AİLƏ SƏADƏTİNƏ necə nail olaq?




Yüklə 2.57 Mb.
səhifə6/8
tarix24.04.2016
ölçüsü2.57 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8
UŞAQLARIN QƏBUL ETMƏK İSTE`DADI
Uşaq beyni fotoaparata bənzəyir ki, qarşısında olan hər şeyin şəklini çəkir. Məhz buna görə, müstəhəbdir ki, uşaq anadan olarkən sağ qulağına azan, sol qulağına iqamə deyilsin ki, “Allahu Əkbər” nidası uşağın təvəllüd anından onda tə`sir qoyaraq bir növ tovhidlə tanış etsin. Qoy “Əşhdu ənnə Muhəmmədən Rəsulullah” nidası onu nübüvvətlə tanış etsin, “Əşhədu ənnə Əliyyən vəliyyullah” nidası onu Mə`sum İmamların (salamullahi əleyhim əcmə`in) vilayəti kölgəsinə apararaq Əhli-beytin məhəbbət və vilayətinə yaxın etsin.

ONUNCU FƏSİL
XOŞRƏFTARLIQ
Qeyd olunduğu kimi, alicənablıq, sədaqətlilik, güzəşt və fədakarlıq evdə ər-arvadın ən böyük vəzifələrindən biridir. Əgər ailədə bu xüsusiyyətlər olmasa bu isti ocaq soyuyub ruhdan düşəcəkdir. Eləcə də ər-arvad xoşrəfar olmalıdırlar. Evdəki xoşrəftarlıq mühit münasibətlərinin isti və daha da qaynar olmasına səbəb olub uşaqların tərbiyəsinə gözəl zəminə yaradan ünsürə çevrilər. Bundan əlavə evdə ər-arvad xoşrəftarlığı axirətdə arzu olunan müsbət nəticələr verir, lakin bədrəftarlığın pis tə`siri ilk qəbir gecəsində özünü büruzə verəcəkdir.

KİÇİK GÖRÜNƏN BÖYÜK MƏSƏLƏLƏR
Ruhi və psixoloji elmlərdə “böyük sayılan kiçiklər” adlı bir bəhs vardır. Yə`ni çox vaxt insanın kiçik hesab etdiyi bir məsələ həqiqətdə çox böyük məsələ sayılır.

Məsələn, bir əsgərin səliqəsiz geyinməsi və ya qərargah, kazarma və iş yerini təmiz saxlamaması və s. işlər mümkündür ki, öz nəzərində adi və sadə sayılsın, amma qərargahın adına ləkə gətirmək və ya əsgərlərin haqqında pis fikir yaratmaq üçün böyük bir amildir.


HƏYAT YOLDAŞI ÜÇÜN AYRILAN VAXT
Ailədə “böyük olan kiçiklər” vardır. Mümkündür, bir məsələ birinin nəzərinə kiçik və əhəmiyyətsiz sanılsın, amma ailə münasibətlərinin yaxşılaşması yolunda həyat yoldaşının könlünü almaq üçün çox mühüm olsun. Misal üçün ərin gün ərzində həyat yoldaşı üçün məxsus saat ayırması vacibdir. Belə olmamalıdır ki, bütün günü işlə məşğul olub gecə də evə gec qayıdaraq şam yeməyini yeyib yatsın və sabahı gün də onun kimi. Hədislərdə oxuyuruq ki, insan öz vaxtını bölməli, arvadı üçün də müəyyən bir saat tə`yin etməlidir.

MADDİ VƏ MƏ`NƏVİ İSTƏKLƏRƏ DİQQƏT
Həmçinin, kişi evdə arvadının söylədiklərinə tam hövsələ ilə qulaq asıb onun maddi və mə`nəvi istəklərinə, hətta ürəyincə olmasa da belə, diqqət etməlidir. Kişi Allahın rizasına, eləcə də ailə münasibətlərinin yaxşılaşması və arvadının şəxsiyyətinə ehtiram əlaməti olaraq onun sözlərinə qulaq asıb, diqqət etsə böyük savabı vardır. Çünki, Allahın bəyəndiyi hər bir iş Onun rizası üçün edilərsə fəzilət və savaba malikdir.
AİLƏ ÜZVLƏRİ İLƏ MƏŞVƏRƏT
Kişi evdə vaxtının bir hissəsini ailə üzvləri üçün ayırıb onlarla bir yerdə oturmalı, söhbət etməli, zəruri və qeyri-zəruri məsələləri bir-birinə deyib, birlikdə məşvərət etməlidir. Allah-Taala Rəsuli-Əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-ə buyurur:

“Öz işini Allaha təvəkkül etməklə yerinə yetir. Amma, məşvərəti də unutma, (yə`ni başqaları ilə məşvərət etməklə onlara şəxsiyyət ver).”1

Beləliklə, ev işlərində məşvərət lazımdır. Öz rə`yinə arxalanaraq qadının fikrini nəzərə almamaq səhvdir.

Psixoloqlardan bə`zisi hətta uşaqlarla belə məşvərət etməyi lazım bilirlər. Yə`ni, onların fikir və əqidisinə ehtiram edib onları da nəzərə almalıyıq.

Başqa ibarətlə desək, ev kiçik bir məmləkətə bənzəyir ki, onun işləri məşvərət və məsləhətlə həyata keçirilməlidir. Bu kiçik məmləkətin taleyi isə onun vətəndaşları ilə məşvərət edərək həll olunmalıdır.
MƏŞVƏRƏTİN MÜSBƏT ƏSƏRİ
Ailə üzvləri əgər evdə dil tapa bilsələr bir daha ruhi çatışmazlıq və narahatlıqlara düçar olmazlar. Kişinin də xoş əxlaqlı olub şirin dillə onlara cavab verməsi onun əsas vəzifələrindən biridir. Öz rə`yini bəyənib istəklərini zorla ailə üzvlərinə qəbul etdirmək səhv iş olub, pis nəticəyə malikdir.

Ev mühitində xoşrəftarlığın digər nümunələrindən biri də budur ki, kişinin arvadından bədrəftarlıq, səhlənkarlıq və ya bir səhv iş gördüyü zaman dad-fəryad etməsin, ağzına gələni deməsin və onu qınayıb danlamasın. əksinə, bütün bu sadalananlar müqabilində onu nəsihət edib mülayim danışıqla səhvlərini xatırlatmalıdır.



NƏSİHƏTİN MÜNASİB VAXTI
Əlbəttə, moizə və nəsihət üçün qeyri-münasib vaxt seçmək olmaz. Məsələn, əgər qadın sübhdən axşama kimi işləyib yorulmuşsa, onu nəsihət və ya moizə edərək danlamaq olmaz. Çünki bu zaman olunan moizənin heç bir əsəri olmayacaq və gözlənilməz əks-tə`sir ilə nəticələnə bilər. Moizə nəinki təkcə rahatlıq tələb edir, həm də xoşrəftar və mülayim söhbət etməyin də məxsus vaxtı və yeri vardır.

Şikayət, tənqid, nəsihət, dərdləşmək və s. bu kimi işlərin hamısı münasib vaxt tələb edir. Məsələn, əgər qadın bir məsələ ilə qarşılaşarkən həssasiyyət tapıb narahat olursa, artıq moizə və nəsihətin yeri deyildir.

Amma çox təəssüflər olsun ki, bu mühüm məsələyə lazımınca riayət olunmur ki, bu da çox vaxt təkəbbürün nəticəsində baş verir. Çox vaxt öz söz və işlərimizi başqalarına güclə qəbul etdirmək istəyirik, lakin unutmaq olmaz ki, bu iş xoşa gələn deyil və nəticəsi də ərin məhəbbətini qadının ürəyindən qoparmaqdan başqa bir şey deyildir.
BÖYÜK OLAN KİÇİKLƏRİN” TƏ`SİRİ
Hərçənd, ailə həyatının əvvəllərində xüsusi bir mehribanlıq ər-arvadın qarşılıqlı məhəbbətini gücləndirir, lakin zaman ötdükcə bu mehribanlıq və məhəbbət solmağa başlayır ki, bu da kişi və qadının öz təqsiri üzündəndir. Əslində onların şövq və əlaqəsi günü-gündən daha artmalı və şaxələnməlidir. Bunun da səbəbi “böyük olan kiçiklər”ə riayət etməməkdir.
MOİZƏ MÜLAYİM OLMALIDIR
İşdən evə qayıdan zaman öz uşağınızın çöldə oynadığını gördükdə dad-fəryad edib, yoldaşınızı uşağı yaxşı saxlamadığına görə qınamamalısınız. Ona görə ki, lazım olan əsəri olmayacaqdır. Həyat yoldaşınızı nəsihət və moizə etmək istəsəniz, tam sakitlik və adi söhbətlərin gedişatında olmalıdır. Birbaşa, yaxud müəyyən vasitələrlə tam aramlıq, məhəbbət və xoş əxlaqla onun səhvini xatırladın, Çünki, maddi və mə`nəvi hədəfləri həyata keçirmək üçün gözəl əxlaqlı və xoşrəftar olmaqdan yaxşı bir silah yoxdur.1
EV İŞLƏRİNDƏ QADINA KÖMƏK
Ərin xoşrəftar olması nümünələrindən biri də budur ki, söz və əməli ilə yoldaşına ev işlərinin görülməsində onun köməkçisi olduğunu bildirməlidir. Kişi evdə qonaq kimi olmamalıdır ki, qadın onun üçün yemək süfrəsi açıb su gətirsin, çay süzsün, süfrəni yığışdırsın və s. Kişi də öz növbəsində ev işlərinin görülməsində yoldaşının şəriki və köməkçisi olmalıdır.

Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) evdə, səfərdə, hətta döyüşdə belə işlərini bölər, özü də bu işlərdə kömək edərdi.2

Məsələn, döyüşlərin birində yemək hazırlanan zaman Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) işləri bölərək odun yığmağı öz öhdəsinə götürdü. Səhabələr israr edirdilər ki, həzrət otursun və işləri də onlar görələr, amma həzrət buyurdu: “Mən də yeməkdə sizinlə şərikəm və gərək bir iş görəm.”

Buna görə də biz gərək ev işlərinin bir qismini öz öhdəmizə götürək.

Həzrət Əli (əleyhissalam) da münasib vaxtlarda ev işlərində həzrət Zəhraya (əleyha salam) kömək edərdi.

Rəsuli Əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) buyurub:

“Ailəyə xidmət göstərmək böyük günahların kəffarəsidir və Allahın qəzəb atəşini söndürür.”1

Hətta uşaq saxlamaqda da öz həyat yoldaşınıza kömək etməlisiniz. Belə olmamalıdır ki, həmişə arvad gecələr yuxudan ayılıb uşağa süd versin ya onu sakit edə, amma siz bu işdə ona kömək etməyəsiniz.

Böyük şəxsiyyətlərin bə`ziləri uşaq saxlamağı öz həyat yoldaşı ilə aralarında bölüşdürmüşdülər. Belə ki, gündüzlər uşaq saxlamaq qadının öhdəsinə, gecələr isə mühüm işi öz boyunlarına götürmüşdülər.
KİNAYƏLİ SÖZ
Xoşrəftar olmağın nümunələrindən biri də kinayəli, tünd və acı danışmamaqdır. Hər bir acı sözlə mümkündür neçə illik məhəbbəti aradan aparasınız. Bə`ziləri zarafat olaraq kobud və kinayəli sözlər danışırlar ki, bu bəyənilməz və pis işdir. Belə ki, bu işin ucbatından bir çox böyük günahların zəminəsi yaranır. Bu cür şəxs qiyamət günü məsxərə olunar, söylədiyi kobud sözlər qəbirdə ilan-əqrəbə çevirilib ona əziyyət verməyə başlayacaqlar.

İmam Səccad (əleyhissalam) həzrət Seyyidiş-Şühəda İmam Hüseyn (əleyhissalam)-dan belə nəql edir ki, o həzrət xudahafizləşərkən buyurdu:

“Ey oğlum, məbada Allahdan başqa pənah və köməyi olmayan bir kəsə zülmü rəva biləsən!”2

Beləliklə dildə əxlaq və insanlıq normalarına riayət etmək çox mühüm və müstəsna əhəmiyyətə malikdir.


İSLAM PEYĞƏMBƏRİNİN (səlləllahu əleyhi və alih) DAVRANIŞI
“Bəni qüreyzə” döyüşündən sonra Rəsuli Əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-in yoldaşları əldə olunan qənimətə görə, həzrətdən daha artıq xərc, həqiqətdə rəngarəng bir yaşayış istəmişdilər. Peyğəmbəri Əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) onların istəyini qəbul etməyib buyurur: “Mən İslam və müsəlmanların rəhbəriyəm. Mən çox adi bir tərzdə yaşamalıyam ki, fəqir və binəvalar həqirlik və kiçiklik hiss etməsinlər.” Amma, onlar həzrət Peyğəmbəri (səlləllahu əleyhi və alih) o qədər narahat etdilər ki, axırda həzrət onların yanından çıxıb getdi.”

Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) Həfsəyə buyurur: Bir kişinin mənimlə sənin aranda mühakiməsini qəbul edərsənmi? Həfsə deyir: Bəli. Sonra Rəsuli Əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) bir nəfəri Ömərin ardınca yollayır. Ömər gəlib çatdıqda Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) Həfsəyə buyurur: Danış! Həfsə deyir: Siz danışın amma haqqı danışın. Bu sözü eşidən Ömər Həfsənin üzünə bir sillə vurur.1 Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) o qədər narahat olur ki, narahatlığın əsəri mübarək üzündə aşkar olur. Həzrət Ömərə buyurur: Mən səni qızını vurmağa yox, səni bizi barışdırmaq üçün çağırmışam. Daha sonra narahat halda məclisi tərk edir. Bu hadisədən sonra aşağıdakı ayələr Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-ə nazil olur:

“Ey Peyğəmbər! Öz arvadlarına de ki, əgər dünya həyatı və onun zinətini istəyirsinizsə, gəlin sizi bəhrələndirib təlaq verim, gözəl bir təlaq ilə.”2

“Və əgər Allahı, Onun Rəsulunu və axirəti istəyirsinizsə, onda (bilin ki,) həqiqətən Allah sizlərdən olan gözəl əməl sahiblərinə böyük savab hazırlamışdır.”3

“Ey Peyğəmbərin qadınları! Sizlər başqa qadınlar kimi deyilsiniz...”4
NƏTİCƏ

Qeyd olunan rəvayət və ayələrdən mə`lum olur ki, evdə baş verən hər bir müşkül öz yolu ilə həll olunmalıdır. Acı sözlər danışıb döymək, söyüş söymək, əxlaqsızlıq və s. kimi qeyri səhih yollar ixtilafları həll edə bilməz. Hamılıqla “böyük olan kiçiklərə” riayət etməlidirlər. Əlbəttə, bizlərdən heç də Rəsuli Əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) və Mövla Əmirəl-mö`minin (əleyhissalam) kimi olmağımız gözlənilmir, amma heç olmazsa özümüzü belə böyük şəxsiyyətlərə oxşatmağa çalışmalıyıq:

“Şübhəsiz, sizlər üçün Allahın Rəsulunda gözəl nümunələr, ülgülər vardır, o kəslər üçün ki, Allaha, Qiyamət gününə ümidvar olub Allahı çox yad edərlər.”

SƏHVLƏRİ GÖRMƏMƏZLİYƏ VURMAQ
Xoş rəftar olmağın digər səciyyəvi nümunələrindən biri həyat yoldaşının bəyənilməz iş və səhvlərini bağışlamaqdır. Məsələn, əgər yoldaşınızdan yalan eşitsəniz, üzə vurmayıb müəyyən yollarla başa salmağınız daha məqsədə uyğundur. Çünki, səhv və günahları xatırlayaraq üzə vurmağın böyük ziyanı vardır. Atalar sözü olan “toyuq oğrusu, dəvə oğrusuna çevrilər” gözəl məsəldir. Ola bilsin ki, oğlunuz sizdən xəbərsiz olaraq bilməməzlik üzündən əlini cibinizə salıb pulunuzdan götürsün. Belə bir hərəkəti uşaq ya yoldaşınızdan gördüyünüz zaman çalışın ki, ona birbaşa deməyəsiniz ki, bu iş ona cəsarət gətirər. Ona müxtəlif yollarla başa salmaq lazımdır ki, oğurluq necə olursa olsun haram və pis işdir. Oğurluq edənin əli bu dünyada kəsilməsə də axirətdə kəsiləcəkdir. Beləliklə, çalışın arvad-uşağınızın səhvini onlara bir hədisi yad etməklə xəbərdarlıq edəsiniz. Onları Allah qəzəbi və çox dəhşətli bir gecə olan ilk qəbir gecəsi əzabından, Qiyamət günü Cəhənnəm odundan və s.dən qorxutmaqla o səhvləri təkrar etməkdən çəkindirin. Ailənizdən bir xəta və ya səhv duymaqla dad-fəryad edib hay-küy salmayın ki, müsbət nəticə verməməklə yanaşı, öz səhv əməlində cəsarətli olmağı həmin şəxs üçün daha da adiləşdirər. Belə ki, bu günah onun üçün adi bir işə çevrilər.
GÜNAHDAN ÇƏKİNDİRMƏK
Birini günah işdən çəkindərməyin ən gözəl yolu budur ki, münasib bir vaxtda aşağıdakı hədisi onun üçün danışasan.

Bir gün bir qadın Allah Rəsulunun (səlləllahu əleyhi və alih) hüzuruna gəlib deyir: Ya Rəsuləllah, mən ərə getmək istəyirəm, mümkünsə məni müsəlman qadının ərinə bəsləməli qayğı və münasibətindən xəbərdar edin.

Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) buyurur: Birinci: qadın ailədə ərinə itaət etməlidir.

İkinci: qadın ərinin xəbəri olmadan onun bəyənmədiyi bir işi görməməli və evdə əli əyri, ikiüzlü olmamalıdır.

Üçüncü: ixtilaf və münaqişə baş verdikdə, əri ondan razı və xoşhal olmayınca yatağa getməməlidir.

O qadın həzrətdən soruşur: Hətta təqsirkar kişi olmuş olsa da barışıq üçün birinci qadın irəli gəlməlidir? Həzrət buyurur: Bəli, hətta təqsirkar kişi olmuş olsa da.”



HƏYAT YOLDAŞI İLƏ XOŞRƏFTAR OLMAQ İMAN NİŞANƏLƏRİNDƏNDİR
Əgər həyat yoldaşınız sizdən razıdırsa, bilin ki, ən yaxşı müsəlmanlardan birisiniz.

Rəsuli Əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) dəfələrlə buyurub: “Sizlərdən daha yaxşı o kəslərdir ki, öz qadınları üçün yaxşıdırlar və mən öz qadınlarım barəsində sizlərdən daha yaxşıyam.”

“Arvad-uşağa qarşı olan xoşrəftarlıq və məhəbbət nə qədər artıq olarsa, müsəlmanlıq və iman da bir o qədər çoxalar.”

Bir hədisdə deyilib: “Biz Əhli-beytə öz həyat yoldaşına daha çox mehriban olan şəxslər əziz

və mehribandır.”1

Başqa bir hədisdə oxuyuruq: “Hər kəsin öz həyat yoldaşına qarşı məhəbbəti artıq olarsa Allah-Taalaya imanı daha çoxdur.”2



ON BİRİNCİ FƏSİL
VƏFADARLIQ
Ər-arvad bir-birindən səhv və pis bir iş görsələr, bu onların bir-birinə qarşı etdikləri yaxşılıqlarını unutdurmamalıdır.

NAŞÜKÜRLÜK
İnsan çox vaxt Allah-Taala və camaatla olan rabitəsində minnətdarlıq və təşəkkür etmir. Yə`ni Allah-Taalanın ona bağışladığı bütün bu ne`mətlərin müqabilində onların şükrünü yerinə yetirmir. Lakin balaca bir müsibətlə üzləşən kimi nalə çəkib fəryad salaraq nankorluq edir. Çox vaxt isə dostunda kiçik bir xatanı görməklə onun neçə illik yaxşılıqlarını yaddan çıxarıb daşa vurur.

NAŞÜKÜRLÜK QUR`AN DİLİ İLƏ
Qur`an bu barədə belə buyurur:

“Yeri və asimanları yaradan, göydən sizin ruziniz üçün cürbəcür heyvan və meyvələr vücuda gəlsin deyə yağış nazil edən, Öz əmri ilə gəmiləri dəryaların üzündə və çayları isə yer üzündə sizin ixtiyarınıza qoyan, ayı və günəşi sizlərə itaətçi və qulluq edən qərar verən O Allahdır ki, Ondan hər cür ne`mətlər istədinizsə, sizə əta etdi. Belə ki, əgər Allahın sonsuz ne`mətlərini saymaq istəsəniz heç vaxt bacarmazsınız. (Bu qədər lütf və rəhmətə baxmayaraq) insan hədsiz küfr edən və zalımdır.”1

“Allahın haqqını olduğu kimi tanımadılar.”2

“Ölüm olsun bu insana, nə qədər naşükürdür!”3

“İnsan dözümsüz yaranmışdır, ona şər və ya ziyan (müsibət) yetişən zaman pərişan və əgər ne`mət yetərsə təkəbbürlü olur.”4
EVDƏ NAŞÜKÜRLÜK
Hər halda ne`mət əlinə gələn zaman minnətdarlıq etməyib bəla və müsibətlə üzləşdikdə səbir və dözümünü əldən vermək insanın təbiətindən irəli gəlir.

Bu xoşagəlməz xüsusiyyət evdə də özünü büruzə verir. Sübhdən günortaya qədər işləyən qadının zəhmətlərini xörəyin bir az şor olduğuna görə heç edir. Əslində isə insan başqalarının səhv və nöqsanını onların yaxşılıqları müqabilində görməməzliyə vurub pislik üçün pərdə hesab etməlidir.

“Mö`minlər əfv və bağışlamağı özlərinə adət etməli, pisliklərdən keçməlidirlər. Məgər istəmirsizmi Allah da sizin haqqınızda məğfirət və ehsan etsin?! Allah-Taala mehriban və bağışlayandır.”

Əgər Allah-Taala eybləri örtməsəydi, camaatın hamısı bir-birindən qaçardılar. Çünki, o zaman Allahın camaatın gözündən gizlətmədiyi bütün pislik və günahlar hamı üçün aşkar olar, rüsvayçılıqlar baş verərdi.

Elə isə Allahın eybləri örtüb gizlətdiyi kimi biz də bir-birimizin xətalarını örtməliyik. Həmçinin gərək ailə mühitində bir-birimizin yaxşı və müsbət cəhətlərini nəzərə alaq. Əgər yoldaşımız xəstələnibsə səbir edərək naşükürlüyə yol verməməli, əksinə ona qarşı daha artıq vəfalı olmalıyıq.

Qadınlar da məişətdəki xoşhallıq, narahatlıq, ne`mət və bəlanı yaddan çıxarmamalıdır. Xoşbəxtlik, xoşhallıq, firavanlıq və ne`mətin bol olan vaxtı öz ərləri ilə çiyin-çiyinə olduqları kimi müsibət, fəqirlik və xəstəlik zamanı da onlara qarşı vəfadar olmalıdırlar.

Yaşayışda olan mühüm məsələlərdən biri də qadın və kişinin özlərini ruzigarın isti-soyuqluğu ilə uyğunlaşdırmasıdır ki, bir-birinə qarşı hər bir zaman vəfalı olub həyatın acılığına-şirinliyinə sinə gərsinlər. Eyni zamanda, kişi də gərək öz həyat yoldaşının ev və uşaqları idarə etməsinə qiymət qoysun və belə fikirləşməsin ki, uşaq saxlamaq və ya evdarlıq asan işdir; əksinə gərək belə işlərdə ona kömək etsin.
ARVADLARIN SAYI
Yaxşı olardı ki, vəfadarlıq adı ilə “neçə arvadlı” məsələsini bəyan edək. Bu məsələyə təlaq kimi naçarlıq cəhətindən baxmaq daha düzgün olardı. Yə`ni, İslamda təlaq naçarlıq üzündən olub adi halda isə ən pis işlərdən sayıldığı kimi, çox arvadlılıq da istisna xarakteri daşıyan məxsus şəraitdədir. Belə də deyil ki, hər kəs şəhvət və nəfsani istəklərini tə`min etmək üçün çoxlu qadın alsın.

Qur`an bu barədə belə buyurur:

“Qadınlar arasından bəyəndiyinizdən iki, üç və ya dördünü seçin. Əgər ədalətlə rəftar edə bilməyəcəyinizdən qorxsanız, o zaman özünüzə bir həyat yoldaşı seçin.”1

Buradan mə`lum olur ki, bir neçə arvad arasında ədalətlə davranmaq çox çətindir. Əgər ədalət şərti riayət olunmazsa insan mütləq günah və giriftarçılığa düçar olacaqdır.


BU QANUNDA İKİ MÜHÜM MƏSƏLƏ
Beləliklə, “çox arvadlılıq” qanununun qoyulmasında aşağıdakı iki mühüm məsələ nəzərə alınmışdır:

1) İslam qanunlarının tam, kamil və hərtərəfli olması;

2) Zəruri halların riayət olunması məsələsi.

Bütün bunları nəzərə alaraq, “çox arvadlıq” məsələsində ehtiyatlı olmağınız gərəkdir. Çünki bu iş qadına yetəcək zərərdən əlavə, arxasınca bir çox pis təbliğat üçün zəminə yaradacaqdır.

Ayıq olun ki, bir fəqir ya şəhid ailəsini himayə etmək adı ilə aldanmayasınız. Onlara böyüklük etmək təkcə “çox arvadlıq” yox, əksinə, şərafətli bir işdir ki, onu yerinə yetirmək üçün qarşınızda müxtəlif yollar vardır. Yaşı evlənməyi tələb edib evlənməyən cavanlar çoxdur.

Əziz cavanlara nəsihət edirəm ki, əgər hələ evlənməmisinizsə mütləq şəhid ailəsi ilə ailə qurun. Bu əməlinizlə, əvvəla, şəhidin ruhu şad olar. İkinci, Allah sizdən razı olar və camaatın yanında əzəmət və izzət sahibinə çevrilərsiniz.

Üçüncü, dostlar sevinər, düşmənlər isə qəmgin olarlar, eləcə də şəhid ailəsi başçısız qalmaz.

Dördüncü, sizin bu xeyirxah işiniz belə ailələrin ruhiyyəsində müsbət əsərlər qoyur.



ON İKİNCİ FƏSİL
ÇOX TƏLƏBKAR OLMAQ
Ev işlərində, kişi üçün müvəffəqiyyət şəraitindən biri budur ki, çox tələbkar olmasın.

Hədsiz tələbkar olmağın, bəhanə axtarmağın müxtəlif nümunələri vardır ki, ev mühitində bəhanə axtarmaq bu məsələyə aiddir. Bə`zən insan cəmiyyətdə və ya evdə bəhanə gəzir. O zaman bu əməldən özünüz və başqalarının narahatlığından başqa bəhrə aparmayacaqsınız.

Hədsiz tələbkarlıq mənfi baxışlı olmağın bir hissəsidir.

Bəhanə axtarmaq nəticəsində mehriban ailə münasibətləri bir-birinə dəyərək ixtilaf və münaqişələrin yaranması üçün zəminə yaradır. Təəssüflər olsun ki, mənfi baxışlılar üçün bəhanə axtarmaq zəminəsi həmişə hazırdır.

Hər adamın danışıq və rəftarında səhv və nöqsanlar mövcuddur. İnsan nə qədər mənfi baxışlı olub bəhanə axtarmaqdan daha çox fayda axtararsa, bir o qədər də səfa, səmimiyyət və məhəbbət azalıb aradan gedər.

Elə buna görə də həyatda bəhanə axtarmaq və mənfi baxışlı olmaqdan bacardıqca uzaqlaşıb yüksək himmət, geniş ürək və saf qəlbli olmalısınız. Hansı mühitdə yaşasanız belə mühitdə gördüyünüz səhv və nöqsanlara göz yummaqdan əlavə, ümumiyyətlə özünüzü pisliklər və nöqsanları görməməzliyə alışdırın.


BAĞIŞLAMAQ
Allah təbarək və taala Müqəddəs kitabımız Qur`anda bizə əfv etmək və bağışlamağı əmr etmişdir.

Əgər insan əfv etməyi bacararsa, başqalarının eyb və səhvlərini gördükdə ondan keçər. Amma, əgər birinin bağışlayan qəlbi olarsa ümumiyyətlə pislik, səhv və çatışmamazlıqları görməyib qəlb genişliyinə malik olar.


UŞAQLARIN RUHİ SAĞLAMLIĞINDA AMİLLƏR
Uşaqlarınızın ruhi cəhətdən sağlam olmalarını istəyirsinizsə evdə hədsiz tələbkar və bəhanə axtaran olmayın, çalışın mənfi baxışlı və dardüşüncəli olmaqdan uzaqlaşasınız, ürək genişliyinə malik olaraq çətinlik və müsibətlərlə mərd-mərdanə qarşı-qarşıya dayanasınız. Sə`y edin öz yoldaşınızla qarşılıqlı razılaşma əldə edəsiniz. Bu barədə hədisdə oxuyuruq: “Kişi hətta yeməkdə belə öz ailəsi ilə həmahənglik edərək onların bəyəndiyi yeməyi yeyir.”

Bu həmahənglik başqa cəhətlərdə də lazımdır. Məsələn, paltar seçməkdə həyat yoldaşının zövqünə uyğun paltarı seçməli, söhbət etdiyiniz zaman isə onun bəyəndiyi söhbətlərdən etməlidir.

Beləliklə, qadın və kişinin hər biri ayrı-ayrılıqda özünü ailə ilə həmahəng edərək onların ardınca gedərək onlarla müvafiq olmalı, məğrurcasına onları özünə tabe etməyə çalışmamalıdır.

Bu hədisdən belə nəticə alırıq ki, evdə hədsiz tələbkar və bəhanəçi olmamaqla yanaşı ailə üzvləri ilə müvafiq olmağınız da gərəkdir. Bu zaman ailənin məhəbbətini cəlb, səmimiyyətini artıq, rəfaqətini isə geniş etmiş olarıq.


MÜBAH İŞLƏRDƏ TƏLƏBKAR OLMAMAQ

Hədsiz tələbkarlığın başqa nümunələrindən biri də mübah (vacib, haram, müstəhəb və məkruh olmayan) işlərdə çox tələbkar olmaqdır. Əgər mübah əməllərdə tələbkar olmasaq, məkruh əməllərin qarşısını da ala bilərik. Bə`zi vaxtlar hətta məkruh (Allah bəyənməyən) işlərdə də tələbkarlıq göstərməməliyik ki, baş verə biləcək haram işlərin belə qarşısını ala bilək. Əgər insan Allah-Taalanın icazə verdiyi, habelə həm ağlın qəbul etdiyi, həm də müsəlman camaatın nəzərinin əksinə olmayan işlərdə hədsiz tələbkar olub quru “müqəddəslik” etsə, mənfi tə`siri olacaqdır.


MƏKRUH ƏMƏLLƏRDƏ TƏLƏBKARLIQ

Unutmayın ki, əgər moizə və ya nəsihət halında olub məsləhət və zərər verə biləcək amilləri açıqlamaq fikrinə düşsək, məkruh əməlləri yerinə yetirməyib mübah işləri daha çox əncam verməyimiz haqqında israr etməliyik. Lakin əməl vaxtı ailədən hədsiz tələbkar olmamalıyıq ki, nəticəsi xoşagəlməz olsun.

Buna görə də əgər həyat yoldaşınız məkruh bir iş görərsə, bu zaman onun qarşısını kobudluq və hiddətlə almamalısınız. Belə ki, mümkündür bu tələbkarlıq inadın yaranmasına səbəb olub lazım olan nəticəni verməməklə yanaşı, əks tə`sir göstərsin.

Qadının evdə meyl göstərib istədiyi şeylər yerinə yetirilərsə, bu əməl evdən xaricdə baş verə biləcək bir çox ziyanların qarşısını tamamilə alar.

Əziz oxucular, üzümü sizə tutub tövsiyə edirəm ki, təqvalı olun, çalışın ki, evdə heç vaxt “quru” olmayasınız. Eləcə də qadın və uşaqların haqqında yersiz tələblərdən özünüzü qoruyun.
VACİB İŞLƏRDƏ TƏLƏBKARLIQ
Çox vaxt hədsiz tələbkarlıq Müqəddəs Şəriət qaydaları, eləcə də cəmiyyətin nəzər və əqli ilə uyğun olmur. Biz o yerdə çox tələbkar olmalıyıq ki, Allah Özü çox tələb etmiş olsun. Məsələn, vacibi işlərdə. Əlbəttə, elə işlərdəki tələbkarlıq heç də kobudluq və tündlük mə`nasına deyildir, əksinə, onların vacibi işlərimizdə ciddi və möhkəm olmağımızı çatdırır. Haram işlərdə də bu cürdür.

1   2   3   4   5   6   7   8


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə