4958 sayili yasa ile 506 sayili sosyal sigortalar kanununda meydana gelen değİŞİKLİkler dr. GÜLSÜM ÖKSÜZÖmer yilmaz smmm




Yüklə 130.16 Kb.
səhifə1/4
tarix11.04.2016
ölçüsü130.16 Kb.
  1   2   3   4
4958 SAYILI YASA İLE 506 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR KANUNUNDA MEYDANA GELEN DEĞİŞİKLİKLER

DR. GÜLSÜM ÖKSÜZÖMER YILMAZ

SMMM

İSMMMO DANIŞMA BİRİMİ



Bu makale 4958 sayılı yasa ile Sosyal Sigortalar Kanununun değişikliğe uğrayan ilgili maddelerini ve bu değişikliğin uygulama açısından ele alınması gereken konularını içermektedir. Makalede ayrıca 4958 sayılı yasa ile Sosyal Sigortalar Kanununda meydana gelen düzenlemelerle ilgili olarak Sigorta ve Sigorta İl Müdürlüklerimizce yapılacak işlemler açıklanmıştır.
29.07.2003 kabul tarihiyle 06.08.2003 te Resmi Gazetede yayımlanan 4958 sayılı kanun Sosyal Sigortalar Kanunun ilgili maddelerini değiştirmiştir.
Bu değişiklikler SSK nun 3-321 Ek Genelge, 12-126 Ek Genelge ve 16-294 sayılı Ek Genelge ile yapılacak işlemleri açıklamaktadır.
I ) 3-321 EK = 4958 Sayılı kanunla getirilen yeniliklerle ilgili olarak kısa vadeli sigorta kolları yönünden yapılacak işlemler hakkında genelge
II ) 12-126 EK = 4958 Sayılı kanunla tahsis mevzuatında yapılan değişiklikler hakkında genelge
III ) 16-294 EK = 506 Sayılı kanunda yapılan değişiklikler hakkında genelge

I ) 3-321 EK İLE YAPILAN DÜZENLEMELER
4958 sayılı yasa kısa vadeli sigorta kolları yönünden ilgili mevzuatı aşağıdaki şekilde değiştirmiştir.
A ) 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda 4958 sayılı kanunla yapılan değişikliliklerle ilgili olarak kısa vadeli sigorta kolları yönünden yapılacak işlemlerden birincicisi söz konusu kanunun 32 maddesinin son fıkrası üzerinde olmuştur.
Şöyle ki;

“ Sigortalıların, bu maddenin (A) (B) ve (D) bentlerinde yazılı yardımlardan yararlanabilmesi için, hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki yıl içinde en az 90 gün hastalık sigortası primi ödemiş olmaları şarttır.”


506 sayılı Kanunun 32. maddesinde belirtilen
A) Sağlık Yardımı

B) Protez Araç ve Gereçlerin Standartlara Uygun olarak sağlanması, takılması, onarılması ve yenilenmesi

D) Gerekli hallerde muayene ve tedavi için yurt için yurt içinde başka yere gönderilmesi

Yardımlarından yararlanabilmesi için hastalığın anlaşıldığı yani viziteye çıktığı tarihten önceki bir yıl içinde veya birden fazla işte en az 90 gün Hastalık Sigortası primi ödemiş olması gerekmektedir.


506 sayılı Kanunun 35 ve 42. maddelerinde aranan, hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki bir yıl içinde 120 gün Hastalık Sigortası primi ödeme koşulunda bir değişiklik olmadığından sigortalının eş ve geçindirmekle yükümlü olduğu çocukları ile ana ve babalarının Hastalık Sigortasından sağlanan yardımlardan yararlanabilmeleri için eskiden olduğu gibi 120 gün Hastalık Sigortası primi ödeme gün sayısı aranacaktır.
Öte yandan Hastalık Sigortası kolundan geçici işgöremezlik ödeneğinin ödenebilmesi için, geçici işgöremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde 120 gün prim ödeme şartı aranacaktır.
B ) 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda 4958 sayılı kanunla yapılan değişikliliklerle ilgili olarak kısa vadeli sigorta kolları yönünden yapılacak işlemlerden ikincisi 43 maddeye yapılan eklemedir.
Kurumdan kendi çalışmalarından dolayı gelir ve aylık almakta olan kadın veya erkeğin sigortalı olmayan eşi, analık halinde;


  1. Gebelik muayenesinin yaptırılması ve gerekli sağlık yardımlarının sağlanması

  2. Doğumda gerekli sağlık yardımlarının sağlanması

  3. Emzirme yardım parasının verilmesi

  4. Sigortalı kadının doğumdan önce ve sonra işinden kaldığı günler için ödenek verilmesi

  5. Analık hali sebebiyle gerekirse yurt içinde başka bir yere gönderilmesi

Yukarıdaki belirtilen bentlerde sayılan yardımlardan yararlanırlar.

Söz konusu kimselerin doğum sağlık yardımları SSK ca karşılanacağı gibi doğum sağlık yardımlarının Kurumca doğrudan sağlanamadığı yerlerde doğum yapanlara yasada belirtilen maktu gebelik ve doğum para yardımları ile emzirme yardımı yapılacaktır.
C ) 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda 4958 sayılı kanunla yapılan değişikliliklerle ilgili olarak kısa vadeli sigorta kolları yönünden yapılacak işlemlerden üçüncüsü 46. maddenin birinci fıkrasına yapılan düzenlemedir.

“44 ve 45 . maddelerde gösterilen sağlık yardımlarının Kurumca veya 123 ncü madde gereğince sözleşme ya da protokol yapılmış sağlık tesislerinde doğrudan doğruya yapılmasına imkan görülmeyen yer ve hallerde, gebelik ve doğum sağlık yardımı yerine, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onanacak ve önceden bildirilecek tarifeye göre maktu para yardımı yapılır. Birden fazla çocuk doğarsa, maktu doğum yardımı her çocuk sayısına göre arttırılır.”

Yapılan değişiklikle doğum sağlık yardımlarının doğrudan doğruya sağlandığı yerler içine SSK ca sözleşme yada protokol yapılan sağlık tesislerinin bulunduğu yerlerde dahil edilmiştir.
D ) 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda 4958 sayılı kanunla yapılan değişikliliklerle ilgili olarak kısa vadeli sigorta kolları yönünden yapılacak işlemlerden dördüncüsü, 49 uncu maddenin birinci fıkrasını aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve birinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Kendisi için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün analık sigortası primi ödenmiş bulunan sigortalı kadının analığı halinde, doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise, doğumdan önceki haftaya iki haftalık süre ilave edilerek çalışmadığı hergün için geçici işgöremezlik ödeneği verilir.

Kadın sigortalının isteği ve doktorun onayı ile doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışması halinde, çalışılan süreler kadın sigortalının doğum sonrası sürelerine eklenir.”

4857 sayılı İş Kanunun 74 . maddesi paralelinde söz konusu maddede değişiklik yapılmıştır.

Buna göre söz konusu madde hükmünde yapılan değişiklik nedeniyle kadın sigortalıların doğum öncesi 8 haftalık ( çoğul gebelik halinde 10 haftalık ) sürede ve doğum sonrası 8 haftalık süreleri için düzenlenecek 07.1000.008.00 ( C-2010-9 ) örnek geçici işgöremezlik belgesi ile durumun doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışmasına olduğuna dair sağlık raporu sağlık tesislerimizce ya da protokol kapsamındaki Sağlık Bakanlığı sağlık tesislerince düzenlenecektir.

Sigortalılara doğumdan önceki 8 hafta ( çoğul grbelik halinde 10 Hafta ) doğum sonrası 8 hafta ve doğumuna 8 hafta kaldığı ya da 3 hafta kalıncaya kadar çalışabileceğine dair rapor alan sigortalının doğum sonrasına ilave elden süreye ait geçici işgöremezlik ödenekleri Sigorta il/sigorta müdürlüklerimizce ödenecektir.
1. Sigortalı kadınlara doğum öncesi ve sonrası işyerinde çalışmadığı 8 er haftalık

( 56+56 gün ) süreler için, çoğul gebelik (ikiz gibi ) halinde ise, doğum öncesi 10, doğum sonrası 8 haftalık ( 70+56 gün ) süreler için analık geçici işgöremezlik ödeneği ödenecektir.

Sigortalı kadının analığı nedeniyle işyerinde çalışmadığı sürelerin tesbiti için işverenlerden mutlaka 07.1000.019.00 ( C-2010-50 ) örnek belge düzenlemesi istenecektir.


  1. Sigortalı kadının, doğuma üç hafta kalıncaya kadar işyerinde çalışabilme ve çalıştığı sürelerin doğum sonuna ilave edilmesi imkanı getirilmiş olup, ancak bu fıkradan yararlanabilmek için sağlık durumunun doğuma üç hafta kalıncaya kadar

çalışmasına uygun olduğuna dair sağlık raporunun olması gerekmektedir.

Sigortalı kadının hekim raporuna istinaden çalıştığının ve doğum öncesi izninin başlama tarihinin tesbiti için düzenlenecek raporda “ gebelik normal/çoğul gebeliktir. Doğuma......... hafta kalmiştır. Sağlık durumu doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışmasına uygundur.” İfadelerine yer verilecek ve mutlaka rapora düzenleme tarihi ile poliklinik protokol numarası yazılacaktır.


E ) 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda 4958 sayılı kanunla yapılan değişikliliklerle ilgili olarak kısa vadeli sigorta kolları yönünden yapılacak işlemlerden beşincisi, kanunun 104. maddesine bir fıkra eklenerek son fıkrasını aşağıdaki şekilde değiştirmiştir.
“D) Sigortalının greve iştirak etmesi veye işverenin lokavt yapması hallerinde geçen süre ,

Bu kanunun 32,35,37,48,49 ve 51. maddelerinde belirtilen çalışma sürelerine girmediği gibi, işgöremezliğin başladığı veya hastalığın anlaşıldığı yahut doğumun olduğu tarihten önceki bir yılın ve 15 ayın hesabında da nazara alınmaz.”


Bu düzenleme ile Kısa Vadeli Sigorta Kollarında nazara alınmayan sürelere sigortalının greve iştirak etmesi veya işverenin lokavt yapması halinde bu sürelerde ilave edilmiştir.
Bu nedenle hastalık ve analık sigortaları prim ödeme gün sayısına esas tutulacak bir yıl ve 15 aylık sürelerin hesabında, sigortalının greve iştirak ettiği veya işverenin lokavt yaptığı sürelerin nazara alınmaması ve bu süreler kadar geriye gidilmek suretiyle, prim ödeme günlerinin tesbit edilmesi gerekmektedir.
F ) 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda 4958 sayılı kanunla yapılan değişikliliklerle ilgili olarak kısa vadeli sigorta kolları yönünden yapılacak işlemlerden altıncısı, kanunun 106 maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışmayan ya da gelir veya aylık almayan eşi”

Yapılan değişiklikle sigortalılık niteliği sona eren kadın sigortalı ile Kurumdan gelir veya aylık alan kadın sigortalıların eşlerinin, Kurumumuz “Sağlık yardımı yapılması” , “ gerekli hallerde muayene ve tadavi için yurt içinde başka bir yere gönderilme” yardımlardan yararlanabilmeleri için geçindirmekle yükümlü olma koşulu değiştirilerek diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışmama veya gelir ya da aylık almama şartı getirilmiştir.


G ) 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda 4958 sayılı kanunla yapılan değişikliliklerle ilgili olarak kısa vadeli sigorta kolları yönünden yapılacak işlemlerden yedincisi kanunun 110. maddesini aşağıdaki şekilde değiştirmiştir.

Sigortalının kastı ve suç sayılır hareketi

“Kasdi bir hareketi yüzünden iş kazasına uğrayan, meslek hastalığına tutulan veya hastalanan sigortalıya geçici işgöremezlik geliri verilmez. Sigortalıya yalnız gerekli sağlık yardımı yapılır.

Suç sayılır bir hareketi yüzünden iş kazasına uğrayan, meslek hastalığına tutulan veya hastalanan sigortalıya verilecek geçici işgöremezlik ödeneği ve sürekli işgöremezlik geliri, suça esas kusur derecesinin yarısına kadar indirilerek ödenebilir.


I ) 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda 4958 sayılı kanunla yapılan değişikliliklerle ilgili olarak kısa vadeli sigorta kolları yönünden yapılacak işlemlerden sekizincisi kanunun Ek-43 . maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Sigorta prim ve ödeneklerinin hesabında esas tutulacak ve 78. madde gereğince saptanacak günlük kazancın alt sınırlarında meydana gelecek yükselmelerde; iş kazaları ve meslek hastalıkları ile hastalık ve analık sigortalarından, yeniden tespit edilen alt sınırların altında bir günlük kazanç üzerinden ödenek almakta bulunanların veya almaya hak kazanmış yahut kazanacak olanların bu ödenekleri, günlük kazancın alt sınırındaki değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak yükseltilmiş günlük kazançların alt sınırına göre arttırılır.”

Yapılan değişiklikle, İş Kazaları ile Meslek Hastalıkları, Hastalık ve Analık Sigorta Kollarından ödenekleri hesabında 78. madde gereğince tespit edilecek günlük kazancın alt sınırlarında meydana gelecek yükselmelerde yeniden tespit edilen alt sınırların altında günlük kazanç üzerinden ödenek almakta olanların ya da almaya hak kazanan veyahut kazanacak olanların bu ödenekleri, günlük kazancın yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak yükseltilmiş günlük kazançların alt sınırına göre arttırılarak ödenecektir.



II ) 12-126 EK İLE YAPILAN DÜZENLEMELER
4958 sayılı Kanunun tahsis mevzuatı ile ilgili hükümlerinin uygulamada meydana getirdiği değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.


  1. MALÜLLÜK VE YAŞLILIK AYLIĞINDAN YARARLANMA ŞARTLARI

4958 sayılı Kanunun ;

a - 33’üncü maddesi ile kimlerin malul sayılacağına ilişkin 506 sayılı Kanunun 53’üncü maddesi yeniden düzenlenmiş,
b - 34’üncü maddesi ile sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış sigortalıların yaşlılık aylığından yararlanmasında 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin (C/b) bendinde aranan sigortalılık süresi ve toplam prim ödeme gün sayısı sakatlık derecelerine göre kademelendirilmiş ancak, bu durumdan sigortalıların hemen etkilenmemelerini önlemek amacı ile 506 sayılı Kanuna eklenen geçici 87’inci madde ile Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle 12 yıldan az sigortalılık süresi bulunanlar için kademeli geçiş süreci öngörülmüştür.
1. Malullük Aylığı

4958 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeyle, Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca düzenlenen raporlarda çalışabilir durumda olmadığına karar verilen sigortalıların malül sayılmasına ilişkin 506 sayılı Kanunun 53’üncü maddesindeki hüküm değiştirilerek, 34’üncü madde gereğince yapılan tedavi sonunda Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca usulüne uygun rapor ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu çalışma gücünün en az 2/3’ünü yitirdiği Kurumca tespit edilen sigortalıların da malüllük sigortası bakımından malül sayılacağı öngörülmüştür.


Bu nedenle ;

  1. Kanunun yürürlüğe girdiği 06/08/2003 tarihinden sonra 34’üncü madde gereğince hastalık sigortasından düzenlenen rapora göre malüllük aylığı bağlanması talebinde bulunan sigortalıların malül sayılıp sayılmadıklarının tespitinde 53’üncü maddenin (a) bendi uygulamasında olduğu gibi Kurum sağlık kurullarınca düzenlenen raporlar Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü – Tedavi Hizmetleri ve Maluliyet Daire Başkanlığına gönderilerek alınacak sonuca göre işlem yapılacaktır.




  1. 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başladıkları tarihte mevcut hastalık veya arızası bulunanların bu hastalık veya arızasının malül sayılmayı gerektirecek düzeyde olmadığını Kurum veya Kurum dışındaki hastanelerden işe girmeden önce alınmış usulüne uygun sağlık raporu ve dayanağı tıbbi belgelerle kanıtlama yükümlülüğü sigortalıya verilmiştir.

Bu nedenle, sigortalıların malüllüklerinin tespiti için gerek sağlık tesisleri sağlık kurullarındaki muayeneleri sırasında, gerekse Tedavi Hizmetleri ve Maluliyet Dairesi Başkanlığındaki değerlendirme sırasında, sigortalıların ilk defa çalışmaya başladıkları tarihte söz konusu hastalık veya arızasının malül sayılmayı gerektirecek düzeyde olup olmadığının belirlenmesine ihtiyaç duyulması halinde ilk defa çalışmaya başlanılan tarihteki sağlık raporu ve dayanağı tıbbi belgelerin ibrazı sigortalılardan istenecek, bu rapor ve belgeler malüliyete ilişkin sağlık kurulu raporu veya malüliyetin red veya kabulüne dair karara iliştirilecektir.


Bunun yanında, malüllüklerinin tespiti için hastaneye sevklerini isteyen sigortalıların, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladıkları tarihte bu hastalık veya arızalarının malül sayılmayı gerektirecek düzeyde olmadıklarına ilişkin kurum veya kurum dışı hastanelerden işe girmeden önce alınmış sağlık raporu ve dayanağı belgeleri ibraz etmeleri halinde, bu belgelerin birer örneği sigortalıların hastaneye ilişkin sevk ve çalışma gücünün 2/3’ünü yitirdiğinin tespitine ilişkin yukarıda belirtilen Başkanlığa yazılacak yazılara eklenecektir.
Ayrıca, sigortalıların malülliyetlerinin tespiti yönünde hastanelere yapılacak sevklerde varsa işe girmeden önce alınmış sağlık raporu ve dayanağı belgelerin (ilk işe giriş sağlık raporu, askerlik raporu v.b.) bulunmasının sağlanması konusundaki mevcut uygulama da devam ettirilecektir.
2.Vergi İndiriminden Yararlanmaya Hak Kazanan Sigortalıların

  1   2   3   4


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©azrefs.org 2016
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə