Alanya Masifi’nin Tektonostratigrafisi ve Çoklu Metamorfik Evrimi




Yüklə 17.97 Kb.
tarix24.04.2016
ölçüsü17.97 Kb.
Alanya Masifi’nin Tektonostratigrafisi ve Çoklu Metamorfik Evrimi

Mete Çetinkaplan1, Osman Candan1, Aral I. Okay2, Roland Oberhänsli3,



Ersin Koralay1 ve Hüseyin Kozlu4
1 Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Tınaztepe Kampüsü, 35160 Buca, İzmir (E-posta: mete.cetinkaplan@deu.edu.tr)

2 İstanbul Teknik Üniversitesi, Avrasya Yerbilimleri Enstitüsü, 34460 Maslak, İstanbul

3Institut für Geowissenschaften, Universität Potsdam, Postfach 601553, Potsdam 14415, Germany

4 Çiğdem Mahallesi, 339 Sok. No: 17/22, 100. Yıl, 06530 Çankaya, Ankara






Orta Toroslar’ın güneyinde yer alan Alanya Masifi, tektonik bir dokanakla Antalya Birliğini üzerler. Paleosen-Eosen yaşlı tortullar tarafından uyumsuz olarak örtülen Masif, kuzeyde Hadim Napı tarafından tektonik olarak üzerlenir. Masifin polimetamorfik evrimini ortaya çıkarmak amacıyla batıda Gündoğmuş, orta kesimde Alanya-Demirtaşlı ve doğuda Anamur kuzeyinde üç bölge çalışılmıştır. Gündoğmuş bölgesi tipik nap yığını yapısı sunar. Bu tektonik istif alttan üste doğru; (1) Üst Permiyen yaşlı mermerler, (2) Mavişist melanjı, (3) Yeşilşist fasiyesindeki fillitçe baskın, ince karbonat ve kuvarsit düzeyleri içeren düzenli seri ve (4) Üst Permiyen yaşlı mermerlerden oluşmaktadır. Mavişist melanjı glaukofan-fengit şist ve kalkşistten oluşan matriks içerisine gömülü yüksek-basınç blokları (epidot glaukofanit, omfasit epidotit, glaukofan-kuvars şist), neritik mermer ve serpantinit bloklarından oluşur. Alanya-Demirtaşlı arasında kalan bölge naplı bir yapıya sahiptir. Tektonik olarak en altta Antalya Birliği yer alır. Bunun üzerinde sırasıyla Gökketir, Kargıcak, Sugözü ve Yumrudağ Naplarından oluşan Alanya Masifi gelir. Alanya Masifi’ne ait metamorfitler olasılı Bolkardağı Birliğine ait, Jura yaşlı dolomitlerden oluşan Kuşyuvası Napı tarafından üzerlenir. Gökketir Napı olasılı Triyas yaşlı mermer, şist ve kalkşist ardalanmasından oluşur. Bunun üzerinde yeşilimsi-sarımsı renkli klorit şist, kirli sarı renkli kuvarsit ve kahverengi dolomit ardalanmalı, kıvrımlı ve budinaj yapısı gösteren İnfrakambriyen yaş konağında incelediğimiz Kargıcak Napı yer alır. Bu nap içerisinde kloritten granat zonuna kadar değişen ilerleyen orta-basınç metamorfizması gözlenir. Gökketir Napını tektonik olarak üzerleyen Suğözü Napı baskın olarak granat-glaukofan-fengit şistlerden yapılıdır. Bunlar içerisinde yer alan eklojitlerde, granatlı glaukofanitlerden yeşilşist metabazitlerine doğru gelişen bir geri dönüşüm gözlenir. Yeşilşist fasiyesinde başkalaşıma uğramış olan Yumrudağ Napı; tabanda metaklastikler ve bunları geçişli bir dokanakla üzerleyen kalın katmanlı ve metaboksit içerikli Üst Permiyen platformuna ait dolomitik mermerlerden oluşmaktadır. Anamur’un kuzeyindeki üçüncü bölgede orta-basınç metamorfizmasının farklı koşullarında başkalaşıma uğramış, İnfrakambriyen yaşlı üç tektonik dilim ayırtlanmıştır. İstifsel olarak en altta düşük dereceli yeşilşist fasiyesi koşullarını tanımlayan fillit, kuvarsit ve dolomit ardışığından oluşan tektonik dilim yer alır. Bu dilim, orta-basınç metamorfizmasının üst-amfibolit fasiyesi koşullarını tanımlayan kayalar tarafından üzerlenir. Bu yüksek dereceli metamorfitler, sillimanit, disten, staurolit ve granat içeren şist yapısında olup, asidik / bazik bileşimli, damar karakterli meta-magmatik katkılar içerir. Alanya Masifine ait en üst tektonik dilim ise yine yeşilşist fasiyesindeki düşük-dereceli metamorfiklerden oluşmaktadır. Bölgede yer alan metamorfik kayaçlar Paleosen-Eosen yaşlı çakıltaşı, kumtaşı ve kireçtaşından yapılı Anamur Formasyonu tarafından uyumsuz olarak üzerlenir. Aladağ Birliğine ait metamorfik olmayan Hadim Napı bölgedeki en üst tektonik dilimi oluşturur. Alanya Masifi’nin polimetamorfik evrimi içerisinde, Gündoğmuş melanjındaki mavişist metamorfizması, Sugözü Napı’nın mavişist-eklojit fasiyesi metamorfizması ve bunları üzerleyen yeşilşist fasiyesi koşullarındaki Barrow türü orta-basınç metamorfizması Neotetis Okyanusunun güney kolunun Geç Kretase – Erken Tersiyer (?) yaşlı yitim ve yüzeyleme süreçleriyle ilişkilidir. Buna karşın Anamur’un kuzeyindeki üst-amfibolit fasiyesindeki metamorfizma bu süreçten ayrı düşünülmelidir. Bu metamorfizma, Gondwana’nın Geç Proterozoik’teki evrimi ile bağlantılı Pan-Afrikan orojenezi ile ilişkilendirilebilir.
Anahtar sözcükler: Alanya Masifi, eklojit, mavişist, omfasit, glaukofan, fengit, Anamur

Tectonostratigraphy and Polimetamorphic Evolution of the Alanya Massif
Mete Çetinkaplan1, Osman Candan1, Aral I. Okay2, Roland Oberhänsli3,

Ersin Koralay1 & Hüseyin Kozlu4


1 Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Tınaztepe Kampüsü, Buca, TR35160 İzmir, Türkiye (E-mail: mete.cetinkaplan@deu.edu.tr)

2 İstanbul Teknik Üniversitesi, Avrasya Yerbilimleri Enstitüsü, Maslak, TR34460 İstanbul, Türkiye

3Institut für Geowissenschaften, Universität Potsdam, Postfach 601553, Potsdam 14415, Germany

4 Çiğdem Mahallesi, 339 Sok. No: 17/22, 100. Yıl, Çankaya, TR06530 Ankara, Türkiye






The Alanya Massif tectonically overlies the Antalya Unit, south of the middle Tauride belt. The Massif which is unconformably covered by Paleocene-Eocene sediments is tectonically overlain by Hadim Nappe to the north. Three different areas have been studied, from west to east - Gündoğmuş, Alanya-Demirtaşlı and Anamur - to reveal the polimetamorphic evolution of the Alanya Massif. The Gündoğmuş area shows a typical nappe pile structure. This nappe pile is composed from bottom to top by (1) Upper Permian marbles, (2) a blueschist mélange, (3) a coherent greenschist-facies series consisting of phyllites, carbonates and quartzite intercalations and (4) Upper Permian marbles. The blueschist mélange is made up of high-pressure blocks (epidote glaucophanites, omphacite epidotites and glaucophane-quartz schists), neritic marbles and serpentinites embedded in a matrix of glaucophane-phengite schists and calcschists. A similar nappe structure is also observed in Alanya - Demirtaşlı area. The Alanya Massif which comprises the Gökketir, Kargıcak, Sugözü and Yumrudağ Nappes overlies the unmetamorphosed Antalya Unit. The Kuşyuvası Nappe comprising Jurassic dolomites similar to the Bolkardağ Unit rests tectonically over the metamorphic rocks of Alanya Massif. The Gökketir Nappe, probably Triassic in age, consists of schists, calcschists and marble intercalations. This nappe is overlain by the Infracambrian Kargıcak Nappe composed of strongly folded and boudinaged green-yellow chlorite schists, pale yellow quartzites and brown dolomite intercalations. In this nappe, a progressive medium-pressure metamorphism ranging from chlorite to garnet zones is observed. The Gökketir Nappe is tectonically overlain by the Sugözü Nappe which comprises dominantly garnet-glaucophane phengite schists with eclogite lenses. The Eclogites display a retrograde overprint from garnet glaucophanite to greenschist. The Yumrudağ Nappe is composed of greenschist metaclastics and transitionally overlying metabauxite-bearing Upper Permian platform-type dolomitic marbles. In a third area, north of Anamur, three Infracambrian tectonic slices with different P/T conditions of medium-pressure metamorphism were recognized. The lowermost tectonic slice consists of phyllites, quartzites and dolomite intercalations, which underwent low-grade greenschist facies metamorphism. It is overlain by Barrovian-type upper-amphibolite facies rocks. These high-grade rocks are dominated by mica schists with sillimanite, kyanite, staurolite and garnet which include acidic to basic meta-igneous rocks as boudinaged lenses and veins. The uppermost tectonic slice comprises low-grade, greenschist facies rocks. The metamorphic rocks of the Alanya Massif are unconformably covered by Paleocene-Eocene conglomerates, sandstones and limestones of the Anamur Formation. The non-metamorphic Hadim Nappe of the Aladağ Unit forms the uppermost tectonic slice of the region. The polimetamorphic evolution of the Alanya Massif with blueschist metamorphism in the Gündoğmuş mélange, eclogite-blueschist facies metamorphism in the Sugözü Nappe and their Barrovian-type retrograde overprint under greenschist facies conditions can be attributed to subduction and exhumation processes of the southern branch of the Neotethys during Late Cretaceous – Early Tertiary (?) times. However, the upper-amphibolite facies metamorphism north of Anamur should be excluded from this process and should be ascribed to Pan-African orogeny related to the Late Proterozoic evolution of Gondwana.
Key Words: Alanya Massif, eclogite, blueschist, omphacite, glaucophane, phengite, Anamur


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə