Anakart ve Kasalar GİRİŞ GİRİŞ




Yüklə 421.25 Kb.
səhifə2/3
tarix20.04.2016
ölçüsü421.25 Kb.
1   2   3

1.5.1. Bios Çeşitleri
Farklı markaların ürettikleri BIOS’lar vardır. Bunlar AWARD, AMI ve Phoenix

BIOS’ tur. Phoenix BIOS ile AWARD BIOS birleşerek bazı ana kartlarda ikisinin ortak

ürünü olan BIOS’lardan kullanılmaya başlanmıştır.
18


1.5.2. Bios Güncellemeleri
Zaman zaman ana kart üreticileri yeni BIOS sürümleri çıkarırlar. Güncellenmiş bir

BIOS sahip olduğunuz donanımları daha verimli çalıştırabilir:Hatta Hız aşırtma (overclock)

özellikleri gibi yeni işlevler kazandırabilir. Alfa veya beta (deneme sürümleri) dışında yeni

çıkan bios sürümlerini kullanmak yararlı olacaktır.


BIOS yazılımı özel bir flaş bellek birimi içinde bulunur. Yeniden yazılabilen bu bellek

sayesinde eskisinin üzerine yeni sürümü yazarak güncellemeye izin verir. BIOS

güncellemesi, her üreticinin o ana kart için özel olarak hazırladığı yazılım sayesinde yapılır.

Bellek teknolojisi kullanıldığından BIOS güncellemesine BIOS'u flaşlamak da denir.


BIOS güncelleme söz konusu olduğunda kullanıcılar bunu yapmak için iki yol

kullanabilirler: İlki ana kartla birlikte gelen sürücü CD'sinde bulabileceğiniz veya üreticinin

internet sitesinden indirebileceğiniz Windows altında çalışan güncelleme yazılımıdır. Belirli

aralıklarla bu yazılım internete bağlanarak yeni BIOS sürümü olup olmadığını denetler.

Varsa kendiliğinden bunu indirir ve yüklemeyi isteyip istemediğini kullanıcıya sorar. Bu

yöntem kolaydır, fakat bilgisayarınızda sistem kaynaklarını kullanan fazladan bir yazılımın

daha çalışması demektir.

Güncelleme yazılımını üreticinin internet sitesinden indirebilirsiniz. Sonra

bilgisayarınızı DOS sistem disketiyle açıp BIOS güncelleme yazılımını komut satırından

çalıştırmanız gerekiyor; bu tür yazılımlar genellikle ZIP dosyası hâlinde gelirler. Bunları

diskete açarak kopyalamanız gerekir. Bu yöntem daha güvenilirdir; çünkü çalışmak için hiç

bir aygıt sürücüsü yüklenmesini gerektirmez.


Taşınabilir bir sisteme BIOS güncellemesi yaparken sistemin pilden çalışmadığından

emin olun - dizüstü bilgisayarlar BIOS güncellemesi sırasında mutlaka fişe takılı olmalıdır;

yoksa güncelleme sırasında sistem kapanabilir ve bir daha açılmaz hâle gelebilir.
Bios güncellemenin ilk adımı ana kart (veya sistem) üreticinizin internet sitesine gidin

ve destek sayfalarına bir göz atın. Ana kart veya sisteminizin model numarasını bulun.

Doğru modeli bulduğunuzda "Downloads" veya "Support" bölümünden gerekli yazılımı ve

güncellemeyi indirebilirsiniz.


Disketle Güncelleme: Normalde BIOS güncellemesi indirdiğinizde genellikle içinde

pek çok dosya olan bir ZIP dosyası gelir. Dosyalardan biri BIOS'un güncel yazılımını içerir.

Bu dosyanın adı genellikle "W7176IMS.110" veya "AN8D1007.BIN" gibi olur. Ayrıca

sıkıştırılmış dosyanın içinde kurulum yönergelerini içeren bazı yazı belgeleri de

bulabilirsiniz.

19


Yürütülebilir .EXE uzantılı dosya BIOS güncellemesini yükleyecek olan dosyadır.

BIOS dosyasının içinde bulunan bilgileri ana kart üzerindeki yongaya aktarır. Award

BIOS'lar için bu dosya genellikle "awdflash.exe" şeklinde adlandırılır. Ayrıca güncellemeyi

kendiliğinden yapacak veya kolaylaştıracak bir dosya da "start.cmd", "flash.bat", veya

"autoexec.bat" adı altında bu pakete dahildir. Bu dosyaların hepsini "C:\BIOS\" dizinine

açın. Eğer indirdiğiniz BIOS güncelleme dosyası kendi kendini açan bir sıkıştırma tipine

sahipse bu dosyayı belirttiğimiz dizine kopyalayın ve orada çalıştırın.
Bilgisayarınız hâlâ çalışırken (diğer bir deyişle yeniden başlatmadan önce), BIOS

güncellemesi hakkında ek bilgiler içeren benioku (readme) dosyasını yazdırın. Bu dosyayı

ana kartınızın veya bilgisayarınızın kullanım kılavuzuyla birlikte saklayın. Eğer bu

kılavuzların kopyası elinizde yoksa üreticinin internet sitesinden indirebilirsiniz.


Bu işleme başlayabilmek için çalıştırılabilir bir DOS disketine ihtiyacınız var.

Bunlardan bir tane yapmak için Başlat menüsünden Bilgisayarım'ı açın. Disket sürücü

üzerine sağ tuşla tıklayın ve Biçimlendir seçeneğini seçin. Açılan pencereden "MS-DOS

Başlangıç Disketi Oluştur" seçeneğini işaretleyin ve işlemi başlatın. İşlem bitince

biçimlendirme penceresini kapatın. Daha sonra oluşturduğunuz disket içinde BIOS

güncelleme dosyalarını kopyalayın.


Bilgisayarınızı yeniden başlatın ve daha önce yukarıda belirttiğimiz açılış sırası

ayarlarına girerek sistemin disket açılmaya ayarlı olduğundan emin olun. Sisteminizi yeniden

başlatın ve daha önceden hazırladığınız DOS disketiyle başlatın. Komut satırı geldiğinde flaş

programının ismini yazın ve onun arkasından BIOS verisini içeren dosyanın ismini

yazın(A:\>awdflash.exe w6330vms.360 gibi ). Award BIOS güncellemesi için resim 1.29

görüntülenecektir.




Resim 1.29 : Bios güncelleme

20


Güncelleme yazılımı yeni bios'u gereken yere kopyalar. Bu işlem bittikten sonra

bilgisayarınızı

yeniden başlatın. Güncelleme işlemi sırasında bilgisayarınızın



kapanmamasına çok dikkat edin.
1.6. Anakart Boyutları (Form Factors)
Ana kartların üretimi sırasında uyulması gereken standartlar belirlenmiştir. Bu

standartlara ana kartın boyutundan vida yerleşimine, hatta slot ve soketlerin yerleşim yerine

ve boyutlarına kadar her şeyi tanımlamıştır(Motherboard Form Factors).Anakart üreticileri,

bu standartlara uyarak üretim yapmaktadırlar.Böylece ana kartların kasalara yerleşiminde ve

ek donanım birimlerinin takılmasında sorun yaşanmamaktadır.Ana kartlar şu form

satandarlarına göre üretilmektedir:


 ATX

 MicroATX

 FlexATX

 BTX
Hızlı gelişen teknoloji ana kartlar üzerine sürekli yeni bileşenler eklemektedir. Bu

yüzden ana kart standartları da değişmektedir.(Örneğin PCIe veri yolu geliştirildiğinde ATX

standartı yenilenmiştir). Bu yüzden yukarıda belirtilen dört temel standardın alt versiyonları

da mevcuttur. Günümüzde en çok ATX ve MicroATX formları kullanılmaktadır.

Resim 1.30 : ATX ve MicroATX formları

21




1.7. Ana Kart Çeşitleri
Ana kartlar günümüzdeki şekillerini almadan önce bazı gelişim aşamaları geçirmiştir.

Eski ana kartlar yapı, ebat güç ve çevre birimlerinin bağlanış şekli ile günümüz ana

kartlarından çok farklıdır.
1.7.1. XT Ana Kartlar

İlk kişisel bilgisayarlarda kullanılan ana

kartlardır. 8086 veya 8088 mikroişlemcileri

üzerinde sabit olarak taşıyan bu ana kartın

ek donanım birimi sadece 8 bit olmalıdır.

Resim 1.31 : XT Anakart
1.7.2. AT Ana Kartlar

XT anakartlardan sonra günümüzde

kullanılan ATX anakartlara benzeyen ama

sadece 5 ve 12 volt güç alan

anakartlardır.PS/2 desteği yoktur.ISA, PCI

ve AGP veri yolları ile değiştirilebilir

işlemci desteği sunar.


Resim 1.32 : AT ana kart
1.7.3. ATX Ana Kartlar

Kendinden önceki ana kart standartlarına

göre daha fazla giriş/çıkış birimi sunar.

Bellek yuvaları orta kısımda yer alır ve

erişimi kolaydır.ATX ana kartları kullanmak

için ATX kasalar gerekir. İşletim sisteminin



özelliklerine

göre


güç yönetimi



Resim 1.33 : ATX ana kart

düzenlenebilir. Örneğin Windows işletim

sistemi kapatıldığında bilgisayarın otomatik

olarak kapatılması sağlanabilir.


22



1.8. Ana Kart Kullanım Kılavuzu
Ana kartların üzerindeki bileşenleri, ana kartta kullanılan biosun özelliklerini anlatan

kitapçıklara anakart kullanım kılavuzu denir. Kullanım kılavuzları anakart ile birlikte verilir.

Kılavuzdaki bilgiler ışığında anakartın montajı yapılır. Kullanım kavuzu olmadan anakartlar

üzerinde jumper ayarları ve Led bağlantıları yapılamaz. Modül ekindeki CD içinde örnek

kılavuzlar ve kılavuzların kullanımını anlatan videolar mevcuttur.
1.9. Anakart Üreticileri
Birçok firma çeşitli özelliklere sahip anakartlar üretmektedir. Bu ana kartların

teknolojik olarak pek de farklılıkları yoktur. Ana kart üreticileri her bütçeye uygun ana

kartlar üretmektedir. Dolayısı ile üreticileri kalite yönüyle sınıflamak pek mümkün değildir.

Kalite kavramı ana kartın sunduğu olanaklarla değerlendirilmelidir. Ana kart sektöründe yeni

gelişmeleri takip eden ve anakartlarına bu gelişmeyi çabuk yansıtan üreticiler daha çok satış

yapmaktadır. ASUS; MSI; Gigabyte önde gelen anakart üreticileridir. Bu firmaların yanında

ECS, USI, DFI, ABIT, SOYO, SHUTTLE, EPoX, Chaintech, BIOSTAR ve INTEL firmaları

da anakart üretmektedir.

23



UYGULAMA FAALİYETİ

UYGULAMA FAALİYETİ

İşlem Basamakları

 Montajı yapılacak ana kartı ve gerekli

parçaları hazırlayınız.
 Ana kartı kasaya monte etmeden önce

işlemciyi ana kart üzerine yerleştiriniz.

 İşlemciyi yerleştireceğimiz soketi

yanındaki çengeli aşağı çekerek

açıyoruz.

24

Öneriler

Montaj için gerekli tüm araç-

gereçleri toplayınız. Anakarta ait

kullanıcı kitapçığınızda mutlaka

yanınızda bulundurun. Takıldığınız

konularda size rehber olacaktır.

Bütün olaylar şekillerle size

anlatılmıştır.

 Ana kartı kasaya monte etmeden

önce işlemci takılmalıdır. Sizin için

daha kolay olacaktır.

 İşlemciyi yerleştirirken dikkatli

olunuz. Herhangi bir kısmına zarar

verdiğinizde işlemcinin

çalışmamasına neden olabilirsiniz.




 İçerisine işlemciyi yerleştirdikten sonra

kapağı açtığımız şekilde kapatıp

yanındaki çengeli kapatınız.

 İşlemciyi yuvasına yerleştirdikten

sonra ısınmayı engelleyen fanı üzerine

koyup yanlarda bulunan tutucucularla

hareket etmesini engelleyiniz.


 Fanı taktıktan sonra ana kart üzerinde

bulunan yuvaya da kabloyu takmayı

unutmayınız.


 Ana kartın kasaya montajını yapmadan

önce kasanın içinden çıkan plastik

ayakların ve sarı köşeli vidaların

yerlerini tespit ederek takınız


25


 Çengeli kapattığınızdan emin olunuz.

 Fanı taktıktan sonra bağlantısı olan

kablonun diğer ucunu da ana karta

takınız. Daha önceki konularda ana

kart üzerinde nerede olduğundan

bahsettik. Ayrıca ana kartınızla size

verilen kitapçık ta bu konuda size

yardımcı olacaktır.


 Kasa içerisinden çıkan sarı vidaları

kasaya takarken çok dikkatli olunuz.

 Plastik ayakları mutlaka ana karta

takınız. Aksi takdirde kasa ile ana

kart temas ettiğinde kısa devre

olmasına neden olur ve ana kartınız

bozulur.


 Sarı, köşeli vidaların sıkıca

takıldığından emin olunuz.

 Ana karta gerekli enerjinin gelmesi için

güç kaynağına ait kabloların ana

karttaki yuvalarına takılması

gerekmektedir.
26

 Sarı, köşeli vidaların yerlerinin doğru

seçildiğinden emin olunuz.
 Gerekli enerji için güç kablolarını

takmayı unutmayınız. Takarken

kabloyu yuvaya nasıl

yerleştireceğinize dikkat ediniz.



 Ana kartı kasaya monte ettikten sonra

bellekleri yuvasına yerleştiriniz.

Yuvaya yerleştirip hafifçe üzerine

bastırdığınızda yanlarda bulunan

kilitler yerine oturup belleğin

oynamasını engellemiş olacaktır.

 Kasanın ön paneline ait RESET SW,

HDD LED, POWER LED, POWER

SW kablolarını ilgili pinlere

yerleştiriniz.

27

 Bellekleri yuvalarına yerleştirirken



doğru tuttuğunuzdan emin olunuz.

Aksi takdirde girmiyor diye

zorlayarak zarar verebilirsiniz.

 Kabloları takarken ana kart

üzerindeki yazılar size yardımcı

olacaktır.




 Ana kart kasaya monte edildikten sonra  Bazı donanımlar ana kart üzerinde

disk, floppy ve optik cihazları kasaya yer almaz. Ana kartla iletişime

monte ediniz. geçirmek için kablolar kullanırız.

 Takmış olduğunuz disket, CD-ROM ve Kabloları yuvalarına takarken kırmızı

sabit diskin ana kartla iletişimini şeridin hangi tarafa geleceğine dikkat

sağlamak için Floppy ve Ide ediniz. Kabloyu takarken kabloya ve

konnektörlerine kabloları bağlayınız.

 Tüm cihazların ve ana kartın elektrik

bağlantıları yapıldıktan sonra kabloları

kasa içindeki hava sirkülasyonunu

engellemeyecek şekilde toplayınız ve

bağlayınız.



1. LÇME VE DEĞERLENDİRME

28

gireceği yuvaya bakarak hangi yönde



takacağınızı bulabilirsiniz.




2. KASALAR
2.1. Statik Elektriğin Zararı ve Topraklamanın Önemi
Yürürken ayağınızı yere sürttüğünüzde oluşan sürtünme enerjisi elektrik ile

yüklenmemize yol açar. Durduğunuzda ayakkabılarınızın tabanı sizi yalıtır; ancak hâlâ

bulunduğunuz ortamdan farklı bir voltaj potansiyeli taşıyorsunuzdur. Herkes mutlaka bir

metale, başka kişiye vb. dokunduğunda bu elektrik geçişini hissetmiştir. Özellikle de plastik

kaplama döşemelerde kalın kauçuk tabanlı ayakkabılarla dolaştıktan sonra. Bu

elektromanyetik olayın elektronik bileşenler üzerinde çok tehlikeli sonuçları olabilir. Statik

boşalma sırasındaki akım, çok yüksek olmasa da voltaj farkı anlık olarak onbinlerce volta

çıkabilir.


Bu kadar yüksek voltaj bellek yongaları gibi bileşenlere kolayca zarar verebilir. Bu

yüzden işe başlamadan önce yapmanız gereken en önemli şey, kendinizi

topraklamaktır.Ayrıca bilgisayar mutlaka topraklı bir prizden güç almalıdır.Çünkü

bilgisayar çalışırken de hareketli parçalar(fanlar) nedeni ile statik elektrik oluşabilir.Toprak

hattı statik elektrik boşalmasını sağlayacaktır. Vücudumuzdaki statik elektriği boşaltmak için

herhangi bir bilgisayar bileşenine dokunmadan önce bir metale (kalorifer veya PC kasası)

dokunun. Bu, sizi gerekli şekilde topraklayacaktır.
2.2. Bilgisayar Kasaları
Kasa bilgisayar bileşenlerini bir arada tutan ve gerekli gücü sağlayan plastik ve metal

bileşiminden oluşan kutudur. Kasa denilince akla tek renk sıradan bir kutu anlamı çıkmıyor.

Günümüzde kasalar teknolojik ve estetik görünüm anlamında fazlaca gelişmişlerdir. İçi neon

lamba ile aydınlatılmış kasalara rastlamak bugünlerde mümkün. Kasanın dış görünümü göz

zevkiniz açısından önemli olabilir; ancak kasanın görünümüne verilen önemin soğutma ve

yeterli güç sağlama konularına da verilmesi gerekir.

34





Resim 2.1: Bilgisayar kasası
Yeni bilgisayar sistemleri, yüksek kapasiteli bileşenler sunarak ısınma problemine

neden olmaktadır. İşlemci, ekran kartı ya da sabit disk kasa içerisinde fanlar yardımıyla

soğutulabilir. Ancak soğutma sırasında açığa çıkan ısının sağlıklı bir şekilde kasanın dışına

atılabilmesi gerekir. En basit soğutma sisteminde bile 2 adet fana ihtiyaç vardır. Biri kasanın

önünde, diğeri arkasında yer alır. Öndeki fan; kasa içerisine hava alırken, arkadaki fan sıcak

havayı dışarı atmakla görevlidir. Piyasada maalesef satılan kasaların çoğu tek fan

içermektedir.Fan sayısı arttıkça soğutma işlemi daha başarılı olacaktır. Kimi kasalarda üstte

de üçüncü bir fan görüldüğü gibi ön veya arka panelde de birden fazla fan bulunabilir.


Kasalarda önemli olan ikinci unsur güç kaynağıdır. Çoğu zaman güç kaynağına

bakılmaksızın kasa alınır. PC’lerde oluşan arızaların çoğunluğu voltaj hataları nedeniyle

oluşmaktadır. Güç kaynağının görevi; 220 Volt'luk şehir gerilimini 3,3 Volt, 5 Volt ve 12

Volt olmak üzere 3 farklı voltaj değerine dönüştürmek ve bileşenlere dağıtmaktır.Bilgisayarı

oluşturan tüm bileşenler aynı voltaj değerleri ile çalışmazlar. Farklı voltaj yani farklı watt

değerleri ile çalışırlar. Güç kaynaklarının toplam çıkış gücü watt ile belirtilir. Güç

kaynaklarının üzerindeki bilgi etiketinde desteklenen maksimum amper değerleri görülebilir.

Örneğin; 512 MB'lık DDR-SDRAM modülü 5 volt elektrik 8 amper akım, yani 40 Watt ile

çalışır. 7200 RPM sabit disk 28 watt elektrik gücüne ihtiyaç duyar. Pentium 4 ya da Athlon

için en azından 300Watt'lık güç kaynağına ihtiyaç vardır. Sistemde birden fazla sabit disk ve

optik sürücü bulunuyorsa, daha güçlü bir güç kaynağı kullanmakta fayda vardır. Güç

kaynağının ısınma sorunu olmadan sağlıklı çalışmasını istiyorsanız, toplam kapasitesinin

%80'ini aşmamalısınız. Eski bir işlemci kullanıyorsanız ve bu işlemcinizi örneğin; P4 bir

işlemci ile değiştirecekseniz kasanızı da değiştirmeniz gerekir. Çünkü Pentium 4 işlemcilerin

elektrik ile beslenmeleri özel bir ATX konnektörü yardımıyla olur.
2.2.1 Kasa Çeşitleri
Kasalar, ilk olarak kasa biçimine göre sınıflandırılır.Tower kasa ve desktop kasa.

Tower kasa, daha çok bilinen ve enine göre boyu daha uzun olan kasa türüdür. Tower kasalar

dik olarak yerleştirilir. Desktop ise towera göre düz ve enine uzun olan bir kasa

çeşididir.Destop kasalar, yatay olarak yerleştirilir. Destop tipli kasalar, daha çok terminal


35


olarak çalışan bilgisayarlarda kullanılır. Tower kasaya desktop kasadan daha fazla sürücü

takılabilir. Desktop kasa ise monitör üzerine koyulduğu için yerden kazanmanızı sağlar.


Tower kasalar büyüklük bakımından üçe ayrılırlar. Full-tower olarak isimlendirilen

kasa en büyükleridir ve 60 ile 90 cm yüksekliğindedir. Üzerine birçok sürücü takılabilir. Bu

yüzden de güçlü bir güç kaynağı bulunur. Bu boyuttaki kasalarda genişleme sorunu

yaşanmaz. Boyutu büyük olduğu için çok iyi derecede soğutma yapılabilir. Boyut bakımdan

ikinci büyük kasa, mid-tower kasadır.Mid-tower birçok yönden full-towera benzer. Ama

daha kısadır.Mini-tower olarak isimlendirilen kasa ise en popüler olanıdır. 50 ile 60 cm

yüksekliğindedir ve desktop kasadan daha geniştir. Boyutundan dolayı da masa üzerinde

daha az yer kaplar.


1   2   3


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə