 s.

81. Məmmədov İ. Azərbaycan dili semasiologiyasına gi­riş. Bakı: ADU, 1988, 85 s.

82. Məmmədov İ.O. Azərbaycan dilinin etnoqrafik lek­si­ka­sı: Filol.elm.dok. … dis. Bakı: 1992, 345 s.

83. Məmmədov İ.M. Qaryagin şivələrinin leksik xüsusiy­yət­ləri. ADU-nun «Elmi əsərlər»i. Bakı: 1957, №6, s. 119-131

84. Məmmədov N., Axundov A. Dilçiliyə giriş. Bakı: Maarif, 1980, 315 s.

85. Məmmədov Ş.X. Azərbaycan dilinin Yardımlı rayonu şivələri: Filol.elm.nam. …dis. Bakı: 2003, 169 s.

86. Məmmədov V.İ. «Dastani-Əhməd Hərami» poe­ma­sı­nın dili və üs­lubu. Bakı: Sabah, 2001, 130 s.

87. Məmmədova Q.G. Nəsiminin dili və Azərbaycan şi­və­ləri. Bakı: Nurlan, 2004, 156 s.

88. Məmmədova S.N. Azərbaycan dilinin kulinariya ter­mi­no­logiyası. Bakı: Nurlan, 2004, 120 s.

89. Məşədiyev Q.İ. Zaqafqaziyanın Azərbaycan to­po­nim­ləri. Bakı: Elm, 1990, 148 s.

90. Mirzəliyeva M. Dilin lüğət tərkibi. Təşəkkül, inkişaf və milliləşmə. Türk dillərinin tarixi-müqayisəli leksikologiyası mə­sə­lə­ləri. I c. Bakı: Kitab aləmi, 2004, s. 291-293

91. Mirzəyev E. Azərbaycan dilinin Lənkəran və Astara şivələrində to­xu­culuq terminləri. Dilçilik məsələləri 3. AMEA Nə­simi adına Dilçilik İns­ti­tu­tu. Bakı: 2005, s. 156-159

92. Mollazadə S. M. Azərbaycan SSR-in Qax rayonu şivə­lə­ri: Filol.elm.nam. …dis. Bakı: 1966, 254 s.

93. Murtuzayev S. M.F.Axundovun komediyalarının dil və üs­lub xüsusiyyətləri (Frazeoloji material əsasında). Bakı: Azər­nəşr, 1962, 114 s.

94. Murtuzayev S. M.F.Axundovun komediyalarının fra­zeo­logiyası. Bakı: Azərb. SSR EA, 1958, 80 s.

95. Müxtəsər dilçilik lüğəti / Tərtib edəni: Ə.Fərəcov, Bakı: Azər­təd­ris­nəşr, 1960, 160 s.

96. Nəbiyev N. Coğrafi adların mənşəyi. Bakı: Azər­bay­can Döv­lət Nəş­riyyatı, 1965, 72 s.

97. Nəsimi İ. Seçilmiş əsərləri / Tərtib edəni: H.Araslı, Bakı: Azər­nəşr, 1973, 674 s.

98. Nəzirli Ş. Arxivlərin sirri açılır. Bakı: Elm, 1999, 414 s.

99. Orucov Ə.H. Azərbaycan dilində terminologiya yara­dıl­ması və iş­lə­nən terminlərin qaydaya salınması. Azərbaycan SSR EA «Xəbərlər»i, 1951, №12, s. 61-75

100. Ramazanov K.T. Azərbaycan dilinin Salyan dialekti: Fi­lol.elm.nam. …dis. Bakı: 1955

101. Rüstəmov R.Ə. Azərbaycan dili dialekt və şivələrində fel. Bakı: Azərb. SSR EA, 1965, 320 s.

102. Rüstəmov R.Ə. Quba dialekti. Bakı: Azərb. SSR EA, 1961, 281 s.

103. Rüstəmova Ş.Q. Yevlaxın coğrafiyası. Mingəçevir: 2009, 232 s.

104. Rzai A. Azərbaycan dilində alınma məişət leksikası. Filol.elm.nam. …dis. Bakı: 1990, 125 s.

105. Sadıqova S.A. Azərbaycan dili terminologiyasının nə­­zəri prob­lem­ləri. Bakı: Elm, 2002, 230 s.

106. Seyidov Y. Azərbaycan dilində söz birləşmələri. II nəş­ri, Bakı: ADU, 1992, 408 s.

107. Süleymanova L.V. Şəkidə toy adətləri. Dədə Qorqud, 2002 (4), s. 97-107

108. Şirəliyev M. Azərbaycan dialektologiyasının əsasları. Ba­kı: Şərq-Qərb, 2008, 416 s.

109. Şirəliyev M.Ş. Bakı dialekti. 2-ci çapı. Bakı: Azərb. SSR EA, 1957, 226 s.

110. Şirəliyev M.Ş. Azərbaycan dialektologiyası. II hissə. Qazax dialekti haqqında ümumi obzor. Bakı: ADU, 1943, 68 s.

111. Tahirov İ.M. Dialekt leksikasında alınma sözlər. Bakı: Nurlan, 2004, 136 s.

112. Tanrıverdi Ə. «Kitabi-Dədə Qorqud»un söz dünyası. Bakı: Nurlan, 2007, 456 s.

113. Vəliyev A.H. Azərbaycan dialektologiyasına aid ma­te­rial­lar (Göy­çay keçid şivələrinin leksikası). Bakı: ADU, 1960, 87 s.

114. Vəliyev S.Ə. C.Məmmədquluzadə hekayələrinin lek­si­­kası: Filol.elm.nam. …dis. Bakı: 1961, 316 s.

115. Vəliyeva G.Q. Şərqi Abşeron şivələrinin leksikası. Bakı: Elm, 2001, 167 s.

116. Vüqarlı V. Soğanlıq kənd şivəsinin lüğəti. Bakı: Elm, 1999, 68 s.

117. Yüzbaşov R., Əliyev K., Sədiyev Ş. Azərbaycanın coğ­rafi adları. Bakı: Maarif, 1972, 100 s.

118. Zeynalov M.Ə. Azərbaycan dilinin Naxçıvan MSSR əra­­­zisindəki dialekt və şivələrdə məişət leksikası. Filol.elm.nam. …dis. Bakı: 1982


Türk dillərində

119. Kaşğari M. Divani-luğat-it türk / Çeviren: Besim Ata­lay, I c., Ankara: 1939; II c., Ankara: 1940; III c., Ankara: 1941

120. Türkiyede halk ağzından söz derleme dergisi. İstanbul I c., 1939; II c., 1941; III c., 1947
Rus dilində

121. Баскаков Н.А. Введение в изучение тюркских язы­ков. Изд. 2-е, Москва: Высш. школа, 1969, 383 с.

122. Баскаков Н.А. Каракалпакский язык. Москва: Изд-во АН СССР, ч.1, 1951, 411 с.; ч.2, 1952, 544 с.

123.Башкирско – русский словаръ. Москва: ГИС, 1958, 804 с.

124. Будагов Р.А. Сравнителъно – семасиологические иссле­дования. Москва: Изд-во Моск. ун-та, 1963, 302 с.

125. Будагов Л.З. Сравнительный словарь турецко-та­тарских наречий, в 2-х томах, т.1, СПб., 1869, 810 с., т.2, СПб, 1871, 415 с.

126. Велиев М.Г. Азербайджан (физико-географи­ческий, эт­нографический и экономический очерк). Баку: Из­да­ние Азер­байджанского Совета Народного Хозяйства, 1921

127. Виноградов В.В. Основные типы лексических зна­чений слов. Вопросы языкознания. Москва, 1953. №5. с.12-17

128. Винокур Г.О. О некоторых вопросах сло­вообра­за­ва­ния в русской технической терминологии. Труды Мос­ковско­го института истории, фило­софии и литературы. 1935, №5, с.3-5

129. Гейбуллаев Г.О. О присхождении некоторых этно­то­поминов Азер­байджана. ДАН Азерб. ССР. т.37, 1981, № 2, с.85-87

130. Далъ В. И. Словаръ живого великорусского язы­ка. в 4-ых томах. Москва: 1955

131. Джафаров Ю.Р. Гунны и Азербайджан. Баку: Азер­нешр, 1993, 108 с.

132.Древнетюркский словаръ. Ленинград: Наука, 1969, 676 с.

133. Звегинцев В.А. Семасиология. Москва: Изд-во Моск. ун-та, 1957, 322 с.

134. Ибрагимов С. Профессионалъная лексика уз­бекско­го языка (на ма­те­риалах ферганских говоров). Таш­кент: Изд-во АН Уз ССР, 1961, 164 с.

135. Кононов А.Н. Грамматика современного ту­рецко­го лите­ратурного языка. Москва-Ленинград: Изд-во АН СССР, 1956, 569 с.

136. Кононов А.Н. О семантике слов кьара и акь в тюрк­­­ской геогра­фи­чес­кой терминологии. – Изв.отд.общ.наук АН Тадж. ССР, 1954, вып. 5, с.83-85

137. Кононов А.Н. Семантика цветообназначений в тюрк­ских языках. – Тюркологический сборник, Москва:Наука,1978, с.159-179

138. Кононов А.Н. Родословная туркмен. Москва-Ле­нинград: Изд-во АН СССР (Ленингр. отд.-ние), 1958, 193 с.

139. Крысин Л.П. Иноязычные слова в современном русском языке. Москва: Наука, 1968, 208 с.

140. Кубатов А.Б. Лексические взаимоотношения азер­байджанско­го и лезгинского языков (на материале ку­бинских говоров). Автореф.дис. …канд. фил.наук, Баку: 1973

141. Кулиев А. Термины родства в туркменском языке. Дис. ...канд. фил.наук, Ашхабад: 1966

142. Кулиева К.Ф. Древнетюркский лексический пласт Кубинского и Дербент­ского диалектов Азербайджанского языка. Автореф.дис. …канд.фил.наук., Баку: 1989, 26 с.

143. Магазаник Д.А. Турецко-русский словаръ. Под. ред. чл.-кор. АН СССР проф. В.А. Гордлевского, Изд. 2-е, Москва: Гос. изд. иностр. и нац. сло­­варей, 1945, 704 с.

144. Малов С.Е. Памятники древнетюркской писъмен­нос­ти Монголии и Киргизии. Москва-Ленинград: Изд-во АН СССР, 1959, 111 с.

145. Малов С.Е. Памятники древнетюркской писъмен­ности. Москва-Ленинград: Изд-во АН СССР, 1951, 450 с.

146. Малов С.Е. Уйгурский язык. Москва: Изд-во АН СССР, 1954, 204 с.

147. Мурзаев Э.М. Очерки топонимики. Москва: Мысль, 1974, 382 с.

148. Мусаев К.М. Лексика тюркских языков в сравни­телъном осве­ще­нии. Москва: Наука, 1975, 358 с.

149. Никитин М.В. Лексическое значение в слове и словосочитании. Спец-курс по общей и англ. лексикологии. Владимир: Владимир. пед. ин-т, 1974, 222 с.

150. Никонов В.А. Введение в топонимику. Москва: Наука, 1965, 179 с.

151. Покровская Л.А. Термины родства в тюркских язы­ках. Истори­чес­кое развитие лексики тюркских языков. Москва: Изд.во АН СССР, 1961, с. 11-81

152. Покровский М.М. О методах семасиологии. – «Избран­ные Ра­боты по языкознанию», Москва: 1959

153. Рагимзаде Н.Р. Идиоматические выражения азер­бай­джанского язы­ка. Автореф.дис. … канд. филол.наук. Баку: 1967

154. Радлов В.В. Опыт словаря тюркских наречий. т.1, СПб., 1893, ч.1, 968 с.; ч.2, 969-1914 с.; т.2, СПб., 1899, ч.1, 1052 с.; ч.2, 1053-1814 с., т.3, СПб., 1905, ч.1, 1260 с.; ч.2, 1261-2204 с.; т.4, СПб., 1911, ч.1, 1116 с.; ч.2, 1117-2230

155. Русско-башкирский словарь. Москва: ОГИЗ-ГИС, 1948, 958 с.

156. Русско-узбекский словаръ. Ташкент: Изд-во АН УзССР, 1954, 720 с.

157.Севортян Э.В. Этимологический словаръ тюрк­ских язы­­ков.Москва: Наука, т.1, 1974, 768 с.; т.2, 1978, 349 с.; т.3, 1980, 395с.

158. Степанов Ю.С. Основы общего языкознания. Изд. 2-е, Москва: Прос­вещение, 1975, 271 с.

159. Страбон. География. В 17-ти книгах. Пер. (с греч), ста­тья и ком­ментарии Г.А. Стратановского. Ле­нинград: Наука, 1964

160. Русско-казахский словаръ. Москва: Госиздат. Иностранных и на­цио­нальных словарей, 1954, 933 с.

161. Туркменско-русский словаръ. Москва: Сов. Эн­цик­­лопедия, 1968, 832 с.

162. Фомина М.И. Современный русский язык: Лек­си­ко­логия. 3-е изд. Москва: Высш. школа, 1990, 414 с.

163. Шмелев Д.Н. Очерки по семасиологии русского языка. Москва: Просвещение, 1964, 244 с.

164. Щербак А.М. Названия домашних и диких жи­вот­ных в тюркских языках. Историческое развитие лексики тюркских языков. Москва: Изд-во АН СССР, 1961, с. 82-172

165. Юзбашов Р.М. О некоторых чертах топонимики Азербайджана. Изд-во АН Азерб. ССР, серия наук о Земле, 1968, № 1, с. 134-137



AD GÖSTƏRİCİSİ


Adna – 80, 133

Ağ – 106


Ağartmax – 109

Ağgöz – 111

Ağız – 88

Ağızdıx – 109

Al – 55

Ala – 55


Alabaxda – 35

Alaman – 27

Alışdım-yandım – 56

Ana camış – 30

Andır – 51

Anqut – 35

Arı – 33

Arıçılıq – 32

Artıma – 54, 110

Atılama – 49

Avara – 29

Ayğır – 30

Ayna – 41, 80, 106

Ayran – 49

Bağçılıq – 21

Bağır – 28, 90, 91

Balax – 23, 29, 105

Baldız – 76

Balıqçılıq – 33

Bar – 105

Baramaçılıq – 32

Başdıx – 52

Başəyax – 111

Batman – 82

Bəlgə – 93

Bərə – 107

Bijəyinə – 24, 30

Bılıx – 23, 29

Binə – 107

Birdoğan – 30

Bomba – 108

Boylu – 110, 115

Boz – 79, 107, 115

Bozarmax – 104

Buğur – 32

Bulama – 48

Çanax – 82

Çəkməçilik ­– 14

Çəpiş – 27

Çəx1mə – 110

Ciji – 74, 113

Çin – 90


Çıtızdımax – 102

Çiyə – 48, 114

Çiyindirix1 – 109

Cürdəx1 – 22, 41, 42

Dam – 108, 113

Damazdıx – 50, 109

Damnançıxma – 24

Dartmax – 108

Daşdammax – 102

Dayça – 30

Daylax – 30, 31

Dədə – 73, 74

Dəmirçilik – 14

Dənəvar – 47

Dərman – 103

Dərzilik – 15

Dıqı – 26

Dirədöymə – 54

Diri –102

Diysimməx1 – 104

Doğramac – 49

Dolma – 45

Dulusçuluq – 13, 15

Duqqu – 42

Düyə – 25, 30

Duz günü – 79, 80

Ədətpulu – 51, 52

Əkinçilik – 19

Əlçim – 16

Elti – 76

Erkəx1 – 26, 122

Əmlix1 – 25

Əpbəx1 – 43

Ərişdə – 45

Əyrimçə – 102, 115

Gərdəx1 – 52

Göy – 75, 114

Göyərçin – 35

Xalı – 16

Xama – 48, 114, 120

Xaşalqarın – 148

Xış – 19


Helləməx1 – 102, 117

Herix1 – 25

Həşir çıxartmax – 102

Heyvandarlıq – 23

Hil – 40, 108

İlkinə buğuyadurma – 24

İrax – 91

Kalça – 29

Kavaf – 45

Kəbinaşı – 53

Kəbinçörəyi – 53

Keçiqıran – 79

Kəf – 109

Kəklik1 – 34

Kəklik1otu – 12

Kələ – 24

Kərə – 107

Kəsmix1 – 49

Kətəməz – 49

Köşəx1 – 31

Kotan – 19

Kötük – 107

Kür – 69, 93

Kürük – 30

Küt – 108, 115

Küt getməx1 – 111

Küz – 95

Lejan – 101, 122

Lök – 32

Madyan – 31

Malaqarışan – 23

Matı-qutu qurumax – 103

Maya – 31, 106

Mənzil – 101

Merinos – 25

Misgərlik – 13, 15

Naxış – 15, 17, 106

Nəmər – 52

Nər – 31

Öfgə – 28, 38

Orax – 19

Ördəx1 – 34

Ovdux – 49

Öyək – 26

Pambıqçılıq – 20

Piti – 92

Qaçax – 27

Qağa – 75

Qalayçılıq – 15

Qanatcıl – 27

Qara – 66, 106

Qarabasma – 36

Qaramal – 23

Qarğa – 34

Qarğara – 37

Qarğaşa – 89

Qaysax – 36

Qaz – 34


Qımız – 47

Qırğı – 34

Qırım – 25

Qiymə – 44

Qızatdandı – 55

Qorapişirən – 77

Qourma – 44

Qoyunçuluq – 27

Quda – 75

Qulan – 30

Qurama – 110

Qurut – 50

Qut – 85

Quyruqdoğan – 77

Saqar – 28

Şax – 108

Sərniç – 42

Sınmax – 109

Şişix1 – 26

Şolan – 88

Sulux – 48

Sumax – 109

Sürmə – 40

Süt günü – 79

Süzmə – 50

Tağar – 82

Tar – 107

Tarxdiş – 26

Taxılçılıq – 20

Tənəkəçilik – 15

Təpitmə – 37, 110

Tərəvəzçilik – 21

Tiyə – 108, 115

Toxlu – 25, 27

Toxuculuq – 15

Töyux – 34

Tutma 110

Ülkə – 30

Umaş – 45

Ün – 87


Ürgə – 30

Vağzalı – 55

Yapağı – 16

Yarpız – 23

Yavannıx – 46

Yazdıx – 20

Yazmış – 27

Yelli – 110

Yengə – 52

Yeznə –75, 76, 114

Yortmaq – 89

Yulğun – 23, 71

Yüx1 – 108

Zərgərlik – 15

Zor – 104

Züryət – 119



1   2   3   4   5   6   7   8   9


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə