Ankara üNİversitesi fen biLİmleri enstiTÜSÜ YÜksek lisans tezi afşİn-elbistan termik santrali emisyonlarinin yöre topraklarina etkileriNİn belirlenmesi




Yüklə 1.96 Mb.
səhifə1/26
tarix23.04.2016
ölçüsü1.96 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26


ANKARA ÜNİVERSİTESİ

FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
YÜKSEK LİSANS TEZİ

AFŞİN-ELBİSTAN TERMİK SANTRALİ EMİSYONLARININ YÖRE TOPRAKLARINA ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

GÜL AYDEMİR

TOPRAK ANABİLİM DALI

ANKARA

2008


Her hakkı saklıdır

ÖZET

Yüksek Lisans Tezi

AFŞİN-ELBİSTAN TERMİK SANTRALİ EMİSYONLARININ YÖRE TOPRAKLARINA ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ


GÜL AYDEMİR


Ankara Üniversitesi

Fen Bilimleri Enstitüsü

Toprak AnaBilim Dali

Danışman: Prof. Dr. Ayten KARACA

Bu araştırmada Afşin-Elbistan Termik Santrali emisyonlarının yöre topraklarına olan etkileri ortaya konulmuştur. Bu amaçla hakim rüzgar yönü dikkate alınarak santrale 0.5, 1, 1.5, 2, 2.5, 3, 6, 9, 12, 15, 30 km uzaklıkta olan yerlerden toprak örnekleri alınmıştır. Alemdar, Balıkçıl, Güvercinlik, Hasankendi, Izgın, Kanlıkavak (Göksun yolu), Kapılı, Karaelbistan, Karahöyük, Kışla, Küçük Kışla köylerinin birer noktasından da toprak örnekleri alınmıştır. Her bir örnek 0-30 cm derinlikten alınmıştır. Toprak örneklerinde bünye, toprak reaksiyonu, organik madde toplam ve ekstrakte edilebilir Zn, Cu, Pb, Cd ve Ni tayinleri yapılmıştır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, genel olarak hakim rüzgar yönünden alınan örneklerin ağır metal içerikleri, çevre köylerden alınan örneklere kıyasla yüksek bulunmuştur.

Haziran 2008, 112 sayfa
Anahtar Kelimeler: Kömürle çalışan termik santral, emisyon, uçucu kül, ağır metal, toprak

ABSTRACT


Master Thesis

THE DETERMİNATİON OF THE EFFECTS OF AFŞİN-ELBİSTAN POWER PLANT EMİSSİONS ON REGIONAL SOILS

GÜL AYDEMİR
Ankara University

Graduate School of Naturel and Applied Sciences

Department of Soil Sciences

Supervisor: Prof. Dr. Ayten KARACA


The effects of emissions of the Afsin-Elbistan Thermic Plant against the local land were observed. For this purpose samples were taken from some areas, which are 0.5, 1, 1.5, 2, 2.5, 3, 6, 9, 12, 15, 30 km far away from the powerhouse, regarding the wind direction. Each sample was taken from 0-30 cm deep from Alemdar, Balıkçıl, Güvercinlik, Hasankendi, Izgın, Kanlıkavak (Göksun yolu), Kapılı, Karaelbistan, Karahöyük, Kışla, Küçük Kışla. In these soil samples the physical and chemical properties of the soil total and avaliable Cu, Zn, Cd, Ni and Pb evaluation quatities were determined. The heavy metal contents of the samples which were taken regarding the wind direction, are higher than the surrounding of those villages.


June 2008, 112 pages

Key Words: Coal-fired power plant, emission, fly ash, heavy metal, soil

ÖNSÖZ ve TEŞEKKÜR
İnsan, yaratıldığı günden itibaren doğayla iç içe yaşamaya başlamış ve bir süre onun verdikleriyle yetinmiştir. İnsan dışındaki diğer canlılar, mevcut doğa koşullarına uyum sağlamaya çalışırken insan, geliştikçe elindeki teknolojiden de faydalanmak suretiyle doğal çevre koşullarını değiştirerek doğayı kendi denetimi altına almak istemiştir. Bunu yaparken de doğanın canlı ve cansız kaynaklarını kendi çıkarlarına göre, bilinçsizce ve cömertçe kullanmış, dünyanın ekolojik dengesinin bozulmasına neden olmuştur. Bu arada doğa da, kendi yasaları içinde oluşturduğu olumsuzluklarla ekolojik dengenin bozulmasına az da olsa katkıda bulunmaktadır.
İnsanların doğaya hakim olma çabaları arttıkça doğa, her geçen gün daha tahrip olmuştur. Dünya’mızı oluşturan atmosfer, hidrosfer ve litosferin doğal yapıları bozulmuş ve buralar yaşam ortamı olmaktan çıkmaya başlamıştır. Böylece ekosistemi oluşturan canlı ve cansız unsurlar arasındaki ilişkilerin bozulmasıyla ortaya çıkan ve insanlığın ekolojik sorunları adı verilen ekonomik, sosyal ve çevresel sorunlar doğmuştur.
Çevre kirlenmesi ülkemizde son yıllarda en aktüel konu haline gelmiştir. Çevre kirlenmesine yol açan kaynaklardan biriside termik santrallerdir. Canlıların yaşam fonksiyonlarını yerine getirebilmesini sağlayan en önemli etkenlerin başında enerji gelir. Çünkü enerji “iş yapabilme gücü” dür ve canlıların mutlaka enerjiye ihtiyacı vardır. Enerjinin sağlanması ve kullanılması bakımından insan ile diğer canlılar arasında büyük farklar vardır. Bitkiler ve hayvanlar için enerji, doğal yollarla sağlanan yaşamsal bir araçtır. İnsanlar ise enerjiyi sadece fizyolojik etkinliklerini sürdürmek için değil, ısıtma, aydınlatma ve endüstriyel araç ve gereçlerin çalıştırılmasında da kullanmaktadır. Enerji kaynakları çok değişik şekilde sınıflandırılmaktadır. Yenilenebilir ve yenilenemiyen enerji kaynakları olmak üzere ikiye ayrılır. Yenilenemeyen Enerji Kaynaklarından biride linyittir. Türkiye kurulu gücünün yakıt cinslerine göre dağılımın da linyit %28,58’lik bir pay ile 6048MV’lık güç üretmektedir. Termik santrallerin özellikle yerleşim yerlerinden uzak ve tarımsal alanlara zarar vermeyecek yörelerde kurulması gerekirken, ülkemizde bu durum tersine işlemektedir. Santraller yurda gelişi güzel yayılmaktadır. Birçok kent ve yerleşim bölgesinde, doğal ve turizm değeri olan alanlarda termik santraller inşa edilmiştir. Bu termik santrallerden biriside Afşin-Elbistan Termik santralidir.
Afşin Elbistan Termik Santrali, Ülkemizin en verimli ovalarından olan Afşin Elbistan ovasında 1. sınıf tarım arazisi üzerine kurulmuştur. Santralin işletmeye açılması ile santrale 0.5 km uzaklıkta olan Çoğulhan ilçesi halkı şikayetlere başlamış özellikle çiftçilerin en değerli ürünleri olan şeker pancarı ve sebze meyve tarımında zararlanmalar ve ürün kalite düşüklüğü meydana gelmiştir. Santralin zararlı boyutlarının giderek artması ve yetkililerinde “bilimsel kanıtlar olmadıkça bir şey yapılamaz” görüşlerinin ışığında bu çalışma yürütülmüştür.
Ülkemizde çevre kirliliğine neden olan etkenler ile etkilenen alanlar arasındaki ilişkilerin araştırılmasında en büyük yoksunluk bu çalışmaları destekleyecek veri tabanının bulunmamasıdır. Doğal kaynakların niteliklerini belirleyici parametreler ülke ölçeğinde detayları ile bulunmamaktadır.
Danışman Hocam Prof. Dr. Ayten Karaca’nın 1997 yılında doktora tezinde yapmış olduğu araştırmada Afşin Elbistan Termik Santralinin çevreye olan olumsuz etkilerini ortaya koymuştur. Bu araştırmadan yola çıkılarak yüksek lisans tezimde yaklaşık 10 yıllık süre içerisindeki değişiklikleri saptamayı amaçlıyorum.
Bu tezin konu seçiminden, hazırlık aşamasındaki çalışmalara ve bitirilmesine kadarki bütün yardımlarından dolayı tez danışman hocam Prof. Dr. Ayten KARACA’ya, toprak örneklerinin alınmasında yardımcı olan Sayın Yaşar ÇELİK’e, Afşin İlçe Tarım müdürlüğü çalışanlarına ve Afşin Kaymakamlık personeline, ağır metallerin toplam ve yarayışlılık analizinin yapılmasını sağlayan Babam Sayın Hüseyin AYDEMİR ve Tarım ve Köy İşleri Toprak Analiz laboratuvarı çalışanlarına, Sayın Kimya Mühendisi Mehmet ÇÖTELİ’ye, haritalama ve koordinat işlemlerimde yardımlarını esirgemeyen sayın Yrd. Doç. Dr. İlhami BAYRAMİN’e, yoğun tez çalışması sırasında destek ve anlayışını hiç kaybetmeyen sevgili eşim Sayın Volkan YENİYURT, Annem Sayın Perihan AYDEMİR ve Sayın Fırat AYDEMİR’e çok teşekkür ederim.

Gül AYDEMİR



Ankara, Haziran 2008

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə