ADİl bir vergi reformu




Yüklə 13.66 Kb.
tarix22.04.2016
ölçüsü13.66 Kb.

ADİL BİR VERGİ REFORMU


YAPILMALIDIR


D. Ali TURANLI

S.M.M.M.


"Ve atandı Yüksek Suguta Meclisi'ne Yargıç Maysula.

Çünkü onun terazisi kraldan yanaydı. Ve sürüldü sihamus ülkesine

Yargıç Sarkuma. Çünkü onun terazisi haktan yanaydı.

Okunmamış bir Hitit tabletinden*
I. GİRİŞ

Anayasa ve diğer bazı kanunların değişikliğin gündemde bulunduğu bu günlerde, bir vergi reformu da gündemde bulunmaktadır. Toplumun çeşitli kesimlerinden, vergi yükünü üzerinde taşıyanların tepkileri artmaktadır. Yazımızda Vergi reformu yapılmalı mıdır? Nasıl bir vergi reformu yapılmalıdır?" sorularıma cevap aramaya çalışacağız.



II. HAYAT STANDARDINDAN VERGİ

İşsizlik ülkemizde günden güne büyümektedir. İstihdam yaratmanın maliyeti her geçen gün yükselmektedir. Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı teşvikli yatırım izinleri 1991 verilerine dayanılarak yapılan hesaplamaya göre, bölgeden bölgeye değişmekle birlikte bir kişiye iş sağlanması için ortalama 194 milyon liralık bir yatırım gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Böyle bir konumda üniversite mezunu bir kişinin iş bulma ve iş yaratma imkanlarını değerlendirdik.

1- Üniversite mezunu bir kişinin devlet dairesinde işe başladığını varsayıyoruz. Brüt maaş 931.000 liradır. Emeklilik 103.000, tasarruf teşvik 37.000, Gelir Vergisi 194.000, Damga vergisi 4.000 TL dır. Net ücret olarak 593.000 TL ele geçmektedir.

2- Asgari ücretle çalışan vasıfsız bir kişinin ücret dökümü şu şekildedir. 801.000 TL brüt, 112.000 TL SSK, 158.000 TL gelir vergisi, 3.200 TL damga vergisi, net ele geçen 530.700 TL'dir.

Bu kişinin çalıştığı işletmeye maliyeti ise 1.000.000 TL civarındadır.

3- Üniversite mezunu genç serbest çalışmayı düşünecektir. ikinci seçeneğimiz budur. Şimdi önümüze çıkacak tabloyu görelim. ilk aşamada mesleki bir faaliyetin, kurulacak bir düzenle verilmeye çalışılacağım düşünüyoruz. Mesleğin icrası için gerekli büro, muayenehane gibi bir işyerinin kuruluşunu dikkate almıyoruz. Mesleki düzeninin kurulduğu varsayımından hareket etmeye devam ediyoruz. Bu genç yıllık hiç kazanç elde etmese de asgari hayat standardından gelir vergisi ödemek durumunda kalacaktır. Hesabı şudur; yıllık olarak yaklaşık 10 milyon lira, aylık 835.000 TL civarında bir rakama isabet etmektedir.

Bu gencimizden, ilerisi için ekonomide, kendisine iş sağlayacağı gibi daha sonra istihdam yaratacağı da düşünülmelidir.

4. Bir başka örneklememiz, Emlak Vergileri ve Katma Değer Vergisi yönünden olacaktır. İstanbul'un mutena semtlerinden birinde 145 metrekare bir konut satın alan bir kişinin ödeyeceği vergileri araştırdık. Bu konut 150 metrekareden küçük olduğu için bir defa katma değer vergisi ödemesi yapmayacaktır Yine yeni bina oluşu nedeniyle, alım ve satım vergileri olmayacaktır. Ayrıca bu konutu satın alan kişi 31.12.1992 tarihine kadar herhangi bir emlak vergisi de ödemeyecektir. Bu işlemler tamamen vergi ödenmeden gerçekleşecektir.

Yine


İstanbul'un gecekondu mahallesinde iki göz evi olan bir kişinin bile kendi beyanıyla bir emlak vergisi ödediği bilinmektedir.

Bir örneklememiz de faiz gelirlerinden olacaktır. Şöyle ki; 100 milyon TL faiz geliri elde eden bir kişinin ödediği vergilerin dökümü aşağıdaki gibidir. Gelir Vergisi ve fon 11.000.000 TL, net ele geçen 89.000.000 TL'dir aynı gelirin, Gelir Vergisi mükellefi olması durumunda, Gelir Vergisi fonlarla birlikte 35.800.000 TL'dir. Yine aynı gelirin Kurumlar Vergisi 49.220.000 TL'dir. Birkaç kesit olarak örnekler verdik. Örnekleri artırmak mümkündür.



III. SONUÇ

Vergi reformu yapılırken, vergilerin adil olması, vatandaşın ekonomik ve mali gücüne göre vergilendirilmesi, vergide adalet prensibinin temel öğesidir:

Hiçbir kesimin çıkarları düşünülerek hareket edilmemelidir. Adil bir vergi sisteminin kurulması ön planda tutulmalıdır.

Sonuçta denebilir ki;

Adil bir vergi sistemi için,

1- Mükelleflerin kazançlarının vergilendirilmesi, zararların kabul edilmesi gerekir.

2- Götürü sisteminin kaldırılması, basit bir vergileme ile belge nizamının içine alınması gerekir.

3- Lüks tüketimin caydırıcı şekilde vergilendirilmesi gerekir.

4- Tarım kesiminin daha kapsamlı vergilemeye alınması gerekir.

5- Gelir beyanı gibi, giderlerin de birleştirilerek beyanının sağlanması gerekir.

6- Defter tutma hadlerinin yükseltilmesi gerekir.

7- Muaflık ve istisnaların yeniden gözden geçirilmesi gerekir.

8- Gelirlerin kaynaktan vergilendirilmesine ödem verilmesi gerekir.

9- Bu vesile ile spekülatif kazanç elde etmek isteyenleri caydırıcı bir şekilde kaynaktan vergilendirmek gerekir.



10- Vergi sisteminden ayrı düşünülemeyen Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlik müessesesinin yeniden gözden geçirilerek, yetki ve sorumluluklarıyla Vergi Sisteminin içine oturtulması gerekir.

Vergilemede amaç "bağcıyı dövmek değil, bağdan üzüm yemek" olmalıdır.


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə