Allah üÇÜn yaşamaq de: “Şübhəsiz ki, mənim namazım da, ibadətlərim də, həyatım və ölümüm də aləmlərin Rəbbi Allah üçündür!




Yüklə 274.07 Kb.
səhifə1/5
tarix26.04.2016
ölçüsü274.07 Kb.
  1   2   3   4   5


ALLAH ÜÇÜN YAŞAMAQ

De: “Şübhəsiz ki, mənim namazım da, ibadətlərim də, həyatım və ölümüm də aləmlərin Rəbbi Allah üçündür! (Ənam surəsi, 162)
HARUN YƏHYA (ADNAN OKTAR)

 

MÜNDƏRİCAT



MÜSƏLMANIN HƏYATININ MƏQSƏDİ:

Allah rizası…………………………………………………………………………….. 33

Allah rizası üçün ciddi bir səy…………………………………………………………. 38

Nəfsini tanımaq ………………………………………………………………………..43

Şirkdən çəkinmək…………………………………………………………………….....44

ALLAH RİZASININ ƏN ÇOXUNU AXTARMAQ…………………………………..48

Allah rizasının açarı: Vicdan……………………………………………….……...…. .58

Allah üçün sevmək ……………………………………………………………………..59

Mömin xüsusiyyətləri………………………………………………………………..... .66

Möminlərə edilən təzyiqlər… …………………………………………………………..71

CAHİLLİYYƏ CƏMİYYƏTİNDƏ HƏYAT ………………………………………....76

Cahil cəmiyyətində insanlara verilən dəyərin

Ölçüsü …………………………………………………………………………………..84

Maddi dəyərlərə həddindən artıq əhəmiyyət verənlər ………………….……………...90

Cahil cəmiyyətində səhv əxlaq anlayışı………………………………………….. 93

Sonsuza qədər yaşamaq istəyi …………………………………………………………94

Cahil cəmiyyətindəki din anlayışı ………………………………………………..99

ALLAHDAN BAŞQA İLAHLAR QƏBUL EDƏNLƏRİN

ƏBƏDİ MƏKANI: CƏHƏNNƏM …………………………………………………...103

YALNIZ ALLAHIN RİZASINI AXTARANLARIN

ƏBƏDİ MƏKANI: CƏNNƏT ………………………………………………………..105

 

MÖMİNLƏRİN HƏYATININ MƏQSƏDİ: ALLAH RİZASI



Allah, Onun rizasını arayan şəxsləri bu Kitabla əmin-amanlıq yollarına yönəldir, onları Öz izni ilə zülmətlərdən nura çıxarır və düz yola yönəldir. (Maidə surəsi, 16)
İman edənlərlə digər insanlar arasındakı fərq nədir? Bu suala səmimi olaraq iman etməyənlərdən fərqli cavablar gələ bilər. Onlar, möminlərlə aralarında mədəni və əxlaqi bəzi ayrılıqlar olduğunu söyləyə bilərlər. Saleh möminlərin "dünya görüşü"nün fərqli olduğunu, onların bəzi "dəyər"lərə inandıqlarını, özlərinin isə bu "dəyər"ləri qəbul etmədiklərini irəli sürə bilərlər. Müsəlmanların özlərindən fərqli fikirlər daşıdıqlarını göstərə bilərlər.

Amma əslində bu söylədikləri, yalnız təməl bir fərqliliyin nəticələri olaraq ortaya çıxmışdır və yalnız gözlə görünən bəzi fərqlərdir. Onlar, saleh möminlərin həqiqətdə özlərindən hansı istiqamətdə fərqli olduqlarını əsasən anlaya bilməzlər. (Onsuz da bu fərqi anlamamış olduqları üçün mömin deyildirlər.) Müsəlman, Allahın, dininə bağlananlara verdiyi bir addır. Quranda təsvir edilən müsəlmanları digər insanlardan ayıran əsas fərq, bu insanların Allahın sonsuz qüdrətinin tam mənasıyla fərqində olmalarıdır. Allahın sonsuz qüdrətinin fərqində olmaq isə, sadəcə, Yaradanımız Uca Allahın var olduğunu təsdiq etmək demək deyil. Allah Quranda bu həqiqəti belə bildirir:


De: “Sizə göydən və yerdən ruzi verən kimdir? Qulaqlara və gözlərə hakim olan kimdir? Ölüdən diri çıxaran, diridən də ölü çıxaran kimdir? İşləri yoluna qoyan kimdir?” Onlar deyəcəklər: “Allah!” De: “Bəs belə olduğu halda Allahdan qorxmursunuz?” O sizin Haqq Rəbbiniz olan Allahdır. Haqdan sonra zəlalətdən başqa nə ola bilər? Siz necə də haqdan döndərilirsiniz! (Yunis surəsi , 31-32)

Ayədə sual soruşulan adam, Allahın varlığına inandığını söyləyən və Onun sifətlərini qəbul edən, amma bütün bunlara baxmayaraq , "Allahdan qorxub- çəkinmə" xüsusiyyətindən məhrum olan və Allahdan üz çevirmiş biridir. Quranda xəbər verildiyi kimi, şeytan da Allahın varlığına inandığını, Rəbbimizdən qorxduğunu söyləyir, buna baxmayaraq ağılsız üsyankar bir rəftar göstərir və çox çirkin bir əxlaq sərgiləyir.


Allahın böyüklüyünü qavramaq bu açıq həqiqəti yalnız sözlə dilə gətirməkdən ibarət deyil. Müsəlmanlar Allahın varlığının və böyüklüyünün fərqinə varan, Onu çox sevən, Ondan "qorxub - çəkinən" və həyatlarını fərqinə vardıqları bu böyük həqiqətə görə nizamlayan insanlardır. Digərləri isə, ya Allahı inkar edənlər və ya Allahın varlığını yuxarıdakı ayədə təsvir edilən insanınkına bənzər bir tərzdə qəbul etməsinə baxmayaraq Allahdan "qorxub – çəkinməyənlər"dir.
Bu xüsusiyyətdəki insanların həyatları, özlərini yaratmış olan Allahın fərqində olmadan sürdükləri həyatlardır. Bu insanlar, böyük bir ağılsızlıqla, həyatlarının kim tərəfindən, necə və niyə başladıldığını gözardı edərlər. Öz ağıllarına görə, zehinlərində, Allaha və Onun dininə yer olmayan yeni bir həyat qurmağa çalışırlar. Quranda isə, belə bir həyatın boş və çürük bir təmələ əsaslandığını, məhvə məhkum olduğunu Rəbbimiz bu hikmətli bənzətmə ilə izah edir:
Binasını Allah qorxusu və Onun rizası üzərində quran kəs daha yaxşıdır, yoxsa binasını dağılmaqda olan uçurumun lap kənarında quran və onunla birlikdə Cəhənnəm oduna yuvarlanan kəs? Allah zalım qövmü doğru yola yönəltməz. (Tövbə surəsi, 109)
Allahın ayədə də xəbər verdiyi kimi, Quranda təsvir edilən şəkildə bir imana sahib olmayanların həyatları, "yıxılacaq uçurum"ların kənarlarında quruludur. Onların həyatdakı tək məqsədləri "bu dünya"da xoşbəxtliyi və rahatlığı əldə etməkdir. Bu insanların bəzisi, özünə "zəngin olmaq" kimi bir hədəf təyin edər. Bu hədəfinə çatmaq üçün əlindən gələni edəcək, bütün fiziki və zehni gücünü zəngin olmaq üçün istifadə edəcək. Bəzisi də, həyatdakı məqsədini "etibar sahibi və məşhur bir insan olmaq" olaraq hədəf seçər. Bunu əldə etmək üçün də əlindən gələn hər şeyi edər. Hər cür çətinliyə dözər, müxtəlif fədakarlıqlar edər. Amma bunların hamısı, ölümlə birlikdə yox olan, yalnız dünya həyatına dair hədəflərdirlər. Hətta bir çoxu hələ həyatdaykən də itirilə bilər. Bundan başqa, bəhsi keçən kəslər bu hədəflərinə çatsalar, həyatları boyunca bu hədəflərinə sahib olsalar, hətta planladıqlarından daha çoxunu əldə etsələr belə heç bir zaman əldə etdikləri onları mənəvi olaraq təmin etməyəcək, axtardıqları dinclik, xoşbəxtlik, sevgi və rahatlığı əldə edə bilməyəcəklər. Çünki həqiqi xoşbəxtlik, dərin sevgi və ürək rahatlığı ancaq səmimi imanla qazanılan bir nemətdir.
Halbuki mömin, Allahın varlığının və gücünün fərqindədir. Allahın onu nə üçün yaratdığını və ondan nələr istədiyini bilir. Bu səbəblə də, dünyadakı əsl məqsədi Allahın razı olduğu bir qul olmaq üçün çalışmaqdır. Özünü məqsədinə çatdıracaq hər yolu sınayar, bunun üçün ciddi bir səy göstərər. Bunun sayəsində - digər insanlar üçün məhvdən başqa bir şey olmayan - ölümün də həqiqi mənasını bilir: Ölüm əsla bir yoxluq, yox olmaq deyil, əsl həyata keçid mərhələsidir.
Mömin olmayanların bir qismi, böyük bir ağılsızlıq nümunəsi olaraq həyatlarının təsadüfən və "öz-özünə" meydana gəldiyini sandıqları kimi, həyatlarını bitirən ölümün də “öz-özünə" olan bir "qəza" olduğunu düşünürlər. Halbuki həyatı yaradan da, ölümü yaradan da Allahdır. Əsla bir təsadüf, ya da qəza olmayan ölüm, Allahın xüsusi olaraq yaratdığı, vaxtı və yeri təyin olunmuş bir hadisədir.
Məhz mömin də, Allahın hər şeyə hakim olduğunu bilən və ölümün bir son deyil, əsl həyata (axirət) keçid mərhələsi olduğunu qavrayan insandır. Bu həqiqətlərin fərqindəykən də, əlbəttə digərləri kimi həyatını "yıxılacaq bir uçurumun kənarına" qurmaz. Özünü və bütün kainatı Yaradanın Uca Rəbbimiz olduğunu, həyatın, ölümün və ölüm- sonrası həqiqi həyatın əsl sahibinin Allah olduğunu bildiyi üçün, Allaha yönələr. Pulun, vəzifə və mövqenin, fiziki gözəlliyin Allahın yaratdığı və hər an yaratmağa davam etdiyi bu nizam içində əsl qurtuluş yolu olmadığını görər. Bunlar ancaq, Allahın qoyduğu qaydalar sayəsində qısa bir müddət məqbul olan "səbəb"lərdir. Allahın yaratmış olduğu nizamın təməli isə Allahın razılığıdır. Çünki Allah yalnız razılığına uyanları doğru yola müvəffəq edəcəkdir:
Allah, Onun rizasını arayan şəxsləri bu Kitabla əmin-amanlıq yollarına yönəldir, onları Öz izni ilə zülmətlərdən nura çıxarır və düz yola yönəldir. (Maidə surəsi, 16)
Mömin, Allahın razılığını axtardığı üçün mömindir. Məhz mömini, digərlərindən ayıran ən əhəmiyyətli fərq buradadır. Möminlər, dinin Allahın razılığını qazanmaq üçün izləniləcək haqq yol olduğunu bilərkən, bir çoxlarının cahil düşüncələrinə görə din, bəzi inancları ehtiva edən qaydaların cəmidir və həyatlarında əhəmiyyətli bir yeri yoxdur. Heç şübhəsiz, bu insanlar, bu səhvlərinin acısını dünyada hər istiqamətiylə yaşayırlar, axirətdə qarşılaşacaqları acı son isə çox daha böyükdür.

Onsuz da həqiqi möminlərlə, mömin təqlidi edən ikiüzlülər (münafiqlər) arasındakı fərq də burada ortaya çıxar. Möminlər, dini Allahın rizası üçün şövqlə, istəklə və coşğuyla yaşayarkən, münafiqlər öz ağıllarına görə bəzi mənfəətlər əldə etmək üçün yalnız təqlidi rəftarlar göstərərlər. Səmimi olaraq dinə inanmadıqları və din əxlaqını yaşamadıqları halda, inanırmış və yaşayırmış kimi rəftar edərlər. Möminlər 5 vaxtda namazlarını "huşu" (Allaha qarşı hörmət dolu bir qorxu) içində qılarkən (Muminun surəsi, 1-2), münafiqlərin namazı insanlara "göstəriş" olsun deyə (Maun surəsi, 6) qılmaları da bundandır. Eyni şəkildə münafiqlər, Allah yolunda edilən xərcləri (infaq) də əslində Allah rizası üçün deyil, yenə insanlara nümayiş olsun deyə edərlər:


Ey iman gətirənlər! Sədəqələrinizi, özünü camaata göstərmək məqsədilə xərcləyən, Allaha və Axirət gününə inanmayan şəxs kimi minnət qoymaqla və əziyyət verməklə puç etməyin. Bunun məsəli üzərində torpaq olan hamar qayanın məsəlinə bənzəyir ki, şiddətli yağış yağıb onu çılpaq hala salmışdır. Onlar qazandıqlarından heç bir şeyə nail olmazlar. Allah kafir xalqı doğru yola yönəltməz. (Bəqərə surəsi, 264)


Allah rizası üçün ciddi bir səy
Bəzi insanlar özlərinə tək hədəf olaraq seçdiyi dünya nemətlərini əldə etmək üçün çox böyük bir səy göstərərlər. Zəngin olmaq, ad-san qazanmaq və ya başqa mənfəətlər üçün əllərindən gələn hər şeyi edirlər. Çox qısa müddət içində tamamilə əllərindən gedəcək olan "az bir dəyər" (Tövbə surəsi, 9) uğruna böyük bir yarışa girərlər. Onlarınkından daha böyük bir qiymətə, əldə etdikləriylə müqayisəsi əsla mümkün olmayan ən böyük nemətə, Allahın razılığına və cənnətinə talib olan möminlər də bu hədəfləri üçün ciddi bir səy göstərərlər. Allah, Quranda, möminin bu xüsusiyyətini belə təsvir edər:
Kim gəldi-gedər dünyanı istəsə, orada ona – dilədiyimiz kimsəyə istədiyimiz şeyləri dərhal verərik. Sonra isə onu qınanmış və Allahın rəhmətindən qovulmuş halda girəcəyi Cəhənnəmə atarıq. Kim də Axirəti istəsə, mömin olaraq bütün qəlbi ilə ona can atsa, onların səyi məmnuniyyətlə qəbul olunar. (İsra surəsi, 18-19)
Mömin Allah rizası və axirət üçün "ciddi bir səy göstərərək" çalışar. Tövbə surəsinin 111-ci ayəsində bildirildiyi kimi, mömin malını və canını Allah üçün "satmışdır."
Allaha "malını və canını satmış" olan bir insan, Allah rizası üçün qarşılaşacağı heç bir çətinlikdən təsirlənməyəcəkdir. Allah rizası xaricində heç bir şeyə yönəlməyəcəkdir. Bədəni və sahib olduğu mallar "onun" deyil ki, bu barədə öz nəfsinin eqoist ehtiraslarına tabe olsun. Bədəninin və sahib olduğu hər şeyin sahibi Allahdır, bütün bunları Onun istədiyi şəkildə istifadə edəcək.
Bununla yanaşı, göstərəcəyi səyin həqiqətən ciddi olub-olmadığı da yoxlanılacaqdır. Allah yolunda heç bir şeydən çəkinməməlidir. Çünki münafiqlər də, əgər özləri üçün "bir fayda" görsələr, ətrafda Allah rizasına uyğun olan bir işə - Allahın razılığını deyil, bu "fayda"nı əldə edə bilmək üçün - başlaya bilərlər:
Əgər səfəriniz gəlir gətirən və yüngül bir yürüş olsaydı, onlar mütləq sənin ardınca gedərdilər. Lakin əziyyətli yol onlara çətin gəldi. Onlar: “Əgər taqətimiz olsaydı, biz də sizinlə bərabər çıxardıq!” – deyə Allaha and içəcəklər. Onlar özlərini həlak edirlər. Çünki Allah onların yalançı olduqlarını bilir. (Tövbə surəsi, 42)
Bu səbəbdən, mömin olmağın meyarlarından biri, Allah rizasına qarşı daxili bir istək hiss etmək və lazım olduğunda bu yolda fədakarlıq göstərməkdən çəkinməməkdir. Möminlər, "Biz onları Axirət yurdunu sadiq ürəklə andıqlarına görə seçdik " (Sad surəsi, 46) Mömin, Allahın rizası ilə yanaşı başqa mənfəətlər güdməz. Allahdan, razılığını, rəhmətini və cənnətini ümid edər, çünki ayədə bildirildiyi üzrə, "Həm kişilərdən, həm də qadınlardan mömin olaraq yaxşı işlər görənlər Cənnətə girərlər və onlara xurma çərdəyinin qırıntısı qədər haqsızlıq edilməz. " (Nisa surəsi, 124)
Göründüyü kimi Allahın Quranda təsvir etdiyi mömin modeli son dərəcə açıq və aydındır. Cənnət, Allaha və axirətə "qətiyyətlə" (Loğman surəsi, 4) iman gətirib, sonra da Allah yolunda "ciddi bir səy" göstərənlərin yurdudur. Allaha ancaq "bir ucundan ibadət" edib, Allahın razılığının yanında öz bəsit dünyəvi mənfəətlərini qorumağa çalışanların vəziyyətini isə, Rəbbimiz Quranda belə açıqlayır:
İnsanlardan eləsi də vardır ki, Allaha şübhə ilə ibadət edir. Əgər ona bir xeyir çatsa, onunla rahatlıq tapar. Yox, əgər başına bir iş gəlsə, üz döndərib küfrə qayıdar. O adam dünyanı da itirər, axirəti də. Həqiqi zərər də elə budur. (Həcc surəsi, 11 )
Mömin öz maraqlarını nəzərə almadan yalnız Allah rizasını axtararaq Allahın Quran-i Kərimdə bildirdiyi, Peyğəmbərimiz (s.ə.v)-in hökm etdiyi sərhədləri diqqətlə qoruyar, bu mövzuda səbirli və təmkinli davranar. Allahın sərhədlərini qorumaq mövzusunda heç bir şey onu zəifliyə sürükləməz. Hər anında Allahın özündən razı olacağı şəkildə davranmaq üçün dəqiqlik göstərər.

Möminin əsl hədəfi axirətdir. Allah möminə axirətdə sonsuz gözəl bir həyat vəd edir. Rəbbimiz mömin qullarına dünyada da gözəl bir həyat verəcəyini vəd etmişdir, amma bu onun dünyada heç çətinlik və sıxıntı ilə qarşılaşmayacağı mənasını verməz. Qarşılaşacağı çətinliklər isə, onun sınanması və yetkinləşməsi üçündür.


Möminin qarşılaşacağı çətinliklər, əslində kənərdan çətin kimi görünən, lakin tam bir təslimiyyətlə içinə girildiyində, Allahın asanlaşdırdığı hadisələrdir. Məsələn, hz. İbrahim (ə.s) imanından ötəri alova atılmaq istəyəndə müsəlman kimi cavab vermiş, inancından və Allahın əmrlərindən heç bir güzəştə getməyərək atəşə atılmağı gözə almışdır. Alova atılmaq, kənardan baxan və imanın dərinliyini qavramamış biri üçün bir insanın dünyada başına gələ biləcək ən böyük fiziki işgəncədir. Lakin Allahın bu sınağını ən gözəl, ən təslimiyyətli bir şəkildə qarşılayan hz. İbrahim (ə.s), kənardan çətin görünən bu hadisədən Allahın köməyi ilə heç bir zərər görmədən xilas olmuşdur. Necə ki, Allah, Öz razılığı üçün sahib olduqları hər şeyi ortaya qoyanların heç bir zərər görmədən, maddi və mənəvi qazancla geri döndüklərini ayələrində belə xəbər verir:
Bəzi adamlar onlara: “Camaat sizə qarşı ordu toplayıbdır, onlardan qorxun!” – dedilər. Bu, onların imanını daha da artırdı və onlar: “Allah bizə yetər. O nə gözəl Qoruyandır!” – dedilər. Onlar özlərinə heç bir pislik toxunmadan, Allahın neməti və mərhəməti sayəsində geri döndülər və Allahın razılığına tabe oldular. Allah böyük lütf sahibidir. O şeytan sadəcə sizi öz dostları ilə qorxudur. Möminsinizsə, onlardan qorxmayın, Məndən qorxun! Küfrə can atanlar səni kədərləndirməsin. Çünki onlar Allaha heç bir zərər yetirə bilməzlər. Allah istəyir ki, onlara axirətdə heç bir şey nəsib etməsin. Onlar üçün böyük bir əzab vardır. Doğrudan da, imanı əldən verib küfrü alanlar Allaha heç bir zərər yetirə bilməzlər. Onları ağrılı-acılı bir əzab gözləyir. ( Al-i İmran surəsi, 173-177)
Nəticədə Allahın razılığını axtaran və güdən bir mömin üçün heç bir çətinlik, sıxıntı və kədər yoxdur. Yalnız, Allahın dünyada bir imtahan olaraq yaratdığı və möminin təvəkkül, səbir və təslimiyyətini sınadığı hadisələr vardır. Bunlar, kənardan baxıldığında çətinlik və sıxıntı kimi görünən, içinə girdiyində isə Allahın mütləq bir rəhmətiylə qarşılaşılan hadisələrdir. Allah Quranda, mömin qullarına daşıya biləcəklərindən çox yük yükləməyəcəyini də bildirmişdir. Allah Özünə gərəyi kimi qulluq edən möminlər üçün hər iki həyatda da gözəllik olduğunu belə bildirmişdir:
Müttəqilərə: “Allah nə nazil etmişdir?” – deyildikdə, onlar: “Xeyir nazil etmişdir!” – deyərlər. Bu dünyada xeyirli işlər görənlər üçün gözəl mükafat hazırlanmışdır. Axirət yurdu isə daha xeyirlidir. Müttəqilərin yurdu necə də gözəldir! Onlar ağacları altından çaylar axan Ədn bağlarına girəcəklər. Orada onların ürəklərinin istədikləri hər şey vardır. Allah müttəqiləri belə mükafatlandırır. (Nəhl surəsi, 30-31)
Allah rizasını ummaqda zəiflik göstərən, Allaha tam bir təslimiyyət göstərməyən, nəfsini ön planda tutan kəslərin başına isə, bu səhv mövqelərini dəyişdirib düzəltmədikləri təqdirdə, Allahın bir xəbərdarlığı olaraq əzab, çətinlik və sıxıntı gəlir. Möminlər səhv etdiklərində, özlərinə edilən xəbərdarlıqlardan dərs alıb, tövbə edər və davranışlarını düzəldərlər. İnkarçılar isə, dünyada yaşadıqları müddət boyunca Allahın özlərini uğratdığı çətinlik və sıxıntılardan, bəlalardan ibrət almaz və axirətdəki böyük sonsuz əzaba layiq olacaq bir vəziyyətə gəlirlər.

Nəfsini tanımaq
Allahın Quranda, insan haqqında verdiyi əhəmiyyətli məlumatlardan biri də onun "nəfs sahibi" olduğudur. Ərəb dilində "insanın özü" mənasını verən nəfs, mənlik sözüylə də təyin oluna bilər.
Rəbbimiz Quranda, insan nəfsinin iki tərəfi olduğunu bildirmişdir. Buna görə insanın içində pisliyi əmr edən bir tərəf və o pis əməldən çəkinməyi əmr edən digər bir tərəf var. Bu mövzu ilə əlaqədar ayələr belədir:
And olsun nəfsə və onu yaradıb kamilləşdirənə, ona günahları və Allahdan qorxmağı təlqin edənə! Nəfsini günahdan təmizləyən uğur qazanmışdır. Onu günaha batıran isə ziyana uğramışdır. (Şəms surəsi, 7-10)
Ayələrdən də aydın olduğu kimi, pis əməl hər insanın nəfsində vardır. Ancaq hər insan bu pis əməllərdən çəkinməyi və qorunmağı da bilir. Nəfsini pis əməllərdən təmizləyən xilas olacaq. Möminlər nəfslərindəki pis əməllərə təslim olmaz, Allahın ilham etdiyi şəkildə ondan çəkinirlər. Hz. Yusif (ə.s)-ın söylədiyi bir sözü xəbər verən, "Mən özümə bəraət qazandırmıram. Çünki, Rəbbimin rəhm etdiyi kəs istisna olmaqla, nəfs adama pis işləri əmr edər…" (Yusif surəsi, 53) ayəsi, möminlərin düşünmə formasini da göstərir.

Nəfs "var gücüylə pisliyi əmr edən" olduğuna görə, mömin həmişə nəfsinə qarşı oyanıq olmaq məcburiyyətindədir. Nəfs davamlı olaraq ona Allahın razılığından basqa secimlerde təqdim edir və bu secimleri bəzəkli göstərər. Lakin mömin, Allaha olan səmimi sevgisi və Allah qorxusu sayəsində, nəfsin bu "yoldan azdırıcı" xüsusiyyətinə aldanmaz. Hemise Allahın razılığına uyğun bir həyat yaşamaq üçün doğrulara yönələr.



Şirkdən çəkinmək
Şirk, qısa təriflə desək, Allahla yanaşı, Ondan başqa bəzi varlıqları da İlah qəbul etməkdir. (Allahı tənzih edirik). Bu tərifdən sonra, bəzi insanlar, əslində şirk içində olmalarına baxmayaraq "biz Allahdan başqa heç bir tanrı tanımırıq ki" deyə bilər. Bu, onların "şirk" in nə olduğunu anlamamış olduqlarından qaynaqlanır. Onsuz da, Allahın Quranda bildirdiyinə görə, Allaha ortaq qoşub şirk içində olanların bir hissəsi, bu vəziyyətlərini qəbul etmirlər. Allah bu insanların vəziyyətini xəbər verir:
O gün onların hamısını bir yerə toplayacaq, sonra isə şərik qoşanlara deyəcəyik: “İddia etdiyiniz şərikləriniz haradadır?” Sonra onların: “Allaha – Rəbbimizə and olsun ki, biz müşrik olmamışdıq!” – demələrindən başqa bir bəhanələri qalmayacaq. (Ənam surəsi, 22-23)
Bu səbəblə, kimsə bu mövzuda özündən əmin olmamalı, şirk içində olmaqdan Allaha sığınmalıdır. Çünki şirk, çox böyük bir günahdır. Allah digər günah və səhvləri bağışlayar, amma şirki əsla bağışlamayacağını Quranda belə bildirmişdir:
Şübhəsiz ki, Allah Özünə şərik qoşulmasını bağışlamaz, bundan başqa daha kiçik günahları isə istədiyi kimsəyə bağışlayar. Allaha şərik qoşan kəs iftira atmaqla böyük bir günah etmiş olur. (Nisa surəsi, 48)
Bu qədər böyük bir "günah və böhtan" olan şirk, insanın, Allaha aid olan xüsusiyyətləri öz zehnində başqa varlıqlara verməsiylə başlayar. Halbuki, varlıqlarda olan xüsusiyyətlər (güc, gözəllik, zəka və s.) onlara "aid" deyil; Allah bunları onlara, müvəqqəti və müəyyən bir müddət üçün vermişdir. Bu xüsusiyyətləri, bu varlıqlara "aid" saymaq, onları da Allah kimi varlığı özündən olan bir ilah saymaq deməkdir. Bu isə, bəhsi keçən varlıqları Allahın ortaqları sanıb, Allaha şərik qoşmaqla təyin olunar və çox böyük bir cəhalətdir. Allah, Zatının bir və tək olma xüsusiyyətini Quranda belə xəbər verir:
De: “O Allah Təkdir!  Allah Möhtac deyildir. O, nə doğub, nə doğulub. Onun bənzəri də yoxdur. (İxlas surəsi, 1-4 )
Yuxarıdakı ayələrdən də göründüyü kimi, Allah heç bir şeyə möhtac deyil, amma hər şey Ona möhtacdır. Və heç bir şey Onun tayı deyil. Bu həqiqət rədd edilib, bəzi varlıqların Allaha möhtac olmadığı düşünüldüyü anda isə "şirk" başlayır. O zaman, hər şeyin Allahın idarəsində olduğu unudular, Ona möhtac olmayan bəzi varlıqların mövcud olduğu və bunların Ondan müstəqil olaraq hərəkət edə bildiyi kimi həqiqətdən kənar və azğın bir inanc doğular. Belə varlıqların olduğu zənn edildikdə, Allahdan başqa bir də onlardan kömək istənilməyə, onların razılığı axtarılmağa, onların qaydaları qəbul edilməyə başlanar.

Halbuki, Allaha şirk qoşmayan möminlər, bütün gücün Onun əlində olduğunu bildiklərindən yalnız Ona yönələrlər. Allah möminlərin söylədiklərini Quranda belə xəbər vermişdir:


Biz yalnız Sənə ibadət edir və yalnız Səndən kömək diləyirik (Fatihə surəsi, 4)
Müşriklər isə əslində özlərinə köməyə güc yetirməyəcək varlıqlara yönəlirlər. Çünki öz ağıllarına görə ilah olaraq qəbul etdikləri də özləri kimi aciz qullardır. Ayələrdə Rəbbimiz belə buyurub:
Onlar heç bir şey yaratmayan, özləri xəlq edilmiş olan şeyləri Allaha şərik qoşurlar? Bütlər nə onlara yardım edə bilər, nə də özlərinə kömək edə bilərlər.  Siz onları doğru yola çağırsanız, sizin ardınızca gəlməzlər. Onları çağırsanız da, sussanız da sizin üçün fərqi yoxdur.  Allahdan savayı çağırdıqlarınız da sizin kimi qullardır. Əgər doğru deyirsinizsə, çağırın onları, sizə cavab versinlər. (Əraf surəsi, 191-194)

Bu səbəbdən şirk həm böyük bir böhtan, həm böyük bir aldanma, həm də böyük bir ağılsızlıqdır. Ayələrdə şirk qoşanların nə qədər böyük bir ağılsızlıq içində olduqlarını, bütün kainatın sahibi olan Rəbbimiz belə bildirir:


Ey insanlar! Sizə bir məsəl çəkilir. Onu dinləyin. Şübhəsiz ki, Allahdan başqa ibadət etdikləriniz bir milçək belə yarada bilməzlər, hətta bunun üçün bir yerə yığışsalar belə. Əgər milçək onlardan bir şey götürüb aparsa, bunu ondan geri ala bilməzlər. Bunu etmək istəyən də aciz qalar, istənilən də! Onlar Allahı lazımınca qiymətləndirmədilər. Şübhəsiz ki, Allah Qüvvətlidir, Qüdrətlidir! (Həcc surəsi , 73-74)
Şirk, fərqli şəkillərdə ortaya çıxar. Allahdan başqa varlıqları ilah olaraq qəbul etmə azğınlığına düşüldüyü üçün, onların razılığı axtarılmağa başlanar. Onlardan mədət ümid edilər və onların hökmləri qəbul edilər. Beləcə insan, özünü öz əliylə milyonlarla xəyali ilahın əmri altına salmış olar. Eynilə özü kimi aciz varlıqlardan mədət umar. Halbuki, şirk qoşan insan, böyük bir çıxılmaz və "zülm" içindədir. Allah bu həqiqəti bir Quran ayəsində belə xəbər vermişdir:

"... Həqiqətən, Allaha şərik qoşmaq böyük zülmdür." (Loğman surəsi, 13)


Amma bunu da qeyd etmək lazımdır ki, bu cür insanlar, öz-özünə zülm edir. Çünki ayədə bildirildiyi kimi, "Şübhəsiz ki, Allah, insanlara heç bir şeylə zülm etməz. Ancaq insanlar, öz nəfslərinə zülm edirlər." (Yunis surəsi, 44)

 

Allah rizasının ən çoxunu axtarmaq

Mömin, şirkdən, Allahdan başqa xəyali ilahlardan mədət ummaqdan, onların razılığını axtarmaqdan və onların əmri altına girməkdən təmizlənmişdir. O, yalnız Allaha ibadət edər. Allahın razılığını axtarar. Bunu, daha əvvəl də bildirdiyimiz kimi, "Allah yolunda ciddi bir səy" göstərərək edəcəkdir.
Allah yolunda "ciddi bir səy" göstərməyin yolu, Allah rizasının ən çoxunu axtarmaqdadır. Mömin, qarşısında olan bir neçə seçim birdən gördüyündə, ona Allahın razılığını ən çox qazandıracağını ümid etdiyini seçməlidir.
Allah rizasının ən çoxunu axtarmağı qısaca belə təyin edə bilərik:
- Mömin həyatının hamısı "halal dairəsi" içində keçməlidir. Haramlar açıq şəkildə bildirilmişdir və olduqca az saydadır. Bu müəyyən haramların xaricində, hər hansı bir hərəkət və rəftarlar bəhsi keçən mövzuda halal dairəsi içindədir.

- Bununla yanaşı möminə düşən, Allahın halal etdiyi meyarlar içində öz ağıl və "bəsirət" ini istifadə edərək, Allahın razılığının ən çoxunu axtarmağa yönəlməkdir.


Bununla əlaqədar olaraq "infaq" (Allah yolunda xərcləmək) mövzusu yaxşı bir nümunə ola bilər. Mömin, "malını və canını" Allaha satmışdır. Əlindəki imkanları Onun razılığına uyğun bir şəkildə qiymətləndirməlidir. Amma bunu edərkən qarşısına dəyişik seçimlər çıxa bilər. Məsələn, əlində külli miqdarda pul olduğunu düşünək. Bununla özünə yeni bir geyim ala bilər. Bu halal və çox qanuni bir hərəkətdir; üstünə-başına baxması, təmiz və gözəl bir görünüşdə olması Allahın razılığına uyğundur. Amma bu pulu istifadə edə və Allahın razılığını daha da çox qazanmağa vəsilə ola biləcək başqa bir yer ola bilər. Məsələn, bu pulu özündən daha çox ehtiyacı olan bir kasıba verməklə, Allahın razılığı daha çox ola bilər. Bu, yaşadığı mühitə və şərtlərə görə insanın öz vicdanıyla, vacib olanı müəyyən edə biləcəyi bir vəziyyətdir.
Bir başqa nümunə də verə bilərik: Mömin "yaxşılığı əmr edib, pis əməldən məhrum etməklə", Allahın dinini izah etməklə, yer üzündəki qəddarlığa qarşı fikri bir mübarizə içinə girməklə məsuldur. Allahın razılığını, bu böyük məsuliyyəti qəbul etməklə qazana bilər. Bu məsuliyyət hər zaman üçün bəzi vacib xidmətlər ortaya çıxarar. Bu cür böyük bir məsuliyyət tələb edən bir çox iş varkən, Allahın halal saydığı bir başqa işi daha vacib saymaq səhv olacaq. Məsələn, kişi ailəsinə baxmaqla məsuldur. Onların təhlükəsizliyini, dolanışığını təmin etmə vəzifəsi ona verilmişdir. Amma bunu bəhanə edərək digər insanlara yaxşılığı əmr edib, pis əməldən məhrum etmə məsuliyyətini üzərinə almaması əlbəttə ki, möminə yaraşan bir rəftar olmayacaq.
Əslində bir az düşündüyümüzdə dəyəri az olan şeyi seçim etməkdə "nəfs"in təsirli olduğunu görərik. Allah Qatında dəyəri az olan şeyi çox olana seçim etmək, insanın nəfsinə də bir "pay" ayırmasından qaynaqlanar. Halbuki, bir mövzuda edilməsi lazım olan, nəfsinə ən kiçik pay ayırmadan, yüz faiz Allahın razılığına diqqət etməkdir. Bir işdə 99% Allahın razılığı, bir faiz də nəfsinin istəkləri varsa, o 99% də Allah qatında qəbul edilməyə bilər. Çünki bu, insanın, nəfsini Allaha şirk qoşması deməkdir. Şirkin isə 1%-i belə geri qalan əməli etibarsız etmək üçün kifayət edər. Bir işdə, Allahla yanaşı başqa bir varlığa, bir kimsəyə pay ayıranlar vəziyyətini, Rəbbimiz belə bir örnəklə xəbər vermişdir:
  1   2   3   4   5


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə